Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh Marka karoorka badarka la tumo ee maseggadu sabuulka ka baxdo dufalka soo hara.

waa la naqliyay ✓

m.dh Marka karoorka badarka la tumo ee maseggadu sabuulka ka baxdo dufalka soo hara.

waa la naqliyay ✓

1

waag¹: m.l Socod badan oo wax lagu baadigoobayo.

2

waag²: f.g1 (-gay, -gtay) Socod badan samayn iyadoo wax la baadigoobayo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) socod badan samayn iyadoo wax la baadigoobayo.

2

waag -ga: (magac, lab, keli) socod badan oo wax lagu baadigoobayo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daagad.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Dibi jixinaya raaf dhul ku jiidid. 2. (f.g) Dhul hoos u qodid. 3. (f.mg) Ka f.: in yar ka fogaasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Dibi jixinaya raaf dhul ku jiidid. 2. (f.g) Dhul hoos u qodid. 3. (f.mg) Ka f.: in yar ka fogaasho. m.f.dh, faagasho.

waa la naqliyay ✓

v. dig; burrow for oneself (of animals)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cabsi darteed ama xishood, dib u guro; cid aad is hayseen dib uga bax.

2

faago: (fal) dibi, kan kale ka fogow oo jeenyaha dhulka ku qod, adiga oo dagaal isku diyaarinaya.

3

faago: (fal) halkaad taagantahay dib uga guro; dhowr tallaabo dib u durug. Dh: durug.

waa la naqliyay ✓

1

a: fago

2

de: dig; burrow for oneself (of animals)

3

lx: faago

4

pd: (faagtay)

5

ps: v3b=

6

key: faago

waa la naqliyay ✓

mąago: f.mg3 (-gtay, -gatay) Ka m.: wax cabsi darteed uga dheeraansho.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ad fali lahayd ha ku sii socone ka joogso. Intad qalad gali lahayd waxaad ka shakido ka maago. Dh: hako, joogso. Li: wad, soco.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhul yara sarreeya. la-mid: tąag (2).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kor u muuji; kor u qaad.

2

taago-da: (magac, dhedig, keli) kor u muujiso; kor u qaadid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) 1. Waab dhisasho. 2. Ka w.: nabar kugu soo socda ka gabasho ama wax halis ah dib uga noqosho.

waa la naqliyay ✓

v. build a temporary shelter ~ hut for oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal yar oo ku meel gaadh ah dhiso; waab dhiso; waab samayso.

2

waabo: (fal) gabbo oo wax kugu soo socda digtooni ka qaado. Laanta soo dhacaysa ka waabo. Dh: gabbo.

waa la naqliyay ✓

1

de: build a temporary shelter ~ hut for oneself

2

initial: w

3

lx: waabo

4

pd: (waabtay)

5

ps: v3b=

6

key: waabo

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo inaad bixiso ay ahayd ku lexjeclow oo inaad bixiso ka joogso. Meel aanay dani kaa soo galayn xoolahaaga kala waako. waakuma: eeg waakee.

waa la naqliyay ✓

1

(Waala-da)

2

Cayaar raggu cayaaro: labo saf oo iska soo horjeeda oo is tiro le'eg oo jilbajabsan; gacnahaa laga cayaaraa, hees iyo jiibna waa leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

waalo¹: m.dh Cayaar cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, raggu cayaaro oo labo saf oo iska soo horjeeda, tira isla egna ah, iyadoo jilbajabsan gacmahana lagu cayaaro hees iyo jiibna leh; hellem.

2

waalo²: f.mg3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax waalan noqosho. 2. Ka w.: meel cabsi awgeed uga cararid.

waa la naqliyay ✓

1

waalo¹: m.dh Cayaar cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, raggu cayaaro oo labo saf oo iska soo horjeeda, tira isla egna ah, iyadoo jilbajabsan gacmahana lagu cayaaro hees iyo jiibna leh; hellem.

