ereyga

tusmeeya

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Tusmeeya

DHAN

name-f she who guides and indicates the good

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

saraad

DHAABAN
1

saraad¹: m.dh 1. Wax dhici doona oo la sii sheego. 2. Calaamado iyo dhacdooyin tusmeeya wax dhici doona.

2

saraad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Wax dhici doona mala-awaalid. 2. Dhacdooyin tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aq

DHAABAN

(ereycodeed) tusmeeya diidmada dhadhanka dhuuniga. Aq! Cuntadu maanta waa milix uun.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

badhadhaq

DHAABAN

(ereycodeed) tusmeeya shanqadha uu sameeyo wax jelicsan oo meel ka soo baxaya neefi na la socoto. Dh: badhbadh.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bagafbagaf

DHAABAN

(ereycodeed) tusmeeya saanqaadka socod dedgdeg ah.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bahbah

DHAABAN
1

(ereycodeed) tusmeeya hadalka faraha badan ee aan milgada lahayn. Bahbah baad haysaa, saaxiib!

2

bahbah -da: (magac, dhedig, keli) dad walaalo ah oo hooyooyin kala duwan ka soo kala jeeda; intii hooyo wada dhashay ba bah tahay. Maalintiina waa aabbo aabbo, habeenkiina waa bahbah.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balaw

DHAABAN
1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo jabitaanka aadka ah ee la hubo. Dh: baw.

2

balaw: (ereycodeed) tusmeeya meel ka boodista degdegga ah. Marku askartii arkaay buu balaw yidhi. Dh: haw.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bash

DHAABAN

bash! (ereycodeed) tusmeeya biyo iyo waxii la mid ah; meel gabiib ah ku dhaca ama lagu joogsaday. Bashta biyaha bannaankaa laga maqalaa.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bashaqbashaq

DHAABAN

(ereycodeed) lagu tusmeeya calalis foolxun oo wax jilicsan inta afka laga buuxiyo la bushuqiyo ama kolka meel biyo fadhiyaan lagu socdo. Bashaqbashaqda ayga iga fogee.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bataatan

DHAABAN

(falkaabe) tusmeeya wax aan waxb alaga reebin. Dh: asalanba, abda, abadan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baw

DHAABAN
1

baw!: (ereycodeed) loo adeegsado tilmaamidda wax lala yaabo. Baw! War baladu ma beri bay ka timid.

2

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog uga soo baxaya il sida biyo ama dhiig, cadaadis awgii. Bawda biyaha halkan hayaa baahi loo qabaye.

3

baw!: (tilmaame) sheegaya in ay meeshu tahay meel biyo badan. Ceelku baw, oo barqinba waad uli, ee buqashada daa. Dh: bad, birqod.

4

baw!: (ereycodeed) tusmeeya wax xawli u baxay, xoog u orday. baw dheh oo in daqsi loogu qoorjari ku soo noqo. Dh: taw!, kay!

5

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadhdha jabitaanka. Maxaa jabay oo baw yidhi? Dh: balaw!

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

biibii

DHAABAN
1

biibii! (ereycodeed) tusmeeya codadka hoonka ee isdabajoogga ah ama codka ka soo baxa biiqiiqda. Dh: dhiidhii, biiqbiiq, biibiib!

2

biibii-da: (magac, dhedig, keli) dhuun yar oo laga bixiyo qudaxda dhammaajada xilliga ay curdinka tahay. Biiqbiiqda adhijirtu afuufayso bartan baa laga maglaa. Dh: biiqbiiq.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bililiq

DHAABAN

bililiq! (ereycodeed) tusmeeya biyo diniinaya oo meel ku dhacaya. Bililiqda daadkiyo dixaha wada buuxa, barwaaqo weeye tani Allow noo kadab.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bulucbuluc

DHAABAN

bulucbuluc!: (ereycodeed) lagu tusmeeya wax biyo hoosta kaga jiraan oo dhaqdhaqaaqaya. Bulucbulucda caanaha caloosha nirigta ku jira maqlayaa. Dh: dhulucdhuluc!

