Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Unuun-ka)

2

1. Madax; kur.

3

2. Geed faalala oo qaraha u eg oo bixiya miro dacarta kasii xaraar oo laysku daweeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Madax; kur. 2. Geed faalala oo qaraha u eg oo bixiya miro dacarta ka sii kharaar oo laysku dhaweeyo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. head (including the neck)

2

unuun m. n. plant species

waa la naqliyay ✓

(Unoon) S, May Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum & Nakai Cucurbitaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) head (heed) ~ kur, madax. Ex: laba nin baa Sacuudiga unuunka looga gooyey; two men were beheaded in Saudi Arabia

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed u eg qaraha kase yar oo sidiisa u faalala oo qadhaad. Waa geed nagaadh wax lagu daweeyo. Dh: qaraddameeraad.

2

unuun -ka: (magac, lab, keli) jidhka inta ugu sarraysa ee ay dareemayaasha intooda badani ku yaalliin. Dh: madax, kur.

waa la naqliyay ✓

1

junuun¹: m.l la-mid: junuunid.

2

junuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) la-mid: jinaab.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) urka ka soo baxa waxa dufanka leh oo kululaada; siniin.

waa la naqliyay ✓

1

(Nuun-ka)

2

Xarafka 14d. oo Alifka Soomaalida magaciisa; (N).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Summad ishkinka badanaa qoorta looga dhigo oo u eg nuunka xuruufta carabiga. 2. la-mid: na'.

waa la naqliyay ✓

m. n. N [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

1

a: na'

2

bw: Arabic

3

de: N [letter of the Arabic & Somali alphabet]

4

lx: nuun

5

pd: (-ka Pl: nuunan (ka))

6

ps: n4-m

7

key: nuun

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'uun 3'.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) qofka koowaad ee hadlaha ah; 'ani' iyo 'uun' oo la isku ladhay. Ani uun buu i dhalay aabbo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kali) wax la cuno. Uquunkii buu iga hor joogsaday. Dh: urquun, quud.

waa la naqliyay ✓

1

(Halaaqid-da)

2

Unuunufidda badan oo xoolaha qaarkood, siiba lo'da, oo ay doontaan lafo dibadda lagu qubay oo ay ruugaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kur-ka) Madax; unuun.

2

2. (Kur-ta) a) Duco iyo qurbaan yar oo dumarka uurka lihii sameeyaan kolka sidkoodu dhammaad ku dhow yahay; kuraysi; sagaalaysi; taraaraysi. b) Meel taag ah; kood. c) Xeero yar; kurbin.

3

3. (kur-: sida kurtood; kurtiin; kurtiis; kd.) giddi; kulli; dhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Madax-a)

2

1. Oogada dadka iyo daayeerrada meesha ugu sarraysa iyo tan sankunneefle kaloo badan meesha ugu horraysa; kan nafleyda waaweyn wuxuu ka samaysan yahay lafo maskaxi ku gudajirto, waxaana ku yaal af, san, indho, dhego iyo daaman; waxaa kan dadka ku rogan timo; oogada inteeda kale iyo isaga waxaa u dhexeeya luqun; kur; unuun.

3

2. Maskax, laab, caqli.

4

3. Qof meel ama dad u sarreeya; duq; waayeel.

5

4. (roob) dhool; garab; saylaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qur-ta)

2

1. (qudha) naf; laf; (qudhiisa — naftiisa; laftiisa).

3

2. Aan la wehelin; keli.

4

3. Madax; unuun; kur.

waa la naqliyay ✓

1

(Unuungoyn-ta)

2

Madaxa ka goyn.

waa la naqliyay ✓

1

anaanuf¹: m.l la-mid: unuunuf¹.

2

anaanuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: unuunuf².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: unuunufid.

waa la naqliyay ✓

1

kur¹: m.l (-rar, m.l) Madax; unuun.

2

kur²: m.dh (-ro, m.l) 1. Duco iyo Alla-bari dumarka uurka lihi sameeyaan kolka sidkoodu dhammaad ku dhow dahay; kuraysi; madaxshub; sagaalaysi; tararaysi. 2. Buur yar; kood. 3. Xeero yar oo bunka lagu shubto. 4. Weel qori ah oo qaabka dhiisha loo qoro oo lagu kaydiyo burcadka inta aan la shiilin.

3

kur³: f.g1 (-ray, -rtay) Wax si siman u goyn.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) 1. Lafo ruugid. 2. Nafley wax ay cunto weyday meelo unuunufid.

waa la naqliyay ✓

1

qunjuraaf¹: m.l.u 1. Jajab yaryar oo wax weyn oo dhammaa oo is-haystay ka soo go'ay. 2. Hambo. 3. Socod yar oo wax yar oo lagu noolaado lagu raadsado.

