tusunaami

Tusunaami

f.g2 (-iyay, -isay) Geel in uu uugaan sameeyo ku kallifid.

(fal) cid kale wax ku guubaabi. Dh: uugaabi, tirtirsii.

uugaami: (fal) xoolo urursan si degdeg ah u wad oo jahee. Uugaami adhiga oo u diid in ay kala leexleexdaan.

magac ama naanays loo baxsho wiil nuunaasa ama hoos u hadla.

f.mg2 (-iyay, -isay) Jaan iyo jiib cayaar la raacid.

(fal) jaan iyo jiib cayaar la raac.

m.dh Fardo nugaaleed qurux badan, leh seyn dheer iyo bacroor dheer.

-ga: (magac lab keli) qoraalka sida uu u dhigan yahay aan loo akhriyi karin oo aan la garan karin waxa looga jeedo. Dh: madmadaw.

m.f.dh eeg tuunsan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax tuunsan noqosho.

v. force feed from a spoon ~ special cup

de: force feed from a spoon ~ special cup (as a sick person, baby or animal)

lx: ku qulaami

nt: qulaamin (ta) [vn-f], qulaamis (ka) [vn-m]

pd: (qulaamiyey)

ps: v2a=expr

key: ku_qulaami

(Musuraarid-da)

Musaraarid.

m.dh la-mid: musaraarid.

-da: (magac, dhedig, keli) musaraar qaadid oo fajac iyo sas la yuururid. Dh: anfariirid, fajicid.

-ka: (magac, lab, keli) raad xarriijimo cad cad ah oo ka hadha dhididka uskagga noqda. Dh: qaajeer.

-ka: (magac, lab, keli) socsocod aan ujeeddo lahayn.

vl. n. indicator, index

de: indicator, index

initial: t

lx: tusaal

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: tusaal

-ga: (n) potty (poo-ti); chamber pot

m.l la-mid: tuunsasho.

-ga: (magac, lab, keli) marka qofku sameeyo dulmi uu cid ku dulmiyo hadal.

bunaaxi¹: m.l la-mid: banaaxiyid.

bunaaxi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) la-mid: banaaxi².

(fal) neef lo' ah, ci dheer samee oo aad u ci. Dibiga bunaaxinaya Khayro badan baa leh.

bunaaxi -ga: (magac, lab, keli) lo'da cideeda barwaaqada. Baqar lo' ah banaaxiga gu'gii baydi iyo raaxo.

m.l (-iyo, m.l) Kuul laga sameeyey xabagta maydiga oo la warshadeeyey oo dumarku qoorta ku xirtaan.

-da: (magac, dhedig, keli) kuul buurbuuran oo haweenku waayadii hore xidhan jireen. Aynu wada xayaadnee soo xidho cunaabida. Dh: cunnaabi.

name-m lion, brave

(fal) dhinac u rid. Dh: ciirsii, dullaami, dilaami.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof islaan ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof Islaam ka dhigid. m.f.dh, islaamin.

v. make (someone) a Muslim, convert to Islam

-yey / say/ yeen / nay: (v) make someone accept Islamic faith

(fal) qof muslin ah ka dhig.

islaami -ga: (magac, lab, keli) qofka aaminsan in Diinta Islaamka wax lagu xukumo.

de: make (s.o.) a Muslim, convert to Islam

lx: islaami

pd: (islaamiyey)

ps: v2a=tr

key: islaami

(Nuunaas-ka)

Hadal badan oo hoos loo lee yahay oo aan milgo lahayn; guraabbaas; guryan; gunuunuc.

nuunaas¹: m.l 1. Hadal hoos loo yiraahdo oo qof ku muujinayo in aanu wax raalli ka ahayn; gunuunuc. 2. la-mid: nuunaasid.

nuunaas²: f.mg1 (-say, -stay) Wax aanu raalli ka ahayn dartii hadal hoos ugu dhihid (qof).

v. murmur, mutter

de: murmur, mutter

lx: nuunaas

nt: nuunaas (ka) [vn2a-m]

pd: (nuunaasay)

ps: v1=

key: nuunaas

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ku q.: qof jirran jeenan siin. 2. ku q.: nafley wax ay cabto si khasab ah afka ugu shubid.

(fal) qof aan wax liqi karayn dareere kolba inyar afka kaga shub. Ninka buka caanaha ku qulaami. Dh: jal.

(Sanaani-da)

Farammaggooggada jaad ka mid ah; waxay leedahay kolay ay ka buuxiso wax khad la moodo.

m.dh Xayawaan yar oo bacool ku dhex jira lehna faro uu wax ku qabsado oo badda ku nool lana cuno oo leh qanjiro dhala wax khad madow la moodo oo uu ku kaydsado kolay yar oo oogadiisa ku yaal.

f. n. squid, cuttlefish

-da: (magac, dhedig, keli) farmaggooggada jaad ka mid ah oo leh kolay ay ka buuxiso wax khad la moodo oo ay sii dayso kolka ay cabsooto.

de: squid, cuttlefish

initial: s

lx: sanaani

pd: (-da)

ps: n-f

key: sanaani

-da: (magac, dhedig, kali) lacagaha la isticmaalo ee aan wargadda ahayn. Dh: dhururi, sunuud; qaddaadiic.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid tanaad ka dhigid.

