un — Macnaha & Turjumaada

attributive [adjective] or [adverb] only, alone

waa la naqliyay ✓

(adj) any (en-i); some (sam). Ex: wax un ii sheeg; tell me something

waa la naqliyay ✓

(uno, una, un') art. - qodob aan cayinnayn (eeg qaybta naxwaha).

waa la naqliyay ✓

1

un, adj. - kow; hal; mid.

2

l'un l'autre - mid ahaan, mid ama ka kale; kasta.

waa la naqliyay ✓

1

de: only, alone

2

initial: u

3

lx: un

4

ps: adj-atr / adv

5

xe: That is all I want.

6

xv: uun

7

key: un

waa la naqliyay ✓

1

(Aglool-ka, Agloo-sha)

2

1. Hab weelka la xoolayna hayo, gocoyonnimada looga ba'sho: asal, dufan, laysku karshey baa lagu rogrogaa.

3

2. Wax la dhisa hayo ama la samayna hayo, qaabintiisa iyo jaangooyadiisa hore; bilaw; unug. 3.* Aqal, la dhisi doono, astaanti iyo muuqaalki warqad, ku muujin.

waa la naqliyay ✓

1

(Agloolid-da)

2

1. Weel aglool ku xoolayn.

3

2. Wax la samaynayo ama la dhisayo, jaangooyo hore ama qaab hore u yeelid; bilaabid; unkid; warqad ku muujin.

waa la naqliyay ✓

1

(Amaamud-ka)

2

Alkun; unug; abuur; ciiris.

waa la naqliyay ✓

1

(Amaamudid-da)

2

Alkumid; unkid; abuurid; curin.

waa la naqliyay ✓

1

(Balala-da)

2

1. Geedo waabaayo leh.

3

2. Xoolo ceel la keeno, iyadoo aan yeel loo sidin oo dabadeed baryo lagu waraabsho.

4

3. Bilaw; unug.

5

4. Cudur xoolaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilaw-ga)

2

Wax la fala hayo qaarkiisa ugu horreeya; unug; abuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhadhaab-ta)

2

Dhagax kankoonsan oo aad u weyn una adag.

waa la naqliyay ✓

1

(Halaaqid-da)

2

Unuunufidda badan oo xoolaha qaarkood, siiba lo'da, oo ay doontaan lafo dibadda lagu qubay oo ay ruugaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (inta) (inta aan = intaan; kd.) Erey tixda qaarkeeda hore ama danbe had la'aan iyo ulajeeddo qabyo ah u yeela una baahi geliya ereyo kaloo caddeeya sida: Inta (aad) dugsiga tagtid, ardayga soo wad; Lacagtaan inta (uu) qaado, cunno ha soo gado.

2

2. (Inta) Halka; meeshaan; kobtaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kur-ka) Madax; unuun.

2

2. (Kur-ta) a) Duco iyo qurbaan yar oo dumarka uurka lihii sameeyaan kolka sidkoodu dhammaad ku dhow yahay; kuraysi; sagaalaysi; taraaraysi. b) Meel taag ah; kood. c) Xeero yar; kurbin.

3

3. (kur-: sida kurtood; kurtiin; kurtiis; kd.) giddi; kulli; dhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Madax-a)

2

1. Oogada dadka iyo daayeerrada meesha ugu sarraysa iyo tan sankunneefle kaloo badan meesha ugu horraysa; kan nafleyda waaweyn wuxuu ka samaysan yahay lafo maskaxi ku gudajirto, waxaana ku yaal af, san, indho, dhego iyo daaman; waxaa kan dadka ku rogan timo; oogada inteeda kale iyo isaga waxaa u dhexeeya luqun; kur; unuun.

3

2. Maskax, laab, caqli.

4

3. Qof meel ama dad u sarreeya; duq; waayeel.

5

4. (roob) dhool; garab; saylaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qara-ha)

2

1. Geed dhulka ku faalala oo dhala miro waaweyn oo kankoonsan oo leh buruq weyn oo aad u macaan una udgoon.

3

2. Miraha laftooda; xabxab.

waa la naqliyay ✓

1

(Qur-ta)

2

1. (qudha) naf; laf; (qudhiisa — naftiisa; laftiisa).

