Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

bw: haah

2

de: it is so, that's true, yes

3

initial: w

4

lx: waa tahay

5

ps: expr

6

syn: Waa run

7

key: waa_tahay

waa la naqliyay ✓

it is so, that's true, yes

waa la naqliyay ✓

1

de: o.k., yes, fine, sure

2

initial: w

3

lx: waa yahay

4

ps: expr

5

key: waa_yahay

waa la naqliyay ✓

1

1. Haah; haaheey: haaheeyo.

2

2. Waa tahay; waa run.

waa la naqliyay ✓

1

1. Haa; Haaheeyo.

2

2. Waa tahay; waa run.

waa la naqliyay ✓

1

(Hallayeela-da)

2

Hawraarsan; waa yahay; waa tahay.

waa la naqliyay ✓

(Waa hadal wanaagsan!) hallayeelo; waa tahay; haye.

waa la naqliyay ✓

Waa tahay; hawraarsan; hallayeelo (ama hayeh).

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey tixaha ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (waa maxay? Waa wiil; waa tahay; Cali waa uu (= wuu) yimid; waa kee? waa tee; ...).

2

2. (Waa-ga) a) Waqti; jeer; goor. b) Waabberi.

3

Waa- (waan = waa aan; waad = waa aad; wuu = waa uu; ...).

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey dadka warramaya lagaga warguro; waa tahay; haye; kow.

2

2. Sidee la yahay? Maxaa la sheegay? iska warrama; ma nabad baa?.

3

3. Wuxuu la macne yahay waa (waxayse ku kala duwan yihiin, weeye ereyga ama hadalka ay weheliso waa ka dabadhacdaa, sida: Cali weeye - waa Cali; wiil wanaagsan weeye - waa wiil wanaagsan; ...).

waa la naqliyay ✓

e.d Waa tahay!

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nin karti iyo caqli badan; diric. 2. (fk) Waa tahay, waa hagaag.

waa la naqliyay ✓

fk. Waa tahay; hawraarsan; hallayeelo. la-mid: hayeh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. H. ah: qof karti badan; diric; rag. 2. H. ah: qof nasiib badan. 3. (e.d) H.!: waa tahay! la-mid: hooddaar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nin karti iyo caqli badan; diric. 2. (fk) Waa tahay, waa hagaag.

waa la naqliyay ✓

fk. Waa tahay; hawraarsan; hallayeelo. la-mid: hayeh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. H. ah: qof karti badan; diric; rag. 2. H. ah: qof nasiib badan. 3. (e.d) H.!: waa tahay! la-mid: hooddaar.

waa la naqliyay ✓

1

[personal pronoun she plus verb to be] —are you. Ex: Soomaali miyaad tahay? are you a Somali?

2

waa tahay: (expression) OK (oo-keey); alright; yes ~ haye, waa yahay

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) hawraarsan; waa yahay; waa tahay; way tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(qurub) erey dadka waramaya lagaga warguro; waa tahay; haye; kow.

2

weeye: (qurub) erey la macne ah 'yahay' oo aan kelidii macno samayn oo erey kale ka dabadhaca.

3

weeye: (tilmaame) sugid tirooyinka la raacsho. Afar iyo saddex laysu geeyey waxa weeye toddoba. Dh: la mid.

waa la naqliyay ✓

1

a: haa ~ haaheeyo ~ haahey

2

cf: waa tahay, waa run

3

de: yes, indeed, it is so

4

lx: haah

5

ps: intj

6

key: haah

waa la naqliyay ✓

1

de: it is so, that's true, yes With possessive pronouns

2

initial: w

3

lx: waa run

4

ps: expr

5

xe: Youre right.

6

xv: Waa tahay; See haah

7

key: waa_run

waa la naqliyay ✓

c.; although you be not good, yaa baanad wanaagsanaynee; although a big boy, you are not good, wiil weyna waa tahay, mana (mase) wanaagsanid.

waa la naqliyay ✓

o.k., yes, fine, sure

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: waabaayo.

waa la naqliyay ✓

(Wabai) N Acokanthera schimperi (DC.) Schweinf. Apocynaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sunta lagu dhinto sida ta maska iyo bahalaha kale. Masbaa qaniino waabaaydiisii baa saaqday.

waa la naqliyay ✓

(fal) waas oo xilka sii dayntiisa is dul saar. Waastay ninkan arrin baa kaga xidhan hay'adaase.

waa la naqliyay ✓

(fal) ducee oo suuradda faataxaada akhri; faataxada akhri.

waa la naqliyay ✓

1

Waawaray!

