Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Waaf-ka)

2

(Badanaa koox: waafyo) xubinta kalluunka iyo nafleyda kale oo biyaha ku dhex nool qaarkood ka neefsadaan; qoonbiyaal; qoomishaashyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) (cilmiga naflayda) Xubin neefsasho oo ay isticmaalaan xayawaannada biyaha ku nooli, si ay uga soo qaataan ogsajiinta biyaha dhexdooda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) (cilmiga naflayda) Xubin neefsasho oo ay isticmaalaan xayawaannada biyaha ku nooli, si ay uga soo qaataan ogsajiinta biyaha dhexdooda.

waa la naqliyay ✓

m. n. gill ~ gills (of fish)

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) tusmeeya jabaqda shey la tuuray. Dh: xuuf

2

waaf -ka: (magac, lab, keli) xubin kalluunka iyo nafleyda biyaha ku dhexnool qaarkood ka neefsadaan; qoonbil; qoomishaash.

waa la naqliyay ✓

1

de: gill ~ gills (of fish)

2

initial: w

3

lx: waaf

4

pd: (-ka Pl: waafaf (ka))

5

ps: n2a-m, n4-m

6

syn: qoombi

7

key: waaf

waa la naqliyay ✓

1

(Waafi-ga)

2

(cabbir, qiyaas, miisaan, ...) aan wax ka dhinnayn ee weliba buro weheliso; dhan; buuxa.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh W. ah: cabbir, qiyaas miisaan iyo wixi lamida aan wax ka dhinayn ee weliba buro weheliso.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh W. ah: cabbir, qiyaas miisaan iyo wixi lamida aan wax ka dhinayn ee weliba buro weheliso.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): fullness, completeness; entire, complete, full

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) good quality. Ex: harag waafi ah; a good quality leather

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) buuxa oo dhammaystiran ah; kala dhantaallayn. Qado waafi ah ii keen. Dh: dhan, kaamil, dhammaystiran.

2

waafi -ga: (magac, lab, keli) dhammaystirnaan. Warka waafiga ah ayaa lagu kalsoonaadaa.

3

waafi -ga: (magac, lab, keli) harag aan qabad ahayn, kashrad ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: fullness, completeness; [atr.] entire, complete, full

2

initial: w

3

lx: waafi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: waafi

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hunguri xumo wax la barto aad loogu mamo oo lagaba dhergi waayo. Wiilku malabkii uu dhandhamiyay uunbuu walaf ka qaaday Dh: wajaqe.

waa la naqliyay ✓

1

(Waqaf-ka)

2

1. Hanti si sharci ah loogu wareejiyo - samafal aawadi - maamul ama urur ama cid u baahan, oo aan dabadeed la kala xigin.

3

2. (naxwe) joogsi; hakad.

waa la naqliyay ✓

1

waqaf¹: m.l Hanti maguurto ah oo Ilaah dartiis loo hibeeyay.

2

waqaf²: f.g1 (-qfay, -qaftay; -qfi) Hanti maguurto ah Ilaah dartiis u hibayn (sida guri).

waa la naqliyay ✓

1

waqaf¹: m.l Hanti maguurto ah oo Ilaah dartiis loo hibeeyay.

2

waqaf²: f.g1 (-qfay, -qaftay; -qfi) Hanti maguurto ah Ilaah dartiis u hibayn (sida guri). m.f.dh, waqfid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. donation ~ bequest for charitable purposes

2

waqaf v. donate something, make a charitable bequest

3

waqaf m. n. pause; comma ~ period, full-stop {grammar}

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) donated for public use; open to the public. Ex: ceel waqaf ah; a public well [water well]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) jooji oo faraha ka qaad. Waqaf shaqada ilaa amar danbe.

2

waqaf -ka: (magac, lab, keli) 'samafal' dar Ilaahay ah oo hanti gaar ahaan mid ma guurto ah loo bixiyo oo aan dabadeed la kala xigin. Ninka aqal dhisan waqaf u bixiyay iyo ninka agoon buul ka dundumiyaa ma la is barbardhigi karaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Waraf-ka)

2

1. Qalab waayadii hore lagu isticmaali jirey oo dhagxanta lagu tuuri jirey; wuxuu ka samaysan yahay cad yar oo harag ah iyo xargo labada dhinac kaga xiran; inta dhagaxa cadka haragga ah la kor saaro, oo labada xarig afkooda gacanta lagu qabto baa xoog loo wirfiyaa oo dabadeed xarigga dhud la sii daayaa, si dhagaxu isagoo tuuryo ah oo xoog u xiima haya, meeshii lala rabey ugu dhaco.