v. enrich, make someone rich ~ wealthy

(fal) mustaqbal fiican u yeel; caawi inuu hore u maro.

de: enrich, make s.o. rich ~ wealthy

initial: t

lx: tanaadi

pd: (tanaadiyey)

ps: v2a=tr

key: tanaadi

(Tubnaan-ta)

Wax tuban ahaan.

m.f.dh eeg tuban. la-mid: tubnaansho.

f. n., [abstract] state of being piled up; crowdedness

-ta: (magac, dhedig, keli) wax tuban ahaan. Tubnaan ayaa lagu waraabiyaa xoolaha kolba in.

de: state of being piled up; crowdedness

initial: t

lx: tubnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: tubnaan

m.f.dh eeg tufan. la-mid: tufnaansho.

(tilmaame) wax la tufay ahaan.

-ga: (magac, llab, keli) tuhmaysi.

m.dh.kh (-iyaal, m.l/dh) T. ah: wax gacan lagu farsameeyay (bir).

-da: (magac, dhedig, keli) nabar tummaati ah ku dhufasho, kumudid gacan qabsi xoog ah.

m.f.dh eeg tuman. la-mid: tumnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel tuman ahaan; xoomsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) tudhnaan: ceesid.

(Tusaala-ha)

1. Tusmo wanaagsan oo lagu daydo ama xun oo laga fogaado.

2. Wax hadal kale ama dood caddeeya oo tilmaama ama markhaati u noqda.

3. Wax cid wax lagu dhacsiiyo ama waano u noqda.

m.l (-layaal, m.l/dh) Matal; masal; misaal. la-mid: tusaalo.

m.l (-layaal, m.l/dh) Matal; masal; misaal. la-mid: tusaalo.

m. n. example; citation

-tusaalaha: (n) example (ig-saam-pol); illustration (i-lus-tareey-shin); sample (saam-pal) ~ tusaalo

Esempio

Example

-ha: (magac, lab, keli) cashar, xisaab ama wax kale, si loo fahmo tilmaamo laga baxsho.

tusaale -ha: (magac, lab, keli) shax ama wax kale oo wax lagu muujiyo.

de: example; citation

initial: t

lx: tusaale

pd: (/ha)

ps: n7-m

syn: misaal

key: tusaale

مثل

m.dh la-mid: tusaale.

f. n. example

-tusaalaha: (n) example (ig-saam-pol); illustration (i-lus-tareey-shin); sample (saam-pal) ~ tusaale

-ha: (magac, lab, keli) tusmo wanaagsan oo lagu daydo ama xun oo laga fogaado; tusaale.

de: example

initial: t

lx: tusaalo

pd: (/da)

ps: n6-f

see: tusaale

key: tusaalo

Acacia nilotica 01

-da: (magac, dhedig, keli) agabka reerka ka hadha marka la guuro; raar u sameeya tuulamaha. tuulan: (tilmaame) wax isdulsaaran, oo isku urursan.

Wax badan oo si cumur ah, meel la isugu keenay; uruursan; tuban; tuuran.

tuunsan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Alaab wax meel la isugu uruuriyey noqosho.

tuunsan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ku uruuray noqosho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ku uruuray noqosho. m.f.dh, tuunsanaan.

der. [adjective] amassed, piled up, accumulated, clustered

(tilmaame) meel ku urursan aan filiqsanayn. Dh: urursan. Li: filigsan.

bw: tuuran

de: amassed, piled up, accumulated, clustered

initial: t

lx: tuunsan

pd: (tuunsanaa)

ps: adj-der

syn: tuban

key: tuunsan

(fal) cid kale guubaabi oo wax ku tirtirsii.

m.dh la-mid: uugaan.

-da: (magac, dhedig, kel) eeg uugaabo.

uugaamo-da: (magac, dhedig, keli) isku duubnida tiro dad ah ama xoolo wadar ahaan degdeg ugu jiro oo dhan isku raaca.

m.dh Dabci wanaagsan oo qof leeyahay oo u diida in uu xumaan uurka ku hayo.

m.dh Dabci wanaagsan oo qof leeyahay oo u diida in uu xumaan uurka ku hayo.

-da: (magac, dhedig, keli) caloolxaadhni; aan uurka xumaan lahayn. Dh: uursamaan. Li: uurxumi.

m.f.dh eeg xusan. la-mid: xusnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) sheegnaan oo wax la xuso ahaan. Geesigu intuu nool yahay xusnaanta kama helo.

bunnaahi¹: m.l la-mid: banaaxiyid.

bunnaahi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay) la-mid: banaaxi².

(fal) sida dibida u ci' oo bunnaaxo samee. Dibiyahaw bunnaahi doog daaqdaye. Dh: bunnaaxi.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Curyaan ka dhigid. 2. Hawl, arrin iyo wixi lamida xannibid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Curyaan ka dhigid. 2. Hawl, arrin iyo wixi lamida xannibid. m.f.dh, curyaamin.

v. cripple

-yey / say: (v) disable, damage, or impair the functioning of; cripple (kirippal) Ex: mudaharaad warshadahii curyaamiyey; a strike that crippled the factories

curyaami -yey / say: (v) cause someone to lose the use of a limb or limbs