3

2. Aan la wehelin; keli.

4

3. Madax; unuun; kur.

waa la naqliyay ✓

1

(Tumid-da)

2

1. Wax la dhicid; garaacid.

3

2. (cayaar) sacabbada isla dhicid; jaamayn; dheelid.

4

3. (wan, ...) xiniinyaha ka garaacid si uusan wax danbe u rimin, una cayilo.

waa la naqliyay ✓

1

(Unkad-ka)

2

Unkasho; bilaabad.

waa la naqliyay ✓

1

(Unkasha-da)

2

Unug samaysasho; bilaabasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Unkid-da)

2

Unugga hore samayn; bilaabid.

waa la naqliyay ✓

1

(Unug-ga)

2

Wax aan hor u jirin oo la curina hayo, bilawga ugu horreeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Unuun-ka)

2

1. Madax; kur.

3

2. Geed faalala oo qaraha u eg oo bixiya miro dacarta kasii xaraar oo laysku daweeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Unuungoyn-ta)

2

Madaxa ka goyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Bun-ka)

2

1. Cabitaan la cabbo oo udgoon oo laga sameeyo miro yaryar oo kulkulucsan oo beer leh oo uu dhalo geed dheer oo dhulka kulul ka baxa: inta iniinaha la dubo oo la budeeyo baa sida shaaha loo karshaa; qaxwe.

3

2. Sharuur.

4

3. Miraha geedka.

5

4. Geedka laftiisa (caleemihiisa waxaa la yiraahdaa quddi.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed dhulka kulul ka baxa, dhala miro kuuskuusan oo beer iyo qolof adag leh. 2. Miraha geed bunka oo laga sameeyo qaxwaha, kafee. 3. Miraha bunka oo saliid ma subag lagu shiilay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed dhulka kulul ka baxa, dhala miro kuuskuusan oo beer iyo qolof adag leh. 2. Miraha geed bunka oo laga sameeyo qaxwaha, kafee. 3. Miraha bunka oo saliid ma subag lagu shiilay.

waa la naqliyay ✓

Coffee

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] coffee (generic for plant, raw beans ~ grounds)

waa la naqliyay ✓

(Bun) All.Som. Coffea arabica L. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

/baan/ (n) 1. rooti ama keeg wareegsan 2. timaha duuban ee dumarku gadaal u xiro

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) coffee (kofee) ~ qaxwe

waa la naqliyay ✓

/ban/ (n) 1. rooty yer on wereegsyng. 2. Baraar.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka aad aan u sii weynaan oo baxsha caleemo, midho iyo qolof ku dahaadhan oo intaba la karsado oo cabbitaankooga aad loo jecelyahay.

2

bun-ka: (magac, lab, keli) cabbitaan la cabbo oo udgoon lagana sameeyo midhaha bunka inta la saloolo, ka dib kolkii la tumo ama la daqiijo. Bun ninkii cabbaa hurdadu, sawka bi'i mayso. Dh: qaxwe.

3

bun-ka: (magac, lab, keli) cuntada la kariyo ee la sameeyo marka arday uu dhammeeyo jus Quraan ah farxad aawadeed. Waa buneey booboow dharjac Dh: bunays.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaxwe ~ qahwo

2

de: coffee (generic for plant, raw beans or grounds)

3

lx: bun

4

pd: (-ka Pl: bunan (ka))

5

ps: n4-m-col

6

key: bun

waa la naqliyay ✓

قَهْوَة، بُنٌ

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-nay, -ntay) 1. Cunto quudasho. 2. Qaniinyo wax ku yeelid. 3. Cayayaan, nafley dhiig ka jaqid. 4. Cid il wax ku yeelid. 5. Ciyaar turub haad, haad kale oo ka adag ku qaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-nay, -ntay) 1. Cunto quudasho. 2. Qaniinyo wax ku yeelid. 3. Cayayaan, nafley dhiig ka jaqid. 4. Cid il wax ku yeelid. 5. Ciyaar turub haad, haad kale oo ka adag ku qaadasho. m.f.dh, cunid.

