ugaadh — Macnaha & Turjumaada

m.dh.u la-mid: ugaar.

waa la naqliyay ✓

f. n. game animal

waa la naqliyay ✓

-a: (n) wild animal; game (geeym); usually hunted for food or sport ~ ugaar

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil orodbadni iyo foojignaan laga dareemay yaraantiisii.

waa la naqliyay ✓

-a: (magacwadareed) nafley duurjoog ah oo aan dugaag, haad iyo bahalo kale midna ahayn. oo daaqda, hilibkeeda na la cuno oo ay ka mid yihiin biciidka, dabataagta, cawsha, deerada, sagaarada iyo wixii la mid ah. Dh: ugaar.

waa la naqliyay ✓

1

a: ugaar {N}

2

de: game animal

3

initial: u

4

lx: ugaadh

5

pd: (-dha)

6

ps: n5-f, n2a-f

7

key: ugaadh

waa la naqliyay ✓

1

v. arrive, reach

2

gaadh v.aux: almost do, nearly do (X); just failed to do (X)

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (v) 1. reach (riij), achieve (a jiiv); arrive (ar raayv); attain (a teeyn); gain (geeyn) ~ gaar. 2. touch (taaj). Ex: gacantiisii baa i gaadhay; his hand has touched me. 3. (adv) almost but not quite: almost (ool moost); nearly (niyar li). Ex: waan gam'i gaadhay; I was almost asleep

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tegay ka dabateg; wax kaa sarreeya taabso. Geelu geel fulay gaadhi maayee ha ka dabafulo.

2

gaadh -ka: (magac, lab, keli) qof meel ilaaliyaa, ruux goob ka dhawra wixii waxyeello u keenaya. Dh: ilaalo, waardiye.

3

gaadh-ka: (magac, lab) wixii waxyeello u keenaya oo dhan ka ilaalin. Guriga boqorka gaadh baa laga hayaa. Dh: dhawris.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ugaadh. la-mid: ciddood.

waa la naqliyay ✓

m.l Ninka tababbarka bilowga ah qaatay xagga ugaadhsiga, welise aan heer fiican gaarin.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Kaalinta uu noole ka qaato deegaankiisa. D.ka h. ee noole waxa lagu qeexi karaa cuntooyinka kala duwan ee uu quuto, kuwa isaga ugaadhsada, sida uu heerkulka ugu adkaysto iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-syo, m.dh) la-mid: qafis. Sanduuq shabaq ka samaysan oo shimbiraha, ugaadha iyo wixi lamida lagu hayo. 2. Qasac yar oo maar ah, qaada tiro xabbado ah oo buntuqa, bistooladda iyo wixi lamida la geliyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Lugta ariga, lo'da gammaanka iyo ugaadha inteeda hoose ee qanjaafaha leh. 2. Anqow. 3. Taakada kabaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) Xayawan u ugaadhasada xayawaannada kale cunto ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Kaalinta uu noole ka qaato deegaankiisa. D.ka h. ee noole waxa lagu qeexi karaa cuntooyinka kala duwan ee uu quuto, kuwa isaga ugaadhsada, sida uu heerkulka ugu adkaysto iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-syo, m.dh) la-mid: qafis. Sanduuq shabaq ka samaysan oo shimbiraha, ugaadha iyo wixi lamida lagu hayo. 2. Qasac yar oo maar ah, qaada tiro xabbado ah oo buntuqa, bistooladda iyo wixi lamida la geliyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Lugta ariga, lo'da gammaanka iyo ugaadha inteeda hoose ee qanjaafaha leh. 2. Anqow. 3. Taakada kabaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) (juqraafi) Xarriiqa lagu sheegi karo inay wareegsantahay oo xadeysa aragga eegaha, kaas oo ah dhulka dushiisa ama badda ugaadh dusheeda, meesha dhulka ama baddu ay u muuqdaan inay cirka kula kulmaan. Ogaanta ufuqu waxay ku xirantahay joogga eegaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) Xayawan u ugaadhasada xayawaannada kale cunto ahaan.

