Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

ciyaar Soomalidu ciyaaraan ha yeeshee gobol walba si gooni ah looga ciyaaro waxay gaar u tahay ragga qalabka lagu ciyaaro ama la qaato waxaa ka mid ah maqaar lo'aad ama harag, serbi madheedh ah oo uu qaato ninka laashinka ah, buun yar oo kalax ah iyo kabo maqaar ah.

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: let me be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: let me be (in a place)

2

lx: aallo

3

ps: v4c-1sg-opt

4

key: aallo

waa la naqliyay ✓

1

(Waala-da)

2

Cayaar raggu cayaaro: labo saf oo iska soo horjeeda oo is tiro le'eg oo jilbajabsan; gacnahaa laga cayaaraa, hees iyo jiibna waa leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

waalo¹: m.dh Cayaar cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, raggu cayaaro oo labo saf oo iska soo horjeeda, tira isla egna ah, iyadoo jilbajabsan gacmahana lagu cayaaro hees iyo jiibna leh; hellem.

2

waalo²: f.mg3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax waalan noqosho. 2. Ka w.: meel cabsi awgeed uga cararid.

waa la naqliyay ✓

1

waalo¹: m.dh Cayaar cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, raggu cayaaro oo labo saf oo iska soo horjeeda, tira isla egna ah, iyadoo jilbajabsan gacmahana lagu cayaaro hees iyo jiibna leh; hellem.

2

waalo²: f.mg3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax waalan noqosho. 2. Ka w.: meel cabsi awgeed uga cararid. m.f.dh, waalasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. hand-clapping game played by two teams of men

2

waalo v. become insane, go mad

waa la naqliyay ✓

-waashay I waalatay: (v) become mad, crazy, insane or mentally disturbed ~ see also [eeg] waalan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax waalan oo miyir la' noqo; waalliyi ha kugu dhacdo. Waalo oo wajaq ayay dadku isku habaaran. Dh: miyirbeel.

2

waalo -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar raggu ciyaaro oo intay jilba joogsadaan ay laba saf oo is tiro le'eg iskaga soo horjeestaan gacmaha ayaa laga ciyaaraa oo waa la weyweydaariyahees iyo jiibna way wadataa. Waalo ayaan ciyaaraa habeenii. Dh: hellen.

waa la naqliyay ✓

1

(Faalla-da)

2

Arrin dhacday ama la qoray ama afka laga sheegay oo laga hadlo, in la sii caddeeyo, ama wax looga sheego oo xumaanteeda ama samaanteeda la muujiyo darteed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faahfaahin lagaga hadlayo dhacdo, meel, wax iyo wixi lamida. la-mid: faalle.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faahfaahin lagaga hadlayo dhacdo, meel, wax iyo wixi lamida. la-mid: faalle.

waa la naqliyay ✓

f. n. commentary, exegesis

waa la naqliyay ✓

-da / faallada: (n) editorial (edi-tooriyal); editorial comment; commentary; remark ~ tacliiq, faaqidaad

waa la naqliyay ✓

1

Commento

2

Commentary

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) arrin dhacay ama la qoray ama afka laga sheegay oo wax sii caddaynaya laga sheego. Dh: faaqidaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: commentary, exegesis

2

lx: faallo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: faallo

waa la naqliyay ✓

تعليق

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) buuraha dushooda meelaha dhagaxdu ku urursan yihiin ee loo yaqaan taallooyinka. Dh: taallo.

waa la naqliyay ✓

1

(Naalla-da)

2

1. Wax wanaagsan; khayr.

3

2. Caloolsami; farax.

4

3. War lagu farxo; bishaaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ladnaan xag dhaqaalo iyo caafimaad. 2. Yididdiilo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ladnaan xag dhaqaalo iyo caafimaad. 2. Yididdiilo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. good fortune ~ news, happiness, unforgettable situation

2

naallo: v., pl., opt. form: let us be (there)!; may we be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) rajo iyo iddidiilo wax wanaagsan maanka lagu hayo.

2

naallo -da: (magac, dhedig, keli) dhagax badan oo meel la toomiyey muddo qarniyaal horeed ah; dhisme gaboobay oo ah dhagax la isdulsaaray oo kor loo dheereeyay. Dh: taallo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) midho iyo caleen xoolo u ruxid.

2

qaallo -da: (magac, dhedig, keli) eeg qaalle. qaalmaqooqshe -ha: (magac, lab, keli) caws xooluhu ay jecel yihiin oo inta badan dhirta hoosteeda ka baxa. Qaalmaqooqshaha xooluhu way jecel yihiin. Dh: xuluul.

waa la naqliyay ✓

1

(Taalla-da)

2

1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey.

3

2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illaawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey; ~ xusuuseed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey. 2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illaawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey. Tusaale: “T. xusuuseed”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey. 2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey. Tusaale: T. xusuuseed.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. cairn; pile; statue, monument

2

taallo v., neg., present habitual: it [fem.] is not there

3

taallo v., rel, present habitual: that it [fem.] is there

4

taallo v., opt. form: let it [fem.] be there

waa la naqliyay ✓

-taallada: (n) monument (mon-yo-menf); statue (istaa-juu); memorial (me-moo-riyaal). Ex: tallada Daljirka Daahsoon; the statue of the Unknown Soldier

waa la naqliyay ✓

1

Monumento

2

Monument

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhis korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey.

