waabey
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waabey
-da: (magac, dhedig, keli) eeg waabay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Waabay
(Waabay-da)
Waabaayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waabay
waabay¹: m.l Geedka xididkiisa laga sameeyo waabaayada.
waabay²: m.dh la-mid: waabaayo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waabay
m. n. large tree species, growing in the mountains, from which poison is obtained
waabay [feminine] n. poison
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waabay
-da: (magac, dhedig, keli) eeg waabaayo.
waabay-ga: (magac, lab, keli) geed buuraha ka baxa oo xididkiisa laga sameeyo sunta fallaadhaha la mariyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baabeyn
m.f.dh eeg baabee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baabeyn
-ta: (magac, dhedig, keli) marka uu qofka turubka ciyaarayaa hayo labo baab oo sooc ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baanbey
m.dh (-nan, m.l) Koox ciidamada ka tirsan oo tunta muusikada gaardiska.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
GAGABEY
Iphiona rotundifolia 01
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaabeyn
m.f.dh eeg jaabee. la-mid: jaabajaabeyn (3), jaabajaabeys, jaabeys.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaabeys
m.l la-mid: jaabeyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
saabley
m.dh (-yo, m.l) Jirka dadka inta xudunta ka korreysa luquntana ka hoosaysa.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
saabley
m.dh (-yo, m.l) Jirka dadka inta xudunta ka korreysa luquntana ka hoosaysa.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
saabley
-da: (n) rib cage (rib keeyj) ~ saableyda feeraha
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saabley
-da: (magac, dhedig, keli) qoorta iyo caloosha inta u dhaxaysa ee feedhaha iyo inta ay ku dahaadhan yihiin. Sambabada jidhkaygiyo saableyda feedhaha.
saabley -da: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo saab leh, in alle intii saab leh. Weelka saableyda ah horta ha la raro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waabaay
m.dh la-mid: waabaayo.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
WAABAAY
(Wabai) N Acokanthera schimperi (DC.) Schweinf. Apocynaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waabaay
-da: (magac, dhedig, keli) sunta lagu dhinto sida ta maska iyo bahalaha kale. Masbaa qaniino waabaaydiisii baa saaqday.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waaberi
m.l la-mid: waabbari.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Waaberi
Dawn
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Waaberi
magac loo bixiyo wiil cadceed soo baxa dhasha ama inuu nolol cusub oo wanaagsan horseedo la rajaynayo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waaweyn
adj., pl. big, large, great (ones)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
waaweyn
(adj) bigger (big-ger)-, larger (laar-ger)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waaweyn
(tilmaame) kuwa inta kale ka muuq, martabo ama da' weyn.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waaweyn
de: big, large, great (ones) Sg: weyn
initial: w
lx: waaweyn
pd: (waaweynaa)
ps: adj-pl
key: waaweyn
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waayeyn
m.f.dh eeg waayee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waxarey
m.dh Ukunta shinnida iyo dhurdaha.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaabley
-da: (magac, dhedig, keli) bahal yar oo cayayaanka ka mid ah oo leh ubuc madaxeega aad uga weyn. Xaableyda lama laayo. Dh: dhiidhiyo, uxu.
xaabley -da: (magac, dhedig, keli) dad danyar ah oo waxa ku hadha hilibleyda ka iibsadda. Dh: danley. Li: lacagley.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xaabsey
nickname-m he who gathers together ~ up for oneself or gathers things together; lit: stronger; powerful. Syn: Xaabsade
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aabe
-ha: (magac, lab, keli) eeg aabbe.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Waab
(Waab-ka)
1. Dhis yar oo la harsado.
2. Dhis dadka buka la jiifiyo ama lagu daweeyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waab
waab¹: m.l (-bad, m.l/waab, m.dh) 1. Dhis yar oo la harsado. 2. Dhis dadka buka la jiifiyo ama lagu daweeyo. 3. Hoose birta lagu tumo.
