Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

de: best

2

initial: u

3

lx: ugu wanaagsan

4

ps: adj-expr

5

key: ugu_wanaagsan

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] best

waa la naqliyay ✓

(adj) best (besti); excellent (ek-sa-lent); superior (su-piiriyer) ~ ugu fiican

waa la naqliyay ✓

1

1. (in door ah, kd.) weyn, fiican, badan, roon.

2

2. (Door-ka) Kan dad badan ama wax kale lagala baxo oo ugu wanaagsan; xulanti; baxsi.

3

3. (-) Kaalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Halqooq-a)

2

1. Qanaanta (dabada) fardaha.

3

2. Wax walba kan ugu wanaagsan oo u qurux badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Madhaafaan-ka)

2

1. Heerka wax waliba lee yihiin oo ayaan dhaafi karin.

3

2. Wax walba kan ugu wanaagsan; door; xulanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Miid-da)

2

1. Wax kasta oo shubma oo culus oo saafi ah oo badanaa macaan, (sida miidda malabka iyo surta iyo subagga iyo miraha bislaada ama sonkorta lagu kariyo kd.).

3

2. Cadka ama inta wax ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Muul-ka)

2

1. Wax buuxa; wax tiro badan.

3

2. Wax wax ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Togaya-da)

2

Tan laga togto oo ugu wanaagsan; door; xulanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Xulanti-da)

2

Wax badan kuwa laga soo xulay oo ugu wanaagsan; soocanti; baxsi; (ama xul).

waa la naqliyay ✓

1

(Xulasha-da)

2

Wax badan, kuwa ugu wanaagsan kala bixbixid; soocasho; doorasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) 1. Wax wanaagsan ahaansho. 2. Ku f.: wax si gaar ah wax ugu wanaagsan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

ku¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaama qofka labaad ee kelida ah, oo lala hadlayo.

2

ku²: mu.ac.l (kuwo, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya. Tusaale: “Maanta ku aan isku fasal ahayn baan arkay”.

3

ku³: h (naxwe) Qurub la isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira wax ama meel gudohooda fal uu ka dhacayo. Tusaale: “Biyaha weelka ayay ku jiraan”; b) qurub la xiriira wax ama qof uu fal taabanayo. Tusaale: “Kursigii ayuu ku fadhiyaa”, “Xarigga geedka ku xir!”; c) qurub la xiriira wax wax lagu qabsado. Tusaale: “Qalinka wax ku qor!”; d) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: “Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. M. ah; wax badan. 2. M. ah: wax, wax ugu wanaagsan. 3. Qof mingis laga tumayo, ciyaaraha loo ciyaaro middooda saddexaad.

waa la naqliyay ✓

1

u¹: m.dh (u') Xarafka labaatanaad ee alifba'da af Soomaaliga, waana shaqal.

2

u²: h (naxwe) Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira jiho la aado. Tusaale: “Halkaa u orod!”; b) qurub la xiriira qofka loo aado. Tusaale: “Cali baan u tagay”; c) qurub la xiriira qof ama shay daraaddiis wax loo sameeyo. Tusaale: “Naagta aqal u dhis!”; d) qurub la xiriira habka ama sababta wax loo sameeyo. Tusaale: “Si wanaagsan u samee!”, “Maxaad u soo iibsatay?”; e) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: “Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan”.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (xushay, xulatay) Wax badan kuwa ugu wanaagsan kala bixid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) 1. Wax wanaagsan ahaansho. 2. Ku f.: wax si gaar ah wax ugu wanaagsan ahaansho. m.f.dh, fiicnaan.

waa la naqliyay ✓

1

ku¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaama qofka labaad ee kelida ah, oo lala hadlayo.

2

ku²: mu.ac.l (kuwo, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya. Tusaale: Maanta ku aan isku fasal ahayn baan arkay. mu.ac.w, kuwo.

3

ku³: h (naxwe) Qurub la isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira wax ama meel gudohooda fal uu ka dhacayo. Tusaale: Biyaha weelka ayay ku jiraan. b) qurub la xiriira wax ama qof uu fal taabanayo. Tusaale: Kursigii ayuu ku fadhiyaa. Xarigga geedka ku xir! c) qurub la xiriira wax wax lagu qabsado. Tusaale: Qalinka wax ku qor! d) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

u¹: (u') m.dh Xarafka labaatanaad ee alifba'da af Soomaaliga, waa shaqal.