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho wiil orod iyo bootin dheer ama looga jeedo in uu noqdo wiil ugaadhsiga aqoon u leh.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) beel ugaadhsato ahaan jirtay oo gabooye qaadan jirtay. Waa dad la haybsooco oo farsamayaqaanno u badan. Li: Aji.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed carriseed xoolaha iyo ugaadhu ba daaqaan oo udgoon. Waxa uu u kala baxaa, adaarriyaad iyo adaarbiciid. Adaar badan baa ballayga ka dul baxay. Dh: adaadh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qofka ugaadhsada dugaagga iyo nafleyda halista ah. Maandhow urtaan mari sidii, adamadoonkiiye.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nafley ugaadhsiga inta kale ku nool.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ugaadha ka mid ah oo buuraha iyo meelaha ayda ah ayay ku nooshahay, labkeeguna waa goodir.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) haad weyn oo leh af cas co soo qallooca, ciddiyo dhaadheer iyo labo lugood oo guduudan. Waxa uu ugaadhsadaa sakaarada, shimbiraha, bakaylaha, iyo maqasha yaryar. Babbaw baa agtayda bakayle ka qaatay

waa la naqliyay ✓

(fal) ka war keen; aad u hubi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ugaadh oo kale noqo; sida ugaadha cidlajoog noqo oo ka dheeraw dadaka iyo deegaankooda. Jidka adari loo maro haddaan laga ugaahdoobin.

2

ugaadhaw -ga: (magac, lab, keli) ugaadh noqosho, sida ugaadha cidlajoogid oo ka dheeraad dad iyo deegaankiisa ba.

waa la naqliyay ✓

(fal) ugaadh ka yeel; sida ugaadha u la dhaqan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ugaadh dabasho: ugaadh ku noolaansho. Ugaadhsiga maroodigu waa mamnuuc. Dh: ugaadhsasho, gabraarasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) ugaadh soo dabo; ku noolaw ugaadh oo ka dhigo meherad. Ugaadhso laakiin ka ilaali dabargo'a.

waa la naqliyay ✓

(n) Uganda (yu-gaan-da); Kampala is the capital city

waa la naqliyay ✓

-a: (magacwadareed) dhirta inta geed gaabka ah cawskana ahayn. Geelu nagaadh buu noo daaqaa. Dh: xoogcaddo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Uganda

waa la naqliyay ✓

1

de: Uganda

2

initial: u

3

lx: Ugaanda

4

ps: n0-loc

5

key: Ugaanda

waa la naqliyay ✓

1

(Gaad-da)

2

1. Geed geedaha isku rara oo bixiya miro la cuno; caan wuxuu ku yahay goroyadaa mirihiisa jecel.

3

2. Cayaar lagu cayaaro laamaha gaadda iyo leebab (fiddi); leeb.

waa la naqliyay ✓

1

gaad¹: m.dh 1. Geedsaar leh miro macaan oo la cuno oo goroyaduna aad u jeceshahay, isla markaasna looga dhigto kabdhoodka (goonnibaarka) ciyaarta shacdurka. 2. Ul gaaban oo xooggan.

2

gaad²: f.g1 (-day, -dday) Nafley si lama filaan ah ugu kedin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Nafley si lama filaan ah ugu kedin. m.f.dh, gaadid.

waa la naqliyay ✓

1

v. stalk, creep up on, ambush, take by surprise

2

gaad vl. n. ambush

3

gaad [feminine] n. climbing plant species, with edible fruit; a traditional dance

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) attack suddenly or unexpectedly; ambush (aambuush), stalk (stook). —Syn: ambuscade, bushwhack, waylay (weeyleey)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, u dhuumo oo wax ku dhufo ama qabso.

2

gaad -da: (magac, dhedig, keli) geed jilicsan oo geedaha kale ka hoos baxa, urur u baxa oo ay xaskusha isku bah yihiin. Xooluhu ma daaqaan, duntiisuna waxay ka koobantahay miiqaq adag.

waa la naqliyay ✓

m. n. beard; chin

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) beard on a man's chin; beard (biirdh) ~ gar

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) fuqa hoose intiisa hore u soo taagan. Dh: gar.

