ugxandhalid

m.f.dh eeg gandab.

(n) Uganda (yu-gaan-da); Kampala is the capital city

(Fandharid-da)

Nabar oogada ku yaal aayar af ugu yeelid ama mid furan gudihiisa, hawl lagu raago miyir iyo aayar aayar, uga qabasho; farafarayn; qodqodid.

m.f.dh eeg fandhar. la-mid: findhirid, findhirin, findhiris.

-da: (magac, dhedig, keli) nabar oogada ku yaal aayar af ugu yeelid ama mid furan ka dhigid. Dh: farafarayn, qodqodid.

-ga: (magac, lab, keli) nin bunduq ama qori gaadhi saaran rida. Gaandharigii baa la toogtay. Dh: ride.

(Gantaalid-da)

Gantaal ku ridid, ku dhufasho.

-da: (magac, dhedig, keli) gantaal ku ridid ama ku dhufasho.

Bisha 30ka maalmood ku dhalata ee aan 29 maalmood ku dhalan;; aan toomaan ahayn; shindhalad.

m.l Bil bilatay kaddib markay u buuxsameen soddon beri bishii ka horreysay.

m. n. full Muslim lunar month

-ka: (magac, lab, keli) wax shindhalad. ah sida bisha soddon maalmood ku dhammaata. Li: tooman.

de: full Muslim lunar month (any Muslim lunar month that has the full 30 days instead of 29)

lx: gardhalad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: gardhalad

-da: (magac, dhedig, keli) wax lagu siiyay, saluugid ama yaraysi.

gaydhamid -da: (magac, dhedig, keli) cartanka iyo xaamxaamashada dagaal. Dh: cartan, geydhan. gaydhamitaan -ka: (magac, lab, keli) cartanka iyo xaamxaamashada dagaal iyo herdan ku salaysan.

-da: (magac, dhedig, keli) gundhab.

(Wandharid-da)

Wax wandharan ka dhigid.

m.f.dh eeg wandhar². la-mid: wandhar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hilib wadhid; saafid; kala dhigdhigid.

m.f.dh eeg dalandal². la-mid: dalandal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) si dabacsan oo xannaanayn leh u wad. Dh: dalaandalid.

m.dh la-mid: dhadhamid.

-da: (magac, dhedig, keli) sida cunto ama cabbitaan carrabku u dareemo oo uu dhandhankoogu yahay. Dh: dhadhamid.

-da: (magac, dhedig, keli) wade, geed iyo wixii la mid ah, curdin ahaan ku dhadhid ama cawdh noqosho.

m.f.dh eeg dhaandhaan².

-da: (magac, dhedig, keli) jahawareerid wax kala garanwaasho. Shaqala'aantu waa dhaandhaamid. Dh: jahawareerid.

(Gacandhaafid-da)

Wax dad kale lee yahay, iyadoo aan laysu dirsan ama aan la isu idmin, faraha la gelid.

m.f.dh eeg gacandhaaf². la-mid: gacandhaaf¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) qof kale ama dad kale waxa ay leeyihiin, iyadoon la isu dirsan ama aan la isu idmin faraha la gelid.

m.f.dh eeg tarandhaaf². la-mid: tarandhaaf¹.

-da: (magac, dhedig, keli) taran badan yeelasho.

-da: (magac, dhedig, keli) qof, wax aanu odhan ka sheegid; si wanjelid ah wax uga sheegid.

-da: (magac, dhedig, keli) af wax cunay ama cabbay, maydhid.

(Baddalid-da)

Beddelid.

m.dh la-mid: beddelid.

-da: (magac, dhedig, keli) doorin oo wixii wax aan ahayn ku beddelis. Baddalidda shaqaalaha waa laga fiirsadaa. Dh: beddelis.

(Dadaalid-da)

Dadaal la imaansho.

m.f.dh eeg dadaal². la-mid: dedaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qabad dheeraad ah oo muruq iyo maskax ah samayn si yool loo gaadho. Dh: dadaalis.

(Daldalid-da)

1. Gurgurid; diqdiqayn.

2. () Deldelid.

m.f.dh eeg daldal². la-mid: daldal¹.

m.f.dh eeg dąldal². la-mid: dąldal¹, daldalaad, deldel¹, deldelaad, deldelid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhulka daadsan gurgurid. Dh: diqdiqayn

daldalid-da: (magac, dhedig, keli) hadal farabbadan oo aan kala joogsi lahayn wadid. Dh: dhurmid, daldalan.

daldalid-da: (magac, dhedig, keli) cunto si nasasho aan lahayn u cunid. Daldalidda cuntada haku saxan.

daldalid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka soo laadlaadin. Dh: deldelid.

شنق

(Fashalid-da)

(arrin) ka jibakeenid la'aan; ku guuldarraysasho; dhicisoobid; jabid; dhicid.

m.f.dh eeg fashal². la-mid: fashal¹ (2), fashalaad, fashil¹, fashilaad, fash

-da: (magac, dhedig, keli) guuldarraysad iyo jab.

-da: (magac, dhedig, keli) isku dul wareejin oo ku hareeraysnaan. Dh: goobid.

