ugac

prep and preposition: to / for ... from

[personal pronoun with proposition] he, we or you...to, from, about... Ex: uga sheekee; report to him about..

de: to / for ... from = u + ka

initial: u

lx: uga

ps: prep + prep

xe: Ive left the key in my room.

xv: Furaha baan qolkayga uga soo tegay.

key: uga

Bababc buureed hadheysan

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Weel wax dab lagu qallajiyey ahaansho.

(tilmaame) weel la ugay; weel dab lagu hogeeyay. Dh: cugan, ulan.

ugar¹: m.l 1. Inan. 2. Harag xoolaad oo la idiimay.

ugar²: m.dh (-ro, m.l) Kiish ama boorso harag ka samaysan.

-ka: (magac, lab, keli) dhallaan ama canug yar.

ugar -ka: (magac, lab, keli) harag la aslay.

ugar -ta: (magac, dhedig, keli) kiishad ama shandad yar.

(Ugax-da)

Jir kankoonsan oo shinbiraha dheddig iyo kalluun iyo halaq iyo cayayaan badani dhalaan, waxaana ku gudajira abuur yar iyo wuxuu ku noolaan lahaa taniyo intuu ka koro oo qolofta ku rogan uu ka soo baxo; ukun.

ugax¹: m.dh.u (-gxaan, m.dh) 1. Shay kakoonsan, qolof adag oo ay dhasho nafleyda inta aan naasleyda ahayn, oo uu ku jiro abuurka ilmaha iyo nafaqadii korin lahayd; ukun. 2. Unug dheddig oo ka soo go'a ugxiyaha naasleyda dheddig oo marka uu bacrimiyo unugmaniga labi ilmo ka abuurmaan.

ugax²: m.dh (ugxanno, m.dh) (baayoloji) Unug taran oo qaangadh ah oo laga helo xayawaanka dheddig, kaasi oo uu saaroo ugxansiduhu.

ugax¹: m.dh.u (-gxaan, m.dh) 1. Shay kakoonsan, qolof adag oo ay dhasho nafleyda inta aan naasleyda ahayn, oo uu ku jiro abuurka ilmaha iyo nafaqadii korin lahayd; ukun. 2. Unug dheddig oo ka soo go'a ugxiyaha naasleyda dheddig oo marka uu bacrimiyo unugmaniga labi ilmo ka abuurmaan. m.dh.w, ugxaan.

ugax²: m.dh (ugxanno, m.dh) (baay.) Unug taran oo qaangadh ah oo laga helo xayawaanka dheddig, kaasi oo uu saaroo ugxansiduhu.

f. n., [collective] egg (of birds other than chickens)

-da: (magac, dhedig, keli) eeg ugac.

ugax -da: (magac, dhedig, keli) unug taran oo qaangadh ah oo laga helo xayawaanka dheddig, kaasi oo uu saaroo ugxansiduhu.

bw: beed, ukun

de: egg (of birds other than chickens)

initial: u

lx: ugax

pd: (-da Pl: ugxaan (ta), ugax (a))

ps: n8-f-enum, n5-f, n2a-f

syn: unfax;

key: ugax

بَيْضٍ، بَيْضَة

-ga: (magac, lab, keli) qori wax lagu cugo. Dh: culay.

(ereycodeed) lagu tilmaansado jab labo qurub ah oo laf ama wax adag noqdo. Laftii buu gaadhigu bagac ka siiyey. Dh: buguc, barjac.

(ereycodeed) lagu tusmeeyo jabitaanka wala adag. Dhundhunka ayaa buguc i yidhi. Dh: balaw.

m.l la-mid: mulac.

m. n., [collective] small lizard species

-a: (n) [Pl. bulacyo-da] small four-legged reptile of the suborder lizard ~ mulac

de: small lizard sp.

lx: bulac

ps: n2a-m-col

see: mulac

key: bulac

m. n. fat person

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar billaabmi doonta, ciyaartoyda ka qaybgali doonta kala doorasho calmasho. Dh: cubtamid, cugtamid, doorasho.

cugad -ka: (magac, lab, keli) weel cusub ama mid hore oo la nadiifinayo, cugay ku samayn. Dh: culid.

cugan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) la-mid: cuban¹.

cugan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) la-mid: cuban²; culan.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) la-mid: cuban; culan.

der. [adjective] cleaned by heat and smoke (of a milk vessel)

name-f cleaned

(tilmaame) waraabsan; mid wabax ah.

a: culan

de: cleaned by heat and smoke (of a milk vessel)

lx: cugan

pd: (cugnaa)

ps: adj-der

key: cugan

m.l la-mid: culay.

m. n. bundle of certain kinds of wood ~ twigs used to smoke a milk vessel; act of purifying a milk vessel with this

-ga: (magac, lab, keli) qoryo gaar ah oo qallalan oo udgoon oo weelasha caanaha lagu cugto. Dh: culay, qoriqadiid.

