u yeedh
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
u yeedh
-ay / tay: (v) call (kool) ~ wac, u yeer
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aab
erey ixtiraam iyo qaddarin ah oo ilmuhu aabbihii ugu jawaabo kolka uu u yeedho. Dh: aabbo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baan
(fal) la garran qof ama dad gar iyo dacwadi idin ka dhaxayso. Si wanaagsan u baan oo ha caytamin. Dh: garran, dacwi.
baan: (fal) baaq oo u yeedh. Soomaali khayr baan ugu baanayaa.
baan: (fal) caddee oo qeex. Eray kalana waw noqonayaa unug yar baan baanay
baan: (fal) hadal gooddi, faan iyo dhaar isugu jira dheh.
baan: (qurub) falkaabe ah oo ka kooban 'baa' iyo 'aan' oo la isku daray. Cali baan arkay. Buux baan bariidiyey. Dh: ayaan.
baan -ka: (magac, lab, keli) hey'ad lacagta maamusha, kaydisa oo ilaalisa. Dh: bangi.
baan -ta: (magac, dhedig, keli) laba duul ama laba qof oo ay dacwad dhextaallo doodda dhexmarta. Arrinta bir ha ku galinee, baan ku gala. Dh: baane.
baan -ta: (magac, dhedig, keli) dheefta dheeraadka ah ee la siiyo qofku markuu cawarmo ama jabo ama taag darreeyo la siiyo. Dh: nafaqayn, buullayn, baanasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baaqitaan
-ka: (magac, lab, keli) cid kale, u yeedhid ama codsi u jeedin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
e
(e'): xarafka shanaad ee xuruufta Af-Soomaaliga, ahna shaqal gaaban oo u qorma: E, e, E, e.
e: (xidhiidhiye) hadal ama tixo isku taxa oo xidhiidhiya. Mararka qaar eray bay ku dabakarantaa kolna goonni ayay isu taagtaa sida: Waa Aadane u yeedha. Ha kaa qaboobo e, shaaha iska dhig.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gacanhaadi
(fal) «u ~» gacanta ama marada u taag si uu kuu arko oo uu u garto in aad u yeedhayso, waayo meel dheer oo codkaagu uusan gaadhayn buu joogaa.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
habqamid
-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan macno iyo milgo lahayn oo badan ku sheekayn; si aan caddayn u yeedhyeedhid. Dh: hadaaqid. Li: murtiyayn
habqamid -da: (magac, dhedig, keli) si aan habaysnayn u socosho ama u cararid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
habqan
(fal) hadal aan macno lahayn iska dheh; si aan caddayn u yeedhyeedh. Dh: yabaq.
habqan: (fal) dad, col ama ciidan, si aan habaysnayn u soco; si iska daba tegid ah u soco.
habqan -ka: (magac, lab, keli) hadal badan oo an macno iyo milgo lahayn.
habqan -ka: (magac, lab, keli) socod ama orod isdhexyaac ah oo ay dadku kala hadhhadhayaan. Dh: habayaaq.
habqan-ka: (magac, lab, keli) dad ama wax kale oo raaberaabe ama kooxkoox u socda. Habqankaagii, hadba qaar yimid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jabindhabad
-ka: (magac, lab, keli) sida danabka u yeedhid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jibaarwac
-a: (magac, lab, keli) qof xoog badan u yeedhid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jibindhabo
(fal) sida jibinta u yeedh.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
madkoole
-ha: (magac, lab, keli) geed madagta laga goosto. Madkoole madagtiisu degdegbay u dhacdaa.
madkoole -ha: (magac, lab, keli) qofka madagta wax ku guba. Madkoole u yeedh xididka hayga gubee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
masaafagey
(fal) meel masaafo jirta gee oo ku soo meheri. Gabadh aabbeheed nool yahay masaafagey ha odhane aabbeheed u yeedh. Dh: masaafee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
masaafay
(fal) meel masaafo jirta gee oo ku soo meheri. Gabadh aabbeheed nool yahay masaafay ha odhane aabbeheed u yeedh. Dh: masaafee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qasan
(tilmaame) budo iyo dareere isku laaqan ah. Liin qasan noo keen. Dh: laaqan.
qasan: (tilmaame) isku dhex mulaaqan. Xafiis qasan ayaa lagu keenay.
qasan: (tilmaame) neef dhedig oo lab badan saartay oo rimin ah. Qaalintu way qasan taha dibida ka celiya oo dibi qudha u daaya.
