ugxanayn

m.dh.w eeg ugax¹.

m.dh.w eeg ugax¹.

f. n., pl. eggs

-ta: (n) eggs (eegis) ~ ukumo

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ugac.

de: eggs Alt sp: ugxan

initial: u

lx: ugxaan

pd: (-ta Sg: ugax)

ps: n8-f-pl

key: ugxaan

m.f.dh eeg ugaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) ugaadh ka yeelid

m.f.dh eeg hugsan. la-mid: hugnaan, hugnaansho, hugsanaansho.

m.dh la-mid: quruxsanaan.

m.dh la-mid: udgin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax udgoon ka dhigid; wax carfoon ka dhigid. Udgoonaynta aqalka ayaa lagaa doonaayaa. Dh: carfoonayn. Li: qadhmuunayn.

f.mg4 (-nnaa, -nnayd) 1. Wax la tuuray ahaansho. 2. Wax fallaari ku dhacday ahaansho. la-mid: genan.

der. [adjective] thrown, hurled; having pierced (of an arrow)

ganan [derived] [adjective] wounded

(tilmaame) wax gacanta lagu hayey oo la tuuray ahaan; wax la ganay ahaan.

-ga: (magac, lab, keli) qof foolka sare la' ama jaban. Dh: ganey, foolloo.

-ta: (magac, dhedig, keli) unug jinsiga dhedig ee noolayaasha taranjinsiga.

ugxan -ta: (magac, dhedig, keli) eeg ugac.

(Xanan-ka)

Geed-yaryar ama ood qodax leh.

m.l.u Geed-yaryar ama ood qodax leh.

m. n., [collective] prickly growth, thorn bush, brushwood

-ka: (magac, lab, keli) jajab geedo, caleen iyo xashiish ah oo dabka lagu huriyo. Dh: jabad, xansas.

xanan-ka: (magac, lab, keli) geedo yaryar oo lagu xajiimoodo. Xanan gogol lagama dhigto.

de: prickly growth, thorn bush, brushwood

initial: x

lx: xanan

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: xanan

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo leh ka jirid oo ban ka dhigid. Dh: daleedayn.

banayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan furid. Dh: bannayn.

(Danayn-ta)

Dan u gelid; dan u yeelasho.

m.f.dh eeg danee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax u soo jeedid iyo fiiro u yeelasho.

m.f.dh eeg fanee. la-mid: fanaysi, fangelin, fangelis.

(Galayn-ta)

1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.

2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.

m.f.dh eeg galee.

-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing

-ta: (magac, dhedig, keli) waraaq, kitaab ama wax kale, gal u yeelid; meel la geliyo u samayn. Golxadka galaynta ayaa lagu sidan karaa.

(fal) qoosh, diyaari oo xash si loo dubo oo kimis looga sameeyo.

ganaan -ka: (magac, lab, keli) buunshe aan la wadhin oo aan la engajinin oo biyo intii lagu shubo lagu daboolo illaa uu noqdo dhanaan.

m.f.dh eeg gasee.

m.f.dh eeg ugub². la-mid: ugbaansho.

f. n., [abstract] state of mature female that has not yet given birth

-ta: (magac, dhedig, keli) ugub ahaan; dhedig aan weli curan.

de: state of mature female that has not yet given birth rw: ugub

initial: u

lx: ugbaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: ugbaan

(Ugnaan-ta)

Wax ugan ahaan.

m.f.dh eeg ugan. la-mid: ugnaansho.

f. n., [abstract] (adj.): state of being smoked; purified with smoke

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ugan ahaan; weel la hogeeyay ahaan. Ugnaan buu ligu keenay hadhuubka.

de: state of being smoked; [atr.] purified with smoke

initial: u

lx: ugnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: ugnaan

-ta: (magac, dhedig, keli) cid uga gelin oo dhan qudha kula legdamid; gacan qudha kula legdamid. Dh: xagagelin.

xagayn: -ta: (magac, dhedig, keli) cid uga xagaynoo dhan keliya kula qabasho oo legdin kula samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabuun lagu maydhay biyo nadiif ah saabuunta kaga saarid. Dh: xallayn.

name-f affectionate

-ka: (magac, lab, keli) wax wanaagsan oo la isku taro oo laba kooxood isku ogyihiin sida baadida oo la isku celiyo.

