Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

must, ought to, should

waa la naqliyay ✓

1

de: must, ought to, should Phrase used with pronoun and relative verb to express necessity or obligation

2

initial: w

3

lx: waa in

4

ps: expr

5

xe: I must go.

6

xv: Waa inaan tago

7

key: waa_in

waa la naqliyay ✓

1

(Waabin-ta)

2

1. Dib u celin; u niqid.

3

2. Gaacin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waabi.

waa la naqliyay ✓

fein t

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ka cabsiin oo wax aad gacanta ku hayso kaga nixin. Dh: waabis.

waa la naqliyay ✓

1

(Waanin-ta)

2

Hadal waano ah ku dhihid; u caqlicelin; wacdiyid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waani.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) u caqlicelin oo hadal hogatusaale ah ku dhihid; talo u sheegid; u naseexayn. Qof waanintaada oggol ayaa la waaniyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Waarin-ta)

2

1. Wax aan dhiman ama waara ka dhigid.

3

2. Waar ku cabbirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waari².

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) waar ku cabbirid.

2

waarin -ta: (magac, dhedig, keli) cimri dherer siin oo adduunka ku daa'imin. Geesiga waxa taariikhda loogu xusaa waa waarinta magiciisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Caloo-sha)

2

1. Xubin iskujoogga cunnadu marto kamid ah; waxay u eg tahay kolay yar waxayna ku jirtaa uurka, kolka bogga la dhaafo; hawsheedu waa inay cunnada inta dhacaammo kala gaar ah oo ay leedahay ku darto, jilciso oo xiidmaha u gudbiso; kubo.

3

2. Uur.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rgo ..., m.l) (daawo) Xaalad arag oo ay fallaaraha ifku ku dhacayaan meel ka horreysa xuubka aragga (reetina); wixii yaal meel ka fog lix mitir si fiican looma arko, isha oo la khasbana laguma sixi karo. Waa in la qaato murayadaha indhaha oo takhtarku u qoray.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (kiimika) Saxar asaasi ah oo leh saldanab togan. B.nnadu waa iniin-bu'eedyo laga helo dhammaan bu'leyda.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Halaamacoodka dhuuxa iyo lafaha oo uu keeno caabuq. Waa khatar la socota markii lafi jabto, waa in si aad ah looga taxadaraa mar walba oo dhuuxa la gaaro xilliga qallinka lafaha iyo xubno-isgoysyada. Waxa kale oo keeni kara jeermi dhiigga la socda.

waa la naqliyay ✓

1

duluc¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Googgaradda haweenka xarigga kor uga jira oo lagu xiro marka la qaadanayo. 2. Googgaradda xaggeeda sare ee xarigga duluca ah la geliyo.

2

duluc²: m.dh 1. Nuxurka hadalka. 2. Ujeeddada hadalka. Tusaale: “Dulucda hadalkiisu waa in dagaalka la joojiyo”.

waa la naqliyay ✓

1

in¹: m.dh 1. (ino, m.l) Xoogaa, qaar, wax aan badnayn; wax; tiro. 2. Qayb, cad. 3. Waqti, goor. 4. Xag, meel, kob. 5. Inna: waxna.

2

in²: xi. 1. Eray lagu xiriiriyo weer dhammaystire ah (weer yeele ah, weer layeele ah iyo wixi lamida). Tusaale: “In uu imaanayaa waa hubaal”, “Waxaan doonayaa in aan tago”, “Magaaladii buu u tegey in uu dawo soo iibsado”. 2. Eray lagu xiriiriyo weer waqtiley, haddii. Tusaale: “Bal inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii bal inay fog tahay”. 3. Inta: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: “Inta aan soo noqonayo”, “Ninku wuu hadlaa intii uu ka noogo”. 4. Waa intaas: malaha, waxaa suuraggal ah in. Tusaale: “Waa intaasuu yimaadaa ee cunto meel u dhig”.

