ugaar — Macnaha & Turjumaada

1

(Ugaar-ta)

2

Nafley banjoog ah oo aan dugaag iyo haad iyo bahallo kale midna ahayn ee daaqda oo hilibkeeda la cuno oo ay ka mid yihiin biciidka, dabataagta, cawsha, deerada, sagaarada...

waa la naqliyay ✓

1

ugaar¹: m.dh.u Nafley banjoog ah oo hilibkeeda la cuno sida biciidka, deerada, iyo wixi lamida.

2

ugaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Ugaar dilasho (qof). la-mid: ugaarso.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Nafley banjoog ah oo hilibkeeda la cuno sida biciidka, deerada, iyo wixi lamida. la-mid: ugaadh.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] game-animal; prey

2

ugaar v. hunt, go hunting

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m prey, hunt; wild game

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) wild animal; game (geeym) hunted for food or sport ~ ugaadh

waa la naqliyay ✓

1

Selvaggina

2

Wildgame

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ugaadh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) alaabta guriga iyo maacuunka.

waa la naqliyay ✓

m.l Shillin.

waa la naqliyay ✓

1

(Tugar) S, NFD, C, May Acacia nilotica (L) Del. Mimosaceae.

2

S Albizia amara (Roxb.) Boiv. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) la-mid: ugaarso.

waa la naqliyay ✓

v. hunt down, hunt for oneself

waa la naqliyay ✓

-ugaartay I ugaaratay: (v) hunt (hanti); hunt wild animals (game)

waa la naqliyay ✓

(fal) ugaadh soo dabo ama dishoo.

waa la naqliyay ✓

1

de: hunt down, hunt for oneself

2

initial: u

3

lx: ugaaro

4

pd: (ugaartay)

5

ps: v3b=

6

syn: ugaarso

7

key: ugaaro

waa la naqliyay ✓

1

(Gaar-ka)

2

a) Waxa uu ka dhashay ama uu la magacwadaago, ka baxsan; aan u ekayn; duwane. b) Dhinac, gooni. c) (naxwe; magac guud iyo magac gaar) magac guud = nin, magaalo, bad; magac gaar: Liibaan, Xamar, Afrika. d) Hurguun ka yimaada nabar aan dhiig ka iman, siiba kan qodaxdu muddo.

waa la naqliyay ✓

1

gaar¹: m.l 1. Wax cid si gooni ah u khuseeya. 2. Qof loo xilsaaray, inuu ilaaliyo xafiis, dukaan iyo wixi lamida. 3. G. ah: khaas ah.4. Dhaawac callirsan.

2

gaar²: m.l (naxwe) Magac guud iyo magac g.

3

gaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel tegid. 2. (f.g) Cid, cid ka horreysa ka daba tegid. 3. (f.g) Jir cananno ku suntid. 4. (f.g) Dhiil, abxad iyo wixi lamida dahaarid. 5. (f.mg) Wax, wax ku filnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xuub ku dahaaran ilmo dhashay. 2. Dhiil, abxad iyo wixi lamida wax korka looga dahaaro. 3. Urun.

waa la naqliyay ✓

1

gaar¹: m.l 1. Wax cid si gooni ah u khuseeya. 2. Qof loo xilsaaray, inuu ilaaliyo xafiis, dukaan iyo wixi lamida. 3. G. ah: khaas ah.4. Dhaawac callirsan.

2

gaar²: m.l (naxwe) Magac guud iyo magac g.

