ul — Macnaha & Turjumaada

1

(U-sha)

2

1. Xidid ama laan dhuuban oo geed laga gooyo oo loo qaato xarrago ama faraqabsi ama lagu dagaallamo ama wax laysaga cesho, ama waxyaalo kale lagu qabsado; dhenged.

3

2. Hoodo; ayaan; nasiib.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. (-lo, m.l) Qori dhuuban, geedaha laga goosto oo loo qaato in laysku daafaco ama xoolaha lagu raaco. 2. Lo' tiradeedu boqol (100) gaartay. 3. Tiro lo' ah oo gaar isula soofta.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. (-lo, m.l) Qori dhuuban, geedaha laga goosto oo loo qaato in laysku daafaco ama xoolaha lagu raaco. 2. Lo' tiradeedu boqol (100) gaartay. 3. Tiro lo' ah oo gaar isula soofta.

waa la naqliyay ✓

f. n. stick, piece of wood; staff, cane, racquet

waa la naqliyay ✓

-usha: (n) stick (istik); cane (keeyn); rod (rood) ~ laan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawl isku dubbarid ama abaabul.

2

ul: (fal) weel dareere lagu shubto, qiiq ku shid. Dh: buukhuuri.

3

ul-sha: (magac, dhedig, keli) laan ama xidid geed laga gooyo oo faraqabsi laga dhigto ama xoolaha lagu celiyo ama lagu dagaallamo.

4

ul-sha: (magac, dhedig, keli) hoodo iyo nasiib. Dh: ayaan, tag.

waa la naqliyay ✓

1

de: stick, piece of wood; staff, cane, racquet

2

initial: u

3

lx: ul

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f

6

key: ul

waa la naqliyay ✓

عصا

waa la naqliyay ✓

1

(Aammiin-ta)

2

Erey ducada dabadeeda la yiraahdo oo ulajeeddadiisu tahay Ilaahow aqbal.

waa la naqliyay ✓

1

(Af-ka)

2

1. Xubinta nafleydu cunnada ka cunto oo bushimaha iyo carrabka iyo ilkuhu ku yaalliin.

3

2. Ereyada iyo ulajeeddooyinkooda; hadal dhan oo tol isku garto oo ku wada hadlo, oo wax ku qabsado.

4

3. Dhinaca birtu wax ka gooyso.

waa la naqliyay ✓

1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayaan-ka)

2

1. Xoog la moodo inuu dadka u keeno xumaan ama samaan; cawo; hoodo; ul; nasiib;

3

2. (Ayaan-ta) Qorrax-soo-baxa iyo qorraxdhaca inta u dhexaysa oo iftiinka ah; maalin; dharaar; casho.

waa la naqliyay ✓

Erey tixaha ulajeeddooyin gaar ah u yeela: Wiilkii baa yimid; Ladan baa timid baa?; ayaa; yaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.

2

2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.

waa la naqliyay ✓

1

(Balfin-ta)

2

1. Riddo la soo tuuray, inta ul ama gaashaan si yar loogu dhufto oo gees kale loo leexsho.

3

2. Biyaddiidka xoolaha; balaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Bur-ka)

2

1. (-°) Ul lagu dagaallamo oo madax buuran; qool; dhamas.

3

2. Badar la tumay oo budo laga dhigay oo rooti, laxoox, kd. laga samaysto.

4

3. Cad yar (ciid, sonkor, kd.).

5

4. Abur, xoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Cantar-ka)

2

(hadal) Aan ulajeeddo fiican lahayn; aan macne lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Cawa-da)

2

1. Laba-iyo-tobanka saac oo qorraxdu maqan tahay; habeen.

3

2. Nasiib-wanaag; ayaan; qadan; ul.

waa la naqliyay ✓

1

(Cuskasha-da)

2

(tiir, ul, kd.) qabsasho, xoog ka raadin darteed; isku tiirin; ku tukubid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cuud-ka)

2

1. Qoriqadiid udgoon oo la shito.

3

2. Cayaar qori yar (cuud) iyo ulo, lagu cayaaro.

4

3. Good, xoolo.

5

4. (badar) jariirta aad loo yaryareeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Daddaab-ka)

2

1. Qalab gaar ah (ul farrarro leh) oo malabka lagu soo bixiyo.

3

2. Gacanqabad weelka qaarki loo yeelo siiba kuwa gadowga leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagaalid-da)

2

(qof wax dhimay) dagaal ula tegid; eedayn; ku carabbaabbi'id; haaraamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Daliigid-da)

2

1. Faraha ku tuujin; duugid.

3

2. (ku daliigid) Ul ama wax kale oo sida daliigta u toosan, ku dhufasho, ku jiidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dallad-da)

2

Hoosaasin maro ah oo ul iyo ka samaysan saab biro yaryar ah oo la furo oo la xiro, oo qorraxda iyo roobka laga qaato; (ama dallaayad).

waa la naqliyay ✓

1

(Darra-da)

2

Jaad dhoobada kamid ah oo timaha, nadaafo darteed, loo marsado oo inta lagu engejiyo laga mayro oo uskaga oo dhan ka saarta; xaraar; malaas; balaso; deeb; (ama tarro).