2

u²: h (naxwe) Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira jiho la aado. Tusaale: Halkaa u orod! b) qurub la xiriira qofka loo aado. Tusaale: Cali baan u tagay. c) qurub la xiriira qof ama shay daraaddiis wax loo sameeyo. Tusaale: Naagta aqal u dhis! d) qurub la xiriira habka ama sababta wax loo sameeyo. Tusaale: Si wanaagsan u samee! Maxaad u soo iibsatay? e) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (xushay, xulatay) Wax badan kuwa ugu wanaagsan kala bixid. m.f.dh, xulasho.

waa la naqliyay ✓

/besti/ (adj) ugu sarreeya (ugu wanaagsan)

waa la naqliyay ✓

/prii emanant/ (adj) ugu sarreeya (ka horreeya inta kale oo dhan); ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

- pref. - horkabe tilmaama ka baxsan, dheeraad.

2

extra agg. e s.m. ugu wanaagsan, caadi ahayn, loogu tala gelin.

waa la naqliyay ✓

1

de: better

2

lx: ka wanaagsan

3

ps: adj-expr

4

key: ka_wanaagsan

waa la naqliyay ✓

1

de: well, nicely

2

initial: s

3

lx: si wanaagsan

4

ps: adv-expr

5

key: si_wanaagsan

waa la naqliyay ✓

le meilleur.

waa la naqliyay ✓

adj., pl. good, nice (ones)

waa la naqliyay ✓

1

de: good, nice (ones)

2

initial: w

3

lx: wawanaagsan

4

pd: (Sg: wanaagsan)

5

ps: adj-pl

6

key: wawanaagsan

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] better

waa la naqliyay ✓

[adverbial] [expression] well, nicely

waa la naqliyay ✓

adj., pl. good (ones)

waa la naqliyay ✓

1

de: good (ones)

2

initial: w

3

lx: wanwanaagsan

4

pd: (Sg: wanaagsan)

5

ps: adj-pl

6

xe: the good men

7

xv: nimanka wanwanaagsan

8

key: wanwanaagsan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax qurxoon ahaansho.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): good-looking, having a pleasant face

waa la naqliyay ✓

1

de: good-looking, having a pleasant face

2

lx: foolwanaagsan

3

pd: (foolwanaagsanaa)

4

ps: adj-cmp

5

key: foolwanaagsan

waa la naqliyay ✓

bonjour!

waa la naqliyay ✓

(n) good morning (guudh moorning)

waa la naqliyay ✓

1

de: at least

2

initial: u

3

lx: ugu yaraan

4

ps: adv-expr

5

key: ugu_yaraan

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) mid wanaagsan ah. Wanaagsane wiilkayoow, wadiiqada toosan, wacnida haka weecan aabbo. Dh: same, Li: xume.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mid fiican ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: oldest

2

initial: u

3

lx: ugu duugsan

4

pd: (duugsanaa)

5

ps: adj-expr

6

key: ugu_duugsan

waa la naqliyay ✓

1

de: being a twin of s.o.; matched, paired with s.t.

2

lx: ku mataansan

3

pd: (mataansanaa)

4

ps: adj-expr

5

key: ku_mataansan

waa la naqliyay ✓

1

de: encircled ~ surrounded by

2

lx: ku wareegsan

3

pd: (wareegsanaa)

4

ps: adj-expr

5

key: ku_wareegsan

waa la naqliyay ✓

1

de: design, intend for (s.o. ~ a purpose)

2

initial: u

3

lx: ugu talaggal

4

pd: (talaggalay)

5

ps: v1=expr

6

key: ugu_talaggal

waa la naqliyay ✓

bonsoir!

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) fortunate (foor-ju- neeyt); lucky (laki); having good luck

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg foolwanaagsan. la-mid: foolwanaagsaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) quruxda jaaha qofka oo soo jiidasho leh.

waa la naqliyay ✓

bonne nuit.

waa la naqliyay ✓

(expression) good evening ~ habeen wanaagsan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax amankaag hayo ahaansho. la-mid: amankaagsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax amankaag hayo ahaansho. m.f.dh, amakaagsanaan. la-mid: amankaagsan.

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) surprised (sarparaaysid); flabbergasted (falaabar gaas tid); amazed ~ yaabban

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid yaabsan; qof irkigsan. Dh: fajacsan, yaabban, irkigsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax si gaadaan ah loo xiray ahaansho (awr la rarayo).

