ubax-guduud
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
UBAX-GUDUUD
(Ubah-gudud) N Indigofera intricata Boiss. Papilionaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Buuri
(Buuri-ga)
1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; Tabako.
2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno).
3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo; sigaar; shurrug; saliid; dawo; udgoon; kd.
4. Buuriga la qiiqiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
buuri
buuri¹: m.l 1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; tabaako. 2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno). 3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo: sigaar, shurug, saliid, daawo, udgoon iyo wixi lamida. 4. Buuriga la qiiqiyo.
buuri²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof ama wax cayilin, naaxin; wax weynayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
buuri
m.l 1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; tabaako. 2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno). 3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo: sigaar, shurug, saliid, daawo, udgoon iyo wixi lamida. 4. Buuriga la qiiqiyo.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BARI-GUDUUD
(Bari-gudud) N Heteropogon contortus (L) Roem. & Schult. Gramineae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xummad-guduud
m.dh (daawo) Cudur si aad ah la isu qaadsiiyo sida badan ku dhaca carruurta, waxaana keena baktiiriyada “streptococcus”. Waxaana laga qaadaa qof qaba ama qof jeermigu jirkiisa ku jiro oo aan bukin - waxaana la isugu gudbiya qufac ama caano jeermigu gaaray.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xummad-guduud
m.dh (daaw.) Cudur si aad ah la isu qaadsiiyo sida badan ku dhaca carruurta, waxaana keena baktiiriyada 'streptococcus'. Waxaana laga qaadaa qof qaba ama qof jeermigu jirkiisa ku jiro oo an bukin -waxaana la isugu gudbiya qufac ama caano jeermigu gaaray.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
MUKOY-GUDUUD
(Mucoi-gudud) S Ficus sycomorus L. Moraceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
XIBNO-GUDUUD
(Hibno-gudud) May Indigofera tinctoria L. Papilionaceae.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Afguduud
nickname-m red-lipped
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beyguduud
m.l Midab lo'aad ah, bey guduud ku dhafanyahay. la-mid: beycas.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
beyguduud
m.l Midab lo'aad ah, bey guduud ku dhafanyahay. la-mid: beycas.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Galguduud
pr. n., loc. Galgaduud [region of central Somalia.]
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
Galguduud
(n) region of central Somalia; Galgaduud
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Galguduud
cf: Dhuusomareeb
de: Galgaduud [region of central Somalia]
lx: Galguduud
pd: (Galgaduud)
ps: n0-loc
key: Galguduud
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
mayguduud
m. n., [abstract] reddish gray color (of camel)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
mayguduud
de: reddish gray color (of camel)
lx: mayguduud
pd: (-ka)
ps: n-m-abs
key: mayguduud
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beeyguduud
m. n., [collective] reddish gray color of cattle ~ livestock
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beeyguduud
de: reddish gray color of cattle ~ livestock
lx: beeyguduud
pd: (-ka)
ps: n-m-col
key: beeyguduud
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cawsguduud
-ka: (magac lab, keli) geed cawsaad laga sameeyo rarada kana baxa buuraleyda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haarguduud
m.dh Meel leh xammuuradda maryaha la gasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haarguduud
-da: (magac, hedig, keli) leel xammuuradda maryaha la gasho leh.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
COWS-GUDUUD
(Aus-gudud) N Sechima ischaemoides Forsk. Gramineae.
N Sechima nervosum (Rottl)Stapf. Gramineae.
S, N? Bothriochloa insculpta (A. Rich.) A. Camus. Gramineae.
N Cymbopogon schoenanthus (L) Spreg. Gramineae.
May Cymbopogon sp. Gramineae.
S Gisekia pharnaceoides L. Aizoaceae
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
GEED-GUDUUD
(Ged-gudud) ? Indigofera schimperi Jaub. & Spach. Papilionaceae.
S, C Polygala sp. aff. P. erioptera DC. Polygalaceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
CADAAD-GUDUUD
(Adad-gudud) C Acacia unispinosa (Fiori) Chiov. Mimosaceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
CARMO-GUDUUD
(Armo-gudud) S Limeum praetermissum Jeffery. Aizoaceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
CIDDI-GUDUUD
(Idi-gudud) May, S Caesalpinia trothae Harms. Caesalpinaceae.
