udaleef
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
UDALEEF
Dignathia gracilis 10
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax cusboonaysiin ama qurxin. 2. Guri, meel ay hawo ka soo gasho u yeelid. 3. Dhul wax lagu beeri jiray in muddo ah nasin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax cusboonaysiin ama qurxin. 2. Guri, meel ay hawo ka soo gasho u yeelid. 3. Dhul wax lagu beeri jiray in muddo ah nasin. m.f.dh, dalayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dalee
v. found a country, establish a nation; decorate
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dalee
(fal) gal u samee. Kitaabka dalee. Dh: galee.
dalee: (fal) dhul wax lagu beeri jiray in muddo ah. nasi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dalee
de: found a country, establish a nation; decorate
lx: dalee
pd: (daleeyey)
ps: v2b=
key: dalee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daleed
-da: (magac, dhedig, keli) meel aan geed iyo guri midna ku oollin oo bannaan ah. Dh: daleel.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daleel
(Dalee-sha)
Aan cidi joogin; cidla'; bannaan; dalleen.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daleel
m.dh 1. Meel bannaan oo aan dugsi lahayn. 2. D. ah: meel cidla' ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daleel
m.dh 1. Meel bannaan oo aan dugsi lahayn. 2. D. ah: meel cidla' ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daleel
f. n. (adj.): evacuated area; empty, void
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daleel
(tilmaame) wax aan jirin ama meel madhan ah. Afdaleel ah weeyaan waxaad iigu amraysaaye.
daleel-sha: (magac, dhedig, keli) wax aan ciidan lahayn oo dayacan.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Daleel
Meel bannaan ama firaaqo leh. Daleel cidlo ah.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daleel
de: evacuated area; [atr.] empty, void
lx: daleel
pd: (/sha)
ps: n2-f
key: daleel
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daleen
-ka: (magac, lab, keli) meel ooddu ka gaaban tahay ama aanay ka adkayn oo laga dhici karo. Daleen buu dhurwaagu ka soo booday.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaaleef
-ta: (magac, dhedig, keli) mindi af daran; mindi aan af lahayn. Dh: raawis.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
IDOLEEF
(Idolef) S, C Cyperus niveus Retz. Cyperaceae.
C Mariscusa mauropus (Steud.) Cuf. Cyperaceae.
C Dignathia gracilis Stapf. Gramineae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gaalleef
(Gaalleef-ta)
1. Mindiyihii hore oo gaalada lagula dagaallami jirey, mid kamid ah.
2. Mindi weyn oo aan qurux badnayn oo dhan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaalleef
m.dh (-ffo, m.) 1. Nooc ka mid ah toorreyda oo godan. 2. Mindi dheer oo godan oo qaab toorrey leh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaalleef
f. n. large dagger
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaalleef
-ta: (magac, dhedig, keli) mindi yar oo af badan. Gaalleefahaagiyo, haku qabanin gowskoo, gardarrada ka nabad geli.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gaalleef
de: large dagger Alt sp: gaaleef
lx: gaalleef
pd: (-ta)
ps: n1-f
key: gaalleef
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaalleef
-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh engegan ah oo la saafo oo la solo; cad solan oo qallalan; hilbo solan oo waqti dheer la kaydsho. Jaalleef ugaadhiyo adaan jiidh la solay waayin, jilaal ma gawraco nin lihi sidigta jookhayse. Dh: saaf, solay, sargaf.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaanleef
-ta: (magac, dhedig, kali) bir tumaalku sameeyo oo daab leh oo lagu dagaallamo. Dh: abley. Wa: jaanleefyo.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
kabaleef
-ka: (n) lackey (laaki); toady (towdhi)
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Suddl-Reef
Koore shacaabi
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dale
/dheyl/ (n) waadi-yar.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dale
n., (a valley) far, -ti.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
deef
m.dh Garabka intiisa kore; qarqar.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
deef
m.dh Garabka intiisa kore; qarqar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
deef
-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah badarka la abuuro oo kolka la ridqo kimis laga samaysto.