(Xasayn-ta)

Meel xas ah gelin; qarin; dahid; kaayid.

m.f.dh eeg xasee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xas ama meel qarsoon oo kale ku qarin. Xaar sagaaro xasayn kuma qarsoomo. Dh: khabbayn. Wa: xasxasayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel ama yool ku dhodhoweyn. Magaaladii ma gaadhine, waan agagaynnay. Dh: dhodhoweys.

alxanan¹: f.mg1 (-amay, -antay) la-mid: alxaman¹.

alxanan²: f.mg4 (-nnaa, -nnayd) la-mid: alxaman².

m.f.dh eeg caanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto, shaah iyo la mid ah, caano ku darid.

(Gaafayn-ta)

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

m.f.dh eeg gaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) mooteer ama wax la mid ah, gaas ku shubid. Faynuusku gaasayn buu doonayaa.

(Shanayn-ta)

1. Shan ka dhigid, gaarsiin.

2. Shan ku noqosho.

m.f.dh eeg shanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) shan ka dhigid gaadhsiin: afar hore ku darsan oo shan noqda.

shanayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax tiradiisu afar tahay mid shanaad ku darid. Afar jeer bay kooxdu ku guulaysatay koobka, haatan na shanayn bay rabtaa.

(fal) ka dhig ugaas. Ugaasay ninkaaga.

-ta: (magac, dhedig, keli) taabasho oo cararid. Dh: xantays.

-ta: (magac, dhedig, keli) dufan marin ama ku idaamid. Jimcabarkhadluhu waa maalinta dufanaynta geesaha lo'da.

-ta: (magac, dhedig, keli) hees, laxan u samayn. Dh: laxamays.

m.dh Biyo ka saaridda walax.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhiidhsanaanta, wax taxan oo isdabajjoga ahaan ama la taxay ahaan. Taxaaanta kuushu way raagtay.

(Ugaaseyn-ta)

Ugaas ka dhigid.

m.f.dh eeg ugaasee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ugaas ka dhigid, qof ugaasnimo u caleemasaarid.

m.f.dh eeg unkan². la-mid: unkanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax unkan ahaan; wax bilaaban ahaan. Unkanaan baan kaga imi dhismaha dugsiga ee miyaa la joojiyay?

-ta: (magac, dhedig, keli) calooxumaan iyo ciilqabid. Dh: uurxumaansho.

(Uskagayn-ta)

Uskag u yeelid, uskag gaarsiin; wasakhayn.

m.f.dh eeg uskagee.

-ta: (magac, dhedig, keli) uskag u yeelid; wasakh gaadhsiin. Dh: wasakhayn, wisikhayn. Li: nadiifin.

-ta: (magac, dhedig, keli) uubato samayn; qaylo dheer ka kicid. Uubatayntii halyayga waa la wada maqlayay xalay Dh: uubadtays.

-ka: (magac, lab, keli) da'yarta weli baaluga gaadhin. Kuwii awrta jiraayiyo, uufanayskii kacaamay. Dh: kuray, kacaan.

uufanays -ka: (magac, lab, keli) qof aan karti iyo caqli badan lahayn. Uufanayskii dadka gumaysan jiray aaway maanta ba.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof buka, baxnaanin. Baxnaanyan u bahaanyahay bukaanku.

baxnaanayn -ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaalaynta noole si gaar ah loo ilaaliyo. Baxnaanayn baa ku wadaa daranyo hawga baqin.

m.f.dh eeg buuxsan². la-mid: buuxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax buuxa ahaan. Buuxsanaan buu igu siiyey bidhaha.

m.f.dh eeg dugdhabee.

m.f.dh eeg nuuggan. la-mid: nuugganaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid la jaqay ahaan.

(Suuxsanaan-ta)

Wax suuxsan ahaan.

m.f.dh eeg suuxsan. la-mid: suuxsanaansho.

f. n., [abstract] state of having fainted

-ta: (magac, dhedig, keli) mid suuxsan ah, suuxsan ahaan, sarco la dhacsan ahaan. Suuxsanaantii weli kama bi'in.

de: state of having fainted

initial: s

lx: suuxsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: suuxsanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) qaabka ay baalleydu u barbaariso ugacda illaa inta uu ilmuhu ka soo baxayo. Waa qaab nidaamsan oo ayaamo iyo farsamo u gaar ah leh.

m.f.dh eeg alxaman². la-mid: alxannaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo cad iyo wax ka badan oo biro ah, isku dhejisnaan.

m.f.dh eeg ammaanee.

m.f.dh eeg barxan². la-mid: barxanaansho.