uul
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
uul
(tilmaame) midab madaw dhalaalaya ah leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Istiqaalo
(Istiqaala-da)
Xil ama mas'uuliyad qof saarrayd oo qofkii weyddiisto in laga qabto, in laga wareejiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Mas'uul
(Mas'uul-ka)
1. (qof) Wax u qoolan, eeddu fuulayso, wax laga weyddiiyo.
2. Qof cod qaadi kara; xilkas; (ama masuul).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Mas'uuliyad
(Mas'uuliyad-da)
Xilka qofka mas'uulka ah saaran.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Mukallaf
(Mukallaf-ka)
Qof wax loo sheegan karo ama wuxuu falo ka mas'uul ah; qaangaar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qaangaar
(Qaangaar-ka)
Filka, kolka la gaaro qofka loo qabto oo uu mas'uul ka noqdo waxa uu bi'iyo ama cid yeelo, qofkii gaara; qofka hadduu qaan galo loo qaban karo, loo sheegan karo; qof 15 jir gaarey; gaashaanqaad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qoolan
1. Qool ku jira; la qoolay.
2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Sharid
(Sharid-da)
Qof iin yeeshay, mas'uuliyad ka qaadid, ka wareejin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ATP
m.dh (kiimika) Iskudhis orgaanika ah oo ka kooban adaniin ribows iyo saddex kooxood oo foosfeyt aan orgaanik ahayn. ATP-du waa niyukliyotaydh. Waxaanay mas'uul ka tahay inay tamarta si ku meel gaadh ah u keydiso intay socoto neefsashada unuggu. Waxay ka samaysantay ADP lagu daray foosfeyt saddexaad taas oo keydisa tamar soona saarta marka looga baahdo dariiqad kale oo dheef samayneed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aabonimo
m.dh (siyaasad) Mowqifka dawlad, ama mujtamac kale ku muujinayaan in ay go'aan kasta u sameeyaan dadka ay mas'uulka ka yihiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bari
bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.
bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.
bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baryo
m.dh Si debacsan oo cid waxay leedahay ama mas'uul ka tahay loo weyddiisto; tuugmo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cagaariye
m.l (-yayaal, m.l/dh) (baayoloji) Walaxda mas'uulka ka ah midabka cagaaran ee dhirta badidoodu leedahay, molikiyuulka cagaariyuhu waa xudunta ugu muhimsan ee nuugista ilayska marka la eegayo falgallada ilayska ee footoosintasiska.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dammiin
dammiin¹: m.l (-nno, m.dh) Qof la yaqaan oo qof kale mas'uul ka noqda. la-mid: damiin¹.
dammiin²: f.g1 (-nay, -ntay) Qof kale mas'uul ka noqosho (qof). la-mid: damiin².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dani
dani¹: m.l Qof mas'uul ka ah baabuur, bas iyo wixi lamida. la-mid: deni.
dani²: m.dh Geed weyn, ciinka iyo dharkeenka ay isku bahyihiin oo ceelasha, guryaha, waraha iyo wixi lamida deyr looga dhigo; dano.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dulsaar
dulsaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Faa'iido laga helo lacag bangi la dhigtay. 2. Lacag dheeraad ah oo laga qaato lacag cid la amahiyey. 3. D. ah: qof ka shaqeeya hay'adda uu ka tirsanyahay mid aan ahayn. 4. D. ah: cid ciddii mas'uuliyaddu ka saarrayd aan ahayn la nool. 5. la-mid: dulsaarid.
dulsaar²: m.dh Ood weyn oo godaha laga keymamiyo.
dulsaar³: f.g/lg1 (-ray, -rtay) 1. (f.lg) Ood weyn oo oodafada ka kormarid. 2. (f.g) Lacag la amaahday faa'iido dheeraad ah ku kordhin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
duulduul
duulduul¹: m.l 1. Fudayd iyo wax ka fiirsasho la'aan cidi ku sifoowdo. 2. la-mid: duulduulid.
duulduul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Fudayd iyo wax ka fiirsasho la'aan ku kicid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fardafuul
fardafuul¹: m.l 1. Aqoon loo adeegsado sida fardaha loo fuulo. 2. F. ah: qof ku xeel dheer sida fardaha loo fuulo.
fardafuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Faras dusha ka korid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Buul
(Buul-ka)
1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn.
