waabaayays

-ka: (magac, lab, keli) sumad inta kale lagaga soo sooco u yeelid. Daabaqadays u samee ahminka intaanad kaxaynin. Dh: daabaqadayn. daabaqadaysan: (tilmaame) neef calaamadaysan ama suntan. Adhi daabaqadaysan baa gaadhiga saaran. Dh: calaamadaysan, sumadaysan.

m.dh la-mid: waabaayo.

(Wabai) N Acokanthera schimperi (DC.) Schweinf. Apocynaceae.

-da: (magac, dhedig, keli) sunta lagu dhinto sida ta maska iyo bahalaha kale. Masbaa qaniino waabaaydiisii baa saaqday.

-ka: (magac, lab, keli) abaar aad u daran oo aafo ah. Waxaa arligii beddelay, abaar iyo aafo kulul, abaalays baa ka dhacay.

(Waabaaya-da)

Sun (ama waabaay, waabay).

m.dh Dhacaan laga helo geedka waabay oo haddii wax yar laga, cabbo ama si kale oogada u gaarana loo dhinto ama bukoodo; sun; mariid. la-mid: waabaay, waabay².

m.dh Dhacaan laga helo geedka waabay oo haddii wax yar laga, cabbo ama si kale oogada u gaarana loo dhinto ama bukoodo; sun; mariid. la-mid: waabaay, waabay.

f. n., (mass n.): poison, venom

-waabaayada: (n) poison (pooy-san); toxicity (tok-siisiti); toxic agent; poisonousness; venom (veenom); toxicant; toxin ~ sun

-da: (magac, dhedig, keli) sun ay masaska iyo bahaluhu wax ku dilaan. Masasku way kala waabaayo xun yihiin. Dh: waabay, sun.

cf: geegaali

de: poison, venom

initial: w

lx: waabaayo

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

key: waabaayo

-ka: (magac, lab, keli) sabaalayn; sasabid.

m.l la-mid: tabaalayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tabaalayn.

f.g2 (-yeeyay, -yaysay) 1. Nafley sumayn. 2. Waran, fallaar iyo wixi lamida waabaayo marin.

v. poison

(fal) sun iyo waabaayo mari ama sii.

de: poison

initial: w

lx: waabaayee

pd: (waabaayeeyey)

ps: v2b=tr

key: waabaayee

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Dad, xoolo iyo wixi lamida wax waabaayo hayso noqosho.

(fal) sumow; mid sumoobay noqo.

waabaayow -ga: (magac, lab, keli) sun ama waabay qaadid oo yeelasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wadaadayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg walaalayn.

-ga: (magac, lab, keli) beerlaxawsiga gabadh la walaalaysanayo. Dh: aaddaysi, walaalaysi, huunnaysi.

m.l la-mid: baabbacayn.

-ka: (mgac, lab, keli) eeg baabbacayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cambaarayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg canbaarayn.

inch. v. become poisonous

de: become poisonous Alt sp: waabaayow

initial: w

lx: waabaayoob

pd: (waabaayoobay)

ps: v1=inch

key: waabaayoob

-ta: (magac, dhedig, keli) isticmaalkiisa mamnuucid.

-ka: (magac, lab, keli) shaqada raabaraabaynta lafteeda.

raabaraabays-ta: (magac, dhedig, keli) qaygaybin oo kooxkoox ka dhigid. Dh: kooxokooxays.

-ka: (magac, lab, keli) qof kale, waxa uu rabo illowsiin. Saabasaabays baa reer lagu wadaa. Dh: sasabid, saabasaabayn, sabaalid.

f.g3 (-stay, -satay) la-mid: badbaadso.

-ta: (magac, dhaddig, keli) dhimista iyo hoos u dhigga halista nabar ama jirro leedahay. Basanbaasin buu ii noqdiyo wax i balbaalyayne. Dh: quwadjebin, taakaleelin, shiiqin, dhicisayn. Li: xoogayn, tooxid, taanaadin, labolaxaadin.

m.l la-mid: caalsaarayn.

-ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo ka baxa meel walba midabkiisuna madow yahay oo lagu culo weelcaanoodka. Caanamacays dhiisha ma ku cushay? Dh: caanamaceeye.

