uquun

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Xoolo maquuno ah bixin. 2. Xoog wax ku meel marsiin. la-mid: maquuni.

v. allot, apportion, mete out, distribute

-yey / say: (v) use force; force someone to act

(fal) cid xoog ku qabsooo ku qasab inay sidaad doonto ay sameeyaan. Dh: qabso

muquuni: (fal) cid muquuno sii. Baabuurka wilka muquuni

a: maquuni

de: allot, apportion, mete out, distribute

lx: muquuni

pd: (muquuniyey)

ps: v2a=

key: muquuni

(Muquuna-da)

1. Waxa la lee yahay ama la haysto, oo inta waxa u liita la soo sooco, deeq loo bixiyo.

2. Waxa la naco oo la muquuniyo, laftooda.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xoolo aan qiimo lahayn oo cid deeq ahaan loo siiyo. 2. Khasab, sandullays. la-mid: maquuno.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xoolo aan qiimo lahayn oo cid deeq ahaan loo siiyo. 2. Khasab, sandullays. la-mid: maquuno.

f. n. gift, something set aside for giving; compulsion, coercion

-da: (magar, dhedig, keli) wax la taaban karo oo gargaar ah oo la siyo qof kaalmo u baahan.

muquuno-da: (magac, dhedig, keli) qabsasho itaal iyo awood ah. Shacab hubaysan in muquuno lagu qabsado way adag tahay. Dh: ixtilaal.

muquuno -da: (magac, dhedig, keli) xoolo deeq ahaan loo siiyo cid la gargaarayo. Dh: gargaar.

a: maquuno

de: gift, s.t. set aside for giving; [ext.] compulsion, coercion

lx: muquuno

pd: (/da)

ps: n6-f

key: muquuno

m.l la-mid: xurquun.

-ka: (magacwadareed) noole fara badan. Dixda maanta xulquun badan ayaa ka cabbayay.

(Xurquun-ka)

Wax la cuno; dhuuni; dheef; quud.

m.l Gasiin. la-mid: xulquun.

m. n., [collective] food, nourishment

xurquun v. starve, need nourishment badly, be famished

-ka: (magac, lab, keli) wixii quud lacu oo dhan. Dadku waxay xurquun ka dhigar hadhuudh iyo arabikhi. Dh: urquun

m.l la-mid: baqal¹.

f. n., pl. mules

de: mules Sg: baqal

lx: buquul

pd: (/sha)

ps: n8-f-pl

key: buquul

m.dh 1. la-mid: cilmi. 2. w. cilmi.

f. n., pl. subjects; sciences

-ta: (n) science (saaynis); natural science; scientific knowledge

-ta: (magacwadareed) aqoonta guud ahaan.

de: subjects; sciences

lx: culuun

pd: (-ta Sg: cilmi (ga))

ps: n8-f-pl

key: culuun

(Cuquu-sha)

Cuquule.

m.dh.w eeg caqli.

f. n., pl. elders, wise men

cuquul [feminine] n., pl. types of intelligence, kinds of wisdom

-cuquusha: (n) 1. influential members of a family, tribe, or community ~ caaqil 2. [plural of caqli-ga] intellects (intal-lektis) ~ maskax

-sha: (magac, dhedig, keli) wax yar oo dhabiilan.

(Guxuun-ka)

Gamuux; gamuur.

guxuun¹: m.l la-mid: gamuux¹.

guxuun²: f.g1 (-uumay, -uuntay) la-mid: gamuux².

m. n., [abstract] bluntness

guxuun v. make blunt

-ka: (magac, lab, keli) wax af dhuuban aanan lahayn; af gammuuran.

hujuun¹: m.l la-mid: hujuum.

hujuun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) Cid weerar ku qaadid.

f.g1 (-umay, -untay; -umi) Cid weerar ku qaadid. m.f.dh, hujuumid.

v. attack, raid

-ka: (n) offensive (ofeen siv); attack (a-taak); assault (a soolt) ~ weerar, hujuum

-ka: (magac, lab, keli) weerar jagac ah oo dagaal bilaw u ah. Dh: weerar. Li: difaac.

de: attack, raid

lx: hujuun

pd: (hujuumay)

ps: v1=

key: hujuun

junuun¹: m.l la-mid: junuunid.

junuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) la-mid: jinaab.

(tilmaame) nin da' wayn laakiin in uu ka yar yahay la moodo.

(Lucuun-ka)

Jurmiga wax lee yihiin; wax shakaran ama aan dhexdiisu marnayn.

m. n. sphere, circle; hollow, round object

(fal) meel cidhiidhi ah ku cadaadi oo ku qasab galiddeeda. Dh: curduduub.

lucuun -ka: (magac, lab, keli) jurmi iyo dhumuc.

lucuun -ka: (magac, lab, keli) wax duuban oon dhexdiisu madhnayn.

de: sphere, circle; hollow, round object

lx: lucuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: lucuun

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo dheecaan layiig ah leh oo carruurta uu ku dhaco xanuunka tufuhu ama hanada lagu daweeyo.