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo aan kuwa lala hadlayaa ku jirin. Tus.: “Ninku waa ina wada arkay ee maxaynu samaynaa?” la-mid: inna³.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Magac aan oggolaanin in uu noqdo wadar, wuxuuna tilmaama shay aan tirsamin, sida: biyo, sonkor, saliid; si wadar looga dhigo waa in erey kale loo raadiyaa sida: biyo badan iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

racayn¹: m.dh Kooxayn ama xulid tiro waxyaaleed iyada oo aan loo eegin orsa-naan.

2

racayn²: m.dh Hormo urur kasta ee uu urur walxood iyada oo aan la tixgelin horsanaanta sida loo kala xushay. Haddii 'r' walxood laga xushay urur 'n' kutirsane leh oo weliba walax kastana la xulan karo mar keliya. Tirada racaymaha kaladuwan waa: n!/[r!(n-r)!] loona qoro nCr ama C(n,r)[r!(n-r)!]Tusaale ahaan, haddi fasal ay ku jiraan 15 arday ay ka dhexeeyaan 5 buug oo keliya, marka buug kasta waa in ay saddex arday wadagaan, inta siyaalo ee loo ratibi karo waa: 15!/[3!(15-3)!] ama 455.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Xaddi walax ah oo ku jira halbeeg-muggeed milan ah. Halbeegga ribnaantu waa mool dm(-3). Ribnaan cufeedku waa cufka milmaha ku jira halbeeg-muggeed kasta. Ribnaanta mool-lani waa inta mool ee milmaha ku jirta halbeeg-muggeed kasta. Ribnaanta moolal waa xaddi walaxeedka ku jira hal kiiloo-garaam oo milaha ah.

waa la naqliyay ✓

1

shardi¹: m.l la-mid: sharad¹.

2

shardi²: m.l (shuruud, m.l) (xisaab) Hawraar ama weedh M oo lo baahanyahay in ay run noqoto si hawrar kale N ay u noqoto run. Haddii M ay tahay xaalad lagama maarmaan ah, markaa N ma noqon karto run M la'aanteed. Haddii M ay tahay xaalad kaafi ah markaa; markasta oo ay M noqoto run Nna waa run. Dhanka kale run ma noqon karto. Tusaale ahaan, haddii afar geesle uu noqon karo laydi waa in uu raaliggeliyaa xaaladaha lagama marmaan-ka ah in laba ka mid ah dhinacyada afar geesluhu ay yihiin barbaro, haseyeeshe, kani ma aha xaalad kaafiya ah, xaaladaha kaafiga ah ee afar geesle in uu yahay qardhaas waa in ay dhammaan dhinacyada afar geesluhu yihiin 5 cm., haseyeeshe kani ama xalaad lagama maarmaan ah. in laydi uu yahay labajibbaarane waa in uu raaliggeliyaa xaalad dhererka dhinacya-diisa in ay isle'egyihiin. Sida kale haddi M ay tahay xaalad lagama maarmaan ee N -> M, haddii M ay tahay xaalad kaafi ah markaa M -> N. Haddii M ay tahay xaalad lagama maarmaan ah iyo xaalad kaafi ah ee N markaa M N.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rgo ..., m.l) (daaw.) Xaalad arag oo ay fallaaraha ifku ku dhacayaan meel ka horreysa xuubka aragga (reetina); wixii yaal meel ka fog lix mitir si fiican looma arko, isha oo la khasbana laguma sixi karo. Waa in la qaato murayadaha indhaha oo takhtarku u qoray.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (kiim.) Saxar asaasi ah oo leh saldanab togan. B.nnadu waa iniin-bu'eedyo laga helo dhammaan bu'leyda.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Halaamacoodka dhuuxa iyo lafaha oo uu keeno caabuq. Waa khatar la socota markii lafi jabto, waa in si aad ah looga taxadaraa mar walba oo dhuuxa la gaaro xilliga qallinka lafaha iyo xubno-isgoysyada. Waxa kale oo keeni kara jeermi dhiigga la socda.

waa la naqliyay ✓

1

duluc¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Googgaradda haweenka xarigga kor uga jira oo lagu xiro marka la qaadanayo. 2. Googgaradda xaggeeda sare ee xarigga duluca ah la geliyo.