2. Aqalka shinbirta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
buul
m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
buul
m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
buul
m. n. hut; nest
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
buul
-ka: (n) [Plural buulal- buulasha] hut (hat); makeshift dwelling ~ waab
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
buul
-ka: (magac, lab, keli) aqalka yar ee noocyada kala duwan leh ee ay shimbirtu dhisato.
buul -ka: (magac, lab, keli) aqalsoomaali aan si wanaagsan u dhisnayn, raro fiican ka samaysnayn.
buul -ka: (magac, lab, keli) timo badan ama dhogor badan. Dh: gas.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
buul
de: hut; nest
lx: buul
pd: (-ka Pl: buulal)
ps: n4-m
key: buul
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
buul
عُش الطَّائِرِ، وَكْرِ، كُوحَ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cuul
f.mg1 (-uulay, -uushay) Wax hullaab ku qarin (qof).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Duul
(Duul-ka)
Dad; dooyo; cid; col; dar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
duul
duul¹: m.l (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, kaas oo ka kooban tiro sinjiyaddoodu ay isku egyihiin ama ay isku dhawyihiin.
duul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) 1. Diyaarad, shimbir iyo wixi lamida hawada dhexdeeda marid. 2. Diyaarad iyo wixi lamida ku safrid.
dųul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad aad u badan oo aan la aqoon. 2. Jinni.
dųul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Dad badan in ay dagaal qaadaan u bixid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
duul
duul¹: m.l (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, kaas oo ka kooban tiro sinjiyaddoodu ay isku egyihiin ama ay isku dhawyihiin.
duul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) 1. Diyaarad, shimbir iyo wixi lamida hawada dhexdeeda marid. 2. Diyaarad iyo wixi lamida ku safrid. m.f.dh, duulid.
dųul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad aad u badan oo aan la aqoon. 2. Jinni.
dųul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Dad badan in ay dagaal qaadaan u bixid. m.f.dh, dųulid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
duul
v. fly
duul v. raid; attack
duul vl. n. attack, raiding
duul m. n. people, group of people
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
duul
-ay / duushay: (v) 1. fly (flaay) 2. attack (ataak)-, take the offensive ~ ku duul, weerar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
duul
(fal) weerar dagaal qaad. Labadii beelood beel baa lagu duulay.
duul: (fal) samada mar oo sare u haad.
duul -ka: (magac, lab, keli) dir ama dad isku asal ah. Dh: dir.
duul-sha: (magac, dhedig, keli) xawayaan weyn oo agdaaga biyaha webiyada iyo haraha laga helo. Dh: jeer.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fuul
f.g1 (-uulay, -uushay) 1. Wax kor u tafid. 2. Wax dushiisa ku boodid. 3. Haweeney kufsasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fuul
f.g1 (-uulay, -uushay) 1. Wax kor u tafid. 2. Wax dushiisa ku boodid. 3. Haweeney kufsasho. m.f.dh, fuulid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fuul
v. get on top of, climb up ~ on; mount, ride, board
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fuul
-fuulay / fuushay: (n) climb (kaleem); board (boordh); mount (mawnt); ride (reeydh); go aboard, walk up ~ kor. Ex: fuul buurta; climb the mountain
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fuul
(fal) meel sare kor; wax dusha uga bax, Dh: kor. Li: deg, dhaadhac.
fuul -ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah noocyada digirta.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
fuul
de: get on top of, climb up ~ on; mount, ride, board
lx: fuul
pd: (fuulay / fuushay)
ps: v1=
xe: Where did you get on?
xv: Xaggee baad ka soo fuushay?
key: fuul
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Guul
1. (Guul-ka) Habeenka xoolaha aroorka ah ceelka agtiisa lagu hoyiyo, iyagoo ama weli oomman (guul-oommane; oonguul) ama cabbey oo fulliin ah (guul-cukane; wabaxguul).
2. (Guu-sha) dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
guul
guul¹: m.l 1. Xoolo aroor ah oo ka dhaxay xeradoodii. 2. la-mid: guulid.
guul²: m.dh (-lo, m.l) Dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.
guul³: f.g/mg1 (-uulay, -uushay) 1. (f.g) Cid haddadid. 2.(f.mg) Xoolo aroor ama wabax ah meel ceelka u dhow habeen u hoyasho. 3. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida dhaan isugu keenid. Tusaale: “Geelii wuxuu isugu guulmay gasada”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
guul
guul¹: m.dh (-lo, m.l) Dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.
