Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Tusma-da)

2

1. Sida eg oo wanaagsan; abbaar; marin; daw.

3

2. Meel la isu tusmeeyey, la isu asteeyey.

4

3. Hab gaar ah oo beesha reer miyigu u degto.

5

4. Buugagga iyo kutubta qoran docdooda lagu dhigo qaybaha (baababka, fasallada) kitaabka iyo magacyadooda iyo bogagga laga helo; tus; fahraso.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hab reer miyigu u dego meel cusub. 2. Calaamad la dhigo meel la degi rabo. 3. Taxanaha cinwaanada buug.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hab reer miyigu u dego meel cusub. 2. Calaamad la dhigo meel la degi rabo. 3. Taxanaha cinwaanada buug.

waa la naqliyay ✓

f. n. post, fixed ~ assigned place; index, contents (of a book)

waa la naqliyay ✓

name-unisex post, fixed ~ assigned place; index, content; guidance

waa la naqliyay ✓

-tusmada: (n) 1. contents (kon-ten-tis); index (in-dakis). Ex: tusmada buugga; the contents of the book. 2. an area of settlement of a nomadic community

waa la naqliyay ✓

1

Indice

2

Index

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh wiilal badan ka daba dhalatay. Waxa gabadha loo rajaynayaa in ay noqoto akhlaaq wanaagsan oo ku dayasho leh.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel la hubsaday in reer ama wax kale la dejin karo oo la ilaaleeyay.

2

tusmo -da: (magac, dhedig, keli) hab gaar ah oo beesha reer miyigu u degto.

3

tusmo -da: (magac, dhedig, keli) kaalin cid ugaar ah loo yaqaan.

4

tusmo -da: (magac, dhedig, keli) meel la isu tusmeeyey; la isu asteeyey.

5

tusmo -da: (magac, dhedig, keli) qoraalka buugta xagga hore ama dambe kaga yaal ee cutubyada buuggu ka kooban yahay magacyadooda lagu sii qoro. Tusmada buuga weli miyaad akhriday.

6

tusmo -da: (magac, dhedig, keli) sida eg, abbaar, wanaagsan, marin daw. Tusmo wanaagsan keen.

waa la naqliyay ✓

1

de: post, fixed ~ assigned place; [ext.] index, contents (of a book)

2

initial: t

3

lx: tusmo

4

pd: (/da)

5

ps: n-f

6

key: tusmo

waa la naqliyay ✓

محتويات

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-untay, -umatay) 1. (f.g) Bir qalab ka samaysasho. 2. (f.mg) Wan dhufanan ka dhigaasho. 3. (f.mg) Qof wuxuu jecelyahay ku raaxaysasho. 4. (f.mg) Ku t.: qof korkii ama wax kale ku durdurin, ku baabbacayn; cagaha la dhicid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-untay, -umatay) 1. (f.g) Bir qalab ka samaysasho. 2. (f.mg) Wan dhufanan ka dhigaasho. 3. (f.mg) Qof wuxuu jecelyahay ku raaxaysasho. 4. (f.mg) Ku t.: qof korkii ama wax kale ku durdurin, ku baabbacayn; cagaha la dhicid. m.f.dh, tumasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. pound, beat ~ hammer something for oneself

2

tumo v. have fun, play around

waa la naqliyay ✓

1

-tuntay / tumatay: (v) enjoy oneself; have fun

2

ku tumo -tuntay / tumatay: (v) 1. trample; beat down with the feet. 2. violate (vaay leeyt); disobey (dis-o-beey)

3

la tumo: (v) have a love affair with

waa la naqliyay ✓

1

(fal) amley iyo wixii la mid ah, bir ka samayso

2

tumo: (fal) ciyaar caways ka qaybgal.