(Muquuf-ka)

Birta faraska afka loo gesho oo xakamaha; (ama muquus).

muquuf¹: m.l (-fyo, m.dh) Birta xakamuhu hayo ee faraska afka loo geliyo. la-mid: muquus¹.

muquuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Muquurid. 2. Qof meel si macno la'aan ah u dhex marmarid.

m. n. horse's bit (part of the bridle)

-aytay: (v) swim under water

(fal) faras xakame ku xidh oo muquuf afka u geli.

muquuf -ka: (magac, lab, keli) bir xakamaha faraska xagga hore kaga xidhan oo faraska afka loo geliyo. Dh: durmad, muquus.

muquuf-ta: (magac, dhedig, keli) meel jilicsan oo biyo fadhiisin ah oo la go'da wixii ku joogsda. Dh: muquufti.

a: muquus

de: horse's bit (part of the bridle)

lx: muquuf

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: muquuf

muquur¹: m.l la-mid: maquurid.

muquur²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: maquur².

v. dive; submerge

(fal) wax biyaha wada dhex geli oo ku wad qari. Dh: quusi, limmi.

muquur -ta: (magac, dhedig, keli) quusidda biyaha la quuso ee madax iyo mijo la wada dhex galo biyaha. Dh: quus.

a: mukhuur

bw: Arabic

de: dive; submerge

lx: muquur

pd: (muquuray)

ps: v1=

key: muquur

(Muquus-ka)

Muquuf.

muquus¹: m.l 1. la-mid: muquusid. Quusidda biyo hoos loo quuso. 2. Muquuf¹.

muquus²: f.g1 (-say, -stay) Biyo hoos u quusid. la-mid: maquus².

f.g1 (-say, -stay) Biyo hoos u quusid. m.f.dh, muquusid. la-mid: maquus.

m. n. horse's bit

muquus v. swim under something (water); be immersed under something

(fal) quus oo biyo gudaha u gal. Dh: muquuro.

muquus -ka: (magac, lab, keli) bir xakamaha faraska xagga hore kaga xidhan oo faraska afka loo geliyo. Dh: durmad.

m.dh (-uumo, m.l) Dadyow isku qarni noolaa.

m.dh (-uumo, m.l) Dadyow isku qarni noolaa.

f. n., pl. nations; nation

quruun [feminine] n. past ~ former generation

-ta: (n) race (reeys); nation (neey-shin) ~ qoon, qolo

-ta: (magac, dhedig, keli) dadyow qarni mida noolaa.

ruquus¹: m.l la-mid: raquus¹.

ruquus²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: raquus².

(fal) wax, dhulka ku camcami. Calaacasha dhulka ku ruquus. Dh: ruquush.

ruquus -ka: (magac, lab, keli) cudur geela ku dhaca. Dh: dhulabaahi.

-ta: (magac, dhedig, keli) urka ka soo baxa waxa dufanka leh oo kululaada; siniin.

(fal) hurdo gataati'dhac ah seexo, gal.

m.dh.w eeg saxan¹.

f. n., pl. plates, dishes

suxuur [feminine] n. pre-dawn meal eaten during the Ramadan fast

-ta: (n) [plural of saxan-ka] plates (paleeytis)-, dishes (diishis)

bw: Arabic

de: plates, dishes

initial: s

lx: suxuun

pd: (-ta Sg: saxan (ka) ~ sixni (ga))

ps: n8-f-pl

key: suxuun

m.dh.w eeg xaq.

f. n., pl. legal rights; sovereignty

-da: (n) [plural of xaq] rights (raaytis). Ex: xuquudda iyo waajibaadka; rights and responsibilities [duties]

-da: (magac, dhedig, keli) xaqa uu qofku leeyahay oo dhan. Xuquuqdaada raadso waajibkaagana ka soo bax.

bw: Arabic

de: legal rights; [ext.] sovereignty Sg: xaq

initial: x

lx: xuquuq

pd: (-da)

ps: n8-f-pl

key: xuquuq

(Xuruun-ka)

Guux xabeeb leh oo nafleyda qaarkeed soo saarto.

xuruun¹: m.l la-mid: xaruun¹.

xuruun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) la-mid: xaruun².

m. n. growl, snarl, grunt

xuruun v. growl, snarl, grunt

(fal) cod xuruun ah laabta ka soo saar. Sidii nin xabeebsan u xuruun. Dh: xuuxee.

xuruun: (tilmaame) aad u cad.

xuruun -ka: (magac, lab, keli) cod guux iyo xabeeb leh oo qaar ka mid ah nafleydu ay samayso oo laabta ka soo baxa. Xuruun baa kasoo baxa wiilka maalmahan. Dh: guux.

xuruun -ka: (magac, lab, keli) geed xeebta ka baxa oo geelu cuno. Dh: xadhuun, xudhuun.

-ta: (magac, dhedig, keli) baahi sigaar. buuri, jaad iyo wixii la mid ah, loo qabo oo lala dawakho. Odayga yahuun ayaa haysa oo wuu seexan kari la'yahay: Dh: hamuun.

yuhuun -ta: (magac, dhedig, keli) qalbi furan iyo laab xaadhan oo laba qof isu hayaan. Yuhuuntaa ka wanaagsan wax la isa siiyo. Dh: kalfurraan, yahuun. Li: cuqdad.

-da: (magac, dhedig, keli) oohin isdabajoog ah xilli dheer socota oo kor loo ooyo. Gabadhu xalay oo dhan bay yuquuqda haysay.

m.f.dh eeg buquuji.

-ta: (magac, dhedig, keli) nakhaska ku dhejin. Buquujinta waa lagu dhintaa.

(fal) u xoog sheego oo awood ku qabso. Dh: qabso, muquuni,

muquunay: (fal) muquuno gargaar ah cid sii. Ninka caruuska ah qaalin geel ah muquunay Dh: muquuni.

(Muquunin-ta)

1. Wax muquuno ah bixin.

2. Muquuno ka dhigid.

3. Xoog wax ku samayn, ku marsiin.

m.f.dh eeg muquuni. la-mid: maquunin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid xoog ku qabsasho oo awood u sheegasho. Dh: qabsasho, itaalsheegasho.

muquunin -ta: (magac, dhedig, keli) muquuno gargaar ah siin oo ku taageerid. Dh: muquunis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg muquunin.