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) neef si qarqarsi ah loo xidhay sida awr la rarayo oo xoog lagu muquuniyo. Gaadaco: magac ama naanays loo baxsho wiil abuur ahaan laab weyn.

waa la naqliyay ✓

f.g4 (-naa, -nayd) Wax, dhibaato, arrin, iyo wixi lamida in ay jiraan xusuusan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.g4 (-naa, -nayd) Wax, dhibaato, arrin, iyo wixi lamida in ay jiraan xusuusan ahaansho. m.f.dh, garwaaqsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] recalling, remembering; convinced (of), persuaded

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) accepted (aak-saptidhy recognized (rekeg-naayzidh)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid wax hore xusuusan.

2

garwaaqsan: (tilmaame) mid gefkii uu lahaa, garawsan oo oggol.

waa la naqliyay ✓

1

de: recalling, remembering; [ext.] convinced (of), persuaded

2

lx: garwaaqsan

3

pd: (garwaaqsanaa)

4

ps: adj-der

5

key: garwaaqsan

waa la naqliyay ✓

La gunaanadey; la yaasiimiyey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la gunaanday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] having had the Koran recited for oneself (of dying person); concluded, summarized

waa la naqliyay ✓

1

de: having had the Koran recited for oneself (of dying person); [fig.] concluded, summarized

2

lx: gunaanadan

3

pd: (gunaanadnaa)

4

ps: adj-der

5

key: gunaanadan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax hankaag la kulmay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

de: concerning, about, regarding, connected with

2

lx: ku saabsan

3

ps: adj-expr

4

syn: ku lug leh

5

key: ku_saabsan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) quwaysan; xoogan; xoogaysan.

waa la naqliyay ✓

au moins.

waa la naqliyay ✓

[adverbial] [expression] at least

waa la naqliyay ✓

(adj) minimum (minimam); minimal (mini-mal); at least (at liist)

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg urursan². la-mid: aruursanaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel ku wada sugnaan. Urursanaan baa wax lagu qaban karaa oo keli ah. Li: filiqsanaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 la-mid: amakaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh eeg duwanow. la-mid: duwanaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) wax dhan u leexsan ahaansho.

2

duwanaansho -ha: (magac, lab, keli) (ka ~) wax la hayay ama la ogaa, aan la mid ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: huwanaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: dull in respect to s.t., not understanding anything about

2

lx: ka malaasan

3

pd: (malaasnaa)

4

ps: adj-der

5

key: ka_malaasan

waa la naqliyay ✓

1

de: spilled (out)

2

lx: ku balaqsan

3

pd: (balaqsanaa)

4

ps: adj-expr

5

xe: There was spilled water in the place.

6

xv: Biyaa meel ku balaqsanaa.

7

key: ku_balaqsan

waa la naqliyay ✓

1

a: mehersan

2

de: married to s.o.

3

lx: ku maharsan

4

pd: (maharsanaa)

5

ps: adj-expr

6

key: ku_maharsan

waa la naqliyay ✓

1

de: based on, founded upon

2

lx: ku salaysan

3

pd: (salaysnaa)

4

ps: adj-expr

5

key: ku_salaysan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax aad u fararxsan ahaansho. la-mid: musareersan, musuraarsan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) fajacsan oo argagaxi sas la bayrbayraya ah. Dh: argagaxsan.

waa la naqliyay ✓

au plus.

waa la naqliyay ✓

(adv) 1. mainly (meynli); chiefly (jiif-H); almost entirely ~ inta ugu badan 2. (adj) maximal (maak-si-mal); greatest quantity or degree ~ heerka ugu badan

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] oldest

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-naaday, -naatay) Wax wanaag leh noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-naaday, -naatay) Wax wanaag leh noqosho. m.f.dh, wanaagsanaansho.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become good, get better

waa la naqliyay ✓

(fal) qof fiican ahaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: become good, get better

2

initial: w

3

lx: wanaagsanow

4

pd: (wanaagsanaaday)

5

ps: v3a= inch

6

key: wanaagsanow

waa la naqliyay ✓

Birlab la waraabiyey si ay u adkaysin iyo raagsiinyaba badato.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: gudbanaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gunaanadan. la-mid: gunaanadnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la yaasiimay ama la gunaanadey ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: guntanaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax la guntahay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Gurranaansha-ha)

2

Qof gurran ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: gurranaan.

waa la naqliyay ✓