Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Tusaala-ha)

2

1. Tusmo wanaagsan oo lagu daydo ama xun oo laga fogaado.

3

2. Wax hadal kale ama dood caddeeya oo tilmaama ama markhaati u noqda.

4

3. Wax cid wax lagu dhacsiiyo ama waano u noqda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Matal; masal; misaal. la-mid: tusaalo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Matal; masal; misaal. la-mid: tusaalo.

waa la naqliyay ✓

m. n. example; citation

waa la naqliyay ✓

-tusaalaha: (n) example (ig-saam-pol); illustration (i-lus-tareey-shin); sample (saam-pal) ~ tusaalo

waa la naqliyay ✓

1

Esempio

2

Example

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) cashar, xisaab ama wax kale, si loo fahmo tilmaamo laga baxsho.

2

tusaale -ha: (magac, lab, keli) shax ama wax kale oo wax lagu muujiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: example; citation

2

initial: t

3

lx: tusaale

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

syn: misaal

7

key: tusaale

waa la naqliyay ✓

مثل

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) 1. Cid talo u jeedin. 2. Cid wax uga digid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) 1. Cid talo u jeedin. 2. Cid wax uga digid. m.f.dh, tusaalayn.

waa la naqliyay ✓

v. give an example ~ examples, cite

waa la naqliyay ✓

-yey / tusaaleysay: (v) exemplify (ig-zam-pala-faay); illustrate (i-lus-tareey); give an instance (inis-tansi) ~ tusmee

waa la naqliyay ✓

(fal) tusaale inta dambe laga raaco tus.

waa la naqliyay ✓

1

de: give an example ~ examples, cite

2

initial: t

3

lx: tusaalee

4

pd: (tusaaleeyey)

5

ps: v2b=intr

6

key: tusaalee

waa la naqliyay ✓

vl. n. indicator, index

waa la naqliyay ✓

1

de: indicator, index

2

initial: t

3

lx: tusaal

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: tusaal

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m crow, blackbird, raven. Lit: dark in color

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil aad u madow.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: tusaale.

waa la naqliyay ✓

f. n. example

waa la naqliyay ✓

-tusaalaha: (n) example (ig-saam-pol); illustration (i-lus-tareey-shin); sample (saam-pal) ~ tusaale

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) tusmo wanaagsan oo lagu daydo ama xun oo laga fogaado; tusaale.

waa la naqliyay ✓

1

de: example

2

initial: t

3

lx: tusaalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: tusaale

7

key: tusaalo

waa la naqliyay ✓

Halqabsi; misaal: tusaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Misaal-ka)

2

Wax wax u eg oo lagu tilmaamo; masal; tusaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Sheekaxariira-da)

2

Sheeko gaaban oo murti iyo sarbeeb leh, oo dad ama duunyo layska mala'abuurtay ku saabsan, oo lagala baxo waano iyo tusaale salka ku haya dhaqanka dadka, kan xun iyo kan fiicanba; maantooley.

waa la naqliyay ✓

1

aabburan¹: f.mg1 (aabburmay., aabburantay, aabburmi) Dhiil, haan iyo wixi lamida wax la aabburay noqosho. Tusaale: “Weelku waa aabburmay”.

2

aabburan²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Dhiil, haan iyo wixi lamida wax la aabburay ahaansho. Tusaale: “Weelku waa aabburanyahay”.

waa la naqliyay ✓

1

aad: mu.dhm.y Magacuyaal tilmaama qofka labaad ee kelida ah (lala hadlaha ama wax loo qoraha). “Ninka aad la hadashay waa walaalkay”. la-mid: aa², aydin.

2

ąad¹: m.l (-dyo, m.dh) 1. Isku ąa. cayaar: isku beegnaan cayaar. 2. la-mid: aadid.

3

ąad²: m.dh.fk (-dyo, m.l) 1. Isku beegnaanta laba meelood ama shay. 2. Badan, si daran. 3. A. yar: la-mid: aayar.

4

ąad³: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Meel u socdaalid ama u kicid. 2. (f.mg) Ku a.: wax wax kale u dhigmid. 3. (f.mg) Ku ąa.: cunto cabid iyo wixi lamida cid ku filnaan. 4. (f.mg) Ku ąa.: wax muuqaalkooda wax kale isku gudbid. 5. (f.mg) Ku ąa.: meel aadisteeda wax u adeegsasho. Tusaale: “Cali baabuur buu Kismaayo ku aaday”.

waa la naqliyay ✓

1

aaddan¹: m.l la-mid: aadaan¹.

2

aaddan²: f.mg1 (-damay, -dantay) la-mid: aadaan².