2

Erey la yiraahdo, iyadoo lagu dhawaaqayo, kolka la argaggaxo ama la baqo ama cabsi laga digayo, si la isugu soo gurmado; Ciidamow! Qaatoy!

waa la naqliyay ✓

e.d Erey dareen oo tilmaama yaab, naxdin ama baahi oo kaalmo ah.

waa la naqliyay ✓

inter. help!; wow!

waa la naqliyay ✓

1

de: help!; wow! Expression used to call for assistance or to indicate shock or amazement {C & S}

2

initial: w

3

lx: waawaray

4

ps: intj

5

key: waawaray

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aan gudihisa wax ku jirin ka dhig: eber ka dhig. Dh: baabbahee, madhi, faaruqi, dhammee.

waa la naqliyay ✓

1

de: I'm fine! Lit: It is peace; Answer to greeting: Ma nabad baa? (q.v.)

2

initial: w

3

lx: waa nabad

4

ps: expr

5

key: waa_nabad

waa la naqliyay ✓

(fal) waabay mari ama sii; sunta masaska iyo wax la mid ah mari. Fallaadha waabaayay. Dh: waabaayee, sumee.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed geedaha sabuulka leh ka mid ah; gowracato. la-mid: ugaabdays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg udaabdeys.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan gudihiisa wax ba ku jirin ama madhay ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) marka ilmaha yar socodka la baroyo, tallaabada sida loo qaado la tusayo.

2

daaddahayn -ta: (magac, dhedig, keli) hawl koox lagu wado, hoggaaminteed. Daaddahaynta shirka waxa wada shirguddoomiyaha.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kolka carruurta la barayo socodka ama tallaabo qaadista. Daaddahayska bar ilmaha tallaabada ha bartee.

waa la naqliyay ✓

1

de: okay!, alright!

2

initial: w

3

lx: waa hagaag

4

ps: expr

5

key: waa_hagaag

waa la naqliyay ✓

1

(Waabaayayn-ta)

2

Waabaayo siin, ku darid, ka dhigid; sumayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waabaayee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, waabaayo siin; sun waabay ah marin. Fallaadha waabaayaynta waa loogu talagalaa. Dh: sumayn, waabaayays.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg waabaayayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: talk together, negotiate, discuss

2

initial: w

3

lx: wada hadal

4

pd: (wada hadlay)

5

ps: v1=cmp

6

key: wada_hadal

waa la naqliyay ✓

1

de: discuss as a group and come to an agreement ~ decide

2

initial: w

3

lx: wada tasho

4

pd: (tashaday)

5

ps: v3a=expr

6

key: wada_tasho

waa la naqliyay ✓

(fal) hore u harbi oo sidaas ku sii wad. Dh: tukhuntukhee.

waa la naqliyay ✓

n. phr. or [adverb] I ... slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

1

de: I ... slowly, gently, carefully rw: aal + -tayda

2

lx: aashay

3

ps: np / adv

4

xe: I read it carefully.

5

xv: Aashay baan u akhriyey.

6

key: aashay

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aayo danbe oo waxtar ah oo qof laga sugo. Ninka aan dantiisa aqoon aataar ma leh. Dh: aayo.

2

aataar-ta: (magacwadareed) dhaxalkii laga reebay adawyaashii hore ee la qiimeeyo.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaadhaan qof u ururi; u soo dhawrtee; dadka u soo dhexmar: baaha u soo gur. Dh: baahee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) daali oo rafaadi. Dh: caatee.

2

caatay: (fal) mid aan hilib badan lahayn ka dhig. Dh: weydee. Li: naaxi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: faataadhugle.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qofka faanka iyo istuska badan. Dh: faataabakhle.

waa la naqliyay ✓

1

de: be attracted to, have an interest in; be sympathetic to

2

lx: la hay

3

pd: (hayey)

4

ps: v2a=expr

5

key: la_hay

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhallaanka, dumarka, duqayda, naafada iyo dhammaan dadka tabarta yar ee gacanqabadka u baahan ee in lagu xadgudbaa aanay bannaanayn. Waar maahayda meel aammin aha geeya. Dh: maahey, maahays, maxas.

waa la naqliyay ✓

1

(Waabay-da)

2

Waabaayo.

waa la naqliyay ✓

1

waabay¹: m.l Geedka xididkiisa laga sameeyo waabaayada.

2

waabay²: m.dh la-mid: waabaayo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. large tree species, growing in the mountains, from which poison is obtained

2

waabay [feminine] n. poison

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg waabaayo.

2

waabay-ga: (magac, lab, keli) geed buuraha ka baxa oo xididkiisa laga sameeyo sunta fallaadhaha la mariyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Waalay-ga)

2

Qaalin ama dibi qooqii ugu horreeyey qooqan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) Qaalin, dib markii ugu horraysay qooqay; qooqan.

waa la naqliyay ✓

m. n. male animal coming into rut ~ heat for the first time

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaarta waalada ciyaar.

