Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Uyaal-ka)

2

Magac-uyaal.

waa la naqliyay ✓

m.l magacuyaal.

waa la naqliyay ✓

m.l Magac-uyaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. substitute

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) replacement (ri-paleeys-ment) ~ u yaal. Ex: magac uyaal; pronoun

2

uyaal -ay / utaalay: (v) have in place. Ex: maxaa guriga uyaal? What did he have at home?

waa la naqliyay ✓

1

Surrogato

2

Surrogate

waa la naqliyay ✓

1

de: substitute

2

initial: u

3

lx: uyaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: uyaal

waa la naqliyay ✓

-ay / u taalay: (v) have in place. Ex: maxaa guriga uyaal? What did he have at home?

waa la naqliyay ✓

1

v., present habitual: it [masc.] is (located / situated) there

2

yaal: v., neg., present habitual: it [masc.] is not there

3

yaal: v., subject case, present habitual: it is ... that is / are there

waa la naqliyay ✓

-ay - taalay: (v) [with preposition ku] situated (si-tuweeytid); located (lo-keeytid), used with masculine nouns ~ taa, yiil. Ex: xaggee yaal? Where it is situated?

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel ku sugan con dhaqdhaqaaq lahayn. Ninkii bukay dhakhtarka ayuu yaal.

waa la naqliyay ✓

1

(i')

2

1. Xarafka sagaalaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

2. Uyaalka qofka hore oo keli ah oo wax la taarana hayo oo falku xaggiisa aada hayo; aniga.

4

-i: ereyada ay raacdo, kuwa ugu badani waa — 1. Tilmaanta magaca wax laga sheegayo ama lagu sheegayo (oo kolka uusan tilmaanta wadan oo keligiis yahay qaata qodobbada -ku, -tu iyo wixii ka farcama) sida 'wiilka wanaagsan - wiilka wanaagsani waa walaalkay, waa Soomaali, waa uu bukaa, waa uu shaqeeyaa; naagta quruxda badani waa boqorad; ninka deeqsiga ah wax buu bixiyaa; ... 2. Waxay kaloo raacdaa magacyada dheddig, oo kelida ah, oo shibbane ku dhammaada, oo aan qodob wehelin, magacyadaas oo iyaguna ah kuwo wax laga sheegayo ama wax lagu sheegayo (dani waa seeto; lafi ma jabin; doodi ma furna; ...). 3. Haddii magaca tilmaanta wax la taaranayo oo falku xaggiisa aadayo, -i(du) markaas raaci mayso, oo la oran kari mayo: wiilkaasi u yeer; libaaxaasi dil; inankaasi anigaa dhalay; hashaasi lis. Waxay la macne tahay -u.

waa la naqliyay ✓

1

1. Uyaalka qofka lala hadla hayo oo koox ah; dartiin; daraaddiin.

2

2. (Idiin-ta) Haragga megedda laga dhigo oo aad loo jilciyo; maas.

waa la naqliyay ✓

Uyaalka qofka lala hadla hayo oo koox ah oo wax la taarana hayo (falku xaggiisa aada hayo); idinka.

waa la naqliyay ✓

Uyaalka qofka lala hadlayo oo koox ah oo falku xaggiisa aada hayo.

waa la naqliyay ✓

Uyaal qofka hadla haya oo keli ah oo falku xagga laftiisa ka tega hayo oo ka socdo (sida iga tag).

waa la naqliyay ✓

Uyaal qofka hadla haya lee yahay oo keli ah oo falku xagga laftiisa u socdo: marada igu rog.

waa la naqliyay ✓

1

1. Uyaal/xiriir ulajeeddooyin badan leh.

2

2. (In-ta) Tiro; wax; qaar; cad; xoogaa; xig.

3

-in — Tiraab magaca iyo falka qaarki lagu dabakaro oo ulajeeddo gaar ah u yeela (sida: mari, marin; tali, talin).

waa la naqliyay ✓

1

1. Uyaal uu lee yahay qofka hadlaya oo kooxda ah oo kan lala hadlayaa ku jiro, oo wax la taarana hayo; innaga.

2

2. a) (ina) Kii uu dhalay: inankii; wiilkii. b) (inà) Tii uu dhalay; inantii; gabadhii.

waa la naqliyay ✓

1

1. (isaga) Uyaalka qofka aan lala hadlayn oo lab oo keli ah.

2

2. (isaga) Iskaga; ka.

waa la naqliyay ✓

1

Uyaalka qofka hore oo kooxda ah kolka wax la taaranayo ama falku xaggiisa aada hayo (sida: biyo na siiya; wiilkii baa na arkay); annaga.