2

waalo²: f.mg3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax waalan noqosho. 2. Ka w.: meel cabsi awgeed uga cararid. m.f.dh, waalasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. hand-clapping game played by two teams of men

2

waalo v. become insane, go mad

waa la naqliyay ✓

-waashay I waalatay: (v) become mad, crazy, insane or mentally disturbed ~ see also [eeg] waalan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax waalan oo miyir la' noqo; waalliyi ha kugu dhacdo. Waalo oo wajaq ayay dadku isku habaaran. Dh: miyirbeel.

2

waalo -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar raggu ciyaaro oo intay jilba joogsadaan ay laba saf oo is tiro le'eg iskaga soo horjeestaan gacmaha ayaa laga ciyaaraa oo waa la weyweydaariyahees iyo jiibna way wadataa. Waalo ayaan ciyaaraa habeenii. Dh: hellen.

waa la naqliyay ✓

1

(Waana-da)

2

Hadallo waaweyn oo talo ah, oo waxa san laysku faro waxa xunna laysaga reebo; wacdi.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Hadallo talo ah oo cid loo jeediyo iyadoo wax lagu faraayo ama wax looga reebaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Hadallo talo ah oo cid loo jeediyo iyadoo wax lagu faraayo ama wax looga reebaayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. advice, counsel; directions

waa la naqliyay ✓

-waanada: (n) advice (adh-veeyz)-, counsel (kaawn-sal), guidance (gaay-densi); piece of advice; suggestion (saj-jesh-shari), opinion (o-piin-yan) ~ talo, nasteexo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) talo iyo naseexo wanaag la iskugu tilmaamo oo cid u baahan lagu yidhaa; hadallo waxsheeg ama talo ah oo sida ugu habboon wax laysugu sheego; caqli celin xigmad iyo waayo aragnimo wadata oo cid lagu yidhaa. Dhegihii Alle waaniyaa waano qaata. Dh: naseexo, talo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: wacdi

2

de: advice, counsel; [col] directions

3

initial: w

4

lx: waano

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: waano

waa la naqliyay ✓

عِبْرَة، مَوْعِظَةً

waa la naqliyay ✓

1

1. (Waayo?) Maxaayeelay; maxaawacay.

2

2. (waa ayo) waa ayo?; waa qofma?; waa kuma? waa tuma?

3

3. (Waaya-ha) a) Arrimo; xaal; sah. 6) Dhibaha adduunka; tabaalo. c) Waxyaalo loo soo joogey; goobjoog loo ahaa; xog'ogaal; wacaal.

waa la naqliyay ✓

1

waayo¹: m.l.w 1. Waqti hore oo la soo dhaafay. 2. Dhacdooyin la soo joogay; wacaal. 3. Arrin; xaal; sah. 4. Dhibaha adduunka; tabaalo.

2

waayo²: xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye, maxaajira, maxaawacay, maxaayeelay. Tusaale: “Xasan wuu iska tegay, waayo, waad ka caraysiisay”.

3

waayo³: e.we 1. Waa ayo?, waa kuma? 2. Sababtu maxay tahay?

waa la naqliyay ✓

1

waayo¹: m.l.w 1. Waqti hore oo la soo dhaafay. 2. Dhacdooyin la soo joogay; wacaal. 3. Arrin; xaal; sah. 4. Dhibaha adduunka; tabaalo.

2

waayo²: xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye, maxaajira, maxaawacay, maxaayeelay. Tusaale: Xasan wuu iska tegay, waayo, waad ka caraysiisay.

3

waayo³: e.we 1. Waa ayo?, waa kuma? 2. Sababtu maxay tahay?

waa la naqliyay ✓

1

question word: why?, how come?