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

buqbuq

DHAABAN

buqbuq!: (ereycodeed) tusmeeya biyo iyo waxii la mid ah oo karaya ama il ka soo baxbaxaya.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

damdam

DHAABAN

(ereycodeed) tusmeeya codka durbaanka ciyaaraha iyo heelooyinka. Dhalinyaradii durbaankay tumanayeen xalay damdamtiisii ayaan ka seexan kari waynay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fur

DHAABAN
1

(fal) reer raran oo socoto ah, halkii loo tusmeeyay deji.

2

fur: (fal) halxidhaale lagugu xujeeyay, waxa loola jeedo, sheeg.

3

fur: (fal) radyaw, telefishan, kombiyuutar iyo wixii la mid ah, daar oo shid.

4

fur: (fal) meel ama wax xidhan, barax oo ballaq.

5

fur: (fal) wax isku guntan, sida xadhig iyo wixii la mid ah, kala bixi. Labada xadhig kala fur.

6

fur: (fal) markhaati laguu qabsaday, waxaad ka ogtahay sheeg. Dh: maragfur.

7

fur: (fal) gabadh guur iyo meher kuugu xidhna, dalaaq.

8

fur: (fal) xaflad ama xus la isugu yimi, bilaw Shirka waxa furay guddoomiyaha xisbiga

9

fur-ka: (magac, lab, keli) wixii meel daloosha lagu awdo ama lagu gufeeyo.

10

fur -ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo weel ay wax ku jiraan afka lagaga xidho. Dh: dabool.

11

fur -ka: (magac, lab, keli) waxa xoog lagu dhaco oo dhan; wax kaste oo boojimo lagu helo.

12

fur -ta: (magac, dhedig, keli) hashu kolka ay dhasho guf yar oo ibaha naasaheeda ku jira co laga saaro si caanuhu uga soo baxaan oo aanay ugu xidhmin. Dh: ibaggaleen.

13

fur -ta: (magac, dhedig, keli) sumad xoolaha lagu dhigo oo jeex yar dhegta loogu yeelo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gab

DHAABAN
1

(fal) xilkaaga ha gudan; wixii lagaa filayay, ku hungow.

2

gab: (ereycodeed) tusmeeya cod uu sameeyo weel ay wax ku jiraan ama geed ama baabuur kolka ay dhulka ku dhacaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaf

DHAABAN
1

(fal) ka go' oo wada gaadhi waa.

2

gaf: (ereycodeed) tusmeeya marka si degdeg ah wax loo qaado. Tuug baa lacagtii gaf ka siiyay.

3

gaf -ka: (magac, lab, keli) meelkadhac loo geysto qof. Dh: deelqaaf, qalad, denbi, danbi.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gafadh

DHAABAN
1

(tilmaame) timo ama wax kale oo adag ama qallafsan.

2

gafadh: (ereycodeed) tusmeeya kolka wax laga soo gooyo meeshii uu ku nabnaa ama laga soo dhufto. Seed buu laftii gadhaf ka soo siistay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tusmee

DHAFANDHAAF

f.g2 (-meeyay, -maysay) 1. Wax tusmo u yeelid. 2. Buug tusmo u samayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

tusmee

DHAFANDHAAF

f.g2 (-meeyay, -maysay) 1. Wax tusmo u yeelid. 2. Buug tusmo u samayn. m.f.dh, tusmayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

tusmee

DHAFANDHAAF

v. indicate, point out; assign; index, make an index for (a book)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

tusmee

DHAFANDHAAF

-yey I tusmeysay: (v) illustrate (i-lus-tareey); exemplify (ig-zam-pala-faay); give an instance (inis-tansi) ~ tusaalee

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tusmee

DHAFANDHAAF

(fal) tusmo ka bixi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

tusmee

DHAFANDHAAF
1

de: indicate, point out; assign; index, make an index for (a book)

2

initial: t

3

lx: tusmee

4

pd: (tusmeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: tusmee

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tumey

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) roob dhibco yaryar oo aan hore u qaadin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dusmee

DHAFANDHAAF

f.mg2 (-meeyay, -meysay) Ka d.: kayn iyo wixi lamida dhuundhuumasho ku dhex marid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dusmee

DHAFANDHAAF

v. go to and fro ~ in and out

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

dusmee

DHAFANDHAAF
1

de: go to and fro ~ in and out

2

lx: dusmee

3

pd: (dusmeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: dusmee

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

kumeey

DHAFANDHAAF

pron., neg., vl. pron. she ... not ... you

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

kumeey

DHAFANDHAAF
1

de: she ... not ... you = ku + ma + ay

2

lx: kumeey

3

ps: pro + neg + vpro

4

xe: She did not tell you.