guul²: f.g/mg1 (-uulay, -uushay) 1. (f.g) Cid haddadid. 2.(f.mg) Xoolo aroor ama wabax ah meel ceelka u dhow habeen u hoyasho. 3. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida dhaan isugu keenid. Tusaale: Geelii wuxuu isugu guulmay gasada. m.f.dh, guulid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
guul
f. n. victory, success
guul m. n. night spent with one's livestock at the watering place
guul v. spend the night at the watering place with one's livestock
guul v. frighten, terrify, intimidate, menace
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
guul
-guusha: (n) success (saksees); victory (viktari); win (win); triumph (taraayamf); conquest (konkuwest)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
guul
(fal) nala guul; nala wadaag: nala shirkadow; nala qaybso; wax la iibinayo oo laba qof ama in ka badani lacagta wada bixiso oo ay wada yeelato.
guul-ka: (magac, lab, keli) dhexda u hoyasho; xooluhu markay arooraan ee ceelka lagu wado ama la soo waraabiyo ee dhexda loo sii hooyo, waxaana la yidhaahdaa: guul oomman iyo guul cokan.
guul-sha: (magac, dhedig, keli) labo dhinac ama in ka badan oo tartan ka dhexeeyo ama goob dagaal iskaga hor yimi dhinaca gacan sarreeya ama ay libintu raacdo. Dh: libin, badin. Li: guuldarro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
juul
m.l (-lal, m.l) (xisaab) Summad J. Halbeegga Caalamiga (H.C.) ee hawsha iyo tamarta, waxana uu le'egyahay hawsha la qabtay, marka xoog hal niyuutan (n) ah dhaqaajiyo walax fogaan (s) hal mitir ah. Waxa loogu magac daray aqoonyankii (1818-18 89) ee Jaymis Biriskot Juul.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
juul
m.l (-lal, m.l) (xisaab) Summad J. Halbeegga Caalamiga (H.C.) ee hawsha iyo tamarta, waxana uu le'egyahay hawsha la qabtay, marka xoog hal niyuutan (n) ah dhaqaajiyo walax fogaan (s) hal mitir ah. Waxa loogu magac daray aqoonyankii (1818-18 89) ee Jaymis Biriskot Juul.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Juul
Joule
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
juul
-ka: (magac, lab, keli) summadda halbeegga caalamiga ah (H.C.) ee hawsha iyo tamarta, waxana uu le'egyahay hawsha la qabtay, marka xoog hal niyuutan (n) ah dhaqaajiyo walax fogaan (s) hal mitir ah. Astaantan, waxa loogu magac daray aqoonyankii (1818-18 89) ee Jaymis Biriskot Juul.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kuul
(Kuu-sha)
Iniino dhalo ah ama wax kale oo dhexda ka daldaloola oo inta dun lagu taxo, surka lagu xirto oo lagu xarragoodo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kuul
kuul¹: m.dh (-lo, m.l) Iniinyo kulkulucsan oo dhalo iyo wixi lamida ka sameysan, dhexdana ka daloola oo inta dun lagu taxo qoorta haweenku ku xirtaan, si ay ugu xarragoodaan.
kuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Khad madow indho marin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kuul
kuul¹: m.dh (-lo, m.l) Iniinyo kulkulucsan oo dhalo iyo wixi lamida ka sameysan, dhexdana ka daloola oo inta dun lagu taxo qoorta haweenku ku xirtaan, si ay ugu xarragoodaan.
kuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Khad madow indho marin. m.f.dh, kuulid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kuul
f. n. kohl (eye makeup)
kuul v. put kohl on, beautify ~ blacken one's eyebrows
kuul [feminine] n. bead; necklace
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
kuul
-kuusha: (n) beads (biidis)', a necklace made of beads
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kuul
-sha: (magac, dhedig, keli) iniinyo dhalo ah oo leh qaabab kala duwan ama wax kale oo dhexda ka daloola oo inta dun lagu taxo, oo qoorta lagu xidho oo lagu xarragoodo. Kuul qurux badan ayay qoorta ku xidhnayd. Wa: kuulo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Luul
(Luul-ka)
Iniino kulkulucsan oo dhagaxdidib ama xaraar ah oo badanaa cad kolkolna midabyo kale leh oo aad qaali u ah; waxaa si yaab leh u sameeya lohodka qaarkiis: qalbacyada dhulmanta bahalku ku jiro baa waxaa soo dhexgala bahal kaloo yar ama iniin ciid ah ama wax kale; kolkaasaa bahalku si uu waxaan gudihiisa soo galay uga nabad galo, dhacaan qoyan oo xabag oo kale ah ku daboolaa oo kubbad kulucsan ka dhigaa; dabadeed kubbaddaa adkaata oo luul noqota; luulka la beero isaguna waa la mid: qalbacyada gudohooda baa uun wax loo geshaa oo dabadeed bahalku luul ka dhigaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
luul
luul: f.mg1 (luulay, luushay) Carrab calalinta ay carruurtu carrabka calaliso.
