una — Macnaha & Turjumaada

preposition, [conjunction] and to (him / them)

waa la naqliyay ✓

(conjunction plus to) and....to him, her or them.. Ex: una sheeg, inaan sugayo; and tell him [her, them], that I am waiting

waa la naqliyay ✓

1

de: and to (him / them) = u + -na

2

initial: u

3

lx: una

4

ps: prep + conj

5

key: una

waa la naqliyay ✓

1

(Dhadhaab-ta)

2

Dhagax kankoonsan oo aad u weyn una adag.

waa la naqliyay ✓

1

1. (inta) (inta aan = intaan; kd.) Erey tixda qaarkeeda hore ama danbe had la'aan iyo ulajeeddo qabyo ah u yeela una baahi geliya ereyo kaloo caddeeya sida: Inta (aad) dugsiga tagtid, ardayga soo wad; Lacagtaan inta (uu) qaado, cunno ha soo gado.

2

2. (Inta) Halka; meeshaan; kobtaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qara-ha)

2

1. Geed dhulka ku faalala oo dhala miro waaweyn oo kankoonsan oo leh buruq weyn oo aad u macaan una udgoon.

3

2. Miraha laftooda; xabxab.

waa la naqliyay ✓

1

(Tumid-da)

2

1. Wax la dhicid; garaacid.

3

2. (cayaar) sacabbada isla dhicid; jaamayn; dheelid.

4

3. (wan, ...) xiniinyaha ka garaacid si uusan wax danbe u rimin, una cayilo.

waa la naqliyay ✓

m.l (siyaasad) Xaqa uu waddan u leeyahay waddan kale in uu kaga xoroobo waddan shisheeye ee haystay, una doorto dawladda uu rabo. la-mid: aayakatalin.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Toddobada xiddigood oo roqaha ah tan ugu dambaysa, una dhexeysa nuguushicad iyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maalinta afraad ee toddobaadka, una dhexeysa talaadada iyo khamiista.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) (daawo) Aroore kasta oo dhiig ka soo qaada tintaafyo dhiig oo wada shaqeeya oo toos ugu soo gudbiya tintaafyo kale oo wada shaqeeya una yaalla qayb kale oo jidhka ka mid ah, isaga oo aan ku celinayn wadnaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo ..., m.dh) (baayoloji) Asiidh dhanaan oo dhis naanays molikiyuulkeedu yahay CH3CH(OH)COOH, asiidhka laagtig waxay ka timid asiidhka bayruufig, marka muruqyadu firfircoonyihiin ogsajiintuna xaddidantahay. Taasoo si isbada joog ah beerku u saaro una beddelo gulukows. Jimicsiga xoogga badan waxa laga yaabaa in ay ku ururto muruqyada dhexdooda taas oo keenta muruqyo xanuun. Waxa kale oo ay asiidhka laaktig ka qayb qaadataa khamiirinta caanaha, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Weel weyn oo bir ah una sameysan sida saxan oo dharka lagu dhaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l (baai.) Fayras ku dhex nool bakteeriyada. Mid kastaana waxa uu gaar u yahay hal nooc oo bakteeriya ah. Waxa uu si dhaqso ah ugu koraa una baabi'iya unugyada soorihiisa ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Cuf baraf ah oo si tartiib ah hoos ugu dhaqaaqaya waadi dhexdiis, isagoo ka soo dhaqaaqaya meesha sare ee barafku ku samaysmay una socda xagga badda, waxa jiidayana waa xoogga cufisjiidadka.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.dh (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do ..., m.l) (siyaasad) Dawlad ku xaddeysan, una hogaansan dastuurka.

waa la naqliyay ✓

m.dh Afarta xilli ee sannadka u qaybsamo middood, roob leh una dhexeeya diraacda iyo xagaaga.

waa la naqliyay ✓

m.l Xarig dheer oo xoolaha lagu xiro si uu u daaqo una fogaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoolo ah xirid si uu u daaqo, una fogaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ryo ..., m.dh) (botani) Geed qabatimay ku noolaanshaha gobol biyoyarood ah, sida, meelaha abaaruhu ka dhacaan, qaabkiisa waxa loo qeexi karaa siyaalo kala duwan si uu u helo biyaha ugu badan una kaydsado: xididdadu way dheeryihiin ama waaweynyihiin, calemuhu way yaryaryihiin oo qaro weynyihiin ama xitaa ma leh, sida geedka tiinka, oo marmarka qaarkood qodxo; jirridu marmarka qaarkood waxay leedahay cad oo geedka u suurta galiya inuu biyaha kaydsado muddo aad u dheer, jilif qaro leh ama xabag dahaadha ayaa ka celisa geedka biyosaarka.

waa la naqliyay ✓

1

fardooley¹: m.dh.u 1. Rag fardo leh ama fuli yaqaan. 2. Ciidan hubaysan oo fardaha ku dagaala.

