u_aabayeel
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_aabayeel
de: pay attention to, be concerned about, consider
initial: u
lx: u aabayeel
pd: (aabayeelay / aabayeeshay)
ps: v1=expr
key: u_aabayeel
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u aabayeel
v. pay attention to, be concerned about, consider
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aabayeel
aabayeel¹: m.l 1. A. ah: qaddarinta ama tixgelinta cid la siiyo. 2. la-mid: aabayeelid.
aabayeel²: f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aabayeel
f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin. Tus.: 'Argagixisadu cidna uma abayeesho'. m.f.dh., aabayeelid.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aabayeel
-ay / aabayeeshay: (v) respect (ris-pekt); consideration or courtesy. Ex: Waxba uma aabayeelin; he didn't respect anything ~ turid, —u aabayeel: (v) be considerate (bi kon-sidereyt); be thoughtful ~ tixgali —u aabayeelid -da: (n) consideration (kon-sidereyshin)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xaaraami
(Xaaraami-ga)
Qofka xaaraanta fala oo aan u aabayeelin, siiba tuugga wax xadidda badan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaaraanquute
-ha: (magac, lab, keli) qof aan xalaasha iyo xaaraanta midna u aabayeelin oo kuu arkaba cuna.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_garabyeel
de: support, give support
initial: u
lx: u garabyeel
nt: garabyeel (ka) [vn2-m]
pd: (garabyeelay)
ps: v1=expr
key: u_garabyeel
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aabbayeel
(fal) tixgeli, danee ama u tudh. Cadawgii magaaladii buu duqeeyay isaga oo an u aabbayeelin shicibka. Dh: tudhis, danayn, tixgelin
aabbayeel-ka: (magac, lab, keli) cid kale, u tudhid ama u danayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u garabyeel
v. support, give support
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
YABAARAYEEL
[YABARAYEL] Gardenia floril 01
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_qabee
bw: qubee {C & S}
de: wash ~ bathe s.o.
initial: u
lx: u qabee
pd: (qabeeyey)
ps: v2b=expr
syn: maydh
key: u_qabee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Waayeel
(Waayeel-ka)
1. Qof fil weyn.
2. Taliye; madax; duq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waayeel
waayeel¹: m.l (-llo, m.dh) Qof fil weyn ama wax garad ah.
waayeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) la-mid: waayeelow.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
waayeel
m.l (-llo, m.dh) Qof fil weyn ama wax garad ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waayeel
m. n. mature adult, old person, elder; wise man, counselor
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
waayeel
-ka: (n) 1. elderly person; senior citizen; old person. Ex: guryaha waayeelka; the housing for senior citizens 2. responsible person; grown-up; adult; mature person ~ waxgarad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waayeel
-ka: (magac, lab, keli) qof da' jooga ama garaad iyo odaynimi la bidayo. Kor waayeel waa wada indho. Dh: cirroole. Li: carruur.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waayeel
cf: jammaamuur
de: mature adult, old person, elder; wise man, counselor
initial: w
lx: waayeel
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: waayeel
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baabacee
v. run zigzag ~ in a disorderly way
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daadyeel
-sha: (magac, dhedig, keli) ceeryaamo timaadda xili roobaadka dadyeel baa na kala qarisey ani iyo xoolihii. Dh: dhedo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
farayeel
-ka: (magac, lab, keli) nin farsamo yaqaan ah oo biraha xadiidka ee dhiska laabi yaqaan. Dh: birollaab.
