Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Waalid-da)

2

1. Wax waalan ka dhigid; caqliga iyo maanka ka qaadid; waalli ku ridid.

3

2. (Waalid-ka) Aabbaha iyo hooyada (ama waarid).

waa la naqliyay ✓

1

waalid¹: m.l (-diin, m.dh) Laba qof oo wax dhashay waxa ay ilmahooda u yihiin. la-mid: waarid.

2

waalid²: m.f.dh eeg waal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-diin, m.dh) Laba qof oo wax dhashay waxa ay ilmahooda u yihiin. la-mid: waarid.

waa la naqliyay ✓

m. n. parent; one's parents; parents

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [plural waalidiin-ta] parent (peerant); ancestor (aan-ses-ter); progenitor (paro-ja-niter)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax waalan ka dhigid; cagliga iyo maanka ka qaadid; waalli ku ridid. Dadka waalidda ka daa.

2

waalid -ka: (magac, lab, keli) qof wax dhalay ama martabad waalidnimo jooga. Waa curad waalid wanaagsani dhalay. Dh: aabbo, hooyo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: walcan

3

de: parent; [col] one's parents; [pl] parents

4

initial: w

5

lx: waalid

6

pd: (-ka Pl: waalidiin (ta))

7

ps: n8-m

8

key: waalid

waa la naqliyay ✓

1

(Awaalid-da)

2

Filid; malayn; sugid; saadin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: aawil¹, aawilid, awaal¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax saadin; wax saadaalin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Waali-ga)

2

Nin madax u ah qaybaha dhulka qaranku u qaybsan yahay middood; naa'ib; beeldaaje.

waa la naqliyay ✓

1

waali¹: m.l (-iyo, m.dh) Nin madax ka ah qaybaha dal u qaybsamo midkood; naa'ib beeldaaji; barasaab.

2

waali²: f.g2 (-iyay, -isay) Ka w.: nafley meel si ba'an uga caajin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nin madax ka ah qaybaha dal u qaybsamo midkood; naa'ib beeldaaji; barasaab.

waa la naqliyay ✓

m. n. local chief; regional governor

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nin madax ka ah gobol ka mid ah gobollada dal weyn; guddoomiye gobol. Gobol kasta waali ayaa loo magacaabay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: beeldaaje, naa'ib

2

de: local chief; regional governor

3

initial: w

4

lx: waali

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: waali

waa la naqliyay ✓

1

bąalid¹: m.l B. ah: wax muddo dheer jiray oo aad u gaboobay.

2

bąalid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax muddo dheer jiray, aad u gaboobid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

2

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg caal³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax caal ku dhacay oo buka ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Daalid-da)

2

Daal iska garasho; daal hayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dąal². la-mid: daalis.

waa la naqliyay ✓

tired

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hawl darteed oo aad dareento tabartii oo kaa dhammaatay. Dh: noogid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kaal³. la-mid: kaalin² (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kaalo uruurin.

waa la naqliyay ✓

1

(Laalid-da)

2

1. Laal cayaarid.

3

2. Meel kore surid, ka soo laallaadin.

4

3. Wax laalan oo aan weli dhicin ka dhigid; dib u dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg laal². la-mid: laalis.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel kore saarid ama ku tuurid. Dh: laalis.

2

laalid -da: (magac, dhedig, keli) arrin iyo wixii la mid ah, dib u dhigid; gadaal u riixid. Dh: laalis.

waa la naqliyay ✓

1

(Maalid-da)

2

Neef xoolo ah oo irmaan caano ka lisasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg maal³. la-mid: maal¹ (3), maalis², maalniin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naas irmaan caano ka lisasho. Dh: lisasho, maalis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waab².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waab dhisid oo laamo iyo caleen isku yayabid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waag².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maagid; waabasho. Waagidda dhaaf oo hawsha gal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xanuun waalli ah qaadid. Marka faqri iyo dagaalla jiraan waaladka ayaa bata.

waa la naqliyay ✓

(fal) qabatin oo caadayso; ku tag oo iska goyn kari waa. Barje waalif oo maalin walba qayil reer looga roon. Dh: qabatin, mam, halaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Waarid-da)

2

Cimri aan dhimasho lahayn ku noolaan; jirid weligeed ah jirid; daa'imid.

waa la naqliyay ✓

1

waarid¹: m.l la-mid: waalid¹.