2

qunjuraaf²: f.g1 (-fay, -ftay) Xoolo meel unuunufid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg unuungoo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg unuunuf². la-mid: anaanufid.

waa la naqliyay ✓

1

kur¹: m.l (-rar, m.l) Madax; unuun.

2

kur²: m.dh (-ro, m.l) 1. Duco iyo Alla-bari dumarka uurka lihi sameeyaan kolka sidkoodu dhammaad ku dhow dahay; kuraysi; madaxshub; sagaalaysi; tararaysi. 2. Buur yar; kood. 3. Xeero yar oo bunka lagu shubto. 4. Weel qori ah oo qaabka dhiisha loo qoro oo lagu kaydiyo burcadka inta aan la shiilin.

waa la naqliyay ✓

/dhikapitayt/ (v) unuun-gooyn (qur-jarid).

waa la naqliyay ✓

/hedh/ (n) 1/ madax, kur, unuun. (n) 2. maskax, caqli. e.g. He has a good head for figures. (n) 3. qof meel u sarreeya, madax. (v) 4. hoggaamin (v) 5. wajahid, u jihaysasho. e.g. I am heading home.

waa la naqliyay ✓

-a: (n) [Pl. madaxda] 1. head (heedh) ~ kur, unuun. 2. leader (li-idher)-, boss (boos)-, chief (jiif); ruler (ruular). Ex: madaxa shirkadda; the head of the corporation

waa la naqliyay ✓

(fal) wax meel ku daadsan, xaab oo ururso. Magaalada waxa ku soo badatay carruur abaabaysa maqaayadaha. Dh: haag, unuunuf, xaab.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaabista iyo unuunufka wax meel ku daadsan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof garaad ku filan ama male wanaagsan aan lahayn. Ardaal taladii ha yeelin, aqoontaada na adeegso. Dh: doqon, nacas, dabbaal, caran.

2

ardaal-sha: (magacwadareed) dadka doqmo ah ee aan turis lahayn. Ardaashii jidbaale i heshee igu unuungoysey. Dh: caaqyo, doqmo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: madax

2

de: head (including the neck)

3

hm: 1

4

initial: u

5

lx: unuun

6

pd: (-ka)

7

ps: n2-m

8

key: unuun_1

waa la naqliyay ✓

1

de: plant sp.

2

hm: 2

3

initial: u

4

lx: unuun

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m

7

key: unuun_2

waa la naqliyay ✓

1

unuunuf¹: m.l Af-ku-urursiga cunta yar oo dhulka daadsan afka lagu uruursado. la-mid: anaanuf¹

2

unuunuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Nafley cunto yar oo dhulka ku daadsan uruursasho. la-mid: anaanuf².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel aan calaf iyo cunto badan lahay, wax yar ka ururso.

2

unuunuf -ka: (magac, lab, keli) meel aan calaf iyo cunto badan lahay, wax yar ka urursasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg banki.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. banks

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [plural of bangi] banks (baankis); a financial institution

waa la naqliyay ✓

1

de: banks

2

lx: bunuug

3

pd: (-ta Sg: bangi ~ banki)

4

ps: n8-f-pl

5

key: bunuug

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. la-mid: cilmi. 2. w. cilmi.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. subjects; sciences

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) science (saaynis); natural science; scientific knowledge

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) aqoonta guud ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: subjects; sciences

2

lx: culuun

3

pd: (-ta Sg: cilmi (ga))

4

ps: n8-f-pl

5

key: culuun

waa la naqliyay ✓

1

(Cuncun-ka)

2

Haragga oogada oo dareema wax cuna haya, oo aad loo jeclaysto in la xoqxoqo.

waa la naqliyay ✓

1

cuncun¹: m.l Xajiin oogada nafleyda ku dhacda oo keenta xoqod badan.

2

cuncun²: m.l (daawo) Xaalad cudur oo ka timaadda falgal jirku kaga hortagayo dhibaato dibedda uga timid, waxay xaaladdaasu noqon kartaa: mid muddo gaaban ama mid muddo dheer. Holaca muddada gaaban waa falgal difaac oo degdeg ah oo ay soohyadu kaga hartagaan dhibaato ka timaadda: jermi nool, walax kiimikaad ama fiisikaad. Astamaha: xanuun, kul, cassaan, barar iyo hawl gab. Xididdada dhiiga ee goobta waxaasi ka dhacayaan way dabcayaan oo ballaaranayaan sidaas darteed socodka dhiigga waa ku badanyahay goobtaas. Unugyada cadcad waxay galaan soohyada waxayna bilaawaan in heeraaryeeyaan baktiiriyada iyo waxyaabaha dibedda ka yimid soohyada waxay cunaan wixii dhintay oo way nadiifinayaan marar waxa sameysma malax waxaana bilowda buskood.