2

duluc²: m.dh 1. Nuxurka hadalka. 2. Ujeeddada hadalka. Tusaale: Dulucda hadalkiisu waa in dagaalka la joojiyo.

waa la naqliyay ✓

1

in¹: m.dh 1. (ino, m.l) Xoogaa, qaar, wax aan badnayn; wax; tiro. 2. Qayb, cad. 3. Waqti, goor. 4. Xag, meel, kob. 5. Inna: waxna.

2

in²: xi. 1. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer dhammaystire ah (weer yeele ah, weer layeele ah iyo wixi lamida). Tusaale: In uu imaanayaa waa hubaal. Waxaan doonayaa in aan tago, Magaaladii buu u tegey in uu dawo soo iibsado. 2. Eray lagu xiriiriyo weer waqtiley, haddii. Tusaale: Bal inaan eegi karo aan soo durko. Weyddii bal inay fog tahay. 3. Inta: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: Inta aan soo noqonayo, Ninku wuu hadlaa intii uu ka noogo. 4. Waa intaas: malaha, waxaa suuraggal ah in. Tusaale: Waa intaasuu yimaadaa ee cunto meel u dhig.

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.ly (naxwe) Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo aan kuwa lala hadlayaa ku jirin. Tusaale: Ninku waa ina wada arkay ee maxaynu samaynaa? la-mid: inna.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Magac aan oggolaanin in uu noqdo wadar, wuxuuna tilmaama shay aan tirsamin, sida: biyo, sonkor, saliid; si wadar looga dhigo waa in erey kale loo raadiyaa sida: biyo badan iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiim.) Xaddi walax ah oo ku jira halbeeg-muggeed milan ah. Halbeegga ribnaantu waa mool dm(-3). Ribnaan cufeedku waa cufka milmaha ku jira halbeeg-muggeed kasta. Ribnaanta moollani waa inta mool ee milmaha ku jirta halbeeg-muggeed kasta. Ribnaanta moolal waa xaddi walaxeedka ku jira hal kiiloogaraam oo milaha ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (shuruud, m.l) (xisaab) Hawraar ama weedh M oo lo baahanyahay in ay run noqoto si hawrar kale N ay u noqoto run. Haddii M ay tahay xaalad lagama maarmaan ah, markaa N ma noqon karto run M la'aanteed. Haddii M ay tahay xaalad kaafi ah markaa; markasta oo ay M noqoto run Nna waa run. Dhanka kale run ma noqon karto. Tusaale ahaan, haddii afar geesle uu noqon karo laydi waa in uu raaliggeliyaa xaaladaha lagama marmaanka ah in laba ka mid ah dhinacyada afar geesluhu ay yihiin barbaro, haseyeeshe, kani ma aha xaalad kaafiya ah, xaaladaha kaafiga ah ee afar geesle in uu yahay qardhaas waa in ay dhammaan dhinacyada afar geesluhu yihiin 5 cm., haseyeeshe kani ama xalaad lagama maarmaan ah. in laydi uu yahay labajibbaarane waa in uu raaliggeliyaa xaalad dhererka dhinacyadiisa in ay isle'egyihiin. Sida kale haddi M ay tahay xaalad lagama maarmaan ee N -> M, haddii M ay tahay xaalad kaafi ah markaa M -> N. Haddii M ay tahay xaalad lagama maarmaan ah iyo xaalad kaafi ah ee N markaa M <-> N.

waa la naqliyay ✓

here it [masc.] is; here (is ~ are)

waa la naqliyay ✓

it is so, that's true, yes

waa la naqliyay ✓

1

(Waarrin-ta)

2

Socod culus oo lugaha la kala fogeynayo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waarri.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waadhwaadhsasho oo socod lugaha la kala fogeeyo socosho. Wiil la guday waarrintaa lagu gartaa. Dh: waarris.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waasii. la-mid: weysiin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, wax uu rabay, seejin. Dh: waysiin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ka cabsiin; baqdin ku abuurid. Ubadka habeenkii wacarinta ka Ilaali.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel dhul ah oo bannaan.

waa la naqliyay ✓

1

class, vl. pron. I am / do ...