3

-darro: Tiraab ereyada qaarkood gadaal kaga dhega, ulajeeddadiisuna tahay: la'aan, yari, xumo...

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhamas-ka) Geed geedaha waaweyn oo lafta adag kamid ah; alwaaxdiisa doonyo, kd., baa laga sameeyaa; wuxuu kamid yahay dhirta waddooyinka magaalooyinka lagu qurxiyo oo aan qodaxda lahayn oo hooska badan oo weligood cagaarka ah.

2

2. (Dhamas-ta) Usha dhamaska; ul madax weyn; bur.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhenged-da)

2

Ul yar oo dhuuban; serbi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhig-ga) Ka dhigan, u dhigan; lid; caksi.

2

2. (Dhig-ta) Dhis aqallada qaarkood lagu dhiso oo ka samaysan ulo yaryar oo badan oo jil ku maran yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Bul-ka)

2

Xirmo ka samaysan dun ama mayrax ama wax kaloo la budliyey oo la jilciyey.

waa la naqliyay ✓

1

bul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Miiqyo badan oo dun, mayrax iyo wixi lamida ah oo salka isaga xiran waxna lagu qurxiyo. 2. Saynta ka laallaadda dabada nafleyda qaarkeed inteeda dambe.

2

bul²: f.g1 (bulay, bushay) Mayrax, dun iyo wixi lamida miiqyo yaryar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Miiqyo badan oo dun, mayrax iyo wixi lamida ah oo salka isaga xiran waxna lagu qurxiyo. 2. Saynta ka laallaadda dabada nafleyda qaarkeed inteeda dambe.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tassel; fringe

2

bul v. take (away); reduce, curtail

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bul ka dhig maydhax ama xaskul. Aan horey u dhammeeyee xaskusha ii bul.

2

bul: (fal) u yeel bul oo bulad u samee. Cidaadda bul oo dhiilka si fiican u cug.

3

bul!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo qarax halmar isla kaca. Dh: bug.

4

bul -ka: (magac, lab, keli) xaskul ama maydhax aad loo tumay oo bul jilicsan noqday.

5

bul -ka: (magac, lab, keli) ul qoyan oo laga soo gooyo galoolka, qararrida ama salaalmacada oo inta la jarjaro, afka hore loo bulo, geeljirku kolkuu dhiilasha cugayo catir ama masaxaad ahaan u adeegsado. Dh: cidaad.

waa la naqliyay ✓

Madaxa burushaanta rinjiga biyaha, caddaynta iyo kan saliidda ee ka samaysan xig ama diriq.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ulay, -ushay) Weel caanood ama biyood qori dab ah gudihiisa oo dhan xoqid, si loo nadiifiyo. la-mid: cug².

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ulay, -ushay) Weel caanood ama biyood qori dab ah gudihiisa oo dhan xoqid, si loo nadiifiyo. m.f.dh, culid. la-mid: cug.

waa la naqliyay ✓

v. purify (a milk-vessel) by burning twigs inside it

waa la naqliyay ✓

-ay / cushay: (v) disinfect with fire, especially the milk container or vessel ~ cug

waa la naqliyay ✓

(fal) weel culay ku nadiifi; qoriqadiid gorofka mari. Dh: cug.

waa la naqliyay ✓

1

a: cug

2

de: purify (a milk-vessel) by burning twigs inside it

3

lx: cul

4

pd: (culay)

5

ps: v1=

6

key: cul

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dul-ka) a) Labada dalool oo sanka ku yaal, midkiiba. b) Dalool yar sida kan irbadda.

2

2. (Du-sha) a) Oogada dadka, kd., korkeeda; kor; dhabar, b) Dhibaha oo loo adkaysto; adkaysiinyo; dhabar'adayg; dulqaad; sabir, c) Dhul sarreeya; dullo.

waa la naqliyay ✓

1

dul¹: m.dh (-llo, ml.) 1. Oogada sare ee wax kasta leeyihiin. 2. Meel sare oo dhulka intiisa kale ka yara kacsan. 3. Sabir iyo adkeysi dhibaato loo yeesho.

2

dul²: m.dh (-llo, m.l) (juqraafi) Aad u fidsan, waa heer ama ugu badnaan heer meeleed oo dhul dheer, dhul sare ah.