3

2. () Weref.

waa la naqliyay ✓

1

waraf: m.l (-fyo, m.dh) Xarig qaylo dheer oo lagu ilaalsho beeraha; qawle; jacle; jeedalqawle.

2

wąraf¹: m.l Welwel ama xanuun lala seexan waayay. la-mid: weref¹.

3

wąraf²: f.mg1 (-rfay, -rafday; -rfi) Welwel ama xanuun la seexan waayid. la-mid: weref².

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) Xarig qaylo dheer oo lagu ilaalsho beeraha; qawle; jacle; jeedalqawle.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sling, catapult

2

waraf v. be restless

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) slingshot (isling-shat); sling (is ling); catapult (kata-poolt) ~ wadhaf, weref

waa la naqliyay ✓

مِقْلَاعَ آلَةٌ لِقَذْفِ الْحِجَارَةَ

waa la naqliyay ✓

1

(Ansax-a)

2

Wax sharciga waafaqsan; sharci ahaan loo oggolaan karo ama loo aqbali karo; aan ahayn wax la duri karo ama la burin karo.

waa la naqliyay ✓

1

(Istikhaara-da)

2

Duco gaar ah oo Ilaah lagu weyddiisto in tawfiiqda ama labo talo tan wanaagsan la waafaqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kalluun-ka)

2

Nafley dhiig qabow oo jaadad badan ah oo biyaha ku dhex nool: wuxuu lee yahay lafdhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal (qoomishaashyo; waaf) oo uu ka neefsado, iyo dhego (tuuro); qaar waa yaryar oo waa kalluunka dhabta ah (huduf, tebediin, tarraaqad) qaarna waa waaweyn oo waa libaax-badeedka (saraacimo, shiriid, godgoddo) iyo kuwo kale (neberi, geelmaanyo); mallaay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoonbiyaa-sha)

2

(weligi koox) Xubnaha nafley badan oo biyaha ku dhex nool sida kalluunka, iyo iskaanbaha, ay ka neefsato; qoomishaashyo; waafyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Solansiin-ta)

2

Garansiin, ku duwid, waafajin.

waa la naqliyay ✓

1

(Waafajin-ta)

2

Wax wax kale ku kal ridid, ku abbaarid; haleelsiin; ku duwid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. War wanaagsan oo farxad leh. 2. Dariiq toosan oo kheyr lagu gaaro. Tusaale: “Abshirta Alle hana waafajiyo”.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (baayoloji) Faylam xayawaan oo leh adhax duleed oo ay dhexda ugu jirto xangulle dareen wade, heerarkooda kobcinta qaarkood waxay leeyihiin adhax dabacsan iyo dalool waafiyeed oo u furan dalqada. Waxa jira faylam hooseed, kuwaas oo kan ugu weyn loo yaqaan lafdhabarley. la-mid: araxle.

waa la naqliyay ✓

1

ammin¹: m.l/dh Goor; waqti. la-mid: immin.

2

ammin²: m.l/dh (naxwe) Qaab faleedyo gaar ah oo waafaqsan amminka falka la sameeynayo sida “timaaddo”, “tagto” iyo “joogto” iyadoo laga ambaqaadayo waqtiga la soo saarayo hawraarta.

waa la naqliyay ✓

1

ansax¹: m.l 1. A. ah.: wax diinta ama sharciga waafaqsan. 2. la-mid: ansixid.

2

ansax²: f.mg1 (-xay, -xday; -sixi) Wax diinta iyo sharciga waafaqsan noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

bannaan¹: m.l 1. Dhul siman oo aan geedo iyo buuro lahayn; ban. 2. Meel xadeysan dhulka dibadda ka ah.