2

waan class, vl. pron. we [excl.] are / do ...

waa la naqliyay ✓

je (+ verbe).

waa la naqliyay ✓

(pronoun I plus action verb) I ... to. Ex: waan ku jeclahay; I love you. waan ka xumahay: (expression) I am sorry (soori).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xal; waanwaan. waan: (magacuyaal) tilmaama qofka kowaad ee lala hadlayo oo yeele ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: aaddin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aawi. la-mid: aawis.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid ama wax socday hakin. 2. Wax dagaal u taagan ama u soo socda nabar uu la hakado ama uu ku gabbado u taagid; baacin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid ama wax socday hakin. 2. Wax dagaal u taagan ama u soo socda nabar uu la hakado ama uu ku gabbado u taagid; baacin. m.f.dh, waabin.

waa la naqliyay ✓

v. shoo; send away, keep ~ drive back; repel, throw back

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) drive back; turn away; oppose with force; shoo away; repel (ri-peel); resist (ri-zist); oppose (o-pows) ~ caabbi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) jooji oo in yar haki. Baabuurka yar waabi inta tareenku dhaafayo.

2

waabi: (fal) ka cabsii oo wax aad gacanta ku hayso kaga nixi. Saca usha iskaga waabi. Dh: gabbi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: celi; gaaci

2

de: shoo; send away, keep ~ drive back; repel, throw back

3

initial: w

4

lx: waabi

5

pd: (waabiyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: waabi

waa la naqliyay ✓

1

(Waadi-ga)

2

Tog engegan oo kolka roob da'o keliya biyo qaada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Tog engegan oo kolka roob da'o kaliya biyo qaadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Tog engegan oo kolka roob da'o kaliya biyo qaadaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. dry river bed, arroyo, dry gulch

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) stream bed (istiriim beedh); gorge (goorj); canyon (kaanyari); river valley; wadi also wady ~ tog, doox

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel biyuhu maraan marka roobku da'o; tog engeggan oo kolka roob da'o keliya biyo maraan. Waadigu markuu soo rogmado een wiglada joogno. Dh: tog.

waa la naqliyay ✓

1

cf: webi

2

de: dry river bed, arroyo, dry gulch (only fills up during heavy rains)

3

initial: w

4

lx: waadi

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: waadi

waa la naqliyay ✓

1

(Waafi-ga)

2

(cabbir, qiyaas, miisaan, ...) aan wax ka dhinnayn ee weliba buro weheliso; dhan; buuxa.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh W. ah: cabbir, qiyaas miisaan iyo wixi lamida aan wax ka dhinayn ee weliba buro weheliso.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh W. ah: cabbir, qiyaas miisaan iyo wixi lamida aan wax ka dhinayn ee weliba buro weheliso.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): fullness, completeness; entire, complete, full

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) good quality. Ex: harag waafi ah; a good quality leather

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) buuxa oo dhammaystiran ah; kala dhantaallayn. Qado waafi ah ii keen. Dh: dhan, kaamil, dhammaystiran.

2

waafi -ga: (magac, lab, keli) dhammaystirnaan. Warka waafiga ah ayaa lagu kalsoonaadaa.

3

waafi -ga: (magac, lab, keli) harag aan qabad ahayn, kashrad ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: fullness, completeness; [atr.] entire, complete, full

2

initial: w

3

lx: waafi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: waafi

waa la naqliyay ✓

1

(Waali-ga)

2

Nin madax u ah qaybaha dhulka qaranku u qaybsan yahay middood; naa'ib; beeldaaje.

waa la naqliyay ✓

1

waali¹: m.l (-iyo, m.dh) Nin madax ka ah qaybaha dal u qaybsamo midkood; naa'ib beeldaaji; barasaab.

