Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Tuula-da)

2

Magaalo aad u yar; buulo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, ml.) Magaalo yar oo meel miyi ah ku taal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, ml.) Magaalo yar oo meel miyi ah ku taal.

waa la naqliyay ✓

f. n. village

waa la naqliyay ✓

-tuulada: (n) village (vil-laj) Ex: reer tuulaad; village people

waa la naqliyay ✓

1

Villaggio

2

Village

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daabiyad yar oo dadku wax ka iibsado ama magaalo yar. Dh: daabiyad. Li: caasimad.

waa la naqliyay ✓

1

a: buulo

2

de: village

3

initial: t

4

lx: tuulo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: tuulo

waa la naqliyay ✓

قَرْيَةً

waa la naqliyay ✓

1

tuul¹: m.l la-mid: tųur¹.

2

tuul²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: tųur³.

waa la naqliyay ✓

v. load; dump in a heap, pile (up); throw

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is dul saarsaar ama meel ku wada ururi oo tiiri. Cawskan gur oo tuul. Dh: taallay, tuumi.

2

tuul-ka: (magac, lab, keli) qalab waxyaabo badan ka kooban oo matoorrada, raadyayaasha iyo wixii la mid ah, lagaga shaqeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: tuur

2

de: load; dump in a heap, pile (up); throw

3

initial: t

4

lx: tuul

5

pd: (tuulay)

6

ps: v1=tr

7

key: tuul

waa la naqliyay ✓

1

(Buula-da)

2

Magaalo aad u yar oo badanaa ka kooban buulal; tuulo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Degaan buulal badan ka dhisanyihiin; tuulo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Degaan buulal badan ka dhisanyihiin; tuulo.

waa la naqliyay ✓

f. n. village

waa la naqliyay ✓

-buulada: (n) small village; hamlet (haam lit) ~ duddo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) magaalo yar badanaa ka kooban buulal. Buulo bannaankeeda lama dego. Dh: dabaayid, kaam, tuulo.

waa la naqliyay ✓

1

a: tuulo

2

de: village

3

lx: buulo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: buulo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uushay, -uulatay) Indhakuul marsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uushay, -uulatay) Indhakuul marsasho. m.f.dh, kuulasho.

waa la naqliyay ✓

v. apply make-up on one's eyelashes, put on eyeliner

waa la naqliyay ✓

1

de: apply make-up on one's eyelashes, put on eyeliner

2

lx: kuulo

3

nt: kuulad (ka) [vn-m], kuulasho (/da) [vn-f]

4

pd: (kuushay)

5

ps: v3b=intr

6

key: kuulo

waa la naqliyay ✓

1

(Tuuga-da)

2

1. Wax xadidda; tuugnimo; tarooxnimo; xatooyo.

3

2. Qof dheddig oo keli ah ama koox wax xadda.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax xadidda; tuugnimo; xatooyo. 2. Qof dheddig ah oo keli ah wax xadda. 3. Koox wax xaddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax xadidda; tuugnimo; xatooyo. 2. Qof dheddig ah oo keli ah wax xadda. 3. Koox wax xaddo.

waa la naqliyay ✓

f. n. female thief ~ robber; theft, robbery

waa la naqliyay ✓

-tuugada: (n) [plural of tuug -ga] thieves (thii-vis); thugs (thaagis); robbers

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dadka wax xada, koox tuug.

waa la naqliyay ✓

1

de: female thief ~ robber; theft, robbery

2

initial: t

3

lx: tuugo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: tuugo

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Wax meel isugu geysasho. 2. (f.mg) Wax meel isugu imaasho. 3. Timaha tuurid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Wax meel isugu geysasho. 2. (f.mg) Wax meel isugu imaasho. 3. Timaha tuurid. m.f.dh, tuurasho.

waa la naqliyay ✓

v. pile up, be amassed ~ gathered together

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tuusan ka dhigo; tuunso.

2

tuuro: (fal) ciyaar'markaaga rido. Tuuro waranka markaaga.

waa la naqliyay ✓

1

de: pile up, be amassed ~ gathered together

2

initial: t

3

lx: tuuro

4

pd: (tuurtay)

5

ps: v3b=intr

6

key: tuuro

waa la naqliyay ✓

1

(Qaryad-da)

2

Magaalo yar; tuulo; buulo.

waa la naqliyay ✓

m.l Berriga intaa aan magaalo ama tuulo ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

caanateel¹: m.l 1. la-mid: caanaddiiq 1. 2.C. ah: xoolo lagu dhaqo meel u dhow tuulo ama magaalo si caanahooda loo suuqgeeyo. 3. C. ah: qof dhaqa xoolahaas. 3. la-mid: caanateelid.