waa la naqliyay ✓

1

v. eat

2

cun v. spend

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. eat (nt); fare (feer); take food by the mouth —Syn: consume, devour, ingest. 2. spend (ispeedh) pay out or expend money.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaniin, calali oo dabadeed na liq.

waa la naqliyay ✓

1

(Dun-ta)

2

Liilammo laga soohay cudbiga iyo dhogorta iyo xariirta, kd., oo dharka laga sameeyo, meeshii uu ka dillaacana lagaga tolo.

waa la naqliyay ✓

1

dun¹: m.dh (-umo, m.l) Liilimo laga soohay cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida oo laga sameeyo dharka, meeshii ka dillaacdana lagaga tolo.

2

dųn¹: m.l.kh D. ah: caws qallalan oo weli daaq ku habboon.

3

dun²: f.g1 (umay, -untay; -umi) Dad ama xoolo meel isugu ururin.

4

dųn²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) 1. Dhisme iyo wixi lamida burburid. 2. Gabbal dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

dun¹: m.dh (-umo, m.l) Liilimo laga soohay cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida oo laga sameeyo dharka, meeshii ka dillaacdana lagaga tolo.

2

dun²: f.g1 (umay, -untay; -umi) Dad ama xoolo meel isugu ururin. m.f.dh, dumid.

3

dųn: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) 1. Dhisme iyo wixi lamida burburid. 2. Gabbal dhicid. m.f.dh, dum(ø)id. m.f.dh, dųmid.

waa la naqliyay ✓

1

v. slide, cave in; collapse; fall; arrive (night, etc.)

2

dun [feminine] n. thread; twine

waa la naqliyay ✓

-ta:(n) 1. thread (thareedh)-, yarn (yaan); filament (fili-ment). 2. texture (takis-jery fabric (faab-rik)

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) asal iyo ab, halka ruuxu ka soo jeedo. Waa isku dun oo waa dad walaalo ah. Dh: isir, dunji.

2

dun-ta: (magac, dhedig, keli) xadhkaha miigmiiqsan ee laga sameeyo dharka. Dadna adaa u qurux badan, dookhna waa ka igu jira, duntuna iigu kaa xiran.

waa la naqliyay ✓

خَيْط

waa la naqliyay ✓

/fan/ (n) 1. waqti-fiican, raaxo. e.g. I had a lot of fun at the party. (n) 2. maad, dheel.

waa la naqliyay ✓

n., kaftan, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Gun-ta)

2

1. Aan dadka sare oo gobta ah kamid ahayn ee ka tirsan dad hoose oo la liido; aan nasab ahayn.

3

2. (ulajeeddo wanaagsan) dadweynaha maamulka dhaqanka iyo nolosha tolka ka arrimiya; taliska dadweynaha.

4

3. Aan dhaqan-wanaagga iyo reer-magaalnimada lahayn ama aqoon, 4. * Dad shisheeye u taliyo oo la gumeysto; beel.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dad tol yari lagu liido. 2. Dadweyne; tol. 3. Weel halka uu ka unkamo. 4. Jirridda geedka iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dad tol yari lagu liido. 2. Dadweyne; tol. 3. Weel halka uu ka unkamo. 4. Jirridda geedka iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc. bottom of something (hole ~ well), base

2

gun [feminine] n., [collective] administration

3

gun [feminine] n., [collective] (adj.): people of lower rank; uncultivated, boorish; colonized ~ subjected people

waa la naqliyay ✓

/gan/ (n) 1. buntukh, qori.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) 1. inferior person, low-caste person ~ sab. 2. the deepest, or lowest part; base (beeys)-, bottom (ban-tern). Ex: ceelka guntiisa; the bottom of the well

2

gun dhow: (adj) shallow (shaalow) ~ qoto dhow

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dad ama qof la gumaysto. Li: gob.

2

gun -ta: (magac, dhedig, keli) wax walba, halka ugu hoosaysa. Haani gun bay ka tolantaa. Li: baar.

waa la naqliyay ✓

n., bunduq, -i; gun powder, baaruud, -di.

waa la naqliyay ✓

1

hun¹: m.l Maro aad duug u ah.