3

dųl: m.l (-lal, m.l) 1. Labada dalool ee sanka middood. 2. Dalool kasta oo yar.

waa la naqliyay ✓

1

dul¹: m.dh (-llo, ml.) 1. Oogada sare ee wax kasta leeyihiin. 2. Meel sare oo dhulka intiisa kale ka yara kacsan. 3. Sabir iyo adkeysi dhibaato loo yeesho.

2

dul²: m.dh (-llo, m.l) (juqraafi) Aad u fidsan, waa heer ama ugu badnaan heer meeleed oo dhul dheer, dhul sare ah.

3

dųl: m.l (-lal, m.l) 1. Labada dalool ee sanka middood. 2. Dalool kasta oo yar.

waa la naqliyay ✓

Surface

waa la naqliyay ✓

Surface

waa la naqliyay ✓

Plateau

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc., [collective] top, surface; on, above, over, on top of, upon

2

dul [feminine] n., [abstract] patience

3

dul m. n. nostril

waa la naqliyay ✓

1

-dusha: (n) 1. patience (peey-shansi)-, tolerance (too-leensif, endurance (en-dhuurensi); tolerance (too-lerensi) ~ dulqaad. Ex: waxaan dul ma laha: this person has no patience. 2. top (taap), the uppermost part, surface (ser-fes). 3. dul -ka: (n) nostril (nastal)-, naris (neeres). Ex: sanka dulkiisa; openings of the nose

2

dul -dusha: (n) stony land

waa la naqliyay ✓

1

Pazienza

2

Patience

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labada dalool ee sanka midkood. Dul baa i xidhan caawa oo duray baa i haya.

2

dul-sha: (magac, dhedig, keli) oogada sare; xagga sare ee korka ah. Dh: kor. Li: hoos.

3

dul: (tilmaame) guud ahaan; si guud. Dul ahaan dhulku waa nabad.

4

dul-sha: (magac, dhedig, keli) dulqaad, adakaysi iyo xilkasnimo uu Ilaahay qof siiyo. Maxamed waa nin dul badan. Dh: dulqaad.

5

dul -sha: (magac, dhedig, keli) halka dumarku fooddada ku xidhaan ee dhexda ah, halkaas oo ay qadhaabka iyo maydhaxda ku ritaan. Dh: faraq, nabas.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Xoolo wabax ah ama dhaan cokan ceel ka tegid. 2. Hawl ama arrin hirgelid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Xoolo wabax ah ama dhaan cokan ceel ka tegid. 2. Hawl ama arrin hirgelid. m.f.dh, fulid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be achieved, implemented ~ fulfilled; become satisfied

2

ful v. go home after being watered (of animals)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ceel ka cab oo ka noqo adoo cokan. Waad acabtee kolka ceelka ka ful.

2

ful: (fal) arrin ama hawl, dhabow oo dhaqangal; meel mar.

3

ful -ka: (magac, lab, keli) mareeg ubax qurxoon ka samaysan oo caroosyada ama cidda la sharfinayo qoorta loo sudho.

waa la naqliyay ✓

1

(Hul-ka)

2

Meel daloosha ama god u eg oo ciriiri ah.

waa la naqliyay ✓

1

hul¹: m.l (-lal, m.l) God yar oo ciriiri ah.

2

hul²: f.g1 (-ulay, -ushay) Meel qodid ama daloolin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) God yar oo ciriiri ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. cleft, chink, crack

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a narrow opening, such as a crack or fissure

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qod oo fogee; dheeree.

2

hul-ka: (magac, lab, keli) meel daloosha oo bannaan. Dh: hulo, afaaf.

3

hul -ka: (magac, lab, keli) meel qodan ama daloosha ama god ah oo hoos u sii dheer.

waa la naqliyay ✓

1

de: cleft, chink, crack

2

lx: hul

3

pd: (-ka Pl: hulal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: hul

waa la naqliyay ✓

1

(Kul-ka)

2

Dabka iyo qorraxda, waxa laga dareemo; kulayl.

waa la naqliyay ✓

m.l Diirimaadka fallaaraha qorraxda iyo shidaal gubanaya bixiyaan oo jirka nafleydu kahdo.

waa la naqliyay ✓

m.l Diirimaadka fallaaraha qorraxda iyo shidaal gubanaya bixiyaan oo jirka nafleydu kahdo.

waa la naqliyay ✓

Heat

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): heat

waa la naqliyay ✓

name-m heat

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. heat (hiit); hotness (hatnes). 2. temperature (tempera juur) ~ kulayl, kuleel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dabka iyo qorraxda waxa laga dareemo. Dh: kulayl.