waab²: f.g1 (-bay, -btay) Geed, dhisme aan hoos fiican lahayn wax korka kaga dedid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
waab
m.l (-bad, m.l/waab, m.dh) 1. Dhis yar oo la harsado. 2. Dhis dadka buka la jiifiyo ama lagu daweeyo. 3. Hoose birta lagu tumo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waab
m. n. small hut ~ dwelling; building used to isolate a sick person
waab v. build an improvised hut, make a temporary shelter
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
waab
-ka: (n) hut (hat), shack (shaak); shelter made of tree branches; makeshift dwelling ~ buul
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waab
(fal) dhismo yar oo laamo iyo caleen ka samaysan dhis. Maqasha meel yar u waab.
waab -ka: (magac, lab keli) buul yar oo laamo iyo caleen la isa saaray ka samysan oo la hadhsado ama maqasha iyo waylaha lagu xereeyo. Weylaha waab u dhis. Dh: qaadh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waay
v.aux: fail to do (X), miss (out on) doing (X)
waay v. fail to find ~ get, miss
waay class: he / she / it is ... [verbless declarative]
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
waay
-yey / wayday / waayeen / waynay: (v) can't find; unable to find ~ waa. Ex: furihii waan waayey; I could not find the key
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waay
(ereydhawaaq) lagu dhawaaqo marka gurmad la doonayo. Dh: wey, way, alla.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wabe
-ha: (magac, lab, keli) caleenta ka hadha marka kuuska la raro. Wabaha irmaanka u soo ururi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aabay
(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.
aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aabee
f.g2 (-beeyay, -beysay) 1. Cid qaddarin ama tixgelin siin. 2. Weel asal iyo xaydh marin, si uusan biyaha, caanaha iyo wixi lamida u habin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aabee
f.g2 (-beeyay, -beysay)
1. Cid qaddarin ama tixgelin siin.
2. Weel asal iyo xaydh marin, si uusan biyaha, caanaha iyo wixi lamida u habin. m.f.dh., aabayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aabee
v. smooth the surface of a dish
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aabee
(fal) dayactir weel aad u baaliyoobay. Genbi loo rid weelkaan lahaa gu'gani aabeeye. Dh: cug, cul, ug, hogee, godee.
aabee: (fal) cid kale qaddarin ama tixgelin sii.
aabee: (fal) weel asal iyo xaydh mari, si dareeraha ku jira aanu u habin.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aabee
de: consider, give thought to
lx: aabee
pd: (aabeeyey)
ps: v2b=
syn: tixgeli
key: aabee
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
abbey
/abey/ (n) guryaha kaniisaddu leedahay oo ay soorooyinku degan yihiin.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
abbey
/abey/ (n) itho kaniisidy lety oo soorooying ky noolying waany ky shaqeeyayaang.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gabey
v. recite poetry, chant
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gabey
-ga: (n) 1. poetic composition; poem (poo em); poetry (poo ye tari); verse (veers) maanso, gabey. 2. gabey -ey: (v) compose or sing (recite) a poem
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gabey
de: recite poetry, chant
lx: gabey
pd: (gabeyey)
ps: v1=
see: gabay [v1= ~ n2-m]
key: gabey
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Kaabe
name-m mend, patch; support
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
kaabe
-ha: (n) leader (liidher).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kaabe
-ha: (magac, lab, keli) meel ilo dhaqaale iyo waxsoosaar leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waabi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid ama wax socday hakin. 2. Wax dagaal u taagan ama u soo socda nabar uu la hakado ama uu ku gabbado u taagid; baacin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
waabi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid ama wax socday hakin. 2. Wax dagaal u taagan ama u soo socda nabar uu la hakado ama uu ku gabbado u taagid; baacin. m.f.dh, waabin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waabi
v. shoo; send away, keep ~ drive back; repel, throw back
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
waabi
-yey / say: (v) drive back; turn away; oppose with force; shoo away; repel (ri-peel); resist (ri-zist); oppose (o-pows) ~ caabbi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waabi
(fal) jooji oo in yar haki. Baabuurka yar waabi inta tareenku dhaafayo.
waabi: (fal) ka cabsii oo wax aad gacanta ku hayso kaga nixi. Saca usha iskaga waabi. Dh: gabbi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waabi
cf: celi; gaaci
de: shoo; send away, keep ~ drive back; repel, throw back
initial: w
lx: waabi
pd: (waabiyey)
ps: v2a=tr
key: waabi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waabo
f.mg3 (-btay, -batay) 1. Waab dhisasho. 2. Ka w.: nabar kugu soo socda ka gabasho ama wax halis ah dib uga noqosho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waabo
v. build a temporary shelter ~ hut for oneself
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waabo
(fal) aqal yar oo ku meel gaadh ah dhiso; waab dhiso; waab samayso.
waabo: (fal) gabbo oo wax kugu soo socda digtooni ka qaado. Laanta soo dhacaysa ka waabo. Dh: gabbo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waabo
de: build a temporary shelter ~ hut for oneself
initial: w
lx: waabo
pd: (waabtay)
ps: v3b=
key: waabo
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
WAAME
(Wam' me) S, N? Moringa ruspoliana Engl. Moringaceae.