2

na: -na — Tiraab ereyada kale lagu xiriiriyo oo tixaha hadalka ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (sida: a) Waxa Guuleed la siiyey, Warfaana ha la siiyo; libaaxiina la dil; Adiguna ma rabtaa? b) Mana arag, mana maqal; ninna ma iman; sina u yeeli mayo; yaad aragtay? Cidna); oo; xataa.

waa la naqliyay ✓

1

(u')

2

1. Xarafka 20d. oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

2. Meesha ama docda loo socdo, sida: xaggee baad u socotaa? Xamar baan u socdaa.

4

3. Qofka aan lala hadlayn magac-uyaalki wax la taarto ama darti wax loo sameeyo; (wiilka u yeer; naagta aqal u dhis).

5

-u — (wuxuu la macne yahay -i).

waa la naqliyay ✓

1

1. Xarafka u oo dheer; (ū).

2

2. Uyaalka qofka aan lala hadlayn oo lab oo keli ah; isagu.

waa la naqliyay ✓

1

1. Uyaal qofka hadla haya oo keli ah oo aalaaba falku dartiis u dhaco.

2

2. Xarafka i oo dheer; (ī).

waa la naqliyay ✓

m..eb Magac-uyaal tilmaamaya qofka kowaad ee wadarta ah oo ka baxsan kuwa lala hadlayo ama wax loo qorayo. Tusaale: Annaga ayaa la soconna xaaladdiisa.

waa la naqliyay ✓

1

is¹: m.l I.kayga, i.kaaga iyo wixi lamida: qof laftiisa, nafta tiisi ah iyo wixi lamida.

2

is²: mu.dhm.ly (naxwe) 1. Magacuyaal layeele oo falka ku celiya falsameeyaha, taasoo macneheedu yahay in yeelaha iyo layeeluhu isla mid yihiin. Tusaale: Cali ayaa is faanshay. 2. Magac-uyaal layeele oo dhacdada falka wadaajiya dhowr ruux ama waxyaalo kale. Tusaale: Labadoodu waa is waayeen.

waa la naqliyay ✓

/prepasishan/ (n) meeleeye (naxwe ahaan, kalmad laga hor mariyo magaca ama magac-uyaalka sida from, out, of).

waa la naqliyay ✓

/shaal/ (v) doona (erey loo adeegsado mustaq-balka, raacana magac-uyaalada I iyo We). e.g. I shall go.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Grammar]; pronoun (paronawn) ~ magac-uyaal dad: personal pronoun (peer-sanal paro-nawn) Ex: sida: aniga, adiga, asaga, iyada, annaga ama ayaga; such as; I, you, he, she, we or they

waa la naqliyay ✓

1

uyaal

2

ooyid

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) socod aan qor shaysnay iska dhaqaadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Uuryaal-ka)

2

1. Aan dibadyaal ama ifyaal ahayn; maskaxda iyo maanka lagu garan karo: aan la taaban karin; dahsoon; (magac uuryaal ah, sida: male, run, boqortooyo).

3

2. Gurguurato.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Xanuunka ay ummushu dareento marka ilmasidaheedu isku soo uruurayo. 2. (-llo, m.dh) Uurjiif. 3. Wax indhuhu aanay qaban karin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Xanuunka ay ummushu dareento marka ilmasidaheedu isku soo uruurayo. 2. (-llo, m.dh) Uurjiif. 3. Wax indhuhu aanay qaban karin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax aan debedyaal ama ifyaal ahayn; wax maskaxda iyo maanka lagu garan karo.

2

uuryaal -ka: (magac, lab, keli) magacyada intooda indhuhu aanay qaban karin, sida: male, run, iyo wixii la mid ah.

3

uuryaal -ka: (magac, lab, keli) eeg gurguurato.

waa la naqliyay ✓

1

de: post-partem pains, pain felt after delivery

2

initial: u

3

lx: uuryaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

syn: cillan, gurguurto, qarsoon

7

key: uuryaal

waa la naqliyay ✓

1

(Afyaal-ka)

2

1. Madax; horfiiq.

3

2. Qofka dadka soo dhoweyntiisa u qaybsan.

4

3. Oodafo; dhacan.

5

4. Horgalka tusbaxa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hoggaamiye; horyaal. 2. Qof cid u qaabbilsan soo dhoweynta. 3. Aftahan. 4. Oodafo. 5. Mir ka duwan iniinaha tusbaxa, dheer, oo soo ooda taxa tusbaxa.

waa la naqliyay ✓

1

m.l 1. Hoggaamiye; horyaal. 2. Qof cid u qaabbilsan soo dhoweynta. 3. Aftahan. 4. Oodafo.