2

waali²: f.g2 (-iyay, -isay) Ka w.: nafley meel si ba'an uga caajin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nin madax ka ah qaybaha dal u qaybsamo midkood; naa'ib beeldaaji; barasaab.

waa la naqliyay ✓

m. n. local chief; regional governor

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nin madax ka ah gobol ka mid ah gobollada dal weyn; guddoomiye gobol. Gobol kasta waali ayaa loo magacaabay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: beeldaaje, naa'ib

2

de: local chief; regional governor

3

initial: w

4

lx: waali

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: waali

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid waano u jeedin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid waano u jeedin. m.f.dh, waanin.

waa la naqliyay ✓

v. advise, give advice, counsel, admonish

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) give or offer advice to; advise (adh-veeyz); counsel (kaawn-sal); make a suggestion ~ la tali, u naseexee

waa la naqliyay ✓

(fal) u caqliceli oo hadal hogatusaale ah ku dheh; talo u sheeg; u naseexee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waano

2

de: advise, give advice, counsel, admonish

3

initial: w

4

lx: waani

5

pd: (waaniyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: waani

waa la naqliyay ✓

1

waari¹: m.l Sheekada haabeenkii lagu soo jeedo, dhafar; dabjeex.

2

waari²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Waar ku cabbirid. 2. Wax waaro ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

v. make permanent ~ eternal, cause to endure, immortalize

2

waari v. measure (the length of something) in yards

waa la naqliyay ✓

(Wari) S Commiphora mampestris Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) inta caweyska ah soo jeed oo qayrkaa la maddadaaloo. Kaalay caawa ila waari. Dh: cawee, cawaysin.

2

waari: (fal) jirsii oo abidkii ha joogo. Ilaahoow magacayga adduunka ku waari. Dh: daa, daa'imi.

3

waari: (fal) waar ku cabbir. Marada inta aanad goyn waari.

4

waari -ga: (magac, lab, keli) sheekada habeenkii lagu soo jeedo. Waa barnaamishkii waari ee Cawayska carruurta. Dh: dhafar, dabjeex.

waa la naqliyay ✓

-ta/ka: (n) wine (waayn) Ex: khamriga culus ee canabka laga sameeyo; alcoholic beverage made from grapes

waa la naqliyay ✓

1

(Wakin-ta)

2

Socod iin leh; dhutin yar.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waki.

waa la naqliyay ✓

vl. n. limp, walking with a limp

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) socod iin leh socosho; lug ka laangadhayn. Ninku aad uma dhutiyee socodkiisaa wakin laga dareemaa. Dh: dhutin, dhutis.

waa la naqliyay ✓

1

de: limp, walking with a limp

2

initial: w

3

lx: wakin

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: wakin

waa la naqliyay ✓

1

(Warin-ta)

2

Waraysi.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wari. la-mid: waris, werin, weris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waraysi; war ka dhegaysad; war ka gurid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baacin-ta)

2

1. Baac wax ku cabbirid.

3

2. Wax la dhifanayo, kor u sii wadid, taniyo inta gacantu ka wada kala baxdo.

4

3. (u baacin) u taagid.

5

4. Kor u qaadid; bilid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baaci.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) baac ku cabbirid; gacmaha oo la kala baxshay, wax dhererkii ku qiyaasid.

2

baacin -ta: (magac, dhedig, keli) wax inta sare loo qaado, lagu simo halka ugu sarraysa ee ay gacmuhu gaadhi karaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Baafin-ta)

2

Wax lumay ama aan la aqoon meel laga helo, weyddiin iyo 'war yaa arkay?' ku baadi goobid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baafi. la-mid: baafis.

waa la naqliyay ✓

f. n. inquiry, search

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) inquiry about missing or lost

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax Jumay raadintii. Baafin baa baadi lagu helaa. Dh: yabcohin.

waa la naqliyay ✓