2

fardooley²: m.dh.u (taar.) Qarniyadii dhexe waxaa loo yiqiin askari, badanaa ka dhasha dabaqadda sare, una shaqeeya boqorka ama taliya waqtiyada dagaalka.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Soo dirqinta waxyaabo adke, dareere, ama neef ah, iyadoo folkaane uu ka soo saarayo dhulka gudihiisa una soo saarayo ilaa dhulka dushiisa.

waa la naqliyay ✓

s.f. - bacaad.

waa la naqliyay ✓

preposition, [conjunction] and to (him ~ her ~ them)

waa la naqliyay ✓

1

de: and to (him ~ her ~ them) = ku + -na

2

lx: kuna

3

ps: prep + conj

4

key: kuna

waa la naqliyay ✓

s.f. - dayax, bil.

waa la naqliyay ✓

name-f hope, wish, desire

waa la naqliyay ✓

/tuuna/ (n) tuuno (hilibka kalluunka).

waa la naqliyay ✓

Mataanta yar

waa la naqliyay ✓

s.f. - sanduuq doorasho.

waa la naqliyay ✓

1

Uyaalka qofka hore oo kooxda ah kolka wax la taaranayo ama falku xaggiisa aada hayo (sida: biyo na siiya; wiilkii baa na arkay); annaga.

2

na: -na — Tiraab ereyada kale lagu xiriiriyo oo tixaha hadalka ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (sida: a) Waxa Guuleed la siiyey, Warfaana ha la siiyo; libaaxiina la dil; Adiguna ma rabtaa? b) Mana arag, mana maqal; ninna ma iman; sina u yeeli mayo; yaad aragtay? Cidna); oo; xataa.

waa la naqliyay ✓

1

na¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aanay ku jirin. Tusaale: “Idinkaa na siiyay buuggan”.

2

na²: xi. 1. (-na) Qurub lagu xiriiriyo laba tixood. Tusaale: “Dariishadda fur, nalkana demi”. 2. Xataa. Tusaale: “Waxa Guuled la siiyay Warfaana ha la siiyo”. 3. Midkoodna, mana. Tusaale: “Midkoodna ma imaan karo, qofna ma iman”, “Waxaan oo kale weligay ma arkin mana maqlin”.

waa la naqliyay ✓

1

na¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aanay ku jirin. Tusaale: Idinkaa na siiyay buuggan.

2

na²: (-na) xi. 1. (-na) Qurub lagu xiriiriyo laba tixood. Tusaale: Dariishadda fur, nalkana demi. 2. Xataa. Tusaale: Waxa Guuled la siiyay warfaana ha la siiyo. 3. Midkoodna, mana. Tusaale: Midkoodna ma imaan karo, qofna ma iman. Waxaan oo kale weligay ma arkin mana maqlin.

waa la naqliyay ✓

pron., pl. us (not you) [exclusive.]

waa la naqliyay ✓

1) nous (objet), 2) et, 3) comme, 4) aussi, 5) aucun, 6) un des...

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aanay ku jirin. Iyagaa na salaamay hortaba.

2

na: (xidhiidhiye) loo adeegsado isku xidhka labo tixood. Albaabka xidh, daaqaddana innoo fur.

3

na: (dabakar) lagu ladho weedhaha la xoojinayo sida; Cumarna ha la siiyo waxa la idin siiyay, ama waxa la diiddanyahay sida; Gabdhihii midkoodna ma guursan.

waa la naqliyay ✓

attributive [adjective] or [adverb] only, alone

waa la naqliyay ✓

(adj) any (en-i); some (sam). Ex: wax un ii sheeg; tell me something

waa la naqliyay ✓

(uno, una, un') art. - qodob aan cayinnayn (eeg qaybta naxwaha).

waa la naqliyay ✓

1

un, adj. - kow; hal; mid.

2

l'un l'autre - mid ahaan, mid ama ka kale; kasta.

waa la naqliyay ✓

1

de: only, alone

2

initial: u

3

lx: un

4

ps: adj-atr / adv

5

xe: That is all I want.

6

xv: uun

7

key: un

waa la naqliyay ✓

Haddaan wax kale jirin; hadday u yaraato; xataa.

waa la naqliyay ✓

qr. Hadday u yaraato; haddaan wax kale jirin; agow; xataa. Tusaale: “Ana ii ahaateenaa!”; “Ana roob di'i lahaayaa!” la-mid: anaa².

waa la naqliyay ✓

[adverb] or [adverbial] [expression] at least, even

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ugu yaraan; haba yaraatee.

waa la naqliyay ✓

1

de: at least, even

2

lx: ana

3

ps: adv

4

see: xataa

5

key: ana

waa la naqliyay ✓

DNA

waa la naqliyay ✓

1

1. Uyaal uu lee yahay qofka hadlaya oo kooxda ah oo kan lala hadlayaa ku jiro, oo wax la taarana hayo; innaga.

2

2. a) (ina) Kii uu dhalay: inankii; wiilkii. b) (inà) Tii uu dhalay; inantii; gabadhii.

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo aan kuwa lala hadlayaa ku jirin. Tus.: “Ninku waa ina wada arkay ee maxaynu samaynaa?” la-mid: inna³.

