uusan — Macnaha & Turjumaada

Isagu ma (diiddo), sida: isagu ma iman — ma uusan iman; aanu.

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) tilmaamaya qofka saddexaad oo diidmo ah.

waa la naqliyay ✓

1

a: aanu

2

de: he ... not = uu + -se + aan 'not'

3

initial: u

4

lx: uusan

5

ps: vpro + neg

6

xe: He will give you the money that he didnt send.

7

xv: Lacagta uusan soo dirin buu ku siin doonaa.

8

key: uusan

waa la naqliyay ✓

1

buusan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) Wax la diisay noqosho.

2

buusan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la diisay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

buusan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) Wax la diisay noqosho. m.f.dh, buusmid.

2

buusan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la diisay ahaansho. m.f.dh, buusnaan.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., neg. he ... not,

2

buusan [derived] [adjective] squashed; dented (on one side); bruised

waa la naqliyay ✓

-buusnaa buusnayd: (adj) dented (dentidh) ~ buusbuusan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) ah wax diisan, meel diisan, hoos u daacsan. Sufurka meel baa diisan. Dh: dhuucsan.

waa la naqliyay ✓

(wax) Buuran; yuucan.

waa la naqliyay ✓

1

kuusan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) 1. Wax qaab kankoonsan leh noqosho. 2. Wax meel laysugu keenay noqosho.

2

kuusan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax qaab kankoonsan leh ahaansho. 2. Wax meel laysugu keenay noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

kuusan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) 1. Wax qaab kankoonsan leh noqosho. 2. Wax meel laysugu keenay noqosho. m.f.dh, kuusmid.

2

kuusan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax qaab kankoonsan leh ahaansho. 2. Wax meel laysugu keenay noqosho. m.f.dh, kuusnaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] round, rounded, globular, lumpy; stocky, short and fat

2

kuusan [inchoative] v. be rounded ~ globular; become stocky

waa la naqliyay ✓

-kuusnaa: (adj) round (raawndh). Ex: banooni kuusan; a round ball

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la kuusay ah; buuran.

waa la naqliyay ✓

neg, vl. pron., neg. he ... not

waa la naqliyay ✓

(pronoun plus negative) he..not. Ex: muusan arag; he didn't see ~ muu

waa la naqliyay ✓

1

de: he ... not = ma + uu + aan

2

lx: muusan

3

ps: neg + vpro + neg

4

xe: He would not have lent it out.

5

xv: Muusan amaahin lahayn.

6

key: muusan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax uunsi lagu shiday ahaansho. 2. Wax la uumiyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax uunsi lagu shiday ahaansho. 2. Wax la uumiyey ahaansho. m.f.dh, uunsanaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-amaa, -amayd) Qof uurfiyow ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-amaa, -amayd) Qof uurfiyow ahaansho. m.f.dh, uursamaan.

waa la naqliyay ✓

pron., neg., opt. form: may he / it [masc.] not!, don't let him / it...!

waa la naqliyay ✓

1

de: may he / it [masc] not!, don't let him / it...! With negative optative

2

initial: y

3

lx: yuusan

4

ps: pro-neg-opt

5

xe: yaanu

6

xv: yuu

7

key: yuusan

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) ifafaale di'id roob. Cirku waa tusan-yahay.

2

tusan: (tilmaame) hadal laba qof oo sii kala dhoofaya ama sii kala soconayaa ay isku yidhaahdaan oo u dhigma nabadgelyo. Waa inoo iyo is tusmo wacan.

waa la naqliyay ✓

1

uuman¹: m.l 1. Jin, rooxaan. 2. la-mid: uun¹.

2

uuman²: f.mg1 (uunmay, uumantay; uunmi) Wax la abuuray noqosho.

3

uuman³: f.mg4 (uunnaa, uunnayd) Wax la abuuray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

uuman¹: m.l 1. Jin, rooxaan. 2. la-mid: uun¹.

2

uuman²: f.mg1 (uunmay, uumantay; uunmi) Wax la abuuray noqosho. m.f.dh, uunmid.

3

uuman³: f.mg4 (uunnaa, uunnayd) Wax la abuuray ahaansho. m.f.dh, uunnaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax abuuran; wax alkuman.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la xusay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la xusay ahaansho. m.f.dh, xusnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] commemorated, remembered; recorded, cited

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) sheegan oo taariikhdiisa la xuso. Maxamuud xarbi waa nin taariikhda ku xusan. Dh: sheegan.

waa la naqliyay ✓

1

de: commemorated, remembered; recorded, cited

2

initial: x

3

lx: xusan

4

pd: (xusnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xusan

waa la naqliyay ✓

1

(Afjuxuunsi-ga)

2

Qof laga hadal badan yahay, oo inta iintaas u lee yahay lagu haadsado, xaq uu lee yahay lagu seejiyo ama wax uusan yeeleen lagu yeelsiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Alaal-ka)

2

Aan meesha uusan aqoon iyo dadka uusan aqoon ka qaloon; qof galgal badan oo dhiirran.

waa la naqliyay ✓

1

(Barid-da)

2

1. Qof, wax uusan horay ugu aqoon, tustusid, u sheegsheegid, ugu celcelin, taniyo intuu ka garto oo ka aqoodo; hawsha baraha.