2

bannaan²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Meel siman oo aan geedo lahayn ahaansho; meel aan wax oollin ahaansho. 2. Wax sharciga waafaqsan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) 1. Nafley dhuunta iyo halbowlayaasha mindi ugu goyn. 2. Neef la qalanayo si sharciga waafaqsan dhuunta iyo halbowlahayaasha mindi ugu goyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Curiyeyaal weerta oo isku waafaqa xagga caynta tirada iyo wixi lamida. Tusaale: “Inantu dawo ayay cabtay”, “Inanku dawo ayuu cabay”.

waa la naqliyay ✓

1

lullume¹: m.l 1. Kalluun aad u yaryar oo biyaha macaan ku nool. 2. Cayayaan yaryar oo biyaha macaan ka dhasha; miraxareedeed. la-mid: lullumo.

2

lullume²: m.l (cilmiga naflayda) Heerka caydiga ee raha. Wuxuu leeyahay dabo dheer iyo waafyo. Lulumadu heerka caydiga oo dhan waxay ku nooshahay biyaha. Lugaha dambe ayaa ka hor kora lugaha hore, aakhirkana dabada ayaa ka go'da inta aanu noqon rah qaangaadh ah.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iyay, -isay) Laba arrimood oo kala duwan is haleeshiin. Tusaale: “Labadaas arrimood is waafaji.”

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waafaji.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waafaq.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waafaqsan. la-mid: waafaqsanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: waafaqsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Meel la deggenyahay ama ceel agagaarkood.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Meel la deggenyahay ama ceel agagaarkood.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac cidla' ah oo cadaw xiga; dacalka u shisheeya degmada beesha.

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey tixaha ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (waa maxay? Waa wiil; waa tahay; Cali waa uu (= wuu) yimid; waa kee? waa tee; ...).

2

2. (Waa-ga) a) Waqti; jeer; goor. b) Waabberi.

3

Waa- (waan = waa aan; waad = waa aad; wuu = waa uu; ...).

waa la naqliyay ✓

1

waa¹: qr.dd Qurub lagu muujiyo waxa laga sheego yeelaha weerta. Tusaale: 'Cali waa yimid';'Ninkanu waa macallinka cusub ee dugsiga'.

2

waa²: f.g1 (-aayay, -aayday; -aayi) 1. Wax helid la'aan. 2. La w.: yool aad tooganaysay riddadii. Garab la marid.

3

wąa³: m.l (-aayo, m.l) 1. Maalinta gelinkeeda hore billaawgiisa; subax; arooryo. 2. Xilli; waqti; jeer; goor.

4

wąa⁴: m.l (-aayo, m.l) (jooloji)Mid ka mid ah qaybaha waaweyn ee taxanaha waqtiga jiyoolojiyeed (ee ka dambeeya kambiriyanka horreeyaha). Waaga, laf ahaantiisa waxaa loo kala aqoonsanyihiin saddex waa - aaliyosoyik, mesosoyik iyo saynsoyik, kuwaas oo ku fidsan ilaa 6 (lix) milyan sano ee la soo dhaafay.

waa la naqliyay ✓

1

waa¹: qr.dd Qurub lagu muujiyo waxa laga sheego yeelaha weerta. Tusaale: 'Cali waa yimid';'Ninkanu waa macallinka cusub ee dugsiga'.

2

waa²: f.g1 (-aayay, -aayday; -aayi) 1. Wax helid la'aan. 2. La w.: yool aad tooganaysay riddadii. Garab la marid. m.f.dh, waayid.

3

wąa¹: m.l (-aayo, m.l) 1. Maalinta gelinkeeda hore billaawgiisa; subax; arooryo. 2. Xilli; waqti; jeer; goor.

4

wąa²: m.l (-aayo, m.l) (jool.)Mid ka mid ah qaybaha waaweyn ee taxanaha waqtiga jiyoolojiyeed (ee ka dambeeya kambiriyanka horreeyaha). Waaga, laf ahaantiisa waxaa loo kala aqoonsanyihiin saddex waa -aaliyo - soyik, mesosoyik iyo saynsoyik, kuwaas oo ku fidsan ilaa 6 (lix) milyan sano ee la soo dhaafay.

waa la naqliyay ✓

Era

waa la naqliyay ✓

1

m. n. time, era, epoch, occasion

2

waa m. n. dawn

3

waa v.aux: fail, be unable to do (X)

waa la naqliyay ✓

il est.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) time (taaym); epoch (epek); era (eera); particular period of time or a season ~ xilli, ayaan seben, wakhti, samaan, seman. Ex: waa wakhtiyada kamid ah; once upon a time