2

waarid²: m.f.dh waar². la-mid: waaris.

3

waarid³: f.g1 (-day, -dday) Soo w.: badeeco dibadda ka keenid.

waa la naqliyay ✓

Conservation

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] parent ~ parents

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dibadda ka soo deji. Kolba waxa loo baahan yahay soo waarid.

2

waarid -da: (magac, dhedig, keli) dhimasha la'aan; adduunka in badan ku negaansho: jirid waligeed ah jirid. Aakhiro mooyee adduunyo waarid ma leh. Dh: waaris, daa'imid, abaadid.

waa la naqliyay ✓

1

de: parent ~ parents

2

initial: w

3

lx: waarid

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-col

6

see: waalid

7

key: waarid

waa la naqliyay ✓

1

(Waaxid-ka)

2

Keli ah; mid; hal; kow (sida: wadar iyo waaxid).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. W. ah: kali ah, aan cidi wehelin (Ilaah). 2. Mid ama kali.

waa la naqliyay ✓

m. n. God (the one and only)

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] one, alone, single; singular {grammar}

waa la naqliyay ✓

name-m unique, one, alone

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) one (wan); single (sin-gal) ~ hal

waa la naqliyay ✓

magacyada Eebbe ee suubban mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) (kala ~) kala fidin oo xoog u kala qaadid; kala qabasho; kala durkin. Afka waaxidda ka daa.

2

waaxid: (tilmaame) mid ah; hal ah; kow ah. Waaxid iyo wadar waaxidkaa waalan.

waa la naqliyay ✓

1

(Waayid-da)

2

1. Wax la raadshey ama la doonay oo aan la helin.

3

2. (kolka uu fal kale ka dabadhaco) wax la qaban lahaa ama aan la qabteen oo aan karti iyo maaro loo helin (sida: arki waayey; seexan waayey; kari waayey; dili waayey; ...).

4

3. Gabid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waa². la-mid: waayis.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) arki waa; ka quusasho. Baadi waayiddeeda welwelkeedaa ka daran.

2

waayid -da: (magac, dhedig, keli) dhicid oo imtixaab dallacaaddii ka hadhid. Waayidda imtixaanka dadaal la'aan baa keenta.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaalid-da)

2

Xaal isu sheegasho; xaajeysasho; garramid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaal².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid laga gar daran yahay xaal siin; cid lagu gefey maydhid. Dh: xaalis, maydhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aabba-ha)

2

Qof lab oo wax dhalay; labada waalid kan lab (ama aabbo).

waa la naqliyay ✓

1

(Absaxan-ka)

2

Waalid, isir, ab.

waa la naqliyay ✓

1

(Baarri-ga)

2

Qof waalidkii dhalay jecel oo wuxuu u qaban karo u qabta; waalidka okobban oo u sama fala.

waa la naqliyay ✓

1

(Caaq-a)

2

1. Aan caqli badnayn; nacas; doqon; dabbaal.

3

2. Waalid-caasi.

waa la naqliyay ✓

1

(Caasi-ga)

2

1. (qof) wixii Ilaah faray aan yeelin.

3

2. Waalidkii dhalay aan addeecin ama aan u roonayn.

4

3. Diiddo badan; madax adag.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaxal-ka)

2

Xoolaha dadka dhintaa ka tagaan oo carruurtooda, waalidkooda ama xigto kale si sharci ah loogu qaybsho.

waa la naqliyay ✓

1

(Tawl-ka)

2

1. Waxa wax dhalay oo laga soo jeedo ama laga soo farcamo; isir; waalid.

3

2. Habsami; qaab-wanaag; joogdheeri.

waa la naqliyay ✓

1

(Warasa-da)

2

Waalidku dhasha uu reebo, uu ka tago, oo dhaxasha; ilmo; dhal; ubad; carruur; wariis.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuddun-ta)

2

1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal.