qasan: (tilmaame) murugsan oo meel laga fur meel laga xidho midna lahayn. Xaajadu wa qasan tahaye odayo u yeedha.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saadsad
-ka: (magac, lab, keli) wax in ay kugu yimaaddaan u yeedhad; wax in ay kugu yimaaddaan awaalad. Dh: saadsasho, saadsi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saadsasho
-da: (magac, dhedig, keli) 'wax xun' inay kugu dhacaan, jeclaysi, jeclaysad.
saadsasho-da: (magac, dhedig, keli) wax inay kugu dhacaan awaalasho, dhiciddooda u yeedhasho. Dh: saadsi, saadsad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saadsi
-ga: (magac, lab, keli) jeclaysasho.
saadsi -ga: (magac, lab, keli) wax dhiciddooda awaalad, dhiciddooda u yeedhad. Dh: saadsaho, saadsad,
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saxal
-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah meerayaasha; raage.
saxal-ka: (magac, lab, keli) xumaan cudur noqota. Saxal buu u yeedhaa qabiil loo sed buriyaaye.
saxal -ka: (magac, lab, keli) xanuun ama caabuq.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yeedh
v. call
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
yeedh
(v) see [eeg] u yeedh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yeedh
(fal) (u ~) dhawaaq u samee; kaalay ku dheh. Caasha u yeedh.
yeedh: -a: (magac, dhedig, keli) hirar hawada iyo wixii la mid ah, ku dhexjira oo abuura dareen dhegtu maqasho. Yeedhii xalay dhanka dooxada ka baxaysay tolow maxay ahayd?. Dh: cod, jabaq.
yeedh: -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq cid ku wajahan oo kaalay ah. Dhagoole yeedh ma maglo. Dh: yeer.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yeedh
a: yeer {N}
de: call With preposition u
initial: y
lx: yeedh
pd: (yeedhay)
ps: v1=
key: yeedh
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u jeed
v. see, know, understand
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u yeel
v. agree with ~ to something, consent
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u yeer
v. call (someone / up); shout to
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
u yeer
-ay / tay: (v) call (kool) ~ wac, u yeedh
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u jeedi
v. address, speak to; direct something towards
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
-yeed
de: of, having to do with
lx: -yeed
ps: n-gen-suf
xe: the Somali people [lit: the people of Somalia]
xv: =-eed
key: -yeed
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
feedh
m.dh (-dho, m.l) (daawo) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
feedh
m.dh (-dho, m.l) (daaw.) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
feedh
f. n. rib
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
feedh
-ay / tay: (v) hit with the fist; punch (panjiy, box (bookis) ~ feer
feedh -ka: (n) box (bokis)
feedh -ta: (n) rib (riib) ~ feer
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
feedh
(fal) gacanta oo faraheedu duuban yihiin, cid kale xoog ugu dhufo. Dh: feer.
feedh: (fal) timaha shanlay ama fidhin dhex marmari si ay u kala baxaan oo u qurxoonaadaan. Dh: feer, fidh, shanlee.
feedh-a: (magac, lab, keli) lafaha sida qaansada ah ee dhinacyada noole badan ku yaal middood. Cishaduu Ilaahay, carradeenna joojee, Aadan ciidda ka alkumay, xaawana cadkiisiyo, feedh calaanta laga dhigay. Wa: feedho.
feedh -ka: (magac, lab, keli) ciyaar caan ah oo ku dhisan labo qof oo feedh isla dhaca, oo lagu dagaallamo gacmaha intooda hore oo faruhu laaban yihiin. Maxamed Cali Kalay wuxuu ku caan aha feedhka. Dh: feedhfeedh, feedhtan.