3

gaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel tegid. 2. (f.g) Cid, cid ka horreysa ka daba tegid. 3. (f.g) Jir cananno ku suntid. 4. (f.g) Dhiil, abxad iyo wixi lamida dahaarid. 5. (f.mg) Wax, wax ku filnaansho. m.f.dh, gaarid.

waa la naqliyay ✓

1

v. reach, attain, achieve; overtake, catch up with, arrive

2

gaar v.aux: nearly do (X), almost did (X)

3

gaar m. n. (adj.): singularity, specialness, differentness, individuality; special, particular, proper

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. reach (riij); achieve (a-jiiv); arrive (arraayv); attain (a teeyn); gain (geeyn) ~ gaadh. 2. touch (taaj). Ex: gacantiisii baa i gaartay; his hand has touched me. 3. (adv) almost but not quite: almost (ool-moost); nearly (niyar-li). Ex: waan garni gaaray; I was almost asleep

waa la naqliyay ✓

1

Particolare; speciale

2

Particular; special

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax is ah oo ka soocan inta kale ee la midka ah. Hiddo iyo dhaqan baynu gaar u leennahay. Dh: gooni, khaas, is.

2

gaar -ka: (magac, lab, keli) dahaadh maas ah; shiraac ama wax kale oo adag oo xagga hoose lagaga tolo masafta ama dabaqa si aanu dhulku u xoqin.

3

gaar -ka: (magac, lab, keli) laabta kurayga ama jinta foodlayda oo qori yar lagu xoqxoqo oo nabarro yaryar oo is daba taxan loo yeelo ka dibna dhaacaanka dharkaynka la mariyo. Haddaan shaadhka iska saaro waad arki kartaa gaarka laabta igaga yaalla.

4

gaar -ka: (magac, lab, keli) eeg gaadh.

waa la naqliyay ✓

خاص

waa la naqliyay ✓

1

ugar¹: m.l 1. Inan. 2. Harag xoolaad oo la idiimay.

2

ugar²: m.dh (-ro, m.l) Kiish ama boorso harag ka samaysan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhallaan ama canug yar.

2

ugar -ka: (magac, lab, keli) harag la aslay.

3

ugar -ta: (magac, dhedig, keli) kiishad ama shandad yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Igaar-ka)

2

Wiil; kuray; inan.

waa la naqliyay ✓

m.l (igaar, m.dh) Wiil, kuray, inan.

waa la naqliyay ✓

m.l (igaar, m.dh) Wiil, kuray, inan.

waa la naqliyay ✓

m. n. boy

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) boy (booy) ~ wiil, gaban

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aadanaha labkiisa oo da' yar. Igaarkan anigaa dhalay. Dh: wiil, inan, cunug, idaar.

2

igaar -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh yar; inan yar. Dh: cunug.

waa la naqliyay ✓

1

de: boy

2

lx: igaar

3

pd: (-ka Pl: igaar (ta))

4

ps: n2-m, n5-m

5

syn: gaban, inan, wiil, yar {S}

6

key: igaar

waa la naqliyay ✓

v. avenge, take revenge; kill a person because someone was killed previously

waa la naqliyay ✓

1

de: avenge, take revenge; kill a person because s.o. was killed previously Also with preposition ka

2

initial: u

3

lx: u aar

4

pd: (aaray)

5

ps: v1=expr

6

key: u_aar

waa la naqliyay ✓

1

(Ugaas-ka)

2

Nin tol u taliya; madax; garaad; wayeel; iimaan; wabar; islaan; beeldaaje.

waa la naqliyay ✓

m.l Nin tol madaxnimadiisa loo caleemasaaray.

waa la naqliyay ✓

m.l Nin tol madaxnimadiisa loo caleemasaaray.

waa la naqliyay ✓

m. n. chief, king, sultan

waa la naqliyay ✓

name-m chief; king; sultan; boss

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) chieftain (jiif-tan), tribal chief; clan or tribe chief ~ garaad, malaaq, islaan

waa la naqliyay ✓

ama Ogaas, magac loo baxsho wiil saansaanyihii madaxda leh oo la filayo ama loogu ducaynayo in uu noqdo hoggaamiye ummadeed.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) madaxdhaqameed beel u taliya oo qayb ka ah dhaqanka Soomaalida. Wil yar baa laga dhigay ugaas. Dh: suldaan, garaad, iimaan, wabar, beeldaaje, islaan, malaaq.

waa la naqliyay ✓

1

cf: boqor, malaakh

2

de: chief, king, sultan

3

initial: u

4

lx: ugaas

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

key: ugaas

waa la naqliyay ✓

1

(Baydari-ga)

2

Qofka ugaarsashada iyo tabaheeda aad u yaqaan; ugaarta aad u laaya; hargaanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Biciid-ka)

2

Ugaarta waaweyn oo Afrika jaad ka mid ah: wuxuu lee yahay geeso dheerdheer oo toostoosan oo dib u jeeda.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cawl-ka) Midab casiin-ka-warqab ah.

2

2. (Caw-sha) Ugaarta waaweyn jaad kamid ah; waxay leedahay: midab cawl ah oo uurka iyo barida ka cad, daliig madow oo wejiga bartankiisa (geesaha taniyo sanka) ku dhilan; geeso marka hore dib u rogan oo kol labaad horay u soo rogmada.

waa la naqliyay ✓

1

(Cawlwareersha-ha)

2

Geed leh miro lagu wareero haddii wax badan laga cuno; ugaartii daaqda iyadoo wareersan oo wax arki weydey baa la qabtaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (ugaar) la dabay oo la qabtay; dabin loo dhigay ku dhacay oo ku jira.

2

2. La jiida hayo oo mid ka horreeya ku xiran; xiriirsan.

3

3. (timo) lafta lagu nabay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabasha-da)

2

1. (ugaar) qabsasho inta dabin loo dhigo.

3

2. (timo) firasho; nabasho; kawirasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabataag-ta)

2

Jaad ugaarta waaweyn kamid ah oo kolkay ordeyso dabada kor u taagta; (ama dibtaag).

waa la naqliyay ✓

1

(Dabata-da)

2

Dad aalaa ku nool ugaar ay dabtaan oo cunaan keliya.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbaalid-da)

2

(xoolo, ugaar) dib u soo waabin; soo rogid; horjoogsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabid-da)

2

1. Qalab (dabin, kd.) ugaarta iyo banjoogta kaleba loo dhigo oo lagu qabto, dhigid.

3

2. (il) isku hayn; iskuqabasho yar.

4

3. (timo), nabid lafta lagula dhejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabin-ka)

2

Farsamooyin jaadad badan ah oo ugaarta iyo nafley kale oo badan lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabniin-ka)

2

1. Ugaar, kd. xarig ama wax kale oo lagu qabto u dhigidda.

3

2. Dabid.

waa la naqliyay ✓

1

(Deera-da)

2

Jaad ugaarta kamid ah oo yaryar oo dheereeya; dhabarka iyo caloosha dhexdooda, daliig ballaaran oo madow bay ku leedahay, raxan raxan bayna weligeed isu raacdaa; eelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhayla-da)

2

Xoolaha ama ugaarta yaryar hilibkooda jilicsan oo aan weli adkaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhogor-ta)

2

1. Timaha nafleyda qaarkeed oogadeeda ka baxa (xoolaha, ugaarta; dugaagga...).

3

2. Dunta dhogorta.

4

3. Dharka dhogorta laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Diirdiir-ta)

2

1. Jaad ugaarta kamid ah oo diillimo leh.

3

2. Balanbaallis, nirgadhoob, iyo cayayaan kaloo badan oo duula oo aan weli dillaacin; waxay u eg tahay dixiri, badanaa dhogor leh iyo oogo dhawr iyo toban xubnood leh; Sida cayayaanka kale, lix lugood oo run ah oo laboba iska soo horjeeddo, bay lee dahay; (ama diir).

waa la naqliyay ✓

1

(Fiidmeer-ta)

2

Nafley shinbir u eg aanse ahayn: waxay leedahay baalal xuub adag ka samaysan oo ay ku duusho, naaso iyo caano dhasheedu nuugto, arag aan fiicnayn iyo karti lala yaabo oo ay cayayaanka ku hesho oo ku eryooto, kuna garato oo kaga leexato wax kastoo ka hor yimaada iyadoo aan orodkeeda inna dhimayn; habeenkii bay ugaarataa maalintiina waa ay nasataa oo meelay iska lushaa iyadoo foororta; kibilli ama kobolli.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaboy-ga)

2

Qofka gabooyaha iyo qaansada ku dagaallama ama ku ugaarsada; hargaanti; baydari.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabraar-ka)

2

Eryidda, dabin u dhigidda iyo qabashada ama laynta ugaarta; garwaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabraarad-ka)

2

Gabraarasho; ugaarsasho; garwaansad.

waa la naqliyay ✓

1

gungaar¹: m.l la-mid: gungaarid.