3

2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

4

3. Xanuun qabatin leh (ama xundhur).

waa la naqliyay ✓

m.l.u Waalid, isir, ab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (baayoloji) Mid ka mid ah muuqaallada talantaalliga ah ee hiddo side. Noolayaasha badankoodu waxay leeyihiin laba aliil oo midba hiddoside ka yimid (midba waalid ka yimid), kaas oo ku jira koromosoomyo iskumid ah. Hal aliil badanaa waxa uu shiiqiyaa ka kale oo loo yaqaan shiiqsane, kaas oo ay ka baxaan astaamaha u gaarka ah noolahaas.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) (baayoloji) Tafiirta ay waalidkood ugu yaraan hal astaan ku kala duwanyihiin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Waalid sasabasho (carruur).

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (baayoloji) Unug taran oo keligii kobci kara iyada oo aanu la kulmin unug kale oo taran b.ka waxa soo saara dhirta, fangiga, bakteeriyada iyo qaar ka mid ah borotosoowaha. B.ku wuxuu noqon karaa noole u eg waalidkii ama wuxuu mari karaa heer kale oo meerta nololeed.

waa la naqliyay ✓

1

caasi¹: m.l (-iyaal/-iyiin/-iyo, m.dh) 1. Qof wixii Eebbe faray aan fulin. 2. Qof waalidkii aan addeecin. 3. Qof madax adag, diiddo badan.

2

caasi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1.(f.g) Cid eed iyo haaraan u jeedin. 2. Ku c.: qof, wixii Eebbe faray fulin waayid. 3. Ku c.: qof waalidkii addeeci waayid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. D. ah.: ilmo waalidkiis ka quustay oo guriga laga eryey. 2. la-mid: dayrin.

waa la naqliyay ✓

1

dhaxal¹: m.l 1. Hantida qof dhintay looga haro. 2. Raad ay ilmuhu ka raacaan waalidintooda.

2

dhaxal²: m.l 1. (qaanuun) Hanti ama lacag aad ka heshay qof dhintay, sababta waad lahaatay. 2. (taar.) Dhacdo taariikheed reebtana taariikh.

3

dhaxal³: f.g/mg1 (-xlay, -xashay; -xli) 1. (f.g) Hanti qof dhintay uga harid. 2. (f.g) Hanti qof dhintay looga haray qaybin. 3. (f.mg) Ka dh.: ilmuhu ka raacaan waalidintooda raadid.

waa la naqliyay ✓

1

guf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Cad yar oo maro ah weelasha haruubkooda lagu cufeyo. 2. Hambo. 3. Maro.

2

guf²: m.dh Hanti yar oo la siiyo qaraabada ama waalidka gabar la aroosay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bayaal, m.l/dh) 1. Qof dhib badan. 2. Qof waalidkii habaaray.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ka warramidda wax aan weli dhicin iyada oo la kaashanayo astaamaha lagu tilmaansan karo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qabatimid; caadaysasho. Kii yaraa waalifid baa ku dhacday oo qaad iyo sigaar ayuu daba ordaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Walqalid-da)

2

Walqal samayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg walqal². la-mid: waqlalid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waqlal u samayn; ka wanqalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg walwal². la-mid: warwarid, welwelid, werwerid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) walaac iyo caloolyaw nafta ku abuurid oo wax soo socda sida uu noqon doona ka uurkutaalloobid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wanqal samayn. Ilmaha haddii kol laga wanqalo wanqalid kale uma hadhin. Dh: wanqalis.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: walqalid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: falmid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fal iyo sixir qabid. Dh: falmid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) u tudhid dhaqaale oo walaalnimo ku jirto. Dh: halaanhalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ilaal².

waa la naqliyay ✓

1

(Itaalid-da)

2

(ku itaalid) Le'ekaysiin; ka badin la'aan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg itaal³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ku tuntuunsi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax kugu lumay ama cidkale oo aad masuul ka tahay ku lumay bixin. Dh: magid, bedid.

waa la naqliyay ✓

name-m friend; lasting; eternal

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg laalan¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel sare ku soo xidhmay noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Makalid-da)

2

Waxyeello gaarsiin; dilid.

waa la naqliyay ✓