a: culay

de: bundle of certain kinds of wood ~ twigs used to smoke a milk vessel; act of purifying a milk vessel with this

lx: cugay

pd: (-ga)

ps: n-m

key: cugay

(Guguc-a)

Onkod.

guguc¹: m.l Onkod. la-mid: gugac¹.

guguc²: f.mg1 (-gcay, -gucday; -gci) Onkod sameyn. la-mid: gugac².

m.l la-mid: gugac¹.

m. n. thunder

guguc v. thunder

-a: (n) thunder (than dher) ~ gugac, unkad

-a: (magac, lab, keli) onkod roobeed oo weyn.

m.l la-mid: gumuc.

m. n. bullet; ammunition

-da: (n) ammunition for firearms; shotgun shell; bullet (bul let) ~ gumuc

-: (magac, lab, keli) rasaasta qoriga lagu rido ee wax lagu toogto. Gumac kuma jiro qoriga. Dh: rasaas, xabbad.

de: bullet; ammunition

lx: gumac

pd: (-a)

ps: n2a-m

see: gumuc

key: gumac

hugan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) Shanqar xoog leh samayn.

hugan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) la-mid: hugsan.

v. mutter, murmur; produce a loud indistinct noise

(fal) guux iyo qaylo samee.

cf: hugun

de: mutter, murmur; produce a loud indistinct noise

lx: hugan

pd: (hugmay)

ps: v1=

key: hugan

-ka: (magac, lab, keli) heerka kulaylka ama qabowga hawada.

hugar -ka: (magac, lab, keli) cod dad aan kuu muuqan. Dh: cod.

-a: (magac, lab, keli) eeg holac.

-a: (magac, lab, keli) labka riyaha. Dh: orgac argac, irkac.

(ereycodeed) lagu tilmaansado codka quruurax iyo wax la mid ah oo istaataabanaya ama weel guntii lagu ruxayo.

jagac-da: (magac, dhedig, keli) codka uu bixiyo weel quruurax iyo wax la mid ah lagu riday oo la ruxayo.

(fal) lugaha ku soco. Dh: lugee.

(Magac-a)

1. Erey ama tix, qof ama wax kale magac looga dhigay oo loogu yeero.

2. War wanaagsan oo qof u meel mara; caannimo; sharaf; dheg; maqaal.

3. (naxwe) Qayb weyn oo qaybaha hadalka kamid ah: waxay magac u noqon karaan, qof ama nafley ama wax kaleba; waxay kaloo magac u noqdaan, wax la falay ama la falayo ama si la yahay ama sah kolkaas lagu sugan yahay, ... (Guuleed, Maryan, faras, fardo, aqal, aqallo, gabar, oday, wiyil, qansax, run, deeq, dumar, lo', talo, talis, talin, taliye, Soomaali, Carab, Xamar, Afrika, ...).

magac¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Erey qof, meel ama wax gaar ahaan loo yaqaan oo loogu yeero. 2. M. leh: qof sharaf, wanaag iyo geesinnimo lagu yaqaan.

magac²: m.l (-cyo, m.dh) (naxwe) Qaybaha hadalka mid ka mid ah, oo tilmaama wax nool (gabar, faras iyo wixi lamida), wax aan noolayn (bir, loox iyo wixi lamida) iyo waxyaabo kale. M. caadyaal: wuxuu tilmaama waxyaabo la taaban karo (buug, qalin iyo wixi lamida); m. cillaneed: wuxuu tilmaama shay leh tayo aanay dareemi karin shanta dareemayaal (jacayl, fikrad, run iyo wixi lamida); m. gaar: magac si gaar ah u tilmaama noole ama shay (Maandeeq, Xamar, Cali, Jubba iyo wixi lamida); m. guud: magac si guud ah u tilmaama qof, xayawaan ama shay (gabar, lo', magaalo iyo wixi lamida); m. urur: magac tilmaama koox noole ama shay (xayn, geel, dad iyo wixi lamida).

magac¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Erey qof, meel ama wax gaar ahaan loo yaqaan oo loogu yeero. 2. M. leh: qof sharaf, wanaag iyo geesinnimo lagu yaqaan.

magac²: m.l (-cyo, m.dh) (naxwe) Qaybaha hadalka mid ka mid ah, oo tilmaama wax nool (gabar, faras iyo wixi lamida), wax aan noolayn (bir, loox iyo wixi lamida) iyo waxyaabo kale. M. caadyaal: wuxuu tilmaama waxyaabo la taaban karo (buug, qalin iyo wixi lamida); m. cillaneed: wuxuu tilmaama shay leh tayo aanay dareemi karin shanta dareemayaal (jacayl, fikrad, run iyo wixi lamida); m. gaar: magac si gaar ah u tilmaama noole ama shay (Maandeeq, Xamar, Cali, Jubba iyo wixi lamida); m. guud: magac si guud ah u tilmaama qof, xayawaan ama shay (gabar, lo', magaalo iyo wixi lamida); m. urur: magac tilmaama koox noole ama shay (xayn, geel, dad iyo wixi lamida).