3

tumo: (fal) ku qof korkiisa ama wax kale korkood, ku durduri, xoog ku dulmar, ku dul dhabaabacay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si aan cidi arkin u marid meel ama u gelid. Dusmo ayuu ku soo galay gudaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Abbaar-ta)

2

Sida eg, tusmo; marin; aaddanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Asluub-ta)

2

Dhaqanwanaag; anshax; tusmo; marin.

waa la naqliyay ✓

1

(Fahrasa-da)

2

Kitaabka, meesha lagu qoro fasallada iyo kiiba bogga laga helo; tusmo; (ama fahrasad).

waa la naqliyay ✓

1

(Ishaara-da)

2

Far ku fiiq; baaq; tusmo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jid-ka)

2

1. Dhul si farsamo ah loo falay oo loo adkeeyey oo in la maro loogu talaggalay; daw; waddo; marin; dhabbe.

3

2. Sida eg oo gartu ku jirto; xaq; garsoor; tusmo.

4

3. Sharci; qaanuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Sunna-ha)

2

1. Samafal la iska doona hayo in la sameeyo, waajibse aan ahayn; wax lays faray, faralse aan ahayn.

3

2. Wax wanaagsan oo la jideeyey; tusmo suubban; shareeco.

4

3. Dhalan; abuur; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

(Tusaala-ha)

2

1. Tusmo wanaagsan oo lagu daydo ama xun oo laga fogaado.

3

2. Wax hadal kale ama dood caddeeya oo tilmaama ama markhaati u noqda.

4

3. Wax cid wax lagu dhacsiiyo ama waano u noqda.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaq-a)

2

1. Sida ama waxa eg; tusmo; abbaar; jid.

3

2. Garsoor; caddaalad.

4

3. Run.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kitaabka, meesha lagu qoro fasallada iyo kiiba bogga laga helo; tusmo.

waa la naqliyay ✓

/faamili-tirii/ (n) jaan-tus ama tusmo muujinaysa faraca-reer ama qoys.

waa la naqliyay ✓

/indhekis/ (n) 1. tusmo alifbeeto ku socota oo buugta ugu dambaysa. 2. hab-xisaabeed lugu miisaamo inta sicirku, ama qiimuhu kor u kacay (ama hoos)~ tusmaynta sicirka. e.g. The cost of living index.

waa la naqliyay ✓

/nowteyshan/ (n) nidaamka calaamadaha iyo tusmooyinka.

waa la naqliyay ✓

/paatarn/ (n) 1. naqshad (naqshad midabbo kala duwan iyo xardhid ah) e.g. My new cloth has a pattern of red and white squares. 2. tusaale fiican oo la raaco; tusmo lugu daydo. e.g. She bought a pattern and made a new dress. 3. hannaan, ama nidaam wax u dhacaan ama lo qabto. e.g. Over the last few years their work pattern changed.

waa la naqliyay ✓

s.m. - murudsato; tusmo (buug).

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) habka taxanaha ah ee hawl socodkeeda loo habeeyo. Shirarka intaan la furin waxa la dejiyaa ajande lagu midaysan yahay. Dh: tusmo, ajende.

2

ajande -ha: (magac, lab, keli) buug xusuusqor iyo taariikhayn loogu talagalo oo ay taariikhda sannad ku taxan tahay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel reer dedganaan jiray oo laga guuray oo raadkii dhismaha iyo oosii kasii muuqdaan. Dh: qormo, tusmo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) tusmo wanaagsan oo lagu daydo ama xun oo laga fogaado; tusaale.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) ifafaale di'id roob. Cirku waa tusan-yahay.

2

tusan: (tilmaame) hadal laba qof oo sii kala dhoofaya ama sii kala soconayaa ay isku yidhaahdaan oo u dhigma nabadgelyo. Waa inoo iyo is tusmo wacan.

waa la naqliyay ✓

s.m. - dalxiis.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -maysay) 1. Wax tusmo u yeelid. 2. Buug tusmo u samayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -maysay) 1. Wax tusmo u yeelid. 2. Buug tusmo u samayn. m.f.dh, tusmayn.

waa la naqliyay ✓

v. indicate, point out; assign; index, make an index for (a book)

waa la naqliyay ✓

-yey I tusmeysay: (v) illustrate (i-lus-tareey); exemplify (ig-zam-pala-faay); give an instance (inis-tansi) ~ tusaalee

waa la naqliyay ✓

(fal) tusmo ka bixi.