5

xv: Kumeey sheegin.

6

key: kumeey

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tuhmee

DHAFANDHAAF

f.g2 (-meeyay, -maysay) la-mid: tuhun².

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tuhmee

DHAFANDHAAF

(fal) tuhun oo ka shaki.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dusmeyn

DHAFANDHAAF
1

(Dusmeyn-ta)

2

Meelo badan ka dusdusid; hadba meel ka soo bixid; qolqolid; mulacyeyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dusmeyn

DHAFANDHAAF

m.f.dh eeg dusmee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tuhmeyn

DHAFANDHAAF

m.dh la-mid: tuhmid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tuhmeyn

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin tuhun ka qabid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]

Tusayya

DHAFANDHAAF

montrer.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tusmayn

DHAFANDHAAF

m.f.dh eeg tusmee.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tusmayn

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) marka reer meel loo sahamiyo ka duwan meeshii ay yaaleen.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Cusleeye

DHAFANDHAAF

magac loo baxsho wiil caloosha hooyadii ku jiray in ka badan sagaal bilood.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

khuseeya

DHAFANDHAAF

(adj) concerning (kenseening). Ex: arrimaha bulshad khuseeya...; the issues that are concerning the community

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]

Tuhmayya

DHAFANDHAAF

suspecter.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Boosteeya

DHAFANDHAAF

name-f female ostrich; beautiful and easy going; over-shadow

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dulmeeran

DHAFANDHAAF

m.l (xisaab) Shaxan joometiriyeed oo ku dul meeran ama wareegsan kuna oodan shaxan joometiriyeed ee kale. Tusaale ahaan: goobo ayaa lagu dul sawiri karaa geesaha labajibbaarane, markaa goobadu waa shaxan dulmeeran ah labajibbaaranuhuna waa dhexmeeran (eeg dhexmeeran).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dulmeeran

DHAFANDHAAF

m.l (xisaab) Shaxan joometiriyeed oo ku dul meeran ama wareegsan kuna oodan shaxan joometiriyeed ee kale. Tusaale ahaan: goobo ayaa lagu dul sawiri karaa geesaha labajibbaarane, markaa goobadu waa shaxan dulmeeran ah labajibbaaranuhuna waa dhexmeeran (eeg dhexmeeran).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tugumbeyn

DHAFANDHAAF

m.f.dh eeg tugumbee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

tusaaleys

DHAFANDHAAF

vl. n. show, spectacle, exhibit, display; repertory; index

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

tusaaleys

DHAFANDHAAF
1

de: show, spectacle, exhibit, display; repertory; index Alt sp: tusaalays

2

initial: t

3

lx: tusaaleys

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2a-m

6

key: tusaaleys

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tusmaysan

DHAFANDHAAF

Ka soo horjeeda; ku abbaaran; ka dhigan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tusmaysan

DHAFANDHAAF

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la tusmeeyay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

tusmaysan

DHAFANDHAAF

der. [adjective] blessed, in the grace of God

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tusmaysan

DHAFANDHAAF

(tilmaame) meel la sii sahamiyay oo la doortay in la dego.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

tusmaysan

DHAFANDHAAF
1

de: blessed, in the grace of God

2

initial: t

3

lx: tusmaysan

4

pd: (tusmaysnaa)

5

ps: adj-der

6

key: tusmaysan

waa la naqliyay ✓

Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]

Tusmoreeb

DHAFANDHAAF

Qalabka loogu dhaqmo dul xariiqidda lcoxa la calaamadinayo ee laga damacsan yahay jarid ama xalluufin dambe. Arag tusmareebta meegaarta ee calaamadisa ningaxa la jeebayo ama tusmoreebta looxa.

waa la naqliyay ✓