ulee — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax ul la dhicid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax ul la dhicid. m.f.dh, ulayn.

waa la naqliyay ✓

v. beat someone with a stick

waa la naqliyay ✓

-yey / uleysay: (v) hit or beat with a stick; cane (keeyn)

waa la naqliyay ✓

(fal) ul ku garaac; ul la dhac.

waa la naqliyay ✓

1

de: beat s.o. with a stick

2

initial: u

3

lx: ulee

4

pd: (uleeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: ulee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leyay, -laysay) Maro, ul iyo wixi lamida bul u yeelid.

waa la naqliyay ✓

v. put tassel(s) on; make into a tassel

waa la naqliyay ✓

(fal) ul qoyan bul u yeel. Cidaadda bulee.

waa la naqliyay ✓

1

de: put tassel(s) on; make into a tassel

2

lx: bulee

3

pd: (buleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: bulee

waa la naqliyay ✓

(fal) dalooli oo dul u yeel.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday) Aayar u socosho.

waa la naqliyay ✓

v. walk slowly

waa la naqliyay ✓

(fal) si tukube ah u soco.

waa la naqliyay ✓

1

de: walk slowly

2

initial: u

3

lx: uleex

4

pd: (uleexay)

5

ps: v1=intr

6

key: uleex

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Qaylo dheer samayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) ku celceli codka 'uu' oo gurmad lagu doonayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: howl, wail; ululate (outcry from sadness, pain or joy)

2

initial: u

3

lx: uulee

4

pd: (uuleeyey)

5

ps: v2b=intr

6

key: uulee

waa la naqliyay ✓

La garaacay; la uleeyey; tuman.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Bakteeriya kasta oo qaab uleed leh ama u dhuuban sida usha.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ulee. la-mid: ulays.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg uleex.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Bakteeriya kasta oo qaab uleed leh ama u dhuuban sida usha.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, dhenged la dhac. Dh: ulee, xawdi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, nafta ka jar oo ku dhagaraw. Nin kuu digay kuma dilin.

2

dil: (fal) ulee ama xanuuji ilmo yar oo aad edebdarro ka celinayso.

3

dil -ka: (magac, lab, keli) nafta oo cid kale laga saaro.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoog u ulee.

2

garaac: (fal) tun oo wax la dhac si uu u sanqadho.

3

garaac a: (magac, lab, keli) garaacis uu xanuun keeno ama nabar jirka ku yaalla. Maanta nabarkii garaac badan buu leeyahay.

waa la naqliyay ✓

(fal) la dhac jeedalka oo ulee. Dh: ulee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ulee oo la dhac ul bakoorad ah. Waar ninka matoobbi wuu ku wareershee. Dh: bakooradee.

2

matoobbi-ga (magac, lab, keli) ul toosan oo xagga sare ka soo qoolaaban oo xarrago iyo ku dagaalanba loo qaato. Nin matoobbi iyo cimaamad sita ayaa na soo maray. Dh: bakoorad.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro ulaynta shawdh wax lagu uleeyo.

2

nac: (fal) karah oo ha jeclaan. Nac dadka xunxun Dh: sanif, necbaw. Li: jeclow.

3

nac-a: (magac, lab, keli) xumaan uurka cid loogu hayo. Naca cadowgu waa waajib.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo iyo dhawaaq wada socda oo lagu cabbiro ciil iyo tiiraanyo xanuun badan ama farxad xad dhaaf ah. Inantii la uleeyey oohin bay afka waaxday. Dh: boohin. Li: farxad, qosol.

2

oohin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale inay oydo sabab u noqosho.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaar ama bud weyn la dhac. Waar ninku waa kibraanniye qaaray: Dh: budee, ulee. budhee, budhay.

waa la naqliyay ✓

(fal) 'carruur' sasab; ruux waxa uu tabayo illowsii. Ubadka lama uleeyee waa la saabasaabeeyaa. Dh: sab, sabaabli, suubaansalaax.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah ulaha wax lagu uleeyo. Dh: ul, serged, sargaan, dhenged, qaare.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) farsamo bir ama wax kale, ka samee wixii looga baahan yahay.