2

kul -ka: (magac, lab, keli) kicinta xayn'atameed tamarta ka dhalata.

waa la naqliyay ✓

1

a: kulayl

2

de: heat

3

lx: kul

4

pd: (-ka Pl: kulal (ka))

5

ps: n4-m-mass

6

key: kul

waa la naqliyay ✓

1

(Lu-sha)

2

Wax jilicsan oo dabka la shida hayo oo bilawga ah lagu huriyo.

waa la naqliyay ✓

1

lul¹: m.dh.u Wax jilicsan oo dabka la shidayo marka hore lagu huriyo.

2

lul²: f.g1 (-ulay, -ushay) 1. Wax ruxid. 2. Wax meel ka soo lalmin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ulay, -ushay) 1. Wax ruxid. 2. Wax meel ka soo lalmin. m.f.dh, lulid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] kindling, tinder

2

lul v. wave, shake, agitate; churn (milk into butter by shaking)

waa la naqliyay ✓

-ay / lushay: (v) 1. swing back and forth; wave (weeyv); agitate (a ji-teeyt) ~ rux 2. churn (jeerri); agitate or stir milk in order to make butter

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano iyo wixii la mid ah, weel ku shub oo ku rux oo subag kala bax. Dhiisha lul subag ha dhashee. Dh: rux.

2

lul: (fal) (soo ~) wax soo laalaadi oo meel sare soo sudh. Dh: deldel.

3

lul -sha: (magac, dhedig, keli) wax jilicsan oo dabka la shidayo oo bilawga ah lagu huriyo.

waa la naqliyay ✓

1

nul, adj. - aqoon la'aan

2

nul, pron. - Qofna; Cidna; Eray diidmo ah.

3

nulle part - Meelna.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Amuur. 2. Maqaar weyn qaab jawaan u tolan oo badar lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

(eraydhawaaq) lagu yidhaahdo qof habaartama ama si xun u baryootama.

2

qul -ka: (magac, lab, keli) maqaar weyn oo qaab jawaan u tolan oo badarka lagu shubto.

3

qul-sha: (magac, dhedig, keli) xayawaan bog ku socoto ah oo mulaca u eg kase yar buuran oo ka madow. Dh: malow.

waa la naqliyay ✓

prep and preposition: with ... to / for

waa la naqliyay ✓

exprès.

waa la naqliyay ✓

...I or you ..to.. Ex: maxaadula jeedaa? What do you mean?

waa la naqliyay ✓

1

de: with ... to / for = u + la

2

initial: u

3

lx: ula

4

ps: prep + prep

5

xe: I deliberately insulted him. [lit: I rose up with an insult for him]

6

xv: Cayda isaga waan ula kacay.

7

key: ula

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) midab madaw dhalaalaya ah leh.

waa la naqliyay ✓

1

xul¹: m.l 1. Wax badan kuwa laga soo xushtay. 2. la-mid: xulid.

2

xul²: f.g1 (xulay, xushay) 1. Tiro wax kale oo la nooc ah fiicnaan uga doorid. 2. Wax, wax kale ka dhex baarid.

3

3. Kayn iyo wixi lamida dhex marid.

waa la naqliyay ✓

1

xul¹: m.l Wax badan kuwa laga soo xushtay.

2

xul²: f.g1 (xulay, xushay) 1. Tiro wax kale oo la nooc ah fiicnaan uga doorid. 2. Wax, wax kale ka dhex baarid. 3. Kayn iyo wixi lamida dhex marid. m.f.dh, xulid.

waa la naqliyay ✓

v. choose, select, pick out

waa la naqliyay ✓

-ay / xushay: (v) select (se-lekt); pick (pik); single out

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhex mushaax oo gudaha u gal. Beerta dhex xul oo aalo nooga soo gur. Dh: jibaax.

2

xul: (fal) inta u wanaagsan ka soo dhex dooro. Ardayda fiicfiican ee fasalka ii soo xul. Dh: madh, naqee.

3

xul: (fal) tog ama laag kor u raac. Laagta xul oo laaska sare ka soo dhaami.

4

xul-ka: (magac, lab, keli) koox isboorti ah oo ka soo dhex baxda is reebreeb una sharraxan ka qayb galka ciyaaro heerkoodu sarreeyo.

5

xul -ka: (magac, lab, keli) wax la soo xulay inta u wanaagsan ee ugu haldoorsan. Rag xul ah ayaa shirkadda maamula. Dh: haldoor.

waa la naqliyay ✓

1

de: choose, select, pick out

2

initial: x

3

lx: xul

4

pd: (xulay)

5

ps: v1=tr

6

key: xul

waa la naqliyay ✓

(fal) 'xoolo' isku didi oo wada eri; xoolaha isku duub oo kol qudha didi. Sida geel yuka ah yul ma idhi jacayl. Dh: bulli, caydhi.

waa la naqliyay ✓