3

aaddan³: f.g/mg4 (-naa, -nayd) 1. (f.g) Is aa.: laba nafley wax da'da ama xoogga iska le'eg ahaansho. 2. (f.mg) Ku aa.: wax, wax kale ku beegan ahaansho. Tusaale: “Guriga Cali wuxuu ku aaddanyahay Baar Ubax”. 3. (f.mg) Ku aa.: wax, wax kale muuqaalkooda isku gudbay ahaansho. 4. (f.mg) Ku soo aa.: wax la filayo in uu meel yimaaddo ama ku dhaco waqti go'an ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhul ballaaran oo meel la yaqaano ku fadhiyo. Tusaale: “Aagga Ceelbuur waxaa laga helaa dhagax jilicsan oo burjikooyinka laga qoro”.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ka aa. ah: faa'iidada laga rajeynayo fal lagu dhaqaaqi doono. Tusaale: “Samaynta Warshadda Saabuunta waxa ka aa. ah in ay joogsato tii dibadda ka imaneysay oo lacagta adagi ku baxaysay”. 2. Ka aa. ah: mudnaanta uu wax, wax kale ka leeyahay. Tusaale: “Tiro badan waxaa ka aa. ah tayo”.

waa la naqliyay ✓

1

aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.

2

aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.

waa la naqliyay ✓

ąamminsan: f.g4 (-naa, -nayd) 1. Qof, wax cid aammin ku qaba ahaansho. 2. Qof, wax rumaysan jirista Eebbe iyo diimaha ahaansho. Tusaale: “Diinta Islaamka ayaan aamminsanahay”.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Hadal, qaylo ama oohin cid ka celin. Tusaale: 'Carruurta ka aammusi qofka jirran'.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale: 'Meel aan ku nasto ayaan doonayaa' 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale: 'Miyaan fadhigii la qaban?', 'Yaan lacag la siin!', 'Wiilka aan imaanini waa Cali'. la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-neeyay, -naysay) 1. (f.g) U aa.: cid, cid kale oo dakano ka gashay ka gudid. 2. (f.mg) U aa.: wax dhacay cid ku tuhmid. Tusaale: 'Waxyeelada baabuurka gaartay waxaa loo aaneynayaa taxaddar la'aanta shufeerka'.

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.y Magacuyaal tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah (marka laga reebo lala hadlaha). Tusaale: 'Xafiiska aannu aragnay waa xafiiskaada cusub'. la-mid: aan1.

waa la naqliyay ✓

m.dh Erey aan keligii istaagin in qodob lahaansho lagu daro mooyee, sida: -diis, -deed, -dood iyo wixi lamida oo macnahiisu yahay qof ama wax dartood. Tusaale: “Cali, Caasha aawadeed ayuu halkan u yimid”. la-mid: aw.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Samo cid loo galo. Tusaale: “Cali, abaal buu ii galay”. 2. Xasuusta wanaagsan ee la isaga hayo samo la isu galay. Tusaale: “Xasan, abaal baan u hayaa”.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Markii magacuyaal lahaansho lagu lifaaqo wuxuu la micna yahay “weligii”. Tusaale: “A.kii ma imaan” oo la mid ah “weligiis ma imaan”. la-mid: abadan, abid, abiid, ebed.

waa la naqliyay ✓

1

abbaar¹: m.l 1. Meel ku aadkeeda. 2. la-mid: abbaarid.

2

abbaar²: m.dh Hadal, arrin iyo wixi lamida sida ku habboon ee looga baahanyahay. Tusaale: 'Hadalka abbaartiisu sidaa ma ahayn.'

3

abbaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Si toos ah oo aan leexleexasho lahayn wax u aadid. 2. (f.mg) Ku a.: wax kale ku toosin.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Qiyaasta ugu dhow wax aan la hubin oo la qiyaaso. Tusaale: “Waxaan ku sugayaa abbaaraha lix saac”.

waa la naqliyay ✓

m.dh.fk Hor iyo a.: fal la sameeyo inta aan ujeeddo la lahaa lagu dhaqaaqin. Tusaale: “Inta aynaan badda aadin hor iyo abbaato aan shaah cabno”.

waa la naqliyay ✓

vl. n. show, spectacle, exhibit, display; repertory; index

waa la naqliyay ✓

1

de: show, spectacle, exhibit, display; repertory; index Alt sp: tusaalays

2

initial: t

3

lx: tusaaleys

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2a-m

6

key: tusaaleys

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) naxariis, marka aad wax ula dhaqantid ama u qabatid adoo waxyeellada ka dhawraya. Dh: jimic.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) astaamee, wax lagu garto ka bixi, tusaalooyin badan ka samay.

2

tusaalay: (fal) cid kale, waano sii oo hogatusaalee; meelo badan wax ka tus.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Wax badan oo meel wada tuban. 2. Dab aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

vl. n. heap (of things), pile, accumulation

waa la naqliyay ✓

1

de: heap (of things), pile, accumulation

2

initial: t

3

lx: tubaal

4

pd: (/sha)

5

ps: vn-f

6

key: tubaal

waa la naqliyay ✓

1

tumaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qof biraha farsameeya. 2. Sab.

2

tumaal²: m.dh Naag tumaal ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Qof biraha farsameeya. 2. Sab.

waa la naqliyay ✓

m. n. name of a Somali clan

waa la naqliyay ✓

m. n. blacksmith

waa la naqliyay ✓

nickname-m blacksmith

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) blacksmith (balaak-is-miith); smith (is-miith) ~ farsamayaqaan; bir tume

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) farsamayaqaan birta tuma.

waa la naqliyay ✓

1

(Turaal-ka)

2

Turriimo.

waa la naqliyay ✓

m.l Naxariis cid loo galo. la-mid: turniimo, turniin, turniinsho.

waa la naqliyay ✓

m.l Naxariis cