u_madaxsalaax

m.f.dh eeg madaxsalaax.

-da: (magac, dhedig, keli) calaacasha gacanta timaha madaxa dulmarmarin. Madaxsalaaxidda ninka weyni waa diidmo asturan.

madaxsalaaxid-da: (magac, dhedig, keli) ilmo ama cid masuul laga yahay u sii laandayn oo gar iyo gardarraba ku taageerid. Dh: rabarabayn.

(Maaxsanaan-ta)

Wax maaxsan ahaan.

m.f.dh eeg maaxsan. la-mid: maaxsanaansho.

f. n., [abstract] state of being full of water

-ta: (magac, dhedig, keli) wax maaxsan ahaan; maaxi ay buuxisay ahaan. Maaxsanaanta laaska waan ugu imidday.

de: state of being full of water

lx: maaxsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: maaxsanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) meel fiican lahaan. Dh: madalfiicanaan.

m.f.dh eeg madalsan. la-mid: madalsanaansho (2), madashanaan, madashanaansho.

m.f.dh eeg maraxsan. la-mid: maraxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, kell) wax la madhxiyay oo meel kayd ahaan luugu qariyay ahaan. Dh: madhaxsanaan.

f.g1 (-xay, -xday) Cid sasabid. la-mid: suubasalaax.

-a: (magac, lab, keli) sasabid iyo sabaalayn. Suubaansalaax iyo inaad saami gooniya, wax ku siiso meeyee saantuun ha eegine. Dh: sabaalayn. Li: dagaalid.

m.f.dh eeg arradbaxsan. la-mid: arradbaxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar qabitaan; hu' sidasho.

de: thrust in from side to side

lx: ka mudbaxsanaa

pd: (mudbaxsanaa)

ps: adj-expr

key: ka_mudbaxsanaa

de: utilize, take advantage of; benefit from, make use of s.t. (not in a bad sense)

lx: ku manaafacaad

pd: (manaafacaaday)

ps: v1=expr

key: ku_manaafacaad

(Falaxfalax-a)

1. Dhirta qaarkeed diirkeeda, uunsi laga dhigto.

2. Qof galgal iyo hadal badan.

m.l 1. Geed quwaax faleenka ka mid ah oo leh beeyo marka la shido udgoon. 2. Beeyada laga guro geedka falaxfalaxa. 3. Qof firfircoon. 4. Qof bilicsan.

m. n. incense-bearing tree, (Euphorbia species)

falaxfalax m. n. happy-go-lucky ~ talkative person

nickname; name-m an incense-bearing tree sp., a happy-go-lucky or talkative person

-a: (magac, lab, keli) geed ka mid ah quwaax faleenka oo leh beeyo marka la shido udgoon. Beeyada laga guro geedka falaxfalaxa.

falaxfalax-a: (magac, lab, keli) qof firfircoon ee dedaalka badan.

falaxfalax-a: (magac, lab, keli) qof bilicsan oo qurxoon.

falaxfalax -da: (magac, dhedig, keli) hadalbadnida aan macno badan lahayn; galgal iyo hadalbadni.

falaxfalax -da: (magac, dhedig, keli) shey aan majiirnayn oo daadaanaya. Falalaxda biyaha halkan ka maqlaa. Dh: balagbalaq.

falaxfalax-da: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah dhir'abaareedka oo diirkeeda la shito.

(Gaaxsanaan-ta)

Neef gaaxsan ahaan.

m.f.dh eeg gaaxsan. la-mid: gaaxsanaansho.

f. n., [abstract] state of being left unmilked (animal); uncultivated, virgin, untouched (land)

-ta: (magac, dhedig, keli) neef gaaxsan ahaan.

de: state of being left unmilked (animal); uncultivated, virgin, untouched (land)

lx: gaaxsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: gaaxsanaan

-ka: (magac, lab, keli) qofka inahabardoobireedka ah.

(Maahsanaan-ta)

Wax maahsan ahaansho; khaafsanaan.

m.f.dh eeg maahsan. la-mid: maahsanaansho, maahsani.

f. n., [abstract] mental deficiency, absent-mindedness

-ta: (n) inattention (in-ateey-shin); preoccupation (piri-oki-peeyshin); absent-mindedness; daydreaming

-ta: (magac, dhedig, keli) mashquulsanaan dhanka maanka ah oo qofku isga oo jooga waxa laga sheekynayana uuna la socon. Maahsanaanta waxa iigu wacan Xaawalay dumar e. Dh: maqnaan, maahsani. Li: soo jeed.

de: mental deficiency, absent-mindedness

lx: maahsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: maahsanaan

-da: (magac, dhedig, keli) ismaaweelin waqtiga la isku dhaafiyo. Madadaalad ayaan qaadka u cunaa. Dh: maddadaalo, maaweelo.

madadaalad -ka: (magac, lab, keli) madaddaalo isku illawsiin ismaaweelin.

(fal) maadal fiican lahaw. Meeshaan degaay madalsamaw.

(fal) eeg madalsamaw

f.mg4 (-dkaa, -dkayd) Qof aan wax laga dhaadhicin karin ahaansho.

f.mg4 (-dkaa, -dkayd) Qof aan wax laga dhaadhicin karin ahaansho. m.f.dh, madax-adkaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): stubborn, obstinate, hard-headed

-madax-adkaa: (adj) unreasonable; stubborn (istaban), obstinate (oobastineeyt), unyielding (an-y Hl-ding), tenacious (ta-neey-shas), headstrong or dogged man ~ canaadi, macangag

-ga: (magac, lab, keli) keni adayg: dhega adayg aan hadalka dadka dhug loo yeelan oo la iska dhegeysto. Iska daa madaxadaygga. Dh: macanggagnimo.