farayeel -ka: (magac, lab, keli) biraha xadiidka ah ee inta la farsameeyo oo la isku laallaabo, guryaha lagu dhiso.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kaabadee
(fal) dhisme, rukunno xajiya u samee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
taamyeel
f.g1 (-eelay, -eeshay) Wax dhammaystirid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
taamyeel
(fal) dhammaystir, wax ebyi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baahabeel
-ka: (magac, lab, keli) gaajo iyo baahi jirtay tirid; dhergid oo haqabbeelid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caanateel
(Caanateel-ta)
Xoolo si gaar ah loo dhaqo, in caanohooda iyo waxa caanaha laga sameeyo la iibsho; maamulka xoolaha jaadkaas ah, iyo meesha lagu hayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caanateel
caanateel¹: m.l 1. la-mid: caanaddiiq 1. 2.C. ah: xoolo lagu dhaqo meel u dhow tuulo ama magaalo si caanahooda loo suuqgeeyo. 3. C. ah: qof dhaqa xoolahaas. 3. la-mid: caanateelid.
caanateel²: f.g1 (-eelay, -eeshay) Meel magaalo ama tuulo u dhow xoolo ku dhaqid si caanahooda loo suuq geysto. la-mid: caanaddiiq².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caanateel
f. n. dairy cattle, dairy farming, dairy
caanateel: v. raise dairy cattle
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caanateel
-ka: (magac, lab, keli) xoolo si gaar ah loo dhaqaaleeyay oo caanahooga iyo wixii ka soo baxa oo la iibgeeyo. Dh: caanadiiq.
caanateel -ka: (magacwadareed) dadka caanaha xoolahooda iibsha oo aalaa aan ka fogaan magaalooyinka iyo tuulooyinka oo agtooda dega. Dh: caanadiiq.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darabyeel
-ka: (magac, lab, keli) nadaafadda diiniga ah, xubnaha qashinsaarka ee muuqda maydhid. Darabyeel ayaa lagaa rabaa intaanad weysesan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaabadee
f.g2 (-deeyay, -deysay) Maanso iyo wax la mid ah dhaabad u yeelid.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gambaleel
-ka: (n) bell (beel) ~ ganbaleel
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gambaleel
-ka: (magac, lab, keli) dawan ama jaras. Gambaleel ayaa dugsiga loo sameeyey.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ganbaleel
-ka: (n) bell (beel) ~ gambaleel
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garabyeel
(Garabyeel-ka)
Garab u noqod; taageero; kaalmo: hiillo; tiiris.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garabyeel
garabyeel¹: m.l Garab u noqod; taageero; hiillo.
garabyeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Gacanqabasho; taageero siin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garabyeel
-ka: (magic, lab, keli) cid kale, garab u noqod. Dh: taageero, kaalmo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
taakaleel
-ka: (magac, lab, keli) walaaca qofku kolba si isyidhaahdo ma ku dhaqaaqdaa ma daysaa. Taakaleel baa arrintaa igaga jira. Dh: walaac.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_caalhel
de: have the capability to do ~ prevent s.t.
initial: u
lx: u caalhel
pd: (caalhelay)
ps: v1=cmp
key: u_caalhel
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waabaayee
f.g2 (-yeeyay, -yaysay) 1. Nafley sumayn. 2. Waran, fallaar iyo wixi lamida waabaayo marin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waabaayee
v. poison
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waabaayee
(fal) sun iyo waabaayo mari ama sii.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waabaayee
de: poison
initial: w
lx: waabaayee
pd: (waabaayeeyey)
ps: v2b=tr
key: waabaayee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aabayeelid
(Aabayeelid-da)
U dan gelid; tixgelin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aabayeelid
m.f.dh eeg aabayeel². la-mid: aabayeel¹ (2), aabeyeelid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aabayeelid
vl. n., [compound] attention, consideration, being concerned about
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aabayeelid
de: attention, consideration, being concerned about