2

caanateel²: f.g1 (-eelay, -eeshay) Meel magaalo ama tuulo u dhow xoolo ku dhaqid si caanahooda loo suuq geysto. la-mid: caanaddiiq².

waa la naqliyay ✓

1

ka¹: mu.ti.l (kuwa, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: “Ka yimid waa Cali”. la-mid: kan².

2

ka²: h (nax) Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa ama hortiisa : a) qurub la xiriira meesha laga dhaqaaqay ama wax laga qaaday. Tusaale: “Balcad ayuu ka yimid”, “Qalin ayuu jeebkiisa ka soo bixiyay”, “Tuulo ka tuulo ayuu nastaa”; b) qurub barbardhigid loo isticmaalo. Tusaale: “Marka waxaa ka weyn Xamar”; c) qurub la xiriira meel uu fal ka dhacay ama laga gudbayo. Tusaale: “Kooxdan buu ka cayaarayaa”, “Halkaas buu guri ka dhisay”, “Waddada buu ka tallaabay”.

3

ka³: (-ka) q.l Qodob magaca lab dib loogu qodbo si looga dhigo wax cayiman. Wuxuuna raacaa magacyada lab oo ku dhammaada b, d, f, l, n, r, s (sh). Qodobkaa waxaa ka farcama: -ga, -ha, -a oo raacaan magacyada kale ee labka ah. Tusaale: “ nin+ka- >ninka, buug+ka->buugga”.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Miyi ama tuulo magaalo ka aadid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Magaalo yar; tuulo; buulo. la-mid: qaryo.

waa la naqliyay ✓

1

xarfasho¹: m.f.dh eeg xarfo². la-mid: xarfad¹.

2

xarfasho²: m.dh 1. Dhaqaaq tartiib ah ee biyaha sare ee badda ama haro oo ay dabayshu dhaqaajiso iyo dhaqaaqyada kale ee la midka ah sida ciidda iyo wixi lamida. 2. (jooloji) Tuulimaad kasta oo dhulka dushiisa ah oo la soo qaaday, gaar ahaan ka barafku tuulo amase biyaha ka yimaada barafka.

waa la naqliyay ✓

m.l Berriga intaa aan magaalo ama tuulo ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

ka¹: mu.ti.l (kuwa, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: Ka yimid waa Cali. la-mid: kan¹.

2

ka²: h (nax) Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa ama hortiisa : a) qurub la xiriira meesha laga dhaqaaqay ama wax laga qaaday. Tusaale: Balcad ayuu ka yimid. Qalin ayuu jeebkiisa ka soo bixiyay. Tuulo ka tuulo ayuu nastaa. b) qurub barbardhigid loo isticmaalo. Tusaale: Marka waxaa ka weyn Xamar; c) qurub la xiriira meel uu fal ka dhacay ama laga gudbayo. Tusaale: Kooxdan buu ka cayaarayaa. Halkaas buu guri ka dhisay. Waddada buu ka tallaabay.

3

ka³: (-ka) q.l Qodob magaca lab dib loogu qodbo si looga dhigo wax cayiman. Wuxuuna raacaa magacyada lab oo ku dhammaada b, d, f, l, n, r, s (sh). Qodobkaa waxaa ka farcama: - ga, -ha, -a oo raacaan magacyada kale ee labka ah. Tusaale: nin + ka -> ninka, buug + ka -> buugga.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhaqaaq tartiib ah ee biyaha sare ee badda ama haro oo ay dabayshu dhaqaajiso iyo dhaqaaqyada kale ee la midka ah sida ciidda iyo wixi lamida. 2. (jool.) Tuulimaad kasta oo dhulka dushiisa ah oo la soo qaaday, gaar ahaan ka barafku tuulo amase biyaha ka yimaada barafka.

waa la naqliyay ✓

/vilij/ (n) xaafad; tuulo.

waa la naqliyay ✓

/vilijar/ (n) reer-xaafadeed; tuulo-joog.

waa la naqliyay ✓

Buulo, Tuulo

waa la naqliyay ✓

s.m. - tuulo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) magaalada ama tuulada caano u iibgee.

2

caanadiiq-a: (magac, lab, keli) shaqada iibgeynta caanaha; iibinta caanaha ka shaqaysigeeda.

3

caanadiiq-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo caanaha xoolaha meel magaalo ama tuulo ah u iibgeysa. Aamina waa caanaqiid.

4

caanadiiq -da: (magacwadareed) dadka caanaha magaalooyinka ama hayjadaha u iibgeeya. Baabuurkii caanadiiqdii buu qaaday. Dh: caanaley.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoolo si gaar ah loo dhaqaaleeyay oo caanahooga iyo wixii ka soo baxa oo la iibgeeyo. Dh: caanadiiq.