2

hun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) Maro duug ah tolid.

waa la naqliyay ✓

1

v. mend (clothes)

2

hun: m. n. old bit of cloth

waa la naqliyay ✓

1

(fal) calal iyo wixii la mid ah, toltol.

2

hun-ka: (magac, lab, keli) dhar duugoobay oo la isticmaalay muddo dheer. Dh: jarqi, calal.

waa la naqliyay ✓

1

(Kun-ka)

2

Tiro ka kooban toban meelood oo meeshiiba boqol tahay oo laysku daray; toban boqolaad; (1,000).

waa la naqliyay ✓

m.l.t. (-umanaal/-umanyaal, m.l) Tiro ka kooban toban meelood oo min boqol ah; toban boqolaad; “1000”.

waa la naqliyay ✓

m.l.t. (-umanaal/-umanyaal, m.l) Tiro ka kooban toban meelood oo min boqol ah; toban boqolaad; 1000. m.l.w, kumanaal. m.l.w, kumanyaal.

waa la naqliyay ✓

num: thousand

waa la naqliyay ✓

mille.

waa la naqliyay ✓

-ka: (v) thousand (thaaw-sandh)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiro ka kooban toban meelood oo meeshiiba boqol tahay oo laysku daray; toban boqolaad; (1000).

waa la naqliyay ✓

1

cf: kumaankun

2

de: thousand Pl: kumaanaal ~ kumanyaal

3

lx: kun

4

pd: (-ka)

5

ps: num-m

6

key: kun

waa la naqliyay ✓

1

(Lun-ta)

2

1. Meel god ah ama ceel oo ciid jilicsan ama dhoobo qoyani ku daboolan tahay, oo wixii ku dhaca liqa.

3

2. Beeraha, godadka abuurka lagu rido, midkiiba.

waa la naqliyay ✓

1

lun¹: m.l 1. Meel dhoobo qoyan oo jilicsan leh oo marka cagta la saaro hoos ula degta. 2. (- uman, m.l) God marka beeraha la abuurayo miraha lagu duugo.3. God hoos u dheer. 4. L. ah: dhar duug ahoo diindiimaya.

2

lun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Wax dhumay noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

lun¹: m.l 1. Meel dhoobo qoyan oo jilicsan leh oo marka cagta la saaro hoos ula degta. 2. (- uman, m.l) God marka beeraha la abuurayo miraha lagu duugo.3. God hoos u dheer. 4. L. ah: dhar duug ahoo diindiimaya.

2

lun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Wax dhumay noqosho. m.f.dh, lumid.

waa la naqliyay ✓

Loss

waa la naqliyay ✓

1

v. be lost, get lost

2

lun [feminine] n. furrow, hole in the ground (e.g., for planting)

waa la naqliyay ✓

-lumay I tay: (v) disappear (disappiir)-, be lost; get lost

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hallaw oo waddadii ka habaw. Dh: dhun, ambo.

2

lun -ta: (magac, dhedig, keli) beeraha, godadka abuurka lagu rido, midkiiba.

3

lun-ta: (magac, dhedig, keli) meel god ah ama ceel ah oo ciid jilicsan ama dhoobo qoyani ku daboolan tahay oo wixii ku dhaca liqda. Dh: hataq, booraan.

waa la naqliyay ✓

/nan/ (n) naagta soorada ah ee la nool xer soorooyin ah.

waa la naqliyay ✓

/pan/ (n) oraah kaftan ah oo dhowr si loo qaato ama loo fahmo.

waa la naqliyay ✓

1

1. Si qumman; hagaag; toos.

2

2. (Qun-ka) a) Labada qanjir oo kulkulucsan oo afka salkiisa labada dhinac kaga kala yaal, midkood. b) Cudurka qanjirradaas ku dhaca; majin; majinow; xoqato. c) Lugta yar, oo sabuulka sidda.

waa la naqliyay ✓

1

qun¹: m.l (-uman, m.l) 1. Labada qanjir oo kulkulucsan oo afka salkiisa labada dhinac kaga yaal middood. 2. Xanuun qanjirrada afka salkiisa ku yaal ku dhaca; majin; majinow; xoqato. 3. Duleelka yar ee wax laga arko ee diiradda. 4. Si toos ah oo aan laalaabasho lahayn.