2

waalay-ga: (magac, lab, keli) qaalin, dibi ama orgi aan weli adkaan oo joome noqon. Dh: geesbooc. Li: joome.

waa la naqliyay ✓

1

de: male animal coming into rut ~ heat for the first time

2

initial: w

3

lx: waalay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: waalay

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) weligaa; abid.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo meelaha uu ka soo bilowdo webiga Shabeelle iyo agagaarka magaalada Iimey. Qubleey, maanyo, manyiikay, libin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo meelaha uu ka soo ee buuraleyda bilowdo webiga Shabeelle deegaanta Soomaalida Itoobiya. Dh: qubley, maanyo, manyiikay, libin.

waa la naqliyay ✓

(fal) waaxwaax ka dhig; jarjar oo waax waax u googoo. Neefka gaawrac oo waaxay. Dh: waaxee, gobolee, jarjar, qaybqaybi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadal qofka oo hurda oo aan is ogayn ka soo baxa. Xalay oo dhan baad wataad ku jirtee maxaa ku helay. Dh: qaraw.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey tusa illaa halka u dambeysa ee arrin looga jeedo. Dh: illaa, maca.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qalab geli ama dhig. Geerash intaanad furin horta aaladay. Dh: qalabee, aaladee.

2

aaladay: (fal) hub iyo ciidan sii.

waa la naqliyay ✓

(preposition) for my sake ~ dartay. Ex: waxay u joogeen aawaday; they stayed for my sake

waa la naqliyay ✓

1

(Aftahan-ka)

2

Xaajayaqaan; codkar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-ammo, m.dh) 1. Qof fikraddiisa si wanaagsan hadal ugu cabbiro. 2. Awoodda hal-abuur ee qof leeyahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-ammo, m.dh) 1. Qof fikraddiisa si wanaagsan hadal ugu cabbiro. 2. Awoodda hal-abuur ee qof leeyahay.

waa la naqliyay ✓

m. n. elequent person, orator

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof hadal habaysan ku hadla ama qora ee codkark ah. Dh: codkar, afmiishaar. Li: afgarooc, agnaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: elequent person, orator

2

lx: aftahan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2c-m

5

key: aftahan

waa la naqliyay ✓

(fal) baabbacada gacanta ku salaax oo dhunko. Aadan waa nin naxariis badan oo carruurta gacana ku baasheeya. Dh: baashee.

waa la naqliyay ✓

1

fatahan¹: f.mg1 (-hmay, -hantay; -hmi) Wax la fatahay noqosho.

2

fatahan²: f.mg4 (-hnaa, -hnayd) Wax la fatahay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-hmay, -hantay; -hmi) Wax la fatahay noqosho. m.f.dh, fatahmid.

waa la naqliyay ✓

v. overflow, come out, leak out, dissipate

waa la naqliyay ✓

-fatahmay: (v) flood (falaadh), deluge (dhelyuuj)

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo webi iyo meel la mid ah ku jiray, buuxsan oo geerka dhaaf, dababdeed na daado.

waa la naqliyay ✓

1

de: overflow, come out, leak out, dissipate

2

lx: fatahan

3

pd: (fatahmay)

4

ps: v1=intr

5

key: fatahan

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) (jooloji) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) (jool.) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

Till, Shale

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciid adag oo isku taalla oo dhulka la qodayo ka soo fuqda. Dh: fudaanfud.

2

gaantay-ga: (magac, lab, keli) xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantay cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow ku dhaca sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

1

de: fail to get, not be able to obtain s.t. from s.o.

2

lx: ka waay

3

pd: (waayay)

4

ps: v1=expr

5

key: ka_waay

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: maan².

waa la naqliyay ✓

(pronoun she or they plus today) she or they... today. Ex: maantay tiri; she said it today

waa la naqliyay ✓

(fal) wada gaadh oo wanaag ku caan yeel. Dh: nimcee, wanaaji, maashee, maanshee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo karaya shaah ku dar, ranjiyey.

2

shaahay: (fal) shaah cab.

waa la naqliyay ✓

1

de: here it [masc] is; here (is ~ are) ...

2

initial: w

3

lx: waa kan

4

ps: expr

5

key: waa_kan

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) neef xoolo aanu garanayn lagu daro. Riyo iyo haweenba waadaasha ayay isku eryedaan.

2

waadaal -sha: (magac, dhedig, keli) neef gooni daaq ah oo aan cabsoon. Dh: goonidaaq, aadoole.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel jar iyo waraar ah oo googo'an aadna u dheer. Waadaan daayeerbaa ku hoyda. Dh: laallay, qaw, garbo.

2

waadaan-ta: (magac, dhedig, keli) weel balaastig ama harag ka samaysan oo la aslo oo biyaha lagaga soo saaro ceelasha dhaadheer si xoolaha loogu waraabiyo oo loo yeelo giiraan iyo dawlis. Wadaan biyo ah weel iigu keen. Dh: dawlis.

waa la naqliyay ✓