2

5. Mir ka duwan iniinaha tusbaxa, dheer, oo soo ooda taxa tusbaxa.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] protocol officer, host

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) madaxa hoggaanka ummad u haya. Afyaal Eebbahay ha kaa dhigo. Dh: horfiiq, madax, halfiiq.

2

afyaal -ka: (magac, lab, keli) qofka u xilsaaran dadka soo dhoweyntiisa iyo qaabilaaddiisa.

3

afyaal -ka: (magac, lab, keli) oodda iridda hore la saaro. Afyaal weyn buu Ducaale soo gooyay. Dh: afsaar, dhacan, oodrogo, oodafo.

4

afyaal -ka: (magac, lab, keli) horgalka tusbaxa; firida weyn ee tusbaxa u horraysa. Afyaalkii baa tusbaxa ka maqan. Dh: horgal.

waa la naqliyay ✓

1

de: protocol officer, host

2

lx: afyaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: afyaal

waa la naqliyay ✓

1

bulaal¹: m.l la-mid: bulaalid.

2

bulaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Nafley taran iyo barwaaqo helid. 2. Wax tiradooda iyo tayadooda badasho.

waa la naqliyay ✓

v. expand, be augmented; multiply, be multiplied

waa la naqliyay ✓

-ay / bulaashay: (v) flourish (faloorish); do well; prosper ~ barwaaqoob, taran

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) isa sii dhaldhalid oo aad u tarmid. Bulaalka adduunka Hindiya iyo Shiinaha ayaa u badan. Dh: taran.

waa la naqliyay ✓

1

cf: barkhad

2

de: expand, be augmented; multiply, be multiplied

3

lx: bulaal

4

pd: (bulaalay)

5

ps: v1=intr

6

key: bulaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) carruurta yaryar. Dh: carruur, ciyaal, dhallaan. Li: cirroole.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciyaal-ka)

2

Carruur yaryar, siiba kuwa aan si wanaagsan loo edbin.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Carruur yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Carruur yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] children

2

ciyaal vl. n. act of crying out

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) children (jiil dareen) ~ carruur

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) dadka intiisa yaryar ee ama hadda uun dhalatay ama weli aan qaangaadhin. Dh: carruur. Li: waayeel.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qoryo geedo gaar ah laga soo guray oo weelasha qaarkood lagu culo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg caaqil.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) oday dhaqameed.

2

cuqaal-sha: (magacwadareed) dad wax garad ah oo ay talo ka go'do.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gabbaad dhaxanta ama cadceedda laga galo. Dh: dugsi. Li: daleed.

waa la naqliyay ✓

1

(Dumaa-sha)

2

(xeer guur) afada laga dhinto oo uu guursado, hadday oggolaato, saygeedii dhintay walaalki.

waa la naqliyay ✓

1

dumaal¹: m.dh 1. Naag laga dhintay oo nin qaraabo la ahaa ninkeedi hore guursado. 2. Roob yar; shuux.

2

dumaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Naag nin qaraabo ahi ka dhintay guursasho.

waa la naqliyay ✓

1

dumaal¹: m.dh 1. Naag laga dhintay oo nin qaraabo la ahaa ninkeedi hore guursado. 2. Roob yar; shuux.

2

dumaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Naag nin qaraabo ahi ka dhintay guursasho. m.f.dh, dumaalid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. custom of a man marrying his brother's widow

2

dumaal v. marry one's brother's widow

waa la naqliyay ✓

1

-dumaasha: (n) traditional marriage between a widow and one of the relatives of deceased husband

2

dumaal -ay: (v) marry oneself to a widow of a deceased relative

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haweenay walaalkaa ama nin xigaal ah ka dhintay guurso.

2

dumaal -ka: (magac, lab, keli) haweenay ninkeegii ka geeriyooday oo uu guursaday walaalkii ama nin xigtadiisa ah, wiilka ay dhasho.

3

dumaal -sha: (magac, dhedig, keli) haweenay ninkeegii ka geeriyooday oo uu guursaday walaalkii ama nin xigtadiisa ah. Dumaal nin ka xishooday kama dhalo, Li: bilcan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gudaa-sha)

2

1. Qaan ama wax kale oo laysku lahaa oo la bixiyo, la gudo.

3

2. Habeenkii oo la socdo, la gudo, la guureeyo.

4

3. Gudidda carruurta.

5

4. (naag) habeen ku soo guurayn; mirid.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Socod habeenkii la socdo; guure. la-mid: gudid.

waa la naqliyay ✓

1

vn-m: travel by night; a night spent traveling

2

gudaal vl. n. payment of a debt

3

gudaal vl. n. circumcision

waa la naqliyay ✓

name-m night traveler

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil habeen socdaal iyo guure lagu jiro dhashay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) habeen socosho; habeen guurayn. Gudaalka habeenkii waa halis. Dh: guure.

waa la naqliyay ✓

1

(Gulaal-ka)

2

1. Awr hadduu qooqo aan doobbada soo ridi karin.

3

2. Qof aan codkar ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

gulaal¹: m.l 1. G. ah: awr aan doobbada soo ridi karin; gorayciil; doobbogoray. 2. G. ah: nin aan codkar ahayn. 3. la-mid: gulaalid.