S Moringa stenopetala (Bak.F.) Cuf. Moringaceae.
S Oldfieldia somalensis (Chiov.) Milne-Redh. Euphorbiaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waaye
qr.dd la-mid: weeye.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waaye
class: he / she / it is ... [verbless declarative]
waaye [feminine] n. age (in the past), previous time
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Wadey
(Wadey-ga)
Jaal; saaxiib; rafiiq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wadey
m.l (-yo, m.dh) Jaal; saaxiib; rafiiq.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
wadey
m.l (-yo, m.dh) Jaal; saaxiib; rafiiq.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
wadey
m. n. friend, pal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wadey
-ga: (magac, lab, keli) jaal; saaxiib; rafiiq. Haddaad talo doonayso wadey wanaagsan samayso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
wadey
cf: jaal, rafiiq, saaxiib
de: friend, pal
initial: w
lx: wadey
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: wadey
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wambe
-ha: (magac, lab, keli) xidid cad oo ah uunsi umuleed ay dumarku shitaan xilliga umusha ay yihiin. Waambe waa shaasho diid. Dh: qaye, waanbe.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wanbe
-ha: (magac, lab, keli) eeg waambe.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Yaabe
magac loo baxsho wiil ay hooyadii welwelaysay xilligay dhalaysay foosha oo ku adkaatay awgeed. Magacaygu waa Yaabe.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
AABEEY
Jatropha tropaeolifolia 01
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
AABEEY
(Abey)
C Jatropha tropaeolifolia Pax. Euphorbiaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baabee
f.g2 (-beeyay, -beysay) Weel caanood deebin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baaney
neg., vl. pron. she / they ... not,
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baaney
(v) it is the one she didn't... Ex: Ali baaney arag; Ali is one she didn't see
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baaney
a: beeyan
de: she / they ... not + [FOCUS] = baa + aan + ay
lx: baaney
pd: (baanay)
ps: focus + neg + vpro
xe: It is vegetables that the children dont like to eat.
xv: Carruurtu khudaar baaney jecleyn iney cunto.
key: baaney
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caaney
m.dh la-mid: caaneeyo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caawey
adv., time: this evening
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
caawey
de: this evening
lx: caawey
ps: adv-time
key: caawey
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haadey
Haadey!
Erey, qof dhibaato weyni gaartey, inti is celin waayo, ku dhawaaqo; duulay! hoogey! jabay!
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haadey
e.d Erey dareen tilmaama, taah naag murugaysan la qayliso. la-mid: hoohey.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haadey
inter. Woe is me!, Alas!
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haadey
(expression) used to express sorrow or regret of danger; alas (a-laas) ~ hoogey
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haadey
haadey! (ereydhawaaq) erey qof dhibaato weyni gaadhay uu ku tayaaqsado. Haadayey maxaa ilmahaygii helay! Dh: hoogay, ba'ay, balanbalay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haadey
de: Woe is me!, Alas! Exclamation of great distress
lx: haadey
ps: intj
key: haadey
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haahey
Haa; haaheeyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haahey
qr. la-mid: haa.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haahey
inter. yes
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haahey
(tilmaame) waa sidaa; waa runtaa. Dh: haa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haahey
de: yes Also: 'I'm here' (response when called)
lx: haahey
ps: intj
key: haahey
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haawey
(Haawey-da)
Haadun; hoomo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haawey
m.dh Dad sabool ah oo ku nool qaraab iyo wixii ay helaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haawey
f. n., [collective] the poor
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haawey
-da: (magacwadareed) dad sabool ah oo fara madhan; dad aan hanti lahayn. Dh: haadun, hoomo.