waan — Macnaha & Turjumaada

m.dh Meel dhul ah oo bannaan.

waa la naqliyay ✓

1

class, vl. pron. I am / do ...

2

waan class, vl. pron. we [excl.] are / do ...

waa la naqliyay ✓

je (+ verbe).

waa la naqliyay ✓

(pronoun I plus action verb) I ... to. Ex: waan ku jeclahay; I love you. waan ka xumahay: (expression) I am sorry (soori).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xal; waanwaan. waan: (magacuyaal) tilmaama qofka kowaad ee lala hadlayo oo yeele ah.

waa la naqliyay ✓

class, [conjunction] but it is / was ...

waa la naqliyay ✓

1

de: but it is / was ... = waa [declarative] + -na 'and'

2

initial: w

3

lx: waana

4

ps: class + conj

5

key: waana

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid waano u jeedin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid waano u jeedin. m.f.dh, waanin.

waa la naqliyay ✓

v. advise, give advice, counsel, admonish

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) give or offer advice to; advise (adh-veeyz); counsel (kaawn-sal); make a suggestion ~ la tali, u naseexee

waa la naqliyay ✓

(fal) u caqliceli oo hadal hogatusaale ah ku dheh; talo u sheeg; u naseexee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waano

2

de: advise, give advice, counsel, admonish

3

initial: w

4

lx: waani

5

pd: (waaniyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: waani

waa la naqliyay ✓

1

(Waana-da)

2

Hadallo waaweyn oo talo ah, oo waxa san laysku faro waxa xunna laysaga reebo; wacdi.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Hadallo talo ah oo cid loo jeediyo iyadoo wax lagu faraayo ama wax looga reebaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Hadallo talo ah oo cid loo jeediyo iyadoo wax lagu faraayo ama wax looga reebaayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. advice, counsel; directions

waa la naqliyay ✓

-waanada: (n) advice (adh-veeyz)-, counsel (kaawn-sal), guidance (gaay-densi); piece of advice; suggestion (saj-jesh-shari), opinion (o-piin-yan) ~ talo, nasteexo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) talo iyo naseexo wanaag la iskugu tilmaamo oo cid u baahan lagu yidhaa; hadallo waxsheeg ama talo ah oo sida ugu habboon wax laysugu sheego; caqli celin xigmad iyo waayo aragnimo wadata oo cid lagu yidhaa. Dhegihii Alle waaniyaa waano qaata. Dh: naseexo, talo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: wacdi

2

de: advice, counsel; [col] directions

3

initial: w

4

lx: waano

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: waano

waa la naqliyay ✓

عِبْرَة، مَوْعِظَةً

waa la naqliyay ✓

-ta/ka: (n) wine (waayn) Ex: khamriga culus ee canabka laga sameeyo; alcoholic beverage made from grapes

waa la naqliyay ✓

Aad u wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) 1. Wax wanaagsan ahaansho. 2. Ugu w.: sabab u ahaansho (wax).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) 1. Wax wanaagsan ahaansho. 2. Ugu w.: sabab u ahaansho (wax). m.f.dh, wacnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] excellent, superb, very good

waa la naqliyay ✓

bon.

waa la naqliyay ✓

name-f excellent, superb, very good

waa la naqliyay ✓

(adj) nice (naays); good (guudh) wanaagsan

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aad u wanaagsan. Dh: san, fiican.

2

wacan: magac loo bixiyo gabadh la rajaynayo in fiicnideedu u baahnayn marag iyo tilmaan toona.

waa la naqliyay ✓

1

de: excellent, superb, very good

2

initial: w

3

lx: wacan

4

pd: (wacnaa)

5

ps: adj-der

6

syn: aad u wanaagsan

7

key: wacan

waa la naqliyay ✓

1

° (Wagan-ka)

2

Wegen.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Koox fardo ah oo meel wada jooga. 2. Xayn; koox.

waa la naqliyay ✓

m. n. herd (especially of horses)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiro fardo ah oo boqol ah. Sida wagan gammaan oo la miray, waaga tiigsadaye. Dh: wegan, tiro.

waa la naqliyay ✓

1

de: herd (especially of horses)

2

initial: w

3

lx: wagan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

xe: Im as anxious as a herd of horses that have not been let out to graze all night.' [from a poem]

7

xv: wegen

8

key: wagan

waa la naqliyay ✓

1

(Wahan-ka)

2

Islahadal wax la dareensaday ka yimaada; caloolyow; murugo.

waa la naqliyay ✓

1

wahan¹: m.l Welwel.