2

gadh -ka: (magac, lab, keli) timaha ka baxa fuqa hoose ee ragga iyo orgida ama riyaha qaarkood. Gadhba gadh baa la tusaa!

waa la naqliyay ✓

1

a: gar {N}

2

de: beard; chin

3

lx: gadh

4

pd: (-ka Pl: gadhadh (ka))

5

ps: n4-m

6

key: gadh

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qiyaas ahaan, xagal caws ama caleen ah. Agaad bay Maryan maqasha u soo gurtay.

waa la naqliyay ✓

v. search

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) search (seerji); -ay/tay: seek (siik), investigate (in-vesti- geeyt); examine (ig-zaaman) ~ baar, raadi. -Syn: hunt, quest

waa la naqliyay ✓

1

(fal) raadi wax ka maqan ama ka dahsoon. Qaamuuska ka baadh macnaha ereyga. Dh: raadi, baar, ji.

2

baadh -ka: (magac, lab, keli) afarta haad ee turubku leeyahay mid ka mid ah. Dh: baar.

waa la naqliyay ✓

1

de: search

2

lx: baadh

3

pd: (baadhay / baadhdhay)

4

ps: v1=

5

see: baar {N}

6

key: baadh

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cadka awrku uu ka kaadsho ee dib u jeeda ee uu qaloonkana kala soo baxo. Dh: caar.

2

caadh -ka: (magac, lab, keli) xubinta taranka ee labka inta usha ah, jinsigii uu doono ba ha ahaadee. Dh: caar, qoodho.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhulka qod oo ciid ka soo gur, meel wax ka soo quf; ciid iyo wax la mid ah qori ama wax kale oo fiiqan ku qodqod oo baadhbaadh. Dh: faar, faag.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Col yar oo hubaysan oo isu raaca in ay wax dilaan; dooxato. 2. Xanuun sambabada wareema.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Col yar oo hubaysan oo isu raaca in ay wax dilaan; dooxato. 2. Xanuun sambabada wareema.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) col kooban oo si dhuumasho ah cid wax u yeela.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaada-ha)

2

Ged; dhalan; alab.

waa la naqliyay ✓

1

gaado¹: m.l Asluub; dhaqan.

2

gaado²: f.g3 (-atay, -adatay) Wax gaadmo ku dilid ama ku qabasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Wax si gaar ah u qiimeyn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Wax gaadmo ku dilid ama ku qabasho. m.f.dh, gaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. choose, select, elect

2

gaado m. n. character, personality, disposition

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil oohin iyo cabaad badnaa kolkii uu yaraa.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) dhaxan qabow oo roobka ku dhaafay soo celiyo. Dh: geydh.

2

gaydh -a: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo ciil aan wax laga qaban karin ku dheehan yahay oo lala calaacalo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef geel ah oo ishin ah marka ilmihiisu ka dhinto ama laga qalo oo maqaar iyo salaaxid lagu maalo. Igadh kaama gaaggixin, ajo kaama dhoobayn... Dh: igar.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, keli) kab duugowday ama raagtay.

waa la naqliyay ✓

n. calling card

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) card (kaadh) ~kaar. Ex: boosto kaadh; pos card [greeting card]

waa la naqliyay ✓

1

de: calling card

2

lx: kaadh

3

pd: (-ka)

4

ps: n -m

5

xe: Here is my calling card. {Eng}

6

xv: Waa kan kaadhkeygii.

7

key: kaadh

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) geed cawseed ka baxa ciid casta oo raarka laga sameeyo. Wallee geela maadhaa ka badan inadan maalayn.

2

maadh -ka: (magac, lab, keli) hanti badan oo qiimo weyn leh oo qaybo badan ka kooban; barwaaqo nooc walba leh oo lagu raysto. Dhulkeenna maadh adduun waxba kama maqna. Dh: hanti, khayraad, adduunyo.

3

maadh -ka: (magac, lab, keli) barwaaqo nooc walba leh oo lagu raysto. Meesha aan joogo maadh.

waa la naqliyay ✓

nąadh: m.l (-dhadh, m.l) la-mid: nąar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dar shiraac ama harag ah oo xoolaha lagu waraabiyo. Geelu sabaduu joogaaye naadhka u buuxi. Dh: dar.

waa la naqliyay ✓

nickname-unisex discoverer; to find out; get to know; become aware or realize; look after; take care of; knowledgeable; aware. Lit: he/she who takes care of or looks after another

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhadh oo isku urur; wax qoyan oo harraad dartii la il daran noqo. Laanyahay baxaysaa dantaa u qaadh biyo kuuma helayee. Dh: dhadh.