m. n. name; title; heading; honor, reputation; noun {grammar}

-a: (n) name (neem); noun (nawn)

Nome

Name

-a: (magac, lab, keli) wax qof ama neef loo bixiyay kolkuu yaraa oo loogu yeedho isaguna isku yaqaan noolaha kali waxay leeyihiin magac wadareed guud. Magac fooko kuma baxo oo magacaygu waa Madoobe.

magac -a: (magac, lab, keli) ammaan iyo sharaf laguu qiro oo dadku isku sheegaan. Dh: sharaf, qaddarin.

magac-a: (magac, lab, keli) qaybaha naxwaha kuwa ugu muhiimsan ee weedhu ku dhisan tahay wuxuna u soo arooraa wejiyo badan. Faluhu waa magac falka sameeya.

اسم

(Mudac-a)

Qalab wax lagu tolo oo daab yar oo la qabto iyo af dhuuban leh.

m.l (-cyo, m.dh) Qalab af dhuuban oo daab qori ah oo la qabsado leh, laguna tolo dhiilaha, haamaha iyo wixi lamida.

m.l (-cyo, m.dh) Qalab af dhuuban oo daab qori ah oo la qabsado leh, laguna tolo dhiilaha, haamaha iyo wixi lamida.

m. n. awl, prong, pointed instrument

-a: (n) large-sized needle (niidhal) ~ maxaadh

-a: (magac, lab, keli) bir yar oo duuban oo af fiiqan oo daab yarna xagga dambe laga geliyo oo masafaha, dabaqda, gorfaha iyo haamaha lagu tolo. Malo rag waa mudacyo afkood.

mudac-maddiil -ka: (magac, lab, keli) bir afkana midi ka ah xagga dambana af dhuuban leh oo lagu jaro hilib-dalqaha iyo ilko-dacawada.

de: awl, prong, pointed instrument

lx: mudac

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: mudac

-a: (magac, lab, keli) biyo xareed macaan ah oo dhawaan da'ay.

muguc-a: (magac, lab, keli) ceel aad u nadifah oo biye aad u macaan leh.

(Mulac-a)

Bahal yar oo afar addin iyo dabo dheer leh oo siilaanyada u eg, kase weyn xoogaa; (ama bulac).

m.l (-cyo, m.dh) Xammaarato yar oo afar addin iyo dabo dhuuban oo dheer leh oo ay malowga isku bah yihiin laakiin ka jirmi yar. la-mid: bulac.

m.l (-cyo, m.dh) Xammaarato yar oo afar addin iyo dabo dhuuban oo dheer leh oo ay malowga isku bah yihiin laakiin ka jirmi yar. la-mid: bulac.

m. n., [collective] small lizard species

-a: (n) small four-legged reptile of the suborder lizard ~ bulac

-a: (magac, lab, keli) bahal yar oo afar addin oo gaagaaban iyo dabo dheer leh oo siilaanyada u eg kase dheer kana qurux badan oo diilin madaw labada dhinac ku leh oon dadka dhibin. Mulac waa u qudh gooyo carruuna waa u ciyaar. Dh: malaw, bulac.

a: bulac

cf: malow

de: small lizard sp. (of varied colors: black, green, chestnut brown)

lx: mulac

pd: (-a)

ps: n2a-m-col

key: mulac

-a: (magac, lab, keli) labka riyaha kolka uu waxarna ka weynaado orgina aanu gaadhin. Orgac ayaa loo qalay martidii. Dh: qaydhab

Acacia tortilis 02

(Qufac-a)

Neefta oo si kedis ah, oo xoog iyo shanqar leh, sanbabbada uga soo baxda, oo hunguriga cad u soo marta, muruqyada hunguriga, oo xanuun qabtay iskula roora, ama dhuumaha neefta iyo sanbabbada oo xaako xirtay laga soo saarayo, darteed.

qufac¹: m.l 1. Neef xoog iyo shanqar leh oo ka dhalata cuncun ku dhaca hawo mareenka ama hunguriga cad kana soo baxda afka. 2. Cudurka qaaxada oo ku dhaca sanbabka.

qufac²: f.mg1 (-cay, -cday; -fici) 1. Cid qufac ka imaansho. 2. Nafley qaaxo qaadid.

qufac¹: m.l 1. Neef xoog iyo shanqar leh oo ka dhalata cuncun ku dhaca hawo mareenka ama hunguriga cad kana soo baxda afka. 2. Cudurka qaaxada oo ku dhaca sanbabka.

qufac²: f.mg1 (-cay, -cday; -fici) 1. Cid qufac ka imaansho. 2. Nafley qaaxo qaadid. m.f.dh, quficid.

m. n. cough; tuberculosis

qufac v. cough; have a cough; have tuberculosis