2

waa -ga: (n) daybreak (deey-bareeyk); dawn (doon); morning (moon-ing) ~ waabbari Ex: waagu makuu baryo baan baxaynaa; we are leaving at dawn [daybreak]

3

waa -yey / wayday / waayeen / waynay: (v) cannot find; unable to find ~ waay, wey. Ex: furihii waan waayey; I could not find the key

4

waa: (pronoun) this (this); used to refer, what is about. Ex: kani waa maxay? waa guri; what is this? this is a house

waa la naqliyay ✓

1

(qurub) laga horreysiiyo tilmaamaha iyo magacda oo odhaahda ka dambaysa macno iyo ulajeeddo sugan u yeela. Waa macaan sonkortu.

2

waa: (magacuyaal) u taagan magac lab ah oo keli ah. Waa tegay ninkii socotada ahaa. Dh: wuu.

3

waa: (ereycodeed) tusmeeya qaylo ama oohin dheer oo aan kala joogsi lahayn. Sida weylo darleefay waa ma kaga siiyay. Dh: wii, yaw.

4

waa-ga: (magac, lab, keli) xilli hore oo aan taariikhdiisa si cad loo garanayn. Ninkaasi waa hore ayuu dhintay. Dh: beri, xilli, waqti, jeer, goor.

5

waa -ga: (magac, lab, keli) subaxa hore ee dhulku caddaado cadceedduna weli soo bixin ama ay aad u gaaban tahay. Waa beryey sacabbo laguma qariyo. Dh: aroor, subax, waabberi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Weel weyn oo bir ah una sameysan sida saxan oo dharka lagu dhaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Weel weyn oo bir ah una sameysan sida saxan oo dharka lagu dhaqo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah qalabka codka weyneeya, bahiyana. Baaf baa i dul yaalay oo waxba ma maqlayn, kolkaad ila hadlaysay.

2

baaf -ka: (magac, lab, keli) saxanka lagu dhaqo maryaha; saxniga dharka lagu maydho. Dh: tashti, saxni, sixni, saxan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daaf-ka) Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

2

2. (Daaf-ta) Doc, dhinac; barbar; gees; hoobad.

waa la naqliyay ✓

1

daaf: m.dh (-fo, m.l) Doc; dinac; hareer.

2

dąaf¹: m.l Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

3

dąaf²: m.l (daawo) Halamacoodka xuubka isha iyo baalasha kaasoo gaduuta oo barara soona daaya biyo ama malax.

4

dąaf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Daaf ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

daaf: m.dh (-fo, m.l) Doc; dinac; hareer.

2

dąaf¹: m.l Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

3

dąaf²: m.l (daaw.) Halamacoodka xuubka isha iyo baalasha kaasoo gaduuta oo barara soona daaya biyo ama malax.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] purulent conjunctivitis (eye disease)

2

daaf v. have conjunctivitis

3

daaf [feminine] n., loc. side, corner; bottom of hill

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) eye disease; conjunctivitis (kon-jen-ten-veey-tis); pinkeye (pin-kaay)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhaha xanuunka daafku hakaaga dhaco. Indhihiisa markaan arkay baan ku daafay Dh: bakoorow.

2

daaf -ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca indhaha oo la is qabadsiiyo, baqbaq iyo xafajo badanna u keena oo wax aad qori mooddaa indhaha dhex ordo. Dh: bakooro, qoridaaf.

3

daaf -ta: (magac, dhedig, keli) meesha aad joogto meel dhinac ka ah. Daaf uga joogso gaadhiga yaanu ku jiidhine. Dh: doc, gees, barbar, hoobad.

waa la naqliyay ✓

1

(Faaf-ka)

2

Meelo badan oo la saabto; fitaax; ballaarad.

waa la naqliyay ✓

1

faaf¹: m.l 1. Meesha wabiyadu iyo daadadku ku fatahaan. 2. la-mid: faafid.

2

faaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Biyo, cudur, war iyo wixi lamida meel ku baahid. la-mid: faah², faax².

waa la naqliyay ✓

1

faaf¹: m.l Meesha wabiyadu iyo daadadku ku fatahaan.