-ka: (magac, lab, keli) wax samayntii ku qalqaallin ama baryo gadhka u qabasho.

(Galaalid-da)

Galaal u yeelid, marin.

m.f.dh eeg galaal².

-da: (magac, dhedig, keli) galaal u marin.

-da: (magac, dhedig, keli) diyaarinta qoos loogu talagalay in kimis laga dubto.

(Ganaaxid-da)

Ganaax saarid; eedsiin.

m.f.dh eeg ganaax².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, abaal xun marin. Dh: ciqaabid, tacsiir, taqsiir.

m.f.dh eeg gandabi. la-mid: gandabis.

-ta: (magac, dhedig, keli) daal iyo dhibaato badan oo lagala kulmo socod dheer. Dh: gandabis.

m.l Daal iyo dhibaata badan oo lagala kulmo socod dheer. la-mid: gandabin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg gandabin.

m.f.dh eeg gannad². la-mid: gannad¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) oogo aan dhaaddanayn yeelasho. Dh: jaynafid.

m.f.dh eeg garhel.

-da: (magac, dhedig, keli) qof aad gar dhigateen oo aad garta ka heshid.

m.f.dh eeg gondol.

(Handadid-da)

Si handad ah ku kicid.

m.f.dh 1. la-mid: handad ¹, hanfadid. eeg handad². 2. la-mid: haddidid.

-da: (magac, dhedig, keli) si handad ah ku kicid; u cagajugleyn; u hanjabaad; gooddin.

m.f.dh eeg haydal².

-da: (magac, dhedig, keli) kala tafiirmidda labo noole.

(Kanbalid-da)

Nafta ka goyn; dilid.

m.dh la-mid: nacaladid.

-da: (magac, dhedig, keli) lacnad Eebber korka uga tuurid.

-da: (magac, dhedig, keli) sogordahid ama qarin. Dh: dadid. Li: caddayn.

(fal) ugaadh oo kale noqo; sida ugaadha cidlajoog noqo oo ka dheeraw dadaka iyo deegaankooda. Jidka adari loo maro haddaan laga ugaahdoobin.

ugaadhaw -ga: (magac, lab, keli) ugaadh noqosho, sida ugaadha cidlajoogid oo ka dheeraad dad iyo deegaankiisa ba.

-ga: (magac, lab, keli) ugaadh dabasho: ugaadh ku noolaansho. Ugaadhsiga maroodigu waa mamnuuc. Dh: ugaadhsasho, gabraarasho.

m.dh (baayoloji) Sii daynta ugxanta ka timaada ugxansidaha. Unug ugxaneedka ku dhex koraya goonkiisa wuxuu tegaa ugxansidaha dushiisa; marka uu qaangaadho waxa laga soo daayaa goonka iyada oo lagu sii daynayo moqorka jidhka, halkaas oo laga gudbiyo marin ubxaneedka.

m.dh (baay.) Sii daynta ugxanta ka timaada ugxansidaha. Unug ugxaneedka ku dhex koraya goonkiisa wuxuu tegaa ugxansidaha dushiisa; marka uu qaangaadho waxa laga soo daayaa goonka iyada oo lagu sii daynayo moqorka jidhka, halkaas oo laga gudbiyo marin ubxaneedka.

-ta: (magac, dhedig, keli) sii daynta ugxanta ka timaada ugxansidaha. Unug ugxaneedka ku dhex koraya goonkiisa wuxuu tegaa ugxansidaha dushiisa; marka uu qaangaadho waxa laga soo daayaa goonka iyada oo lagu sii daynayo moqorka jidhka, halkaas oo laga gudbiyo marin ubxaneedka.

-da: (magac, dhedig, keli) macaashlaga helo ganacsi la sameeyay. Dh: macaash.

-da: (magac, dhedig, keli) wanqal samayn. Ilmaha haddii kol laga wanqalo wanqalid kale uma hadhin. Dh: wanqalis.

(Xabaalid-da)

Dhulka god uga qodid oo ku qarin; ciid ku rogid; aasid; duugid; asaruurid.

m.f.dh eeg xabaal³. la-mid: xabaal¹, xawaal¹.

-da: (n) burying (beer-ing); interring (in-teer-ing); the act of burying ~ meyd aasid

-da: (magac, dhedig, keli) qabri ku aasid; meel god ah ku duugid. Xabaalidda dadku waa fardulkifaaya. Dh: aasid, duugid, asaruurid.

(Xalxalid-da)

Xalxal yeelasho.

m.f.dh eeg xalxal².

-da: (magac, dhedig, keli) xalxal yeelasho.

m.dh la-mid: xammaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax culus dusha ku qaadid. Dh: xammaalid.

(Xanaaqid-da)

Carood; dhirfid; dhiidhiyid.

m.f.dh eeg xanaaq².

-da: (magac, dhedig, keli) cadho samayn. Waa nin xanaaqid badan. Dh: dhirfid, cadhood.

(Xanfafid-da)

Xanfaf yeelasho.

m.f.dh eeg xanfaf².

-da: (magac, dhedig, keli) xanaf yeelasho oo hafeefasho. for

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax ama daawe wax lagu dubo maro ku masaxid oo saliidda ka nadiifin.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xardhanaan.