deef -ta: (magac, dhedig, keli) garabka intiisa kore. Dh: qarqar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
leef
f.g1 (-fay, -ftay) Si tartiib ah carrabka wax u marin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
leef
f.g1 (-fay, -ftay) Si tartiib ah carrabka wax u marin. m.f.dh, leefid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
leef
v. lick
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
leef
-ay / tay: (v) lick (lik). Ex: eey baa leefay; a dog has licked it
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
leef
(fal) wax, carrabka ku tir; carrabka ku tiro. Malabka calaacasha ku tiixi oo leef.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
leef
de: lick
lx: leef
pd: (leefay)
ps: v1=tr
key: leef
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
leef
لعق، لحس
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ulee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax ul la dhicid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ulee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax ul la dhicid. m.f.dh, ulayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ulee
v. beat someone with a stick
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ulee
-yey / uleysay: (v) hit or beat with a stick; cane (keeyn)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ulee
(fal) ul ku garaac; ul la dhac.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ulee
de: beat s.o. with a stick
initial: u
lx: ulee
pd: (uleeyey)
ps: v2b=tr
key: ulee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afeef
(Afeef-ta)
Hadal, kolka la dooda hayo la hormarsado, oo waxyaalo la oran doono marmarsiinyo looga dhigo, ama waxyaalo laga baqa hayo sooqaadkood lagu gudbo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
afeef
m.f.dh Hadal, kolka la doodayo la hormarsado, og waxyaalo la oran doono marmarsiinyo looga dhigo, ama waxyaalo laga baqayo soo qaadkood lagu gudbo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
afeef
m.f.dh Hadal, kolka la doodayo la hormarsado, og waxyaalo la oran doono marmarsiinyo looga dhigo, ama waxyaalo laga baqayo soo qaadkood lagu gudbo. Tusaale: Afeef hore lahaw ama adkaysi dambe yeelo.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Afeef
Hypothesis
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
afeef
f. n. excuse, justification; prelude, preface
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
afeef
-ta: (n) 1. the act of stating one's position in advance. Ex: ama afeef hore lahow ama adkaysi danbe lahow; either you disapprove first or you endure later [proverb]
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Afeef
Prefazione
Preface
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
afeef
-ta: (magac, dhedig, keli) kolka la doodayo, hadal la hormarsado oo waxa dhici kara la iskaga sii mooso ama looga teello dhigto. Ama afeef hore lahow ama adkaysi danbe. Dh: asararad, dhaabe, teello.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
afeef
de: excuse, justification; prelude, preface
lx: afeef
pd: (-ta)
ps: n1-f
key: afeef
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
afeef
عذر
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aleel
(Alee-sha)
Bocoosha iyo tammaanka jaad ka mid ah oo aan waaweyneyn; bocool; tammaan; laji: cangaleel.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aleel
m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aleel
m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aleel
f. n., [collective] seashell species, small cowry shells
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aleel
-aleesha: (n) seashell (siisheel) ~ angaleel, bacool
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aleel
-sha: (magac, dhedig, keli) xaaxeeyada badda oo jaadad kala duwan leh. Waxaa loo adeegsadaa qurxinta qalabka guryaha. Inta dun lagu taxo ayaa kuula ahaanna loo isticmaalaa. Habar dhaliwayday aleel ku waalatay. Dh: alalaxay, aleeloxaaxaa, olixaaxaa, bacool, tammaan, laji, cangalee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aleel
cf: bocool, laji
de: seashell sp., small cowry shells
lx: aleel
pd: (/sha)
ps: n1-f-col
key: aleel
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aleen
m.l/dh (-eemo, m.dh) Koor yar oo geela loo xiro.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aleen
-ka: (magac, lab, keli) labada qori oo yaryar oo koorta gudeheeda ku dhexjira, midkood. Labada aleen ee koorta is le'egaysii. Dh: allane. alfa: (cilmi) 'saxarad' bixinno ka dhasha kaahfaahidda bu'aha curiyayaasha culus ee dabeeciga ah. Waa atam hilyam oo yeesha laba saldanab oo togan mar ku tuura labo elektaroon a = 2He-4.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabee
(fal) dab ku rid ama shid. Dabee girgiraha.
dabee: (fal) tamar ka buuxi adiga oo adeegsanaya koronto. Ii dabee taleefoonka. Dh: danabee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dacee
f.g2 (-ceeyay, -caysay) Wax dac ku wasakheyn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dacee
v. cause to overflow; make water dirty
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dacee
(fal) biyo ku daadaadi ceelka iyo darka inta u dhaxaysa.