2

waayo [conjunction], [adverb] because; so

3

waayo m. n., (mass n.): topic, agenda, proposal (with information ~ problems)

4

waayo [feminine] n., pl. previous time, generation, age

waa la naqliyay ✓

1) pourquoi? 2) pourquoi pas? 3) parce que.

waa la naqliyay ✓

1

(adv) why (waay); for what reason? ~ maxaa yeelay

2

waayo: (conjunction) because (bi kooz); since (si-nis)

3

waayo -waayaha: (n) time (taaym); era (iira); days (deeyis) Ex: waayahii hore; the olden days; waayahaan dambe, nowadays [modern times]

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) waa maxay sababtu; leesh. Waayo maxaad sidaa u yeeshay. Dh: maxaayeelay, maxaawacay, sabab.

2

waayo -ha: (magac, lab, keli) dhibaha adduunka; tabaalo.

3

waayo -ha: (magac, lab, keli) dhacdooyin loo soo joogey; goobjoog loo ahaa.

4

waayo -ha: (magac, lab, keli) saha iyo xaalka kolkaa la joogo. Ninba waayihii ku lammaan.

waa la naqliyay ✓

زَمَن

waa la naqliyay ✓

rame, n.f. - dhawr ceel oo bansiin laga qodo oo isku meel ku taala; waagoonada tareenka

waa la naqliyay ✓

m.dh Walax budo ah oo xalwada marka la samaynayo lagu daro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Walax budo ah oo xalwada marka la samaynayo lagu daro.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): corn starch

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daqiid, sonkor iyo waxyaabo kale oo la isku daray oo laga sameeyo jaadad badan oo macmacaan ah. Dh: xalaawad, xalwad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xalwad

2

de: corn starch Used in making candy

3

initial: w

4

lx: warango

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f-mass

7

key: warango

waa la naqliyay ✓

1

(Cagaga-da)

2

Cudur afka ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nabarro salka carrabka ee dadka iyo geela ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nabarro salka carrabka ee dadka iyo geela ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

f. n. sore in the mouth (on the back of the tongue)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudur afka ku dhaca. Cagago ayaa ilmahan ku dhacday.

waa la naqliyay ✓

1

de: sore in the mouth (on the back of the tongue)

2

lx: cagago

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: cagago

waa la naqliyay ✓

1

(Daanga-da)

2

Galley la saloolay: salool; qaloon.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galley ama messeggo la saloolay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galley ama messeggo la saloolay.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] popped grain (such as corn, wheat, lentils)

waa la naqliyay ✓

-daangada: (n) popcorn (paap-koorn) ~ salool, qaloon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) galley la saloolay. Daango iyo bigays baan ku cuwaaftay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaloon, salool

2

de: popped grain (such as corn, wheat, lentils)

3

lx: daango

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: daango

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Lago

waa la naqliyay ✓

name-f silvery; rich

waa la naqliyay ✓

1

de: Lago

2

lx: Lacago

3

ps: name-f

4

key: Lacago

waa la naqliyay ✓

1

da: (magac, dhedig, keli) midho macaan oo buruq jilicsan oo udgoon leh khudrada karin la'aanta lagu cunana ka mid ah oo qeedka cambaha la yidhaa uu bixiyo. Nin maango cabbaa mabsuud noqoy. Dh: cambo-laf, maangoo.

2

maango -da: (magac, dhedig, keli) geed weyn oo hadh macaan leh oo bixiya midhaha maangada. Dh: cambe-laf.

waa la naqliyay ✓

Sorgham

waa la naqliyay ✓

(Masago) All. Som. Sorghum bicolor (L) Moench. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax imaatinkoodu dib u dhacay daahsasho.

waa la naqliyay ✓

v. be impatient

waa la naqliyay ✓

-raagsaday / raagsatay: (v) feel something has taken longer than expected; feel unable to wait ~ daahso

waa la naqliyay ✓

(fal) dhererso wakhtiga qof ama wax aad sugayso. Dh: daahso.

waa la naqliyay ✓

1

de: be impatient

2

lx: raagso

3

nt: raagsad (ka) [vn-m], raagsasho (/da) [vn-f], raagsi (ga) [vn-m] 'being impatient'

4

pd: (raagsaday)

5

ps: v3a=

6

key: raagso

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Tabar yeelasho. 2. Qun yar socosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Tabar yeelasho. 2. Qun yar socosho. m.f.dh, taagsasho.

waa la naqliyay ✓

inch. v. be invigorated, become strong, gain strength

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awood jidheed yeelo. Taagso oo cunto fiican cun, wuu taagsaday oo gashi fiican buu helay: Dh: itaalso, xoogso.