2

wahan²: f.mg1 (-hmay, -hantay; -hmi) Uurxumo iyo walaac dartii isla hadlid ama caloolyoobid.

waa la naqliyay ✓

inch. v. be distressed, become worried ~ anxious, grieve

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) isla hadal ka yimaad wax la dareensado oo shaki leh; caloolyow. Wahan baa ku dhaca lo'leey cawskii ka abaaday. Dh: murugo, walwal, walbahaar.

waa la naqliyay ✓

1

1. La waray; qorrax lagu kala baxshey.

2

2. (Waran-ka) Qalab ka samaysan samayo dheer oo qori ah, iyo bir ballaaran oo wax goysa oo caarad dhuuban oo wax mudda leh.

waa la naqliyay ✓

1

waran¹: m.l (-rmo, m.l) Qalab lagu dagaallamo oo ka samaysan bir ballaaran oo labada dhinac af ku leh iyo caarad dhuuban, ul xooggan iyo taki.

2

waran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax in la qorraxeeyo loo kala bixiyey ahaansho. 2. Badeeco iyo wixi lamida wax dhulka lagu fidiyey ahaansho. 3. Wax la baabi'iyey ahaansho. 4. Meel wax biyo jiifaan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

waran¹: m.l (-rmo, m.l) Qalab lagu dagaallamo oo ka samaysan bir ballaaran oo labada dhinac af ku leh iyo caarad dhuuban, ul xooggan iyo taki.

2

waran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax in la qorraxeeyo loo kala bixiyey ahaansho. 2. Badeeco iyo wixi lamida wax dhulka lagu fidiyey ahaansho. 3. Wax la baabi'iyey ahaansho. 4. Meel wax biyo jiifaan ahaansho. m.f.dh, warnaan.

waa la naqliyay ✓

spearhead

waa la naqliyay ✓

1

m. n. spear, lance

2

waran [derived] [adjective] spread ~ put out to dry; inundated, completely covered by water

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) spear (ispi-yer)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab dagaal oo ka samaysan samay dheer iyo bir balaadhan oo wax goysa oo caaro dhuuban oo wax mudda leh. Ninkii warankaagu galaa weedhaadu gashaa. Wa: warmo.

waa la naqliyay ✓

رُمْحٍ

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la wasay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] sexually used, engaged in a sexual relationship

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid loo galmooday ah; dhedig loo tegey ah. Soddohi laab ka wasan.

waa la naqliyay ✓

1

de: sexually used, engaged in a sexual relationship (of a woman)

2

initial: w

3

lx: wasan

4

pd: (wasnaa)

5

ps: adj-der

6

key: wasan

waa la naqliyay ✓

1

(Baroordiiq-a, Baroordiiq-da)

2

Qof wax culusi gaareen, hadallo debecsan oo waano iyo laabqaboojis ah oo lagu yiraahdo; baroor la qaybsad; tacsi ugu tegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Caqlicelin-ta)

2

Waanin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cibaara-da)

2

Arrin aan la arki jirin oo lala yaabo; wax lagu waano qaato; cibro.

waa la naqliyay ✓

1

(Cusba-da)

2

Wax sida dhalada u dhalaala oo midab cad: waxay leedahay dhadhan dhanaan; dhulkana waa laga qodaa biyaha baddana waa ay ku jinaa; cunnada waana lagu dhanaaniya waana lagu kayd geliyaa (inta korka laga marsho).

waa la naqliyay ✓

1

(Daafi-da)

2

Badar aad u iniino yaryar oo waanbaha u eg; waxaa badanaa laga sameeyaa canbaabburka.

waa la naqliyay ✓

1

(Dara-da)

2

(legdan) gacan qofka surka lagaga maro oo lagu ceejiyo, waana wax reebban (= daro waa dirir)

waa la naqliyay ✓

1

(Geri-ga)