2

faaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Biyo, cudur, war iyo wixi lamida meel ku baahid. m.f.dh, faafid. la-mid: faah, faax.

waa la naqliyay ✓

1

v. spread

2

faaf vl. n. spreading, being spread about

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. outbreak (awt-breyk). 2. the act of scattering or spreading -faafis. 3.-faaf ay tay: (v) (iskaa ter); spread (ispareedh) scatter

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fid oo baah; meelo badan isku ballaadhi. Li: urur, kooban.

2

faaf -ka: (magac, lab, keli) dhul ballaadhan oo biyo fadhiisin ah; meelo badan oo la saabto. Dh: doox.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaaf-ka)

2

1. Meel la hagaajiyey oo la qurxiyey oo arooska loo sameeyo oo lagu sameeyo caweys, cunno, dheelaas, cayaaro, kd.

3

2. Dhis kala durugsan; hadoodil.

4

3. Kol, kal, toogo, moog; jilays.

5

4. Hareer; dibad.

waa la naqliyay ✓

1

gaaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Xaflad loo sameeyo labada is aroosay maalinta ay toddoba baxayaan. 2. Dhisme ku meelgaar ah. 3. Kaltan. 4. Dad shir u fadhiya looga arrinsanayo xaajo waxku'ool ah. 5. Hareer. 6. Dibad. 7. Meesha gorayada ku dhasho. 8. Midab geelu yeesho oo madow xigeen ah.

2

gaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Wax ka dheeraan iyada oo muujinaya diidmo iyo nicitaan (nafley).

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) 1. Xaflad loo sameeyo labada is aroosay maalinta ay toddoba baxayaan. 2. dhisme ku meelgaar ah. 3. Kaltan. 4. Dad shir u fadhiya looga arrinsanayo xaajo waxku'ool ah. 5. Hareer. 6. Dibad. 7. Meesha gorayada ku dhasho. 8. Midab geelu yeesho oo madow xigeen ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. ground cleared for wedding celebrations, wedding feast; structure set up for wedding feast; occasion, party, time; yard, open space

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) traditional wedding party, usually in northern Somalia

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ka qaybqaado hawlaha iyo ciyaaraha aroos.

2

gaaf-ka: (magac, lab, keli) wareegga guriga arooska hortiisa laga dadbo oo la qurxiyo si habeennada arooska dhallinyaradu ay ugu caweyso. Galabta ayaa gaafkii la dadbayaa. Dh: xayndaab, ardaa.

3

gaaf -ka: (magac, lab, keli) xaflad casuumad iyo ciyaaro iskugu jirta oo habeenka seddexaad ama toddobaad ee arooska la sameeyo.

4

gaaf -ka: (magac, lab, keli) hareer ama dibad.

waa la naqliyay ✓

1

de: ground cleared for wedding celebrations, wedding feast; structure set up for wedding feast; occasion, party, time; yard, open space

2

lx: gaaf

3

pd: (-ka Pl: gaafaf (ka))

4

ps: n4-m

5

key: gaaf

waa la naqliyay ✓

1

(Kaaf-ka)

2

Xarafka 11d oo Alifka Soomaalida magaciisa; (K).

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Xarafka ka'. la-mid: k (ka').

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Xarafka ka'. la-mid: k (ka').

waa la naqliyay ✓

m. n. K [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xarafka ka, k, ka'.

2

kaaf -ka: (magac, lab, keli) erey la adeegsado marka la cabbirayo labo arrimood oo kala dheer oo aad u kala duwan. Waxaad noo sheegayso iyo xaqiiqdu waa kaaf iyo kala dheeri.

waa la naqliyay ✓

1

a: ka'

2

bw: Arabic

3

de: K [letter of the Arabic & Somali alphabet]

4

lx: kaaf

5

pd: (-ka Pl: kaafaf (ka))

6

ps: n4-m, n2a-m

7

key: kaaf

waa la naqliyay ✓

1

laaf¹: m.dh (-ooyin, m.l) (jooloji) Dhadhaab dhalaashan ama magma oo ka soo burqanaysa dhulka gudihiisa oo soo gaarta dhulka dushiisa, taas oo ka soo baxda karaytarka folkaanaha ama jeex-jeex dhulka dushiisa ah. Dhulka dushiisa laafadu si dhaqso leh ayay ugu adkaataa marka loo eego dhaqsaha adkaashadeeda ee dhulka gudihiisa.