2

taagso: (fal) dhaqaale fiican inaad hesho ku dedaal; shaqada labanlaab si hayntaadu u fiicnaato. Luula waa baayacmushtar oo way taagsatay.

3

taagso: (fal) wax jiifay ama dhulka yaalay, toosiso.

waa la naqliyay ✓

1

de: be invigorated, become strong, gain strength

2

initial: t

3

lx: taagso

4

nt: taagsad (ka) [vn-m], taagsasho (/da) [vn-f], taagsi (ga) [vn-m]

5

pd: (taagsaday)

6

ps: v3a=inch

7

key: taagso

waa la naqliyay ✓

f. n. number, plural, ate, car license; tag, label

waa la naqliyay ✓

-taargada: (n) license plate; numberplate (nam-bar-plaleeyt)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lanbarka gaadiidka kaga yaalla xaga hore iyo halka danbe ee lagaga sooco kuwa kale.

waa la naqliyay ✓

1

de: number-plate, car license; tag, label Alt sp: taarga {It}

2

initial: t

3

lx: taargo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: taargo

waa la naqliyay ✓

temps, période.

waa la naqliyay ✓

-waabsaday I waabsatay (v) try to decieve some one by pretending to be stronger, bluff (balaaf)

waa la naqliyay ✓

(ereysu'aaleed) lagu bilaabo su'aal lagu ogaanayo xilliga falku dhacay. Dh: xillima, goorma, waama, hadma.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waag².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maagid; waabasho. Waagidda dhaaf oo hawsha gal.

waa la naqliyay ✓

ciyaar Soomalidu ciyaaraan ha yeeshee gobol walba si gooni ah looga ciyaaro waxay gaar u tahay ragga qalabka lagu ciyaaro ama la qaato waxaa ka mid ah maqaar lo'aad ama harag, serbi madheedh ah oo uu qaato ninka laashinka ah, buun yar oo kalax ah iyo kabo maqaar ah.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Ka w.: dhib ama waxyeello hore ka so kabasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Ka w.: dhib ama waxyeello hore ka so kabasho. m.f.dh, waaqsasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka soo ray oo ka kabo. Xanuunka maanta ka waaqso.

waa la naqliyay ✓

f. n. vase, large bowl; bathtub

waa la naqliyay ✓

1

de: vase, large bowl; bathtub {It}

2

initial: w

3

lx: waasko

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: waasko

waa la naqliyay ✓

(Wasow) S Aristolochia rigida Duch. Aristolochiaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mucjiso iyo yaab aan horay loo arkin. Waxaa i qabsaday wagano.

waa la naqliyay ✓

-da: ( magac, dhedig, keli) baanasho iyo buullayn loo sameeyo qof dhaawac ama bugtaan qaba. Wuu kabmi lahaaye waqaqo ayuu waayay. Dh: buullo.

waa la naqliyay ✓

1

(Warasa-da)

2

Waalidku dhasha uu reebo, uu ka tago, oo dhaxasha; ilmo; dhal; ubad; carruur; wariis.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Ubad la dhalay; awlaad; ilmo; dhal.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] descendants

waa la naqliyay ✓

-warasada: (n) offspring (oof-ispiring); descendant (di-sen-dhant); children (jiil-dhareen) ~ fir, dhal, durriyad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof dhintay inta uu dhalay iyo inta u dhaw ee dhaxalkiisa le. Wixii uu marxuumku ku dardaarmo maahee xoolaha inta kale warasadaa loo qaybiyaa. Dh: dhaxal.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhal; carruur, ilmo, wasiir; waalid

2

de: descendants

3

initial: w

4

lx: waraso

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f-col

7

key: waraso

waa la naqliyay ✓