feedh -ka: (magac, lab, keli) faraha gacanta oo la duubo oo gacanta xaggeeda hore bud loo ekeysiyo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
feedh
a: feer {N}
de: rib
lx: feedh
pd: (-dha)
ps: n1-f
key: feedh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jeedh
-a: (magac, dhedig, keli) beel bulsheed ab wadaag ah; tol isir dhalasho midayso. Jeedh bay wadaagaan labada oday.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
U gee
Add
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
u gee
-yey / geysey: (v) deliver (di-li-ver); bring (biring) ~ gaarsii.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ureed
m.l (-dyo, m.dh) (baayoloji) Dareenka urta ama dariiqadda wax lagu uriyo; tani oo lagu helo qaabilayaasha urta ama qaabilayaasha ku jira organnada ureed, sida sanka, kuwaas oo xasaasi u ah hawada ama kiimikooyinka ka dhasha biyaha. Nashaadinta qaabilayaashaasi waxay sababtaa inay u gudbiso wararka maskaxda iyaga oo sii maraya dariiqa dareen wadaha ureed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ureed
m.l (-dyo, m.dh) (baay.) Dareenka urta ama dariiqadda wax lagu uriyo; tani oo lagu helo qaabilayaasha urta ama qaabilayaasha ku jira organnada ureed, sida sanka, kuwaas oo xasaasi u ah hawada ama kiimikooyinka ka dhasha biyaha. Nashaadinta qaabilayaashaasi waxay sababtaa inay u gudbiso wararka maskaxda iyaga oo sii maraya dariiqa dareen wadaha ureed.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ureed
-ka: (magac, lab, keli) wax ur la xidhiidha.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Weedh
Sentence
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
weedh
-a: (n) sentence (sen-tanis); word (woordh); opinion ~ weer, kalmad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
weedh
-a: (magac, dhedig, keli) ereyo taxan oo macne buuxa oo la garan karo leh. Weedh gaaban ayuu macallinku tusaale ka dhigay Dh: hawraar, hadal, weer.
weedh-ka: (magac, lab, keli) dun ama haylaaq yar oo lagu xidho wajiga ilaa laga gaadho gadaadka xarrago ama calaamad dagaal ahaan. Dh: weer.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xeedh
f. n., (mass n.): suet, kidney-fat
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xeedh
de: suet, kidney-fat
initial: x
lx: xeedh
pd: (-dha)
ps: n1-f-mass
see: xayr {N}
key: xeedh
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
ARYEED
Asparagus africanus 01
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u eexo
v. take sides with
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u jeel
v. desire, long for; need
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u reeb
v. save, leave (a portion) for someone
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_jeed
de: see, know, understand
initial: u
lx: u jeed
pd: (jeeday)
ps: v1=expr
xe: I dont see how I can get out of (this situation).
xv: Si aan uga baxona uma aan jeedo.
key: u_jeed
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_yeel
de: agree with ~ to s.t., consent
initial: u
lx: u yeel
pd: (yeelay)
ps: v1=expr
xe: They agreed to it.
xv: U yeeleen.
key: u_yeel
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_yeer
de: call (s.o. / up); shout to
initial: u
lx: u yeer
pd: (yeeray)
ps: v1=
xe: Call back in a minute.
xv: Daqiiqad ka dib u soo yeer.
key: u_yeer
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yeedhe
-ha: (magac, lab, keli) qof waxyeellada dadka ka damqada oo had iyo jeer gurmadkooda isku mashquuliya. Yeedhe hadduu yeedho dhibbaa jirtee eega. Dh: yeere, yeedheyeedhe.
yeedhe -ha: (magac, lab, keli) qof waxyeellada dadka ka damqada oo had iyo jeer gurmadkooda isku mashquuliya.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yeedhi
(fal) kolba erey ama weedh u sheeg cid kaa daba qoraysa. Ardayda cashirka u yeedhi. Dh: yeeri.
yeedhi: (fal) buun, hoon siidhi iyo wixii la mid ah ka dhawaaji. Gobayska qaado oo kaga yeedhi. Dh: yeeri
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yeedho
(fal) (u ~) cid iskaa u waco; u qaysho; u dhawaaqo, ii imaadda ku dheh. Nin kula shaqeeya u yeedho. Dh: waco, yeero.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaxeedh
-ka: (magac, lab, keli) cawsha keeda lab.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jexeedh
-ka: (magac, lab, keli) cawl wayn oo goonnidaaq noqda oo aan cawsha kale raacin. Dh: jucuur, jexeer, jaxeer. Wa: jexeedho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku jeed
v. head towards, go to; face
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u leexo
v. turn (to ~ towards)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u xeebo
v. pity, take pity on; show kindness to, support
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_jeedi
de: address, speak to; direct s.t. towards
initial: u
lx: u jeedi
pd: (jeediyey)
ps: v2a=expr
key: u_jeedi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayeesh
-ka: (magac, lab, keli) xoolaha intooda aad u jilicsan. Dh: hoome, ruqe.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
koryeedhi
-ga: (magac, lab, keli) nooc baabuurtii hore ka mid ah. Koryeedhi baan Jigjiga ka soo raacnay. Dh: koryeeri.