2

taallo -da: (magac, dhedig, keli) dhismo qaab gaar ah loo dhiso oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh ama qof weyn oo reebay wax waxtar leh, oo aan la illaabi karin, dadkiisa iyo dalkiisa u sameeyey. Dh: maala.

waa la naqliyay ✓

تمثال، نُصب

waa la naqliyay ✓

1

(Waalli-da)

2

1. Cudur kasta oo kartida wax lagu garto baabbi'iya ama dhantaala ama wax u dhima.

3

2. Gogol hargo jilicsan ka samaysan; weylaalis.

waa la naqliyay ✓

1

waalli¹: m.dh 1. Cudur kasta oo kartida wax lagu kala garto baabi'iya, dhantaala ama wax u dhima. 2. (-iyo, ml.) Gogol ka samaysan weylo yaryar hargahooda layskuna tolo; weylaalis.

2

waalli²: m.dh (daawo) Isbeddel daran ee dhimirka oo caan ku ah habka fakaridda oo aan dhammayn iskuna xirneyn; abbaaridda dhabta oo beddelan; iyo jawaab celin caadifi ah.

waa la naqliyay ✓

1

waalli¹: m.dh 1. Cudur kasta oo kartida wax lagu kala garto baabi'iya, dhantaala ama wax u dhima. 2. (-iyo, ml.) Gogol ka samaysan weylo yaryar hargahooda layskuna tolo; weylaalis.

2

waalli²: m.dh (daaw.) Isbeddel daran ee dhimirka oo caan ku ah habka fakaridda oo aan dhammayn iskuna xirneyn; abbaaridda dhabta oo beddelan; iyo jawaab celin caadifi ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] folly, madness, insanity

waa la naqliyay ✓

-da: (n) madness (maadh-nes); lunacy (luu-na-si); insanity (in-saa-niti); mania (mee-niya); derangement (di-reeyn-ji-menf)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun maskaxda ku dhaca oo maanka iyo kala garashada baabi'iya oo laga bogsan karo. Waalli waa laga ladnaadaaye lagama bogsado. Li: fayoobaan, miyirqab.

2

waalli-da: (magac, dhedig, keli) gogol hargo jilicsan ka samaysan. Dh: weylaalis.

waa la naqliyay ✓

1

bw: waallaan

2

de: folly, madness, insanity

3

initial: w

4

lx: waalli

5

pd: (-da)

6

ps: n0-f-abs

7

syn: wajaq

8

key: waalli

waa la naqliyay ✓

1

v., neg., present habitual: it [masc.] is not there

2

yaallo: v.-,rel, present habitual: that it [masc.] is there

3

yaallo: v., opt. form: may it [masc.] be there

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar, raggu ciyaaro oo inta la is hor fadhiisto jilbaha loo joogsado oo gacmaha la is weydaarsado. Waxa lagu kala badiyaa gacanta boggeeda iyo dhabarkeega. Dh: jilible, waallo.

2

hellan: (tilmaame) aan dhega adkayn, aan waxba diidin; inuu wax qabto u diyaar ah.

waa la naqliyay ✓

a., waallan; become mad, waallo.

waa la naqliyay ✓

s.m. - faras.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) bilo ka mid ah bilaha jiilaalka, labada bilood ee ka horreeya bisha u dambaysa jiilaalka ee cirirka. Dhaxantii daalalada ayaan ku harqay.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ka f.: wax faallo ka bixin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ka f.: wax faallo ka bixin.

waa la naqliyay ✓

(fal) «ka~ » arrin ama wax kale, wax ka sheeg.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) la-mid: naallee.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ku n.: 1. Farax iyo guul ku jirid. 2. Wax rajo ku eegid. m.f.dh, naallood. la-mid: naallee.

waa la naqliyay ✓

(fal) «kuku raaxayso barwaaqo iyo wanaag. Nabadi dhalatee samo ku naalloo.

waa la naqliyay ✓

Brackets

waa la naqliyay ✓

(adv) whereabouts (weer-a-bawts). Ex: weli war iyo wacaalo lagama hayo; Information concerning his whereabouts is still unavailable

waa la naqliyay ✓

v. appoint someone as one's representative

waa la naqliyay ✓

1

de: appoint s.o. as one's representative

2

initial: w

3

lx: wakaalo

4

pd: (wakaashay)

5

ps: v3b=tr

6

see: wakiilo

7

key: wakaalo

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. siblings, brothers and/or sisters

waa la naqliyay ✓

-walaalaha: (n) brothers (baraatheris)-, sisters (sis-teris). Ex: walaalahaa waa meeqa?: how many brothers and sisters do you have?

waa la naqliyay ✓

1

de: siblings, brothers and/or sisters

2

initial: w

3

lx: walaalo

4

pd: (/ha)

5

ps: n1-m-pl; n6-m

6

key: walaalo

waa la naqliyay ✓

1

(Aala-da)

2

Qaalmaha yaryar oo lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lo'da inteeda aan weli gaarin da'dii ay rimi ama wax rimin lahayd.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] heifer, young female cattle; heifers

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eed oo ka naasnaasi; ka shallaytan. Kibirka daa haddii kale eed oo aalo. Dh: eerso, naasnaasi, qoomamee, eed, shallaytee. Li: mahadi.