(Madaxfarad-ka)

Wareer xun.

m.l Wareer iyo xanuun dadka madaxa ka qabta.

m.l Wareer iyo xanuun dadka madaxa ka qabta.

m. n., [compound] bad headache, sharp pain in the head, migraine

-ka: (n) strong headache, usually affecting only one side of the head; migraine (maaygareeyn) ~ goonjab

-ka: (magac, lab, keli) eeg madaxanuun.

cf: wareer

de: bad headache, sharp pain in the head, migraine

lx: madaxfarad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: madaxfarad

-ta: (magac, dhedig, keli) xadaysnaan oo daari lagu garto lahaan. Beeruhu madaysnaan kama maarmaan. Dh: daariyaysnaa.

makalaalax¹: m.l.kh M. ah: Qof hurdo laga kiciyay oo aan weli baraarugin.

makalaalax²: f.mg1 (-xay, -xday) Qof hurdo ka kicid isagoon weli bogan.

-a: (magac, lab, keli) qof hurdo laga kiciyay oo aan weli baraarugin.

m.f.dh eeg naaxsan. la-mid: naaxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) shishlaan; wax cayilan ahaan.

de: be grateful to

initial: u

lx: u abaalhay

pd: (abaalhayey)

ps: v2a=expr

key: u_abaalhay

pr. n., loc. Dar es Salaam [capital of Tanzania.]

(n) Dar es Salaam; the capital and largest city of Tanzania

de: Dar es Salaam [capital of Tanzania]

lx: Daarasalaam

ps: n0-loc-f

key: Daarasalaam

m.f.dh eeg faraxsan. la-mid: faaraxsanaan, faaraxsanaansho, faraxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid faraxsan ahaan.

-a: (magac, lab, keli) qaboojin iyo dejin.

(duco) labo kala soconaysaa ay isku sagootiyaan iskuna nabadgelyeeyaan. Macasalaama berri baan soconayaaye. Dh: nabadgelyo.

m.dh Nabadgelyo.

m.dh Nabadgelyo.

f. n. leave, farewell greeting

-da: (magac, dhedig, keli) gunno yar oo qofka soconayaa uu dadka asxaabta ah iyo carruurta uu u laabo.

macasalaamo-da: (magac, dhedig, keli) erey lagu yidhaa qofka soconaya. Huunno macasalaamo Ilaahay ha iskeen tuso. Dh: salaama.

bw: Arabic

de: leave, farewell greeting

lx: macasalaamo

pd: (/ha)

ps: n6-f

key: macasalaamo

m.dh la-mid: madalsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madalsamaan

madax-adayg¹: m.l Wax ka dhaadhicid la'aanta qof ku sugnaado, garmaqaatenimo.

madax-adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Ka m.: wax samayntooda diidid. 2. Ku m.: wax ku adkaysasho.

madax-adayg¹: m.l Wax ka dhaadhicid la'aanta qof ku sugnaado, garmaqaatenimo.

madax-adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Ka m.: wax samayntooda diidid. 2. Ku m.: wax ku adkaysasho. m.f.dh, madax-adaygid.

m. n., [compound] stubbornness, hard-headedness

-ga: (n) obstinacy (oobis-tanasi)-, single-mindedness; hard line; stubbornness ~ see also [eeg] macangag

-ta: (magac, dhedig, keli) keni adkaan oo wax tiisa mooyee ta dadka aan maqlin ahaan. Ilmaha madaxadkaanta waa laga waaniyaa. Dh: madax'adayg, keni'adkaan.

-a: (magac, lab, keli) xanuun ka yimaad barkimada oo si xun loo barkado. Qof uu madaxkadhac hayo dhan ma eegi karo. Dh: barkimadhac.

m.f.dh eeg mahadsan. la-mid: mahadsanaansho.

m.dh la-mid: mehersanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) naag meher lagu xidhay oo la guursaday ahaan. Waajibaad badan ayaa maharsanaanta ka ratibmaya. Dh: mehersanaan.

m.f.dh eeg maragsan. la-mid: maragsanaansho, meregsanaan, meregsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) marag ahaan; markhaati ahaan. Maragsanaanta aan la isku ogolayni maragsani maaha.

m.dh la-mid: marqanaan.

m.f.dh eeg mayacsan. la-mid: manyacsanaan, manyacsanaansho, mayacsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) caano soo dhanaanaanaya ahaan. Dh: maydhanaanaan.

mayacsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) suyucsanaan oo qoyaan siniin yeesha lahaan.

mayacsanaan-ta: (magac, dhedig, keli) kibir manaanakh ah kibirsanaan. Dh: mannaanakhsanaan.

m.f.dh eeg sayaxsan. la-mid: sayaxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax sayax leh ahaan.

f.g1 (-xay, -xday) la-mid: suubaan-salaax.

-a: (magac, lab, keli) sasabo iyo koolkoollin cid wax ugu sheegid. Waar wiilka yar suubasalaaxa ka daa oo shawdh u qaao. Dh: xannaanayn.

m.f.dh eeg wabaxsan. la-mid: wabaxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo wixii la mid ah biyo ka dhergsan oo gaajoonaya ahaan.

Qalab lala kaashado xagaltocxinta ee ka samaysan birciideed culus.

m.f.dh eeg abasaxsan. la-mid: abasaxnaan, abasaxnaansho, abasaxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) diyaar ahaanta ay hashu abaahinta awrka isku diyaariso iyo astaamaha baahidaa tilmaamaya.

m.f.dh eeg arwaaxsan. la-mid: arwaaxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) farxad dareemid; faraxsanaan.

m.f.dh eeg aslaaxsan. la-mid: aslaaxsanaansho.