lųul: m.l.u Iniino kulkulucsan, sida dhagaxa u adag oo cad ama midab kale leh aadna qaali u ah, kuna dhex jira laba qalbac oo dhulman ah oo laga helo badda gudaheeda.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
luul
lųul: m.l.u Iniino kulkulucsan, sida dhagaxa u adag oo cad ama midab kale leh aadna qaali u ah, kuna dhex jira laba qalbac oo dhulman ah oo laga helo badda gudaheeda.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Luul
pr. n., [feminine] Lul, Lool
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
luul
v. chew one's tongue ~ grind the gums (of baby in teething stage)
luul m. n. precious item (e.g., pearl, diamond)
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Luul
name-f precious, pearl, diamond; gems grinder
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
luul
-ka: (n) pearl (peerl); gem (jeem)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Luul
magac loo baxsho gabadh qaali ah sida uu luulku nolosha ku yahay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
luul
-ka: (magac, lab, keli) iniino kulkulucsan oo dhagax, didib ama xaraar ah oo badanaa cad, kolkolna midabyo kale leh oo aad u qaali ah. Waxa uu ku dhex samaysmaa bilbilka oy isu egyihiin ee lohodka. Qalbacyada bilbilka dhulmantiisa ayaa waxa dhexgala wax yar oo nool ama iniin ciideed ah, kolkaas ayuu bahalku si uu waxaa gudihiisa soo galay uga nabadgalo, waxa uu ku sii daayaa dheecaan qoyan oo subag oo kale ah oo dabeed adkaada oo sidii kubad yar 'luul' noqda. Luul ayaan xeebta ka helay Dh: lulu'.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Muul
(Muul-ka)
1. Wax buuxa; wax tiro badan.
2. Wax wax ugu wanaagsan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
muul
m.l (-lal, m.l) 1. M. ah; wax badan. 2. M. ah: wax, wax ugu wanaagsan. 3. Qof mingis laga tumayo, ciyaaraha loo ciyaaro middooda saddexaad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
muul
m. n. abundance, something full ~ complete; excellent
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
muul
-ka: (magac, lab, keli) buuxa aad ah oo tira badan. Dh: buux, daf. Li: qabaabsi, naadir.
muul -ka: (magac, lab, keli) bawaariista doontal saaran kan ugu weyn.
muul -ka: (magac, lab, keli) dhuumaha ama maangaddada biyaha uskagga ah magaalada ka qaada ee badda ama meelaha loogu tala galay geeya. Dh: foos. Wa: muulal
muul-ka: (magac, lab, keli) waxa ugu wanaagsan shey meel yaal oo badan. Muul qaado kolka wax lagu doorransiiyo. Dh: haldoor
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
muul
de: abundance, s.t. full ~ complete; [atr. fig.] excellent
lx: muul
pd: (-ka Pl: muulal (ka))
ps: n4-m
key: muul
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
QUUL
(Gul) May Schizachyrium kelleri (Hack) Stapf. Gramineae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Suul
(Suul-ka)
Farta weyn oo sacabka ama cagta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
suul
suul¹: m.l (-lal, m.l) Farta weyn ee sacabka ama cagta ku taal.
suul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Wax dhammaasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
suul
m. n. thumb (finger); big toe
suul v. come, scrape ~ rub off, disappear
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
suul
-ka: (n) thumb (tham)
suul -ay / suushay: (v) disappear (dis-apiir); fade (feeydh); vanish (vaa-nish); pass out of existence
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
suul
(fal) isqari; qarsoon; aroor.
suul-ka: (magac, lab, keli) farta weyn ee sacabka ama cagta ku taal. Suul faro kuma jiro.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
suul
إنهام
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tuul
tuul¹: m.l la-mid: tųur¹.
tuul²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: tųur³.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tuul
v. load; dump in a heap, pile (up); throw
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tuul
(fal) is dul saarsaar ama meel ku wada ururi oo tiiri. Cawskan gur oo tuul. Dh: taallay, tuumi.
tuul-ka: (magac, lab, keli) qalab waxyaabo badan ka kooban oo matoorrada, raadyayaasha iyo wixii la mid ah, lagaga shaqeeyo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tuul
a: tuur
de: load; dump in a heap, pile (up); throw
initial: t
lx: tuul
pd: (tuulay)
ps: v1=tr
key: tuul
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ugul
(tilmaame) midab madaw ah oo dhalaalaya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ul
(U-sha)
1. Xidid ama laan dhuuban oo geed laga gooyo oo loo qaato xarrago ama faraqabsi ama lagu dagaallamo ama wax laysaga cesho, ama waxyaalo kale lagu qabsado; dhenged.