2

laaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka l.: qof aan ka dhergin galmada qof kale.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (jool.) Dhadhaab dhalaashan ama magma oo ka soo burqanaysa dhulka gudihiisa oo soo gaarta dhulka dushiisa, taas oo ka soo baxda karaytarka folkaanaha ama jeex-jeex dhulka dushiisa ah. Dhulka dushiisa laafadu si dhaqso leh ayay ugu adkaataa marka loo eego dhaqsaha adkaashadeeda ee dhulka gudihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aan ka dhergin galmada qof kale ahaw.

2

laaf: (tilmaame) cad maro hun ah oo aad u jilicday Dh: jarqi.

3

laaf -ka: (magac, lab, keli) dhadhaab dhalaashan ama magma oo ka soo burqanaysa dhulka gudihiisa oo soo gaarta dhulka dushiisa, taas oo ka soo baxda karaytarka folkaanaha ama jeexjeex dhulka dushiisa ah. Dhulka dushiisa laafadu si dhaqso leh ayay ugu engegtaa marka loo eego dhaqsaha adkaashadeeda ee dhulka gudihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

naaf¹: m.l (-fo, m.l) 1. Xiddig ka mid ah ururka naafo. 2. (m.w) Toddobada xiddigood oo “naafcadduhu” ugu horreeyo, “dirirkuna” ugu dambeeyo; waxay u dhexeeyaan toddobada “raqaha” iyo toddobada “daalallida”; waa xiddigo xagaa.

2

naaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Naafo ka dhigid; dhaawicid; curyaamin. la-mid: naafee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, naafo ka dhig oo curyaami. Dh: naafee.

2

naaf -ka: (magac, lab, keli) xiddig ka mid ah falagga oo dayaxu habeenba mid la fadhiisto oo ururka naafo ka tirsan.

3

naaf -ka: (magacwadareed) toddobada xiddigood oo 'naafcadduhu' ugu horreeyo, 'dirirkuna' ugu dambeeyo. Waa urur xiddigo oo u dhexeeya toddobada 'raqaha' iyo toddobada 'daalallida' oo la arko xagaaga.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaaf-ka)

2

Xarafka 16d oo Alifka Soomaalida magaciisa; (q).

waa la naqliyay ✓

m.l Xarafka kow iyo labaatanaad oo alifka carbeedka magaciisa. la-mid: qa'.

waa la naqliyay ✓

m.l Xarafka kow iyo labaatanaad oo alifka carbeedka magaciisa. la-mid: qa'.

waa la naqliyay ✓

m. n. Q, qaf [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the sixteenth (16th) letter of the Somali alphabet, pronounced as (qa' or qaaf), according to the style used by this dictionary, it is a consonant; Q

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xarafka kow iyo labaatanaad ee alifba'da Carabiga oo u dhigma xarafka 'Q' ee Far Soomaalida.

waa la naqliyay ✓

1

a: qa'

2

bw: Arabic

3

de: Q, qaf [letter of the Arabic & Somali alphabet]

4

lx: qaaf

5

pd: (-ka Pl: qaafaf (ka))

6

ps: n4-m

7

key: qaaf

waa la naqliyay ✓

1

(Raaf-ka)

2

1. Dhammaadka cagta oo qoob ama qanjaafuli ku rogan tahay.

3

2. Qoob kala jeexan.

waa la naqliyay ✓

1

raaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Qoobka hoose ee qanjaafuuluhu ku dahaaranyihiin ee lo'da ama ariga midkood. 2. Olole dad dan gaar ah laga leeyahay oo khasab lagu dumo; qafaal.

2

raaf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Nafley xasuuqid. 2. Dad khasab ku ururin.

waa la naqliyay ✓

1

raaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Qoobka hoose ee qanjaafuuluhu ku dahaaranyihiin ee lo'da ama ariga midkood. 2. Olole dad dan gaar ah laga leeyahay oo khasab lagu dumo; qafaal.

2

raaf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Nafley xasuuqid. 2. Dad khasab ku ururin. m.f.dh, raafid.

waa la naqliyay ✓

m. n. hoof, foot of hoofed animal

waa la naqliyay ✓