2

gulaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Qodax, nabar iyo wixi lamida neef geel ah addin ka iimayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. male camel unable to protect the gland in his mouth; person with hesitant ~ stammering speech

waa la naqliyay ✓

name-m person with hesitance-- stammering speech; male camel which is unable to control the gland in his mouth

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiilka giingada leh ee aan hadalka wanaajin sida awrka aan doobta soo ridi karin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ka xumaanshaha wax aad samaysay oo kuu noqon waaya sidii aad doonaysay ama aad jeceshahay oo aad gaadhi weydo. Bidhaan gebi ka laallaadaa waa lagu gulaalmaaye.

2

gulaal-ka: (magac, lab, keli) doobta oo aan awrka qooqan si wanaagsan uga soo bixin oo uu guuxo. Ma guhaadin maansooyinkii igu gulaallaaye.

waa la naqliyay ✓

1

cf: awr; codkar

2

de: male camel unable to protect the gland in his mouth; [fig.] person with hesitant ~ stammering speech

3

lx: gulaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: gulaal

waa la naqliyay ✓

1

(Hubaa-sha)

2

Wax la hubo; hubanti.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xog run ah oo wax la xiriirta; xaqiiq.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xog run ah oo wax la xiriirta; xaqiiq.

waa la naqliyay ✓

vl. n. exactness, precision, positiveness, certainty

waa la naqliyay ✓

sûr, certain.

waa la naqliyay ✓

1

-hubaasha: (n) certainty (sertentii); certitude (sertituudh)

2

hubaal -ah: (adj) certain (seer-ten); sure (shuur); positive (posativ) ~ xaqiiq ah

waa la naqliyay ✓

1

Certezza

2

Certainty

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax la hubo; hubanti.

2

hubaal-sha: (magac, dhedig, keli) ogaal dhab ah oo aan shaki ku jirin. Dhimashadu waa hubaal. Dh: xaqiiq. Li: shaki.

waa la naqliyay ✓

1

de: exactness, precision, positiveness, certainty

2

lx: hubaal

3

pd: (/sha)

4

ps: vn2-f

5

key: hubaal

waa la naqliyay ✓

ثُبُوت

waa la naqliyay ✓

1

(Huraal-ka)

2

Wax la isu huro.

waa la naqliyay ✓

vl. n. self-sacrifice

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) siin mannasheegasho iyo lexjeclo midna la socon oo daacad ah. Dh: quudhid, deeq.

waa la naqliyay ✓

1

de: self-sacrifice

2

lx: huraal

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2-m

5

key: huraal

waa la naqliyay ✓

1

(Kudaa-sha)

2

1. Faras aan la lahayn oo inta la fuulo lala cararo oo dhul fog lala aado.

3

2. Kudid.

waa la naqliyay ✓

1

kudaal¹: m.l 1. Kudid. 2. Baxsi.

2

kudaal²: m.dh 1. Dhicidda xoolo fardo lagu dhaco. 2. Faras aan la lahayn lala cararo.

3

kudaal³: f.mg3 (-aalay, -aashay) Ka k./u k.: dhibbato awgeed meel uga cararid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. stolen horse

2

kudaal v. steal (a horse)

3

kudaal v. leap about, jump; gallop

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) lo', gammaan ama wax kale, abraarid oo boodid. Dh: kudaalid.

2

kudaal -ka: (magac, lab, keli) faras aan la lahayn oo inta la fuulo lala cararo oo dhul fog lala aado.

waa la naqliyay ✓

1

(Kulaal-ka)

2

Dab ama wax la mid ah oo kulul oo inta loo dhowaado dhaxanta lay saga bi'iyo.

waa la naqliyay ✓

1

kulaal¹: m.l Dab ama wax la mid ah oo kulul oo inta loo dhowaado dhaxanta laysaga bi'iyo.

2

kulaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Dab ag fariisasho si dhaxanta la isaga bi'iyo.

waa la naqliyay ✓

v. warm oneself

waa la naqliyay ✓

-ay / kulaashay: (v) heat up, warm up, stoke up the fire

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab ku diirso oo dhaxanta iskaga celi. Dh: diirso

2

kulaal -ka: (magac, lab, keli) dab ama wax la mid ah oo inta loo dhowaado dhaxanta la isag bi'iyo.

waa la naqliyay ✓