2. Hoodo; ayaan; nasiib.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ul
m.dh (-lo, m.l) 1. (-lo, m.l) Qori dhuuban, geedaha laga goosto oo loo qaato in laysku daafaco ama xoolaha lagu raaco. 2. Lo' tiradeedu boqol (100) gaartay. 3. Tiro lo' ah oo gaar isula soofta.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ul
m.dh (-lo, m.l) 1. (-lo, m.l) Qori dhuuban, geedaha laga goosto oo loo qaato in laysku daafaco ama xoolaha lagu raaco. 2. Lo' tiradeedu boqol (100) gaartay. 3. Tiro lo' ah oo gaar isula soofta.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ul
f. n. stick, piece of wood; staff, cane, racquet
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ul
-usha: (n) stick (istik); cane (keeyn); rod (rood) ~ laan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ul
(fal) hawl isku dubbarid ama abaabul.
ul: (fal) weel dareere lagu shubto, qiiq ku shid. Dh: buukhuuri.
ul-sha: (magac, dhedig, keli) laan ama xidid geed laga gooyo oo faraqabsi laga dhigto ama xoolaha lagu celiyo ama lagu dagaallamo.
ul-sha: (magac, dhedig, keli) hoodo iyo nasiib. Dh: ayaan, tag.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ul
de: stick, piece of wood; staff, cane, racquet
initial: u
lx: ul
pd: (/sha)
ps: n1-f
key: ul
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
ul
عصا
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Uu
1. Xarafka u oo dheer; (ū).
2. Uyaalka qofka aan lala hadlayn oo lab oo keli ah; isagu.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
uu
uu¹: mu.dhm.y Magacuyaal tilmaamaya qofka saddexaad ee kelida lab ah (kan laga hadlayo). Tusaale: “Wuxuu rabaa inuu wax ka barto”
uu²: e.d Erey dareen oo tilmaamaya wax kedo ah ama wax naxdin ah, iyo wixi lamida.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
uu
uu¹: mu.dhm.y Magacuyaal tilmaamaya qofka saddexaad ee kelida lab ah (kan laga hadlayo). Tusaale: Wuxuu rabaa inuu wax ka barto.
uu²: e.d Erey dareen oo tilmaamaya wax kedo ah ama wax naxdin ah, iyo wixi lamida.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
uu
(n) long vowel of u letter of Somali alphabet. Ex: uurka; the pregnancy (pareg-nan-si)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
uu
shaqalka dheer ee xarafka 'u'. guur, buur.
uu: (ereydhawaaq) qaylodhaan ah oo gurmad lagu doonayo. Uu, uu... Waar ayaa Soomaali ahey!
uu: (magacuyaal) magacuyaalka qofka saddexaad ee lab. Aadan waxa uu tegey dugsigii.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bul
(Bul-ka)
Xirmo ka samaysan dun ama mayrax ama wax kaloo la budliyey oo la jilciyey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bul
bul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Miiqyo badan oo dun, mayrax iyo wixi lamida ah oo salka isaga xiran waxna lagu qurxiyo. 2. Saynta ka laallaadda dabada nafleyda qaarkeed inteeda dambe.
bul²: f.g1 (bulay, bushay) Mayrax, dun iyo wixi lamida miiqyo yaryar ka dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bul
m.l (-lal, m.l) 1. Miiqyo badan oo dun, mayrax iyo wixi lamida ah oo salka isaga xiran waxna lagu qurxiyo. 2. Saynta ka laallaadda dabada nafleyda qaarkeed inteeda dambe.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bul
m. n. tassel; fringe
bul v. take (away); reduce, curtail
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bul
(fal) bul ka dhig maydhax ama xaskul. Aan horey u dhammeeyee xaskusha ii bul.
bul: (fal) u yeel bul oo bulad u samee. Cidaadda bul oo dhiilka si fiican u cug.
bul!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo qarax halmar isla kaca. Dh: bug.
bul -ka: (magac, lab, keli) xaskul ama maydhax aad loo tumay oo bul jilicsan noqday.
bul -ka: (magac, lab, keli) ul qoyan oo laga soo gooyo galoolka, qararrida ama salaalmacada oo inta la jarjaro, afka hore loo bulo, geeljirku kolkuu dhiilasha cugayo catir ama masaxaad ahaan u adeegsado. Dh: cidaad.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Bul
Madaxa burushaanta rinjiga biyaha, caddaynta iyo kan saliidda ee ka samaysan xig ama diriq.