2

qun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) 1. Nafley meel ka tegid. 2. Arrin iyo wixi lamida si wanaagsan u fulid.

waa la naqliyay ✓

1

qun¹: m.l (-uman, m.l) 1. Labada qanjir oo kulkulucsan oo afka salkiisa labada dhinac kaga yaal middood. 2. Xanuun qanjirrada afka salkiisa ku yaal ku dhaca; majin; majinow; xoqato. 3. Duleelka yar ee wax laga arko ee diiradda. 4. Si toos ah oo aan laalaabasho lahayn.

2

qun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) 1. Nafley meel ka tegid. 2. Arrin iyo wixi lamida si wanaagsan u fulid. m.f.dh, qumid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tonsil; tonsilitis, swollen adenoid glands

2

qun v. be straight, direct ~ correct; go, walk away

waa la naqliyay ✓

légèrement.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) inflammation of the tonsils (ton-salis); tonsillitis (tonsa-laay-tes). Ex: qun baa la iga jaray; my tonsils were removed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hagaaji; suurtagal ka dig. Hawsha cida ha ku hallayne adu u qun.

2

qun -ka: (magac, lab, keli) qanjidhada cunaha midkood. Qunka midig ayaa maanta i xanuunaya. Dh: qanjidh, jiqle.

3

qun -ka: (magac, lab, keli) xanuunka jiqlaha ku dhaca ee qanjidhada xanuuniya. Dh: cagagi, xoqado.

4

qun-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag, fiicnaan.

5

qun -ka: (magac, lab, keli) lugta yar ee sabuulka sidda. Hadhuudhka qunka ka jar. Dh: cudh, madax.

waa la naqliyay ✓

لَوْرَةُ الحَلْقِ

waa la naqliyay ✓

1

(Run-ta)

2

1. Wax walba oo loo sheego sida ay yihiin oo aan been lagu darin.

3

2. Wax jira, wax dhab ah, wax sugan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax xaqiiqo ah oo la hubo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax xaqiiqo ah oo la hubo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] (adj.): truth, essence, reality; true, real

waa la naqliyay ✓

/ran/ (v) 1. ordid (cararid) (n) 2. orod.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) truth (turuuth); reality (ri-yaalati); realness (ri-yal-nes); fact (faakt); veracity (va-raa-sati) ~ xaqiiq. Ex: runta ii sheeg! tell me the truth!

waa la naqliyay ✓

1

Verità

2

Truth

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jira oo si cad u muuqda; dhacdo sugan. Dh: dhab. Li: khiyaal.

2

run -ta: (magac, dhedig, keli) odhaah cid ka soo baxda iyo dhacdo laga hadlayo oo is tega: hadalka oo la mid noqda waxa jira.

waa la naqliyay ✓

1

de: truth, essence, reality; [atr.] true, real Opp: been

2

lx: run

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: run

waa la naqliyay ✓

صِدْقٍ، حَقِيقَة، حَقٌّ

waa la naqliyay ✓

v.i., carar, orod, roor; whither do you run so fast, xaggaad dhaqsaha ugu ordaysaa? he ran upon me, igu so cararay; run to his help, orod oo u hiili; the river runs by the mountain, durdurku buurtuu soo maraa; time runs insensibly, waqtigu qun yar buu socdaa; his tongue runs perpetually, goor iyo galab afka isku dari maayo; run away, ka carar, yaaca; run after, ka daba tag, raadi.

waa la naqliyay ✓

1

(Sun-ta)

2

Wax haddii wax yar laga cuno ama laga cabbo ama si kale oogada u gaaraan, loo dhinto ama lala bukoodo; waabaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maaddo haddii ay jirka nafleyda gasho ama oogada gaarto loo dhinto ama lala bukoon karo; waabaayo.

waa la naqliyay ✓