3

2. Bar ka dhigid; buuxin waayid.

waa la naqliyay ✓

1

(Coon-ka, Coon-ta)

2

Qof fil weyn, laakiinse qarsada oo uusan ka muuqan oo la moodo inuu dhallin yar yahay; guun; hoosubbax.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cuqdad-da) (qof) wax waa hore gaarey ama ku dhacay oo xusuustii lahan, maskaxda ku reebtay, welina uusan arrintaas si fiican ugu soo jeensan oo u foodsaarin oo laabtiisa uga tirtirin; cudur (maan) oo qofku moodo inuu dadka ka liito, ama ku abuura qabweyni iyo inuu dadkoo dhan ka fiican yahay; iin (soo qaadiddeeda qofku neceb yahay, ama jecel yahay in had iyo goor, la hadal hayo).

2

2. (Cuqdad-ka) Ciriiri; qaad iyo mug yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibbad-ka)

2

1. Dibbasho; dhixid.

3

2. Habeenka bisha dayaxa ugu danbeeya oo dayuxu qarsoomo oo uusan soo bixin; (ama dubbad).

waa la naqliyay ✓

1

(Fiita-da)

2

1. Ubuxu intuu duuban yahay oo uusan weli dillaacin.

3

2. Cudur idaha, kd., irmaan naasaha ka gala.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabbasha-da)

2

Nabar laysku soo tuuray oo lagu kaco si uusan wax ugu dhicin: ka leexasho; gaashaan ama qalab kale ku balfin; iska gaabin; kd.

waa la naqliyay ✓

1

(Galti-da)

2

1. Qof yimid ama soo galay dhul uusan dhaqankiisa aqoon.

3

2. Aan ilbax ahayn; aan galti bixin; reer-miyi; khashiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Haadsasha-da)

2

Waxyeello ama xumaato kale oo cid ama qof lala rabey in la gaarsiiyo, la eegashada lala eegto goor uu dhibaataysan yahay oo uusan wax iska celin karin.

waa la naqliyay ✓

1

(Habaabin-ta)

2

Qof, kd., dhul uusan kala aqoon ku dhex lumin; anbin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hantihurid-da)

2

Wax qof kale lee yahay oo uusan bixin, hanti ka dhigasho, isku hallayn darteed.

waa la naqliyay ✓

1

(i')

2

1. Xarafka sagaalaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

2. Uyaalka qofka hore oo keli ah oo wax la taarana hayo oo falku xaggiisa aada hayo; aniga.

4

-i: ereyada ay raacdo, kuwa ugu badani waa — 1. Tilmaanta magaca wax laga sheegayo ama lagu sheegayo (oo kolka uusan tilmaanta wadan oo keligiis yahay qaata qodobbada -ku, -tu iyo wixii ka farcama) sida 'wiilka wanaagsan - wiilka wanaagsani waa walaalkay, waa Soomaali, waa uu bukaa, waa uu shaqeeyaa; naagta quruxda badani waa boqorad; ninka deeqsiga ah wax buu bixiyaa; ... 2. Waxay kaloo raacdaa magacyada dheddig, oo kelida ah, oo shibbane ku dhammaada, oo aan qodob wehelin, magacyadaas oo iyaguna ah kuwo wax laga sheegayo ama wax lagu sheegayo (dani waa seeto; lafi ma jabin; doodi ma furna; ...). 3. Haddii magaca tilmaanta wax la taaranayo oo falku xaggiisa aadayo, -i(du) markaas raaci mayso, oo la oran kari mayo: wiilkaasi u yeer; libaaxaasi dil; inankaasi anigaa dhalay; hashaasi lis. Waxay la macne tahay -u.

waa la naqliyay ✓

1

(Ijaara-da)

2

Lacag, kd. lagu heshiiyo oo qofkii aqal ama wax kale oo uusan lahayn, wax ku qabsana hayaa bixiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Karma-ha)

2

(weligi koox) kolka dayaxu uusan xiddig la fariisan oo u dhoweyn (aragga isha) ee uu labo xiddigood kalabbarkood fariisto.

waa la naqliyay ✓

1

(Masaafirin-ta)

2

Qof, eedsiin darteed, meeshuu degganaa ka wadid oo meel kale oo fog oo uusan rabin xoog ku geyn oo ku xayirid; fogeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Masabbidid-da)

2

Qof wax xun oo uusan falin ku dhejin, ku nabid, korka ka saarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Miidaamin-ta)

2

Wax la nacay ama aan la rabin, meel xun oo fog oo uusan ka soo nabad-noqon, u dirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Nabid-da)

2

1. Wax meel ku dhejin.

3

2. Qof wax uusan falin ku sheegid, ku dhejin; masabbidid.

4

3. Kabbisid.

waa la naqliyay ✓

1

(Qala-da)

2

Qofkii dal aan dalkiisa ahayn taga ama dad aan dadkiisa ahayn ama uusan aqoon u taga, baqdinta yar oo u diidda inuu dheeho jeeruu cid ka barto oo ku qalaggooyo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof wareersan. Nin buuqsan buuq kale ma qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

1

buuxsan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la buuxiyey noqosho.