2

qaadh-ka: (magac, lab keli) edeg maqal loo oodo. Qaaliga Albaasaan ka dhigi qaadhka weylaha e. Dh: edeg.

3

qaadh -ka: (magac, lab, keli) qandoodsi ama dhadhid caleenta iyo midhuhu yeeshaan kolka ay harraadaan ama geedka laga gooyo. Xawaash qaadh ah ayaa maanta noo yimid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ugaar-ta)

2

Nafley banjoog ah oo aan dugaag iyo haad iyo bahallo kale midna ahayn ee daaqda oo hilibkeeda la cuno oo ay ka mid yihiin biciidka, dabataagta, cawsha, deerada, sagaarada...

waa la naqliyay ✓

1

ugaar¹: m.dh.u Nafley banjoog ah oo hilibkeeda la cuno sida biciidka, deerada, iyo wixi lamida.

2

ugaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Ugaar dilasho (qof). la-mid: ugaarso.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Nafley banjoog ah oo hilibkeeda la cuno sida biciidka, deerada, iyo wixi lamida. la-mid: ugaadh.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] game-animal; prey

2

ugaar v. hunt, go hunting

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m prey, hunt; wild game

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) wild animal; game (geeym) hunted for food or sport ~ ugaadh

waa la naqliyay ✓

1

Selvaggina

2

Wildgame

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ugaadh.

waa la naqliyay ✓

1

(Ugaas-ka)

2

Nin tol u taliya; madax; garaad; wayeel; iimaan; wabar; islaan; beeldaaje.

waa la naqliyay ✓

m.l Nin tol madaxnimadiisa loo caleemasaaray.

waa la naqliyay ✓

m.l Nin tol madaxnimadiisa loo caleemasaaray.

waa la naqliyay ✓

m. n. chief, king, sultan

waa la naqliyay ✓

name-m chief; king; sultan; boss

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) chieftain (jiif-tan), tribal chief; clan or tribe chief ~ garaad, malaaq, islaan

waa la naqliyay ✓

ama Ogaas, magac loo baxsho wiil saansaanyihii madaxda leh oo la filayo ama loogu ducaynayo in uu noqdo hoggaamiye ummadeed.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) madaxdhaqameed beel u taliya oo qayb ka ah dhaqanka Soomaalida. Wil yar baa laga dhigay ugaas. Dh: suldaan, garaad, iimaan, wabar, beeldaaje, islaan, malaaq.

waa la naqliyay ✓

1

cf: boqor, malaakh

2

de: chief, king, sultan

3

initial: u

4

lx: ugaas

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

key: ugaas

waa la naqliyay ✓

1

umaad¹: m.l Geeri, mawd, dhimasho.

2

umaad²: f.mg1 (-day, -dday) Nafley dhimasho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geeriyoo; dhimo.

2

umaad -ka: (magac, lab, keli) geeri; dhimasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Uraad-da)

2

Nuxrur iyo waxtar gaar ah oo cunnada iyo daaqu yeeshaan; urshi; saacad; saac.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saaca iyo waxtarka daaqu leeyahay. la-mid: urshi.

waa la naqliyay ✓

f. n. nourishment

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nuxurka iyo waxtarka daaqa iyo cunnadiisu keenaan. Soo sahami dhul ugbaad ah oo uraad leh. Dh: saacad, saac, urshi.

waa la naqliyay ✓

1

de: nourishment

2

initial: u

3

lx: uraad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

syn: dheef, nuxrur ~ nuxur, urshi

7

key: uraad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel dad bukaan ah la jiifiyo oo lagu daweeyo. Ninkii bukay waadh baa la dhigay. Dh: dhakhtar, isbitaal, cusbataal.

waa la naqliyay ✓

v. sweep

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (v) clean with a broom or brush; sweep (swiip) ~ fiiq, xaaq, xaar

waa la naqliyay ✓