3

cuncun³: f.g1 (-nay, ntay) Xajiin xoqod u baahan dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

cuncun¹: m.l Xajiin oogada nafleyda ku dhacda oo keenta xoqod badan.

2

cuncun²: m.l (daaw.) Xaalad cudur oo ka timaadda falgal jirku kaga hortagayo dhibaato dibedda uga timid, waxay xaaladdaasu noqon kartaa: mid muddo gaaban ama mid muddo dheer. Holaca muddada gaaban waa falgal difaac oo degdeg ah oo ay soohyadu kaga hartagaan dhibaato ka timaadda: jermi nool, walax kiimikaad ama fiisikaad. Astamaha: xanuun, kul, cassaan, barar iyo hawl gab. Xididdada dhiiga ee goobta waxaasi ka dhacayaan way dabcayaan oo ballaaranayaan sidaas darteed socodka dhiigga waa ku badanyahay goobtaas. Unugyada cadcad waxay galaan soohyada waxayna bilaawaan in heeraaryeeyaan baktiiriyada iyo waxyaabaha dibedda ka yimid soohyada waxay cunaan wixii dhintay oo way nadiifinayaan marar waxa sameysma malax waxaana bilowda buskood.

3

cuncun³: f.g1 (-nay, ntay) Xajiin xoqod u baahan dareemid. m.f.dh, cuncunid.

waa la naqliyay ✓

1

v. itch

2

cuncun vl. n. itching

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) itch (y); itching (ijing)

2

cuncun -ay / tay: (v) have a desire to scratch; itch (y)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) haragga ama oogada jidhka oo xajiin dareenta; maqaarka oo xajiin darteed in la xoqo doona.

waa la naqliyay ✓

حَكَّة

waa la naqliyay ✓

1

(Dundun-ka)

2

Duluc; xudduud; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

dundun¹: m.l la-mid: diddin¹.

2

dundun²: m.l Mawduuc, arrin, baab.

3

dundun³: m.dh la-mid: duddun.

4

dundun⁴: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) la-mid: diddin².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plot, theme; main point, gist, essence

2

dundun [feminine] n. termite mound, anthill

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) anthill ~ duddun, duddumo

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ujeeddo iyo duluc.

2

dundun-ta: (magac, dhedig, keli) eeg duddumo.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. sins, crimes; accusations

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [plural of danbi-ga] sins (sinis); violate a religious or moral law ~ see [eeg] danbi

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: sins, crimes; accusations

3

lx: dunuub

4

pd: (-ta Sg: dembi ~ denbi)

5

ps: n8-f-pl

6

key: dunuub

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha ay iska galaan gidaarka iyo jiingaddu. Dunuufka adkee yaanay dabayshu jiingadda qaadine.

waa la naqliyay ✓

1

(Ganuun-ka)

2

Weel caanood; haruub.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Haruub yar oo xoolaha lagu maalo (ari). 2. Ceel, meel salkiisa ka mid ah oo biyo ka soo maaxdaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. milk vessel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gorof yar oo lagu maalo xoolaha. Ganuunka iyo xeedhyahaba middaan goor alleba dhiibin... Dabadeed ganuun buuxda iyo gaawe raacsadaye. Dh: hadhuub.

2

ganuun -ka: (magac, lab, keli) ceelasha la qodo kuwa dhuudhuuban ee afka yar leh. Dh: mataan.

3

ganuun-ta: (magac, dhedig, keli) caano geel oo lis ah. Ganuunteeda xoorka ah hashay gocatey laabtaydu.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk vessel

2

lx: ganuun

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: ganuun

waa la naqliyay ✓

1

gunuus¹: m.l la-mid: gunuunuc¹.

2

gunuus²: f.mg1 (-say, -stay) la-mid: gunuunuc².

waa la naqliyay ✓

v. grumble, growl

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadal aan sare loo qaadayn oo hoos loo leeyahay, xishood ama baqdin darteed. Gunuuska badan iska daa oo waxaaga saani u sheego.

waa la naqliyay ✓

1

de: grumble, growl

2

lx: gunuus

3

pd: (gunuusay)

4

ps: v1=

5

key: gunuus

waa la naqliyay ✓

1

(Guxuun-ka)

2

Gamuux; gamuur.

waa la naqliyay ✓

1

guxuun¹: m.l la-mid: gamuux¹.