2

caanateel -ka: (magacwadareed) dadka caanaha xoolahooda iibsha oo aalaa aan ka fogaan magaalooyinka iyo tuulooyinka oo agtooda dega. Dh: caanadiiq.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Batula

waa la naqliyay ✓

name-f chaste, virgin

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Batula

3

lx: Batuulo

4

ps: name-f

5

key: Batuulo

waa la naqliyay ✓

s.m. - qas, buuq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) agabka reerka ka hadha marka la guuro; raar u sameeya tuulamaha. tuulan: (tilmaame) wax isdulsaaran, oo isku urursan.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh kolkii ay dhalatay miisaankeedu yaraa ama fududaa; magaca gabadh jimidh yar.

waa la naqliyay ✓

name-f dark, black

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh madow u dhalatay.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Galmo. 2. la-mid: fuulid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. getting on top of something; sexual intercourse

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fuulitaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: fuulid

2

de: getting on top of s.t.; [fig.] sexual intercourse

3

lx: fuulmo

4

pd: (/da)

5

ps: vn-f

6

key: fuulmo

waa la naqliyay ✓

f. n. July (seventh month of Roman calendar)

waa la naqliyay ✓

Juillet.

waa la naqliyay ✓

-Luulyada: (n) July (julaay) ~ Luuliyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bisha toddobaad ee bilaha Miilaadiga.

waa la naqliyay ✓

1

cf: bil {It}

2

de: July (seventh month of Roman calendar)

3

lx: Luulyo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f-time, n6-f

6

key: Luulyo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ushay, -ulatay) la-mid: qafilo.

waa la naqliyay ✓

(fal) qafil ku xidho. Sanduuqaaga qutulo yaan lagaa xadine. Dh: xidho.

waa la naqliyay ✓

Garaanagar-bireed leh caarado fiiqan oo dilindillayn loogu xardho dusha salaaxmada shamiintada ee gudaha aqallada iwm.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ushay, -ulatay) 1. Wax sukuliye ku tumasho. 2. Badar si isha looga bixiyo aayar u tumasho. 3. Digir duban qob ka qaadasho. la-mid: shukulo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ushay, -ulatay) 1. Wax sukuliye ku tumasho. 2. Badar si isha looga bixiyo aayar u tumasho. 3. Digir duban qob ka qaadasho. m.f.dh, sukulasho. la-mid: shukulo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg tukube.

waa la naqliyay ✓

/tuumalt/ (n) bulaan (sawaxan).

waa la naqliyay ✓

n., qaylo, -adi; dhawaaq, -i.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Qalab dhuuban oo dhexda ka daloola oo dareeraha,hawada iyo wixi lamida ay maraan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Qalab dhuuban oo dhexda ka daloola oo dareeraha,hawada iyo wixi lamida ay maraan.

waa la naqliyay ✓

f. n. tube, pipe

waa la naqliyay ✓

-tuubbada: (n) pipe (paayp); hose (hoows); conduit (kon-dhu-wit); tube (tuub) ~ dhuun. Ex: tuubbada biyaha; the water pipe

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qalab caag ka samaysan oo biyaha ama dareere kale meel lagaga soo saaro ama lagu geeyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: tube, pipe

2

initial: t

3

lx: tuubbo

4

pd: (-da)

5

ps: n6-f

6

syn: dhuun {It}

7

key: tuubbo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Lafo iyo wixi lamida tuud kala bixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Tuugma-da)

2

Baryo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: tuugid.

waa la naqliyay ✓

f. n. begging, entreaty

waa la naqliyay ✓

-tuugmada: (n) begging (beeging); plea (pilii); request (rik-weesti); petition (pa-ti-shin); praying (pareey-ing); entreaty ~ baryo , codsasho, tuugis

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) baryo ama wax waydiisasho. Dh: baryo, qarafo.

2

tuugmo-da: (magac, dhedig, keli) baryo, yaboohsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: begging, entreaty

2

initial: t

3

lx: tuugmo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

syn: baryo {C & S}

7

key: tuugmo

waa la naqliyay ✓

inch. v. become a thief

waa la naqliyay ✓

1

de: become a thief

2

initial: t

3

lx: tuugow

4

pd: (tuugoobay)

5

ps: v1=inch

6

key: tuugow

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Cid sadaqo weyddiisasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Cid sadaqo weyddiisasho. m.f.dh, tuugsasho.

waa la naqliyay ✓

v. beg, go begging, ask for alms

waa la naqliyay ✓

-tuugsaday / tuugsatay: (v) panhandle (paan-han-dhel); beg (beeg); cadge (kaaj); solicit (soli-sit) ~ yaboohso

waa la naqliyay ✓

(fal) baryootan ama dhawr tayso oo dadka wax waydiiso, soo meero.

waa la naqliyay ✓

1

de: beg, go begging, ask for alms

2

initial: t

3

lx: tuugso

4

nt: tuugsad (ka) [vn-m], tuugsasho (/da) [vn-f], tuugsi (ga) [vn-m]

5

pd: (tuugsaday)

6

ps: v3a=

7

key: tuugso

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: tųuran.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] loaded, piled up

waa la naqliyay ✓