2

tun: (fal) hadhuudh, garaac oo buushiga ka saar ama jejebi. Dh: bukaas, budli.

3

tun: (fal) wan ama wax kale, xiniinyaha ka saar Dh: dhufaan.

4

tun: (fal) ciyaar, sacabbada isla dhac. Dh: jaamay.

5

tun: (fal) cid kale, dil oo ulee.

6

tun-ka: (magac, lab, keli) luqunta dhabarkeeda: jeegada hoosteeda.

7

tun -ka: (magac, lab, keli) waa hilib kabaxa qoorta xageeda danbe iyo hareeraheeda. Dh: luqun, gadaad.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhufaanniinka.

2

tunniin -ka: (magac, lab, keli) garaacitaanka, ulaynta qof la uleeyo.

3

tunniin -ka: (magac, lab, keli) garaacniinka, firi buushi laga saaray.

waa la naqliyay ✓

(fal) xawd la dhac oo ku ulee. Tuugga xawdi xadidda ha daayee. Dh: shawdhiqi.

waa la naqliyay ✓

(beat), v.tr., dhengadee, xawdi, karbaash, qaysaraamee, serwaanee, jeedal, laamee, sergadee, ulee.

waa la naqliyay ✓

1

(lee-)

2

(waa aan leeyahay, (lee(y)ahay), waa uu lee yahay, waa ay lee yihiin, waa aad leedahay, waa ay leedahay, waa aad leedihiin; waa aannu/aynnu lee nahay) wax lihi u yihiin; haysta; qaba.

waa la naqliyay ✓

1

de: have ~ possess Root form of lahow ~ leh

2

lx: lee

3

pd: \pd-

4

ps: v5b-root

5

see: leedahay, leedihiin, leenahay, leeyahay

6

key: lee

waa la naqliyay ✓

/filii/ (v) cararid, baxsasho

waa la naqliyay ✓

v.i., (to fly) bax.

waa la naqliyay ✓

/glii/gleeful; (n) ray-rayn, riyaaq.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Xarig la xirayo il u yeelid. 2. Cid dhabateysasho.

waa la naqliyay ✓

v. cast the evil eye (on someone)

waa la naqliyay ✓

-yey / ileysay: (v) cause an evil eye

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, isha ku mud; cid kale, ku legad isha. Dh: cawri, dhabo.

2

ilee: (fal) dharaar cad ka dhig oo iftiin u yeel. Dh: nalee, ifi, iftiimi.

waa la naqliyay ✓

1

de: cast the evil eye (on s.o.)

2

lx: ilee

3

pd: (ileeyey)

4

ps: v2b=

5

key: ilee

waa la naqliyay ✓

(fal) harag ole kaa samee.

waa la naqliyay ✓

v. dance a Somali dance

waa la naqliyay ✓

1

de: dance a Somali dance

2

lx: bullee

3

pd: (bulleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: bullee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax miisan ku kordhin. 2. Arrin xalkeeda adkayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax miisan ku kordhin. 2. Arrin xalkeeda adkayn. m.f.dh, cuslayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) culays saar; culays ku kordhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Duleed-ka)

2

Dhabar; gadaal; dibad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) 1. Agagaar. 2. Wax gadaashiis dambe.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) 1. Agagaar. 2. Wax gadaashiis dambe.

waa la naqliyay ✓

m. n. back (side), end; complement {mathematics}

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) side (saaydh); outside (awt-saaydh)-, lee side (lii-saaydh)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax guud; si guud.

2

duleed -ka: (magac, lab, keli) reerka agagaarkiisa, meel aan aqallada ka durugsanayn. Dh: kambal.

waa la naqliyay ✓

1

de: back (side), end; [ext.] complement {mathematics}

2

lx: duleed

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: duleed

waa la naqliyay ✓

1

duleel¹: m.l la-mid: dalool¹.

2

duleel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) la-mid: dalool².

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dalool¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. hole

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hole (hool); gap (gaap)-, opening (owpening); cavity (kaviti) ~ hog, dalool

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel hoos u qodan ama daloosha. Soomaalaay dareenlay, boholaha duleeliyo, deylaanta loo qoday, dusha maro ka saaraay. Dh: dalool.