2

gungaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Ka g.: wax ka jibakeenid; ka salgaarid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Ka g.: wax ka jibakeenid; ka salgaarid. m.f.dh, gungaarid.

waa la naqliyay ✓

m. n. analysis, study (of an issue), getting to the bottom of something

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (v) [with preposition ka] dig down into, go deep into, research, inquire on investigate ~ ka gungaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) arrin dhacday ka salgaadhid oo xaqiijin.

waa la naqliyay ✓

1

a: gungaadh

2

de: analysis, study (of an issue), getting to the bottom of s.t.

3

lx: gungaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: gungaar

waa la naqliyay ✓

Acacia nilotica 01

waa la naqliyay ✓

1

a: ugaadh

2

de: game-animal; prey

3

hm: 1

4

initial: u

5

lx: ugaar

6

pd: (-ta)

7

ps: n5-f-col, n2-f

8

key: ugaar_1

waa la naqliyay ✓

1

de: hunt, go hunting

2

hm: 2

3

initial: u

4

lx: ugaar

5

pd: (ugaaray)

6

ps: v1=

7

key: ugaar_2

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Dabjoob in ay ugaar noqoto gayeysiin.

waa la naqliyay ✓

v. set (an animal) free, make wild; consider as one's prey

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg ugaadhee.

waa la naqliyay ✓

1

de: set (an animal) free, make wild; consider as one's prey

2

initial: u

3

lx: ugaaree

4

pd: (ugaareeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: ugaaree

waa la naqliyay ✓

1

(Ugaarid-da)

2

Ugaar dilid; soo qabasho, layn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ugaar².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ugaadh soo dabid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Ugaar noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ugaadh noqo; sida ugaadha u dhaqan.

2

ugaarow-ga: (magac, lab, keli) ugaadh noqosho: sida ugaadha u dhaqmid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ugaarasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. hunt; hunting

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg ugaadhsad.

waa la naqliyay ✓

1

de: hunt; hunting

2

initial: u

3

lx: ugaarsi

4

pd: (-ga)

5

ps: vn2-m

6

key: ugaarsi

waa la naqliyay ✓

صيد، إصطياد

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ugaar doonasho. la-mid: ugaaro.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ugaar doonasho. m.f.dh, ugaarasho. m.dh, ugaarsasho. la-mid: ugaaro.

waa la naqliyay ✓

v. hunt (for)

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg ugaadhso.

waa la naqliyay ✓

1

de: hunt (for)

2

initial: u

3

lx: ugaarso

4

pd: (ugaarsaday)

5

ps: v3a=

6

key: ugaarso

waa la naqliyay ✓

m. n. hunter

waa la naqliyay ✓

-ugaartaha: (n) hunter (han tar) ~ ugaarsade

waa la naqliyay ✓

1

de: hunter

2

initial: u

3

lx: ugaarte

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: ugaarte

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhoobo adkaatay oo sallax noqoto. Ceelku kolka agagar ayuu gaadhay. Dh: gaantay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax meel taalla wax kale dusha kaga dhufo oo ku kala jebi, wax wayn ku kala qarradhi. Muraayadda dhagax ku kala bugaag. Dh: cidaad, qarradhi.

2

bugaag: (fal) wax la jiritaankiisa la tirtir, cayntiisa goo. Dagaalkii sokeeye dad badan buu bugaagay. Dh: cidhibtir, baabbi'i, xasuuq.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bakaar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hawo la curjiyay ama dareere la bayliyay ka soo baxda oo siyaabo kala duwan loo adeegsado. Dh: bukhaar.

waa la naqliyay ✓