waa la naqliyay ✓

1

de: indicate, point out; assign; index, make an index for (a book)

2

initial: t

3

lx: tusmee

4

pd: (tusmeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: tusmee

waa la naqliyay ✓

1

(Tuugma-da)

2

Baryo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: tuugid.

waa la naqliyay ✓

f. n. begging, entreaty

waa la naqliyay ✓

-tuugmada: (n) begging (beeging); plea (pilii); request (rik-weesti); petition (pa-ti-shin); praying (pareey-ing); entreaty ~ baryo , codsasho, tuugis

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) baryo ama wax waydiisasho. Dh: baryo, qarafo.

2

tuugmo-da: (magac, dhedig, keli) baryo, yaboohsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: begging, entreaty

2

initial: t

3

lx: tuugmo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

syn: baryo {C & S}

7

key: tuugmo

waa la naqliyay ✓

1

(Xushma-da)

2

Xurmo; muuno (ama xishmo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf iyo wanaag laga kasbado bulshada dhexdeeda; xurmo; muuno. la-mid: xishmo, xushmad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf iyo wanaag laga kasbado bulshada dhexdeeda; xurmo; muuno. la-mid: xishmo, xushmad.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] honor, respect; face; modesty, good manners

waa la naqliyay ✓

1

Riguardo

2

Regard

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maamuus iyo sharaf cid la siiyo. Soddogaa xushmo ayuu kugu leeyahay. Dh: xurmo, muunad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: xishmo

2

cf: maamuus

3

de: honor, respect; face; modesty, good manners

4

initial: x

5

lx: xushmo

6

pd: (/da)

7

ps: n0-f-abs

8

key: xushmo

waa la naqliyay ✓

(fal) yagleelo ama bannayso halkii aad degi lahayd.

waa la naqliyay ✓

agg. - kaaga; (tua: taada).

waa la naqliyay ✓

1

(Tus-ka)

2

1. Uumi kaliileed; hogo.

3

2. Daliig ama waraaq dhuuban oo kutubta iyo buugagga qoran la dhexgeliyo oo hadba meesha la joogo, lagu calaameeyo.

4

3. Tusmada ama fahrasada kitaabka.

waa la naqliyay ✓

1

tus¹: m.l Humri kulul oo dhaca waqtiga kulaylaha; hogo.

2

tus²: f.lg1 (-say, -stay) 1. Cid wax farta ugu fiiqid. 2. Is t.: laba qof isu keenid.

waa la naqliyay ✓

f.lg1 (-say, -stay) 1. Cid wax farta ugu fiiqid. Tusaale: “Cali ayaa guriga tusay Axmed” 2. Is t.: laba qof isu keenid. Tusaale: “Axmed baa is tusay wiilka iyo aabbihiisa”. m.f.dh, tusid.

waa la naqliyay ✓

1

ditransitive v. show ~ point out something to someone; display; connote

2

tus m. n. book-mark

3

tus m. n. build up of heat and humidity at the end of the dry season

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) show (shoow); guide (gaay-dh). Ex: i tus; show me.

2

is tus -ay / tay: (v) 1. bring face to face; bring together. 2. think about something; imagine (i-maajin)

3

is tustus -ka: (n) show off, flaunt (faloont); ostentation (os ten teey-shin), boastful showiness

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhaha u saar, qof meel aanu arkayn ama aqoon indhaha u saar ama u tilmaamid.

2

tus -ka: (magac, lab, keli) kitaab, warqadda ama daliigta xusuus ahaan loo dhexgelsho kolba bogga la marayo ama la akhriyey. Tuska haka saarin buuga.

3

tus -ka: (magac, lab, keli) uumi kaliileed ama uumi hawadu yeelato marka roob dhaw yahay. Tus ayaa jira. Dh: hogo.

waa la naqliyay ✓

Dhaqan

waa la naqliyay ✓

s.m. - isticmaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Asma-da)

2

Duco gaar ah oo magacyada Ilaah ka kooban, oo wax lagu habaaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Duco gaar ah oo wax lagu habaaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Duco gaar ah oo wax lagu habaaro.

waa la naqliyay ✓

f. n. curse, malediction

waa la naqliyay ✓

-asmada: (n) words believed to have magic power; spell (ispeel) ~ aweyti

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) farsamo carruurta xoga leh looga daweeyo oo dhib badan. Asmadu waa farsamo xanuunka daran oo laga wanaagsan yahay.