2

duleel -ka: (magac, lab, keli) wax isku sigib tiran meel yar oo furan oo ka bannaan. Duleelka dhegta waxa la geliyaa hilqad. Dh: dalool.

waa la naqliyay ✓

1

de: hole

2

lx: duleel

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: dalool

6

key: duleel

waa la naqliyay ✓

(fal) cid meel ka kaxee oo cid meel kale joogta dul jooji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -leysay) Qof dulli badid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -leysay) Qof dulli badid. m.f.dh, dullayn.

waa la naqliyay ✓

v. subdue, exploit, oppress, degrade

waa la naqliyay ✓

-yey / dulleysay: (v) humiliate (hiyuumi-leeyt)', degrade (digareeydh)-, lower the pride, dignity, or self-respect of; dishonor or disgrace ~ dufee, sharafrid

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dibi iyo wixii la mid ah, dulle la dhac.

2

dullee: (fal) qof sharaftiisa dil, xaqir oo wax bahdilan oo dulli ah ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: subdue, exploit, oppress, degrade

2

lx: dullee

3

pd: (dulleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: dullee

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Orod gaaban ordid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Orod gaaban ordid. m.f.dh, gucleyn.

waa la naqliyay ✓

v. run slowly, jog

waa la naqliyay ✓

1

de: run slowly, jog

2

lx: guclee

3

pd: (gucleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: guclee

waa la naqliyay ✓

1

(Huleel-ka)

2

Socod cagajiid ah.

waa la naqliyay ✓

1

huleel¹: m.l la-mid: huleelid.

2

huleel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Ka h.: Wax la rabay oo laga quustay iyada oo la cagajiidayo ka tegid.

waa la naqliyay ✓

v. walk slowly and dejectedly

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) socod caajis iyo caga jiid ah. Ka huleele hagar aadankii hoobalaayn jiray e. Dh: caga jiid.

2

huleel: (fal) (ka ~) socod cagajiid ah, soco.

3

huleel -ka: (magac, lab, keli) socod cagajiid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: walk slowly and dejectedly

2

lx: huleel

3

nt: huleel (ka) [vn-m]

4

pd: (huleelay)

5

ps: v1=

6

key: huleel

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: jimlee.

waa la naqliyay ✓

v. add (up), total

waa la naqliyay ✓

-yey / jumleysay: (v) sell goods in large quantities; sell wholesale (hoolseel) ~jimlee

waa la naqliyay ✓

1

de: add (up), total

2

lx: jumlee

3

pd: (jumleeyey)

4

ps: v2b=tr

5

see: jimlee

6

key: jumlee

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] heat, warmth

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) heat (hiit); hotness (hatnes)

waa la naqliyay ✓

1

a: kulayl

2

de: heat, warmth

3

lx: kuleel

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-abs

6

key: kuleel

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) alaabta yaryar ee guriga. Muleenka dumarka ayaa soo iibsada.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Si rucle ah u ordid (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Si rucle ah u ordid (qof). m.f.dh, ruclayn.

waa la naqliyay ✓

v. jog, trot; run slowly

waa la naqliyay ✓

-yey/rucleysay: (v) jog (joog) for sport or exercise; run leisurely and slowly

waa la naqliyay ✓

(fal) orod rucle ah orod. Safa iyo Marwa dhexdooda ruclee. Dh: guclee.

waa la naqliyay ✓

1

de: jog, trot; run slowly

2

lx: ruclee

3

pd: (rucleeyey)

4

ps: v2b=intr

5

key: ruclee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -meysay) Lax asoollin (wan).

waa la naqliyay ✓

ulcère, n.f. - cudurka caloosha; boog.

waa la naqliyay ✓

1

ulcéré, adj. - boog leh.

2

faché - cadhoonaya; cadhaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(Alee-sha)

2

Bocoosha iyo tammaanka jaad ka mid ah oo aan waaweyneyn; bocool; tammaan; laji: cangaleel.

waa la naqliyay ✓