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.ly (naxwe) Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo aan kuwa lala hadlayaa ku jirin. Tusaale: Ninku waa ina wada arkay ee maxaynu samaynaa? la-mid: inna.

waa la naqliyay ✓

1

pron., pl. us [inclusive.]

2

ina name: son, daughter

waa la naqliyay ✓

nous (objet).

waa la naqliyay ✓

1

(pronoun) 1. us; the objective case of we (annaga, innaga). Ex: ina keena; let us go. 2. [title] the son of or the daughter of.. Ex: ina Qawdhan; the son of Qawden.

2

ina: (suffix) not (not); don't (dhownt); used with you (all) and negative ha, Ex: ha cunninal; don't (you all) eat!

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaamaya in qofka la sheegayo uu yahay ilmaha qofka magaciisu ka danbeeyo.

waa la naqliyay ✓

إبن

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Iskudhis kakan oo orgaanik ah. Lagana helo unugyada nool kaas oo saameeya samayska borotiin. Fayrasyada qaarkood, RNAdu waxa kale oo ay u tahay walax hiddo side.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baay.) Iskudhis kakan oo orgaanik ah. Lagana helo unugyada nool kaas oo saameeya samayska borotiin. Fayrasyada qaarkood, RNAdu waxa kale oo ay u tahay walax hiddo side.

waa la naqliyay ✓

prep and preposition: to / for ... from

waa la naqliyay ✓

[personal pronoun with proposition] he, we or you...to, from, about... Ex: uga sheekee; report to him about..

waa la naqliyay ✓

1

de: to / for ... from = u + ka

2

initial: u

3

lx: uga

4

ps: prep + prep

5

xe: Ive left the key in my room.

6

xv: Furaha baan qolkayga uga soo tegay.

7

key: uga

waa la naqliyay ✓

prep and preposition: with ... to / for

waa la naqliyay ✓

exprès.

waa la naqliyay ✓

...I or you ..to.. Ex: maxaadula jeedaa? What do you mean?

waa la naqliyay ✓

1

de: with ... to / for = u + la

2

initial: u

3

lx: ula

4

ps: prep + prep

5

xe: I deliberately insulted him. [lit: I rose up with an insult for him]

6

xv: Cayda isaga waan ula kacay.

7

key: ula

waa la naqliyay ✓

acronym: Organization of African Unity (OAU)

waa la naqliyay ✓

preposition, neg. not ... to / on

waa la naqliyay ✓

(pronoun plus not) he, I, you ... not... Ex: uma uusan sheegin; he didn't tell

waa la naqliyay ✓

- pref. - horkabe tilmaama mid, hal.

waa la naqliyay ✓

uni, adj. - siman; mid ah; isku midab ah; aan badbadalnayn; caadi ah; dhulka siman ee ballaaran.

waa la naqliyay ✓

1

agg. - kow.

2

uno: pron. - mid, midkoo.

waa la naqliyay ✓

/yuu-es ey/ (abbr) Maraykanka United States of America oo lasoo gaabiyey

waa la naqliyay ✓

s.f. - canab.

waa la naqliyay ✓

vl. pron., [conjunction] and he ...,

waa la naqliyay ✓

1

de: and he ... + [FOCUS] = baa + uu + na

2

lx: buuna

3

ps: focus + vpro + conj

4

key: buuna

waa la naqliyay ✓

1

(Cunaa-ga)

2

Cunto badan cuna; aad wax u cuna.

waa la naqliyay ✓

m.l C. ah: qof aad u cir weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l C. ah: qof aad u cir weyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. big eater

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) eater (zzter); big eater

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dugaag ama qof aad wax u cuna.

waa la naqliyay ✓

1

de: big eater

2

lx: cunaa

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

key: cunaa

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-unnaa, -unnayd) Wax la cunay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la cunay.

waa la naqliyay ✓

name-f world, earth

waa la naqliyay ✓

Foona

waa la naqliyay ✓

/foona/ (n) xayawaanka degaan gooni ah ku-wada nool.

waa la naqliyay ✓

s.f. - xoolo, xayawaan.

waa la naqliyay ✓

name-fresin, precious, flexible

waa la naqliyay ✓

/luunar/ (adj) dayaxa (ee dayaxa).

waa la naqliyay ✓

1

pr. n., loc. place of pilgrimage

2

Muuna pr. n., [feminine] Mona

waa la naqliyay ✓

s.f. - food, caarad; fiiq.

waa la naqliyay ✓

/soona/ (n) qol-qubeys oo uumi ama bukhuur lugu mayrto, ama dhidid la isaga keeno.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ugan ahaw; mid la ugay ahaw.

2

ugnaw -ga: (magac, lab, keli) eeg ugnaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. egg (of birds other than chickens)

waa la naqliyay ✓

1

bw: beed, ukun

2

de: egg (of birds other than chickens)

3

initial: u

4

lx: unfax

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f-enum

7

syn: ugax;

8

key: unfax

waa la naqliyay ✓

s.f. - midnimo; cutub.

waa la naqliyay ✓

1

(Unkad-ka)

2

Unkasho; bilaabad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: unkasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. inventing

waa la naqliyay ✓