-ta: (magac, dhedig, keli) sumad kuwa kale lagaga garto u yeelid. Daabaqadayn ku samee markaad iibsato adhiga. Dh: astaamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) barbarriiqasho iyo cid kale u jarjarid; hadba dhinac u orodid iyo weecweecasho.

(Saabcaarayn-ta)

Saabcaaro u yeelid, ku samayn, ku awdid.

m.f.dh eeg saabcaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) saabcaaro u samayn ama u yeelid

m.l la-mid: shaabbadayn.

m.dh Geed geedaha sabuulka leh ka mid ah; gowracato. la-mid: ugaabdays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg udaabdeys.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baasabbaasayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg maanyayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaaabayn.

-waaraysa: (adj) 1. immortal (imoor-tal)-, eternal (iteer-nal) ~ aan dhimmannayn, daa'in ah. 2. durable (dhuura-bal)-, existing (ig-ziist-ing); enduring (en-dhuur-ing); lasting (laast-ing) ~ wakhti dheer jiraya

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waaxayn.

-da: (magac, dhedig, keli) waano iyo waxsheeg. Nin Ilaahay halleeyey wasaayo waxba uma tarto. Dh: wax-sheeg.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo gurasho. Meel magaalo ka fog ayaa xaabays lagu yagaan. Dh: qoryays, xaabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg aaladayn.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

-ga: (magac, lab, keli) hadal naxariis iyo ka naxsasho ku lammaan tahay oo gabdhaha lagu sabo kana dhigan 'walaal'. Dh: beerlaxawsi.

-ka: (magac, lab, keli) qallaxaynta awrku awr kale ku sameeyo. Darayayska yaanay awrtu isku bakhtiinine kala ilaali. Dh: darays, qallaxayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geedaha xun oo sunta ah. Ibaatays ayuu neefku cunay. Dh: geedxun, geedqaaqle, geedawaabay.

(fal) wax qof uu diidanyahay ama saluugganyahay oggalaysii; qof xanaaqsan raaligeli.

(Sabaayad-da)

Kimis balballaaran oo si gaar ah loo dubo.

m.dh (-do, m.l) Kimis balballaaran oo si gaar ah looga dubo bur; burkaaki jabbaati.

m.dh (-do, m.l) Kimis balballaaran oo si gaar ah looga dubo bur; burkaaki jabbaati.

f. n. fritter, wide flat-bread

-da: (n) Somali style pancake; thin baked pancake ~ kibis, jabaati

-da: (magac, dhedig, keli) kimis balballaaran oo si gaar ah loo dubo.

de: fritter, wide flat-bread

initial: s

lx: sabaayad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: sabaayad

de: large tree sp., growing in the mountains, from which poison is obtained

hm: 1

initial: w

lx: waabay

pd: (-ga)

ps: n-m

key: waabay_1

a: waabaayo

de: poison

hm: 2

initial: w

lx: waabay

pd: (-da)

ps: n1-f

key: waabay_2

(Waabnaan-ta)

Wax la waabay ama waaban ahaan.

m.f.dh eeg waaban. la-mid: waabnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la waabay ama waaban ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg waastayn.

Waawaray!

Erey la yiraahdo, iyadoo lagu dhawaaqayo, kolka la argaggaxo ama la baqo ama cabsi laga digayo, si la isugu soo gurmado; Ciidamow! Qaatoy!

e.d Erey dareen oo tilmaama yaab, naxdin ama baahi oo kaalmo ah.

inter. help!; wow!

de: help!; wow! Expression used to call for assistance or to indicate shock or amazement {C & S}

initial: w

lx: waawaray

ps: intj

key: waawaray

m.dh la-mid: waaxayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waaxayn.

-da: (magac, dhedig, keli) inta yar oo dheeraadka ah oo wax la kala miisto lagu daro; in yar oo lagu biiriyo miisaanka oo qofka wax loo miisaamayo loogu raxeeyo. Intaan xaqaagii kuu miisay ayaan weliba wafaayad kuugu daray. Dh: raajacad, raajaxaad, raxayn, biiro.