2

buuxsan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la buuxiyay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

buuxsan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la buuxiyey noqosho. m.f.dh, buuxsamid.

2

buuxsan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la buuxiyay ahaansho. m.f.dh, buuxsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] full, filled up

2

buuxsan [inchoative] v. become full

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aad uu buuxa oon waxba ka inqanayn. Gorof caano buuxsan ayuu ii keenay. Li: madhan.

waa la naqliyay ✓

(qof) la duufsaday.

waa la naqliyay ✓

1

duufsan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la duufsaday noqosho.

2

duufsan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la duufsaday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la duufsaday noqosho. m.f.dh, duufsamid.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] led astray, deceived into doing something wrong

2

duufsan [inchoative] v. be tricked into doing something wrong ~ against one's will

waa la naqliyay ✓

Wax fuurey noqday; dibbirsan.

waa la naqliyay ✓

fųursan: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax fuurey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

fųursan: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax fuurey ahaansho. m.f.dh, fųursanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] blown up, dilated, inflated, swollen

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) swollen (iswoolan); inflated (in faleey-tidh); bloated (balootidh)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax bakhtiyay oo nakhas galay.

waa la naqliyay ✓

1

de: blown up, dilated, inflated, swollen

2

lx: fuursan

3

pd: (fuursanaa)

4

ps: adj-der

5

key: fuursan

waa la naqliyay ✓

f.g4 (-naa, -nayd) Wax, wax kale dusha ka saaran ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.g4 (-naa, -nayd) Wax, wax kale dusha ka saaran ahaansho. m.f.dh, fuushanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] on top of, standing on ~ upon

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adv) on board a car, aircraft, or other passenger vehicle; aboard (a-boordh) ~ saaran

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax kale dusha ka saaran.

waa la naqliyay ✓

1

de: on top of, standing on ~ upon

2

lx: fuushan

3

pd: (fuushanaa)

4

ps: adj-der

5

xe: Ahmed was on the plane.

6

xv: Diyaaradda Axmed baa fuushanaa.

7

key: fuushan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax soo orday oo neeftuuraaya ahaansho.

waa la naqliyay ✓

La huuriyey; meel huur ah jooga ama la dhigay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax meel kulul la geliyey ahaansho. 2. Wax xabbis la geliyey ahaansho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax meel kulul la geliyey ahaansho. 2. Wax xabbis la geliyey ahaansho (qof). m.f.dh, huursanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] stuffy, airless, overheated

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la huuriyey; meel huur ah jooga ama la dhigay; dabaysha iyo neecawdaba ka xidhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: stuffy, airless, overheated

2

lx: huursan

3

pd: (huursanaa)

4

ps: adj-der

5

key: huursan

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron., neg. that he / it [masc.] ... not

waa la naqliyay ✓

[conjunction plus negative pronoun] that he not or that is not

waa la naqliyay ✓

1

de: that he / it [masc] ... not = in + uu + aan

2

lx: inuusan

3

pd: (inaanu)

4

ps: conj + vpro + neg

5

xe: Are you sure there is no mistake in the bill?

6

xv: Maad hubtaa inuusan qalad ku jirin xisaabta?

7

key: inuusan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xanuun xubnaha faraha googooya. Dh: juudaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax samaysan ahaansho. 2. Wax wanaangsan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax samaysan ahaansho. 2. Wax wanaangsan ahaansho. m.f.dh, suubsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] made, done, finished, completed; adjusted

waa la naqliyay ✓

-aa / nayd: (adj) made (meey-dh); produced (poro-dhuusidh); formed (foomidh) ~ sameysan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) suubbis lagu daray.

waa la naqliyay ✓

1

de: made, done, finished, completed; adjusted

2

initial: s

3

lx: suubsan

4

pd: (suubsanaa)

5

ps: adj-der

6

key: suubsan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax hurdo dheer ku jira ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) hurda oo xisku maqan yahay. Odaygii waa suursan yahay ilaa intii xummaddu ka jabtay. Dh: aroorsan, muquursan.

waa la naqliyay ✓

Suuxdini hayso, qabatay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Nafley wax la suuxiyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Nafley wax la suuxiyey ahaansho. m.f.dh, suuxsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] fainting, fainted; anesthetized; in an epileptic fit

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) unconscious (an-koon-shas); fainted (feeyntidh)-, comatose

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) suuxdini hayso, qabatay suuxid ku jira; sarco la dhacsan. Nin suuxsan baa safka hore ku dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

de: fainting; fainted; anesthetized; in an epileptic fit

2

initial: s

3

lx: suuxsan

4

pd: (suuxsanaa)

5

ps: adj-der

6

key: suuxsan

waa la naqliyay ✓