2

Nafleyda adduunka joogta kan ugu dheer, wuxuuna joogaa Afrika keliya; wuxuu lee yahay sur aad iyo aad u dheer iyo lugo iyana dheerdheer; Dhererkiisu wuxuu gaaraa labo mitir iyo bar; waa uu daaqaa waana calannaqsadaa; wuxuu lee yahay guud yar oo jilicsan oo surka kaga yaal; wax labo gees oo yaryar la moodo oo dhegaha dhexdooda kaga yaal; harag aad u adag oo gaashaammo, kabo, kd., laga samaysto; qoobab qurux badan iyo midab gaashiyo badan oo googgo'an oo cawl ahi ku rogan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Gu-ga)

2

1. Afarta nur oo sanadu u qaybsamo midkood: wuxuu u dhexeeyaa diraacda (jiilaal) iyo xagaaga, waana xilli roob.

3

2. 12-bilood; sano.

waa la naqliyay ✓

1

(Jabta-da)

2

Cudur ku dhaca xubnaha dhalmada iyo kaadida: waxaa ka yimaada malax iyo carun, waana lays qaadsiiyaa; (ama jabti).

waa la naqliyay ✓

1

* (Kaaki-ga)

2

1. Miro dhulka Jabbaanka ka soo jeedey; korka waa ka cawl waana macaan yihiin.

3

2. Dhar adag oo la tosho oo midabkiisu u eg yahay kan mirahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Naseexa-da)

2

Talo wanaagsan oo cid lagula taliyo; waano; caqlicelis; (ama nasteexo).

waa la naqliyay ✓

1

(Qaadasha-da)

2

1. Wax inta gacanta loo soo taago, oo lagu qabto lala tago, si meel kale loo geysto ama wax loogu qabsado ama cid kale loo siiyo; hantiyid.

3

2. Hadal talo ah ama waano yeelid, maqlid, oggolaansho.

4

3. (dhib, kd.) Dul u yeelasho, u sabrid.

waa la naqliyay ✓

1

1. Maxaayeelay; maxaawacay; waxay ku noqotay; sabab.

2

2. Kolkaas; markaas; haddaba; kaddib.

3

3. Armaa; billaa; sow.

4

saa- — (saan: saa waan, saa anigu; suu: saa wuu, saa isagu; kd.).

waa la naqliyay ✓

1

(Samirsiin-ta)

2

Samir ku adkayn, ku waanin, farid; samrin.

waa la naqliyay ✓

1

(Sheekaxariira-da)

2

Sheeko gaaban oo murti iyo sarbeeb leh, oo dad ama duunyo layska mala'abuurtay ku saabsan, oo lagala baxo waano iyo tusaale salka ku haya dhaqanka dadka, kan xun iyo kan fiicanba; maantooley.

waa la naqliyay ✓

1

(Talqiin-ta)

2

Hadallo waano iyo dardaaran iyo duco isugu jira oo qofka dhinta kolka la aaso lagu kor akhriyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Tusaala-ha)

2

1. Tusmo wanaagsan oo lagu daydo ama xun oo laga fogaado.

3

2. Wax hadal kale ama dood caddeeya oo tilmaama ama markhaati u noqda.

4

3. Wax cid wax lagu dhacsiiyo ama waano u noqda.

waa la naqliyay ✓

1

(Waanba-ha)

2

Jaad badarka ka mid ah, oo iniinihiisu aad u yaryar yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Waanin-ta)

2

Hadal waano ah ku dhihid; u caqlicelin; wacdiyid.

waa la naqliyay ✓

(Aniga; aan; i; ii - annaga; innaga; aannu; na; noo) qofka hadla haya ama wax qora haya.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale: 'Meel aan ku nasto ayaan doonayaa' 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale: 'Miyaan fadhigii la qaban?', 'Yaan lacag la siin!', 'Wiilka aan imaanini waa Cali'. la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale "Meel aan ku nasto ayaan doonayaa" 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale "Miyaan fadhigii la qaban?", "Yaan lacag la siin!", "Wiilka aan imaanini waa Cali". la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

1

aan: (pronoun) 1. me (mii); I (aay); us (aas); we (wii) used the speaking or writing person or persons ~ aannu. Ex: aan wax kuu sheego; let me tell something. 2. (clause pronoun) may I..., can I or let me ~ an. Ex: aan tago; let me go. Buuggaan aan qaato? can I take this book? Biyahaan aan cabbo? may I drink this water?