dacee: (fal) wax dac ku wasakhay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dacee
de: cause to overflow; make water dirty
lx: dacee
pd: (daceeyey)
ps: v2b=
key: dacee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dakee
f.mg2 (-keeyay, -kaysay) 1. Sariir, kursi iyo wixi lamida ku dul raaxaysasho. 2. Biyo ku dul maraabayn (markab ama doon).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dakee
v. lie down, rest
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dakee
-yey / dakeysay: (v) have a pleasurable or good time; enjoy (injooy) ~ raaxayso
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dakee
(fal) gogol ku dul raaxayso oo ku dul naso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dakee
de: lie down, rest
lx: dakee
pd: (dakeeyey)
ps: v2b=
key: dakee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dalqe
(Dalqa-ha)
Dalqo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dalqe
m.l la-mid: dalqo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dalqe
m. n. uvula
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dalqe
-ha: (magac, lab, keli) dhanxanagga halka ugu danbaysa intaan hunguriga la gaadhin, cadka yar ee ku yaalla lana jaro. Dh: dalgo, hilibdalqe.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dalqe
de: uvula
lx: dalqe
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: dalqe
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
danee
f.g2 (-neeyay, -naysay) 1. Caano la lulayo biyo yar ku darid. 2. Wax tixgelin dheeraad ah siin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
danee
f.g2 (-neeyay, -naysay) 1. Caano la lulayo biyo yar ku darid. 2. Wax tixgelin dheeraad ah siin. m.f.dh, danayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
danee
v. interest someone, engage one's interest
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
danee
(fal) wax ku lexejecloo oo fiiro gaar ah u yeelo. Dh: danay
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
danee
de: interest s.o., engage one's interest
lx: danee
pd: (daneeyey)
ps: v2b=tr
key: danee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daree
f.g2 (-reeyay, -raysay) Nafley, nafley kale oo geel ah daro ku qabasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daree
v. get a strangle hold (in wrestling)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daree
(fal) «u ~» dar samee; dar laga cabbo xidh. Intaanan adhiga la soo horin u daree. dareeme -ha: (magac, lab, keli) miiqyo dhaadheer oo cayayaanka qaarkood leeyihiin.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daree
de: get a strangle hold (in wrestling)
lx: daree
pd: (dareeyey)
ps: v2b=
key: daree
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dawee
f.g2 (-weeyay, -weysay) la-mid: daawee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dawee
v. give medicine to, treat medically
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dawee
-yey / daweysay: (v) cure (kiyuur); remedy (ramedi); heal (hiil); treat medically. Ex: dawee bukaanka; cure the patient
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dawee
(fal) bukaan dabiib; qof xanuun hayo hel cudurkiisa nooca uu yahay oo daawo sii. Dh: dabiib, daawee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dawee
a: daawee
de: give medicine to, treat medically
lx: dawee
pd: (daweeyey)
ps: v2b=
key: dawee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dheef
(Dheef-ta)
1. Cunnada nafleydu cunto inta waxtarka leh; nuxrur; dux; cunno.
2. Wanaag; faa'ido; jil.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dheef
dheef¹: m.dh 1. Fiitamiinka cuntada, caanaha iyo wixi lamida ku jiro. 2. Dulsaarka faa'iido ahaan looga helo lacag bangi la dhigtay.
dheef²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka dh.: wax faa'iido ka helid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dheef
dheef¹: m.dh 1. Fiitamiinka cuntada, caanaha iyo wixi lamida ku jiro. 2. Dulsaarka faa'iido ahaan looga helo lacag bangi la dhigtay.
dheef²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka dh.: wax faa'iido ka helid. m.f.dh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dheef
f. n. food, nourishment; goodness; dividend, interest, benefit; income, profit; reward; vitamin
dheef v. benefit from, reap in, find something useful
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dheef
-ta: (n) 1. nutrition (nuutiri-shan); nourishment (noorishment); nutritious food ~ nafaqo 2. profit (profit)', benefit (ben efit); gain (geeyri) ~ macaash, faa'iido, ribix
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dheef
Proteine
Proteine
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dheef
-ta: (magac, dhedig, keli) qadar dulsaar ah oo laga bixiyo lacag bangi laga amaahday.
dheef -ta: (magac, dhedig, keli) macaashka laga helo wixii la tabcado. Dh: faa'iido, waxtar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dulee
(fal) dalooli oo dul u yeel.