lx: aabayeelid
pd: (-da)
ps: vn1-f-cmp
key: aabayeelid
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
shankayeel
-ka: (magac, lab, keli) waa weel wax lagu kala miisto oo ah galaan rubuc la'.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
YABAARA-YEEL
(Yabara-yel) C Gardenia fiorii Chiov. Rubiaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aabbayeelid
-da: (magac, dhedig, keli) tixgelin iyo u tudhid. Hawlfulinta ciidanka waa in la raaciyo aabbayeelid iyo tudhid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aabbayeelis
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg aabbayeelid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cunaqabatee
f.mg2 (-teeyay, taysay) Ka c.: cid waxay u baahanayd u diidid (siiba xag dhaqaale). la-mid: cunaqabo (2).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cunaqabatee
f.mg2 (-teeyay, taysay) Ka c.: cid waxay u baahanayd u diidid (siiba xag dhaqaale). m.f.dh, cunaqabatayn. la-mid: cunaqabo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cunaqabatee
v., [compound] choke off, restrict, sanction, blockade
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
cunaqabatee
-yey/cunaqabataysay: (v) impose an embargo on
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cunaqabatee
(fal) ciqaab siyaasadeed oo lagu go'doominaayo saar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cunaqabatee
de: choke off, restrict, sanction, blockade
lx: cunaqabatee
pd: (cunaqabateeyey)
ps: v2b=cmp
key: cunaqabatee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
karaamabeel
-ka: (magac, lab, keli) sharaf la'aan taagan; xushamad iyo haybad la'aan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kulaalayaal
m.l/dh (juqraafi) Gobolka ku yaal inta u dhexaysa kulaalaha woqooyi iyo kulaalaha koonfureed oo marmarka qaarkood loo yaqaan jiidda kulul. Jiidaas waxay qorraxdu toos isu dul taagtaa laba jeer sannadkii, iftiinka qorraxduna uguna dhaco jeenjeedh, cimilo ooreededuna waa kulaal. Eraygu wuxuu inta badan xambaarsanyahay meelo ku qabsan loolka sare, tusaale, ugu fogaan ilaa 30° w iyo k, halkaasoo xaaladda cimilada kulaalayda, tusaale, ahaan, laga helo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kulaalayaal
m.l/dh (juqraafi) Gobolka ku yaal inta u dhexaysa kulaalaha woqooyi iyo kulaalaha koonfureed oo marmarka qaarkood loo yaqaan jiidda kulul. Jiidaas waxay qorraxdu toos isu dul taagtaa laba jeer sannadkii, iftiinka qorraxduna uguna dhaco jeenjeedh, cimilo ooreededuna waa kulaal. Eraygu wuxuu inta badan xambaarsanyahay meelo ku qabsan loolka sare, tusaale, ugu fogaan ilaa 30° w iyo k, halkaasoo xaaladda cimilada kulaalayda, tusaale, ahaan, laga helo.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Kulaalayaal
Tropics
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kulaalayaal
-sha: (magacwadareed) jugraafi ahaan, gobolka ku yaal inta u dhexaysa kulaalaha woqooyi iyo kulaalaha koonfureed oo marmarka qaarkood loo yaqaan jiidda kulul. Jiidaas waxay qorraxdu toos isu dul taagtaa laba jeer sannadkii, iftiinka qorraxduna uguna dhaco jeenjeedh, cimilo ooreededuna waa kulaal. Eraygu wuxuu inta badan xambaarsanyahay meelo ku qabsan loolka sare, tusaale, ugu fogaan ilaa 30° w iyo k, halkaas oo xaaladda cimilada kulaalayda, tusaale ahaan, laga helo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_wehelyeel
de: be a companion to; keep s.o. company
initial: u
lx: u wehelyeel
pd: (wehelyeelay)
ps: v1=expr
xe: Keep me company!
xv: Ii wehelyeel!
key: u_wehelyeel
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_xagaggeli
de: struggle with two opponents, wrestle one man against two
initial: u
lx: u xagaggeli
nt: xagaggelin (ta) [vn-f]
pd: (xagaggeliyey)
ps: v2a=expr
key: u_xagaggeli
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
YABAAREYEEL
Gardenia fiorii 01
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
YABAAROYEEL
Gardenia fiorii 01
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xabaalwaayeel
-sha: (magac, dhedig, keli) xabaal weyn oo qof weyn loogu talagalo.