2

aan (suffix) I.. to the.. Ex: baankaan aadayaa; I am going to the bank

3

aan: (adverb) 1. used to express negation; not (nat); im-; in-; un-; il- Ex: aan faraxsanayn; unhappy. 2. suffix: (gadaalgale) -less: without; lacking. Ex: eedla'aan: blameless 3. -ness or -ment suffix: (gadaalgale) state; quality; condition; or degree of nouns derived from adjectives. Ex: aasnaan -ta; the state of being buried

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) tilmaamaya qofka koowaad ee hadlaha ah. Waxa aan ahay macallin, buug aan doonayay ayaan helay.

2

aan: (qurub) xidhiidhiye loo adeegsado diidmada. Dh: an, anan, aanan.

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey tixaha ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (waa maxay? Waa wiil; waa tahay; Cali waa uu (= wuu) yimid; waa kee? waa tee; ...).

2

2. (Waa-ga) a) Waqti; jeer; goor. b) Waabberi.

3

Waa- (waan = waa aan; waad = waa aad; wuu = waa uu; ...).

waa la naqliyay ✓

1

waa¹: qr.dd Qurub lagu muujiyo waxa laga sheego yeelaha weerta. Tusaale: 'Cali waa yimid';'Ninkanu waa macallinka cusub ee dugsiga'.

2

waa²: f.g1 (-aayay, -aayday; -aayi) 1. Wax helid la'aan. 2. La w.: yool aad tooganaysay riddadii. Garab la marid.

3

wąa³: m.l (-aayo, m.l) 1. Maalinta gelinkeeda hore billaawgiisa; subax; arooryo. 2. Xilli; waqti; jeer; goor.

4

wąa⁴: m.l (-aayo, m.l) (jooloji)Mid ka mid ah qaybaha waaweyn ee taxanaha waqtiga jiyoolojiyeed (ee ka dambeeya kambiriyanka horreeyaha). Waaga, laf ahaantiisa waxaa loo kala aqoonsanyihiin saddex waa - aaliyosoyik, mesosoyik iyo saynsoyik, kuwaas oo ku fidsan ilaa 6 (lix) milyan sano ee la soo dhaafay.

waa la naqliyay ✓

1

waa¹: qr.dd Qurub lagu muujiyo waxa laga sheego yeelaha weerta. Tusaale: 'Cali waa yimid';'Ninkanu waa macallinka cusub ee dugsiga'.

2

waa²: f.g1 (-aayay, -aayday; -aayi) 1. Wax helid la'aan. 2. La w.: yool aad tooganaysay riddadii. Garab la marid. m.f.dh, waayid.

3

wąa¹: m.l (-aayo, m.l) 1. Maalinta gelinkeeda hore billaawgiisa; subax; arooryo. 2. Xilli; waqti; jeer; goor.

4

wąa²: m.l (-aayo, m.l) (jool.)Mid ka mid ah qaybaha waaweyn ee taxanaha waqtiga jiyoolojiyeed (ee ka dambeeya kambiriyanka horreeyaha). Waaga, laf ahaantiisa waxaa loo kala aqoonsanyihiin saddex waa -aaliyo - soyik, mesosoyik iyo saynsoyik, kuwaas oo ku fidsan ilaa 6 (lix) milyan sano ee la soo dhaafay.

waa la naqliyay ✓

Era

waa la naqliyay ✓

1

m. n. time, era, epoch, occasion

2

waa m. n. dawn

3

waa v.aux: fail, be unable to do (X)

waa la naqliyay ✓

il est.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) time (taaym); epoch (epek); era (eera); particular period of time or a season ~ xilli, ayaan seben, wakhti, samaan, seman. Ex: waa wakhtiyada kamid ah; once upon a time

2

waa -ga: (n) daybreak (deey-bareeyk); dawn (doon); morning (moon-ing) ~ waabbari Ex: waagu makuu baryo baan baxaynaa; we are leaving at dawn [daybreak]

3

waa -yey / wayday / waayeen / waynay: (v) cannot find; unable to find ~ waay, wey. Ex: furihii waan waayey; I could not find the key

4

waa: (pronoun) this (this); used to refer, what is about. Ex: kani waa maxay? waa guri; what is this? this is a house

waa la naqliyay ✓

1

(qurub) laga horreysiiyo tilmaamaha iyo magacda oo odhaahda ka dambaysa macno iyo ulajeeddo sugan u yeela. Waa macaan sonkortu.