2

guxuun²: f.g1 (-uumay, -uuntay) la-mid: gamuux².

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] bluntness

2

guxuun v. make blunt

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax af dhuuban aanan lahayn; af gammuuran.

waa la naqliyay ✓

1

(Hanuun-ka)

2

Waxa xun iyo waxa san oo inta la kala garto, waxa san xaggooda loo bayro; duwga wanaagsan oo Ilaah loogu dhowaado oo xaggiisa loo leexdo.

waa la naqliyay ✓

1

hanuun¹: m.l Raacidda la raaco waddada toosan ee Eebbe jideeyey.

2

hanuun²: fk. Aad iyo aad, si weyn. Tusaale: “Beerka hanuun buu i xanuunayaa”.

3

hanuun³: f.mg1 (-nay, -ntay) Qof xume u samayn jirey ka waantoobid.

waa la naqliyay ✓

1

hanuun¹: m.l Raacidda la raaco waddada toosan ee Eebbe jideeyey.

2

hanuun²: fk. Aad iyo aad, si weyn. Tusaale: Beerka hanuun buu i xanuunayaa.

3

hanuun³: f.mg1 (-nay, -ntay) Qof xume u samayn jirey ka waantoobid. m.f.dh, hanuunid.

waa la naqliyay ✓

1

[adverbial] [expression] very, much, quite; a lot, many

2

hanuun m. n., [collective] guidance, advice, counsel

3

hanuun v. take counsel, receive advice, follow guidance ~ ideology

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) guidance (gaaydhans); counseling on matters such as religion or ideology ~ hanuunis, hagis, naseexo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tubta toosan raac oo haka baydhin; wax wanaagsan samay. Li: baadiyaw, hallaw.

2

hanuun -ka: (magac, lab, keli) maridda jidka fiican ee Alle raaliga ka yahay. Dh: hadayn, hidaayo, toosnaan. Li: baadi, hallaw.

waa la naqliyay ✓

1

hujuun¹: m.l la-mid: hujuum.

2

hujuun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) Cid weerar ku qaadid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-umay, -untay; -umi) Cid weerar ku qaadid. m.f.dh, hujuumid.

waa la naqliyay ✓

v. attack, raid

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) offensive (ofeen siv); attack (a-taak); assault (a soolt) ~ weerar, hujuum

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weerar jagac ah oo dagaal bilaw u ah. Dh: weerar. Li: difaac.

waa la naqliyay ✓

1

de: attack, raid

2

lx: hujuun

3

pd: (hujuumay)

4

ps: v1=

5

key: hujuun

waa la naqliyay ✓

1

junuub¹: m.l 1. la-mid: jinaabo. Shahwada ka timaad qof hurda. 2. Afarta joho ee waaweyn mid ka mid ah oo u dhexeysa bari iyo galbeed, kana soo horjeeda woqooyi; koofur.

2

junuub²: f.mg1 (-bay, -btay) la-mid: jinaab.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: jinaabo. Shahwada ka timaad qof hurda. 2. Afarta joho ee waaweyn mid ka mid ah oo u dhexeysa bari iyo galbeed, kana soo horjeeda woqooyi; koofur.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. ejaculation, orgasm (while asleep)

2

junuub m. n., loc. south, southward

waa la naqliyay ✓

1

-ay I tay: (v) have a wet dream; eject semen while sleeping; ejaculate (ijaakuleeyt).

2

junuub -ka: (n) ejaculation, especially while sleeping

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jihada koonfureed ee dunida.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) nin da' wayn laakiin in uu ka yar yahay la moodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Lucuun-ka)

2

Jurmiga wax lee yihiin; wax shakaran ama aan dhexdiisu marnayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. sphere, circle; hollow, round object

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel cidhiidhi ah ku cadaadi oo ku qasab galiddeeda. Dh: curduduub.

2

lucuun -ka: (magac, lab, keli) jurmi iyo dhumuc.

3

lucuun -ka: (magac, lab, keli) wax duuban oon dhexdiisu madhnayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: sphere, circle; hollow, round object

2

lx: lucuun

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: lucuun

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo dheecaan layiig ah leh oo carruurta uu ku dhaco xanuunka tufuhu ama hanada lagu daweeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (dii.) Duco la raaciyo salaadda subaxa, haddiise dhibaato timaadana la raacsho salaadaha kale.

waa la naqliyay ✓