2

aalo-da: (magacwadareed) qaalmaha yaryar ee laba jirsada, gaadhay na xilligii caanaha laga gudhin lahaa. Dh: aaran, dhal, eelo.

3

aalo -ha: (magac, lab, keli) eeg aale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaalin ~ qaalmo

2

de: heifer, young female cattle; heifers

3

lx: aalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: aalo

waa la naqliyay ✓

1

(Waal-ka)

2

Jaal; laag, fac.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Qof wax maskaxda lagaga jiro ka dhigid. 2. Is w.: qof waalan iska dhigid. 3. Qalabka matoorrada mid ka mid ah oo qarxinta shidaalka ka qaybgala.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Qof wax maskaxda lagaga jiro ka dhigid. 2. Is w.: qof waalan iska dhigid. 3. Qalabka matoorrada mid ka mid ah oo qarxinta shidaalka ka qaybgala. m.f.dh, waalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. age-mate, contemporary, person of the same age; equal (of the same rank ~ social standing)

2

waal v. madden, drive someone mad, make someone go insane

waa la naqliyay ✓

-ay / waashay: (v) madden (maa-den); make mad; drive mad, drive insane

waa la naqliyay ✓

1

(fal) miyirka ka qaad; waalli ku rid.

2

waal: (fal) khiyaanee oo wax aan jirin run uga dhig.

3

waal -ka: (magac, lab, keli) bir injiinnada ku jirta oo qarxinta shidaalka ka qaybgasha. Waalka ii soo qaad.

waa la naqliyay ✓

derbi

waa la naqliyay ✓

/wol/ (n) gidaar (derbi).

waa la naqliyay ✓

n., derbi, -gi, gidaar, -ki.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bahal yar oo jiirka u eg oo dhogor jilicsan cawl ah iyo gafuur dheer leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. shrew (mouse ~ rodent species)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bahal yar oo jiirka u eg oo dhogor jilicsan oo cawl ah iyo gafuur dheer leh. Walo waa jiir gafuur dheer. Dh: wali.

waa la naqliyay ✓

1

de: shrew (mouse ~ rodent sp.)

2

initial: w

3

lx: walo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: walo

waa la naqliyay ✓

s.m. - qoob ka cayaar.

waa la naqliyay ✓

s.m. - gaatir, jaw.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel sarraysa oo kor looga baxo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caddayn kaa badbaadisa denbi lagugu qaadi lahaa. Dallo malaha aakhiro haddaan loo kitaab deyine.

waa la naqliyay ✓

s.m. - gaf; gus.

waa la naqliyay ✓

1

(E) Cock;

2

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

waa la naqliyay ✓

s.m. - diiq.

waa la naqliyay ✓

/halow/hello (n) 1. marxaba, halow. 2. eray laysku salaamo ahlan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaala-da)

2

Wax wadajir loo urursho oo cid ama arrin, gargaar ahaan loo siiyo ama wax loogu qabto; siin; diiqo; xoolaggooyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nin guursaday xoolaha la siiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. contribution, handout, charity

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gargaar loo fidiyo qof guursaday. Dh: kaale.

waa la naqliyay ✓

1

de: contribution, handout, charity

2

lx: kaalo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: kaalo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ukun sida kubadda u wareegsan qolofina ku dahaadhan tahay oo xawayaanka aan naaslleyda ahayni dhalaan sida. shimbiraha badhkood, kalluunka haadda iyo wixii la mid ah. Digaagaddu naalo ayay dhashaa. Dh: ugac, beed, ugxan.

waa la naqliyay ✓

1

(Saala-da)

2

Saxaro engegan oo iniino ah oo xoolaha iyo nafleyda kale qaarkeed dhigaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saxaro kuuskuusan oo geela, ariga iyo ugaarta qaarkeed dhigaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saxaro kuuskuusan oo geela, ariga iyo ugaarta qaarkeed dhigaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): dung (of animals)

waa la naqliyay ✓

1

-saalada: (n) dung (doong); manure (ma-nuur); muck (mak) ~ digo

2

saalo -saalada: (n) salon (sa-luun); a room or hall for receptions ~ qolka soo dhaweynta

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaar adag oo malmalaasan oo adhiga, geela iyo ugaadha lagu yaqaanno. Saalo geel baa surinkan daadsan. Dh: digo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: digo, saxaro, xaar

2

de: dung (of animals)

3

initial: s

4

lx: saalo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f-mass

7

key: saalo

waa la naqliyay ✓

1

(Salla-da)

2

Rako fidsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Rako fidsan.

waa la naqliyay ✓

f. n. platform

waa la naqliyay ✓