May, S Caesalpinia erianthera Chiov. Caesalpinaceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DIGIR-GUDUUD
(Dighir-gudud) S, C Vignaunguiculata (L) Walp. Papilionaceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
XAMIR-GUDUUD
(Hamir-gudud) S Ximenia americana L. Olicaceae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
basbaas guduud
-ka: (n) paprika (paaprika); red peppers
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
KAADI-GUDUUDIS
(Kadi-gududis) May Acridocarpus glaucescens Engl. Malpighiaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yaxaduud
-ka: (magac, lab, keli) fadhi inta cidhbaha lagu fadhiisto gadhkana jilbaba la saaro oo darxumo ka muuqato. Yaxaduud xun ayuu u fadhiyaa. Dh: kambadhuud, yoxoob, yuurar, kuudud.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cirguduud
m.l la-mid: cirgaduud.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cirguduud
f. n., [compound] time before dawn ~ after sunset, when the sky is red
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
cirguduud
-da: (n) sunset glow; dusk (das-ki)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cirguduud
-da: (magac, dhedig, keli) labada waqti ee waaberiga iyo gabbaldhaca ee dhulku guduudan yahay. Cirguduudda sagal muuqday buu, ku cimro qaataaye. Dh: mood.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cirguduud
de: time before dawn ~ after sunset, when the sky is red {C & S}
lx: cirguduud
pd: (-da)
ps: n2-f-cmp
key: cirguduud
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gudguduud
m.l 1. Midab, midab guduud ahi meela dhowra kaga jiro. 2. Waabberi.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gudguduud
m. n., pl. redness of the sky at dawn; red objects ~ things
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gudguduud
de: redness of the sky at dawn; red objects ~ things Sg: guduud
lx: gudguduud
pd: (-ka)
ps: n8-m-pl
key: gudguduud
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaaxaduud
-ka: (magac, lab, keli) xanuun lafaha ku dhaca oo jajabiya laakiin laga daawoobo. Qaaxaduud ayaa ku dhacay oo laga daweeyey. Dh: tiinbaylafood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abaalgudid
(Abaalgudid-da)
Abaalmarin; abaalcelin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abaalgudid
m.f.dh eeg abaalgud². la-mid: abaalgud¹.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abaalgudid
-da: (magac, dhedig, keli) samafal iyo abaal hore laguugu galay celintii. Abaalgudiddu waa karaamayn iyo sharfin. Dh: abaalmarin, abaalcelin.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DUBAN-DUUR
(Duban-dur) N Lasiurus scindicus Henr. Gramineae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tibix-guud
m.dh 1. (xisaab) Guud ahaan, qayb ka mid ah isle'eg ama tibaax-xisaabeed. Marka laga hadlaayo tibxaale tibixyadu waa tibaaxaha oo la isugeeyo. 2. (xisaab) Tibixda guud ee susun ama dareerin waa tibaax la hoos dhigay abyoone, kaas oo lagu helo geleye kasta ee rabo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
tibix-guud
m.dh 1. (xisaab) Guud ahaan, qayb ka mid ah isle'eg ama tibaax-xisaabeed. Marka laga hadlaayo tibxaale tibixyadu waa tibaaxaha oo la isugeeyo. 2. (xisaab) Tibixda guud ee susun ama dareerin waa tibaax la hoos dhigay abyoone, kaas oo lagu helo geleye kasta ee rabo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
carraguduud
m.l Dhul midabka ciiddiisu cas tahay.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
carraguduud
m.l Dhul midabka ciiddiisu cas tahay.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Roob guduud
Blood rain
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
unug-gudeed
m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Unugyada inta u dhaxaysa.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
unug-gudeed
m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Unugyada inta u dhaxaysa.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
agaalliguduud
-da: (magac, dhedig, keli) xiddig cas oo la baasaysato.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
CADAAD GUDUUD
Acacia oliveri 10
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhoobo-guduud
m.dh (jooloji) Nooc tuullimaad oo daboola meelaha hooseeya iyo moolka gunta bad weynta, meelahaas oo gundhererkoodu 4.000 oo mitir uu ka badanyahay; dhoobo guduudaasi waxay sida badan ka kooban tahay walaxaan orgaanig ahayn.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
FILFIL-GUDUUD
(Filfil-gudud) S Capsicum abyssinicum Rich. Solanaceae.
S Capsicum annum L. Solanaceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
SHOORI-GUDUUD
(Sciori-gudud) S Rhizophora mucronata Lam. Rhizophoraceae.