2

waa: (magacuyaal) u taagan magac lab ah oo keli ah. Waa tegay ninkii socotada ahaa. Dh: wuu.

3

waa: (ereycodeed) tusmeeya qaylo ama oohin dheer oo aan kala joogsi lahayn. Sida weylo darleefay waa ma kaga siiyay. Dh: wii, yaw.

4

waa-ga: (magac, lab, keli) xilli hore oo aan taariikhdiisa si cad loo garanayn. Ninkaasi waa hore ayuu dhintay. Dh: beri, xilli, waqti, jeer, goor.

5

waa -ga: (magac, lab, keli) subaxa hore ee dhulku caddaado cadceedduna weli soo bixin ama ay aad u gaaban tahay. Waa beryey sacabbo laguma qariyo. Dh: aroor, subax, waabberi.

waa la naqliyay ✓

1

(Wan-ka)

2

Idaha kooda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) Idaha kooda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) Idaha kooda lab.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. ram, male sheep

2

wan m. n., (mass n.): milk

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) ram (raam); male sheep

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) idaha kooda lab. Wanyahaw ha i goyn wadnaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Baan-ta)

2

Cunno waxtar iyo uraad leh oo lagu dheefiyo dadka buka ama dhaawaca ah.

waa la naqliyay ✓

1

baan¹: m.l (-nan, m.l) Koox ciidamada ka tirsan oo tunta muusikada gaardiska.

2

baan²: m.dh Cunno nafaqo leh oo lagu dheefiyo qof buka ama dhaawac ah.

3

baan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal dhaar, faan iyo handadaad isugu jira dhihid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cunno nafaqo leh oo lagu dheefiyo qof buka ama dhaawac ah.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. I,

2

baan vl. pron. we [excl.],

3

baan neg. not,

4

baan [feminine] n., [collective] (adj.): nutritious food; invalid's diet; convalescent

5

baan m. n. band, orchestra

6

baan v. make a speech, eulogize

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) recuperation (ri kuu pareey shin); healing over; restoration to health

2

baan2 -ka: (n) bank (baangk)~bangi. Ex: baankaan u socdaa; I am going to the bank baan3: (pronoun I with an action verb) Ex: Cali baan arkay; I saw Ali

waa la naqliyay ✓

1

(fal) la garran qof ama dad gar iyo dacwadi idin ka dhaxayso. Si wanaagsan u baan oo ha caytamin. Dh: garran, dacwi.

2

baan: (fal) baaq oo u yeedh. Soomaali khayr baan ugu baanayaa.

3

baan: (fal) caddee oo qeex. Eray kalana waw noqonayaa unug yar baan baanay

4

baan: (fal) hadal gooddi, faan iyo dhaar isugu jira dheh.

5

baan: (qurub) falkaabe ah oo ka kooban 'baa' iyo 'aan' oo la isku daray. Cali baan arkay. Buux baan bariidiyey. Dh: ayaan.

6

baan -ka: (magac, lab, keli) hey'ad lacagta maamusha, kaydisa oo ilaalisa. Dh: bangi.

7

baan -ta: (magac, dhedig, keli) laba duul ama laba qof oo ay dacwad dhextaallo doodda dhexmarta. Arrinta bir ha ku galinee, baan ku gala. Dh: baane.

8

baan -ta: (magac, dhedig, keli) dheefta dheeraadka ah ee la siiyo qofku markuu cawarmo ama jabo ama taag darreeyo la siiyo. Dh: nafaqayn, buullayn, baanasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Caan-ka)

2

Aad loo yaqaan; magaciisu meelo badan gaarey; laysla yaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: wax dad badani yaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: wax dad badani yaqaan.

waa la naqliyay ✓

Universal

waa la naqliyay ✓