2

asmo-da: (magac, dhedig, keli) duco gaar ah oo lagu habaartamo.

3

asmo-da: (magac, dhedig, keli) calaalad iyo amaaro muuqata.

4

asmo-da: (magac, dhedig, keli) xanuun ku dhaca neef mareennada oo lala qufaco. Dh: aasmo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: habaar

2

de: curse, malediction

3

lx: asmo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: asmo

waa la naqliyay ✓

s.m. - qiiq, qaac.

waa la naqliyay ✓

s.m. - birta dheer ee fulaanadaha lagu tolo; (fusi orari: 24 ka dhigeed ee dhulka loo qaybiyey oo mid walba ku jaangoysan tahay hal saac).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-untay, -umatay) Maro duug ah tolasho.

waa la naqliyay ✓

v.auto: mend, patch ragged clothing

waa la naqliyay ✓

1

(fal) calallo ama wax la mid ah oo kala daadsan, toltolo.

2

humo-da: (magac, dhedig, keli) shinbir dadku aad u jecelyahay oo qofka dila mag laga qaado; waxay ka digtaa bahalaha iyadoo isla markaasna disha masaska soo xadgudba.

waa la naqliyay ✓

1

de: mend, patch ragged clothing

2

lx: humo

3

pd: (huntay / humatay)

4

ps: v3b=auto

5

key: humo

waa la naqliyay ✓

s.m. - gafuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Tima-ha)

2

(kooxda tinka) kuwa ka baxa dadka oogadiisa.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl.-mass: hair ~ hairs

waa la naqliyay ✓

-timaha: (n) hair (heer) ~ tin

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) daliigyo jiljilicsan oo dunta u eg oo oogada dadka iyo naflayda kale qaarkeed ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

1

de: hair ~ hairs

2

initial: t

3

lx: timo

4

pd: (/ha)

5

ps: n1-m-pl; n6-m-mass

6

xe: your hair

7

xv: tin

8

key: timo

waa la naqliyay ✓

1

de: squat, get on one's haunches

2

initial: t

3

lx: tu'o

4

pd: (tu'aday / tu'atay)

5

ps: v3a=intr

6

key: tu'o

waa la naqliyay ✓

s.m. - dhuun, tuubo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg tufe.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-kaday, -katay) (dii.) Cid waajib salaad gudasho. la-mid: duko.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-kaday, -katay) (dii.) Cid waajib salaad gudasho. m.f.dh, tukasho. la-mid: duko.

waa la naqliyay ✓

v. pray, say one's prayers

waa la naqliyay ✓

-tukaday / tukatay: (v) say a prayer; perform an Islamic prayer; pray (pareey)

waa la naqliyay ✓

(fal) gudo salaad lagu amray sunne iyo faralba.

waa la naqliyay ✓

1

de: pray, say one's prayers

2

initial: t

3

lx: tuko

4

pd: (tukaday)

5

ps: v3a=intr

6

key: tuko

waa la naqliyay ✓

mu.we.dh (kuwama, w) Magacuyaal weyddiimeed oo dhaddig oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

waa la naqliyay ✓

mu.we.dh (kuwama, w) (naxwe) Magacuyaal weyddiimeed oo dhaddig oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

waa la naqliyay ✓

question word: who?, which woman ~ female

waa la naqliyay ✓

[interrogative word] who is she? waa tuma?

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) su'aaleed oo la isku weydiiyo qofka saddexaad ee kelida ah oo lab. Dh: qofma.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kuma

2

de: who?, which woman ~ female

3

initial: t

4

lx: tuma

5

ps: qw-f

6

key: tuma

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) bir ama qori, fallaadh afka hore ku leh oo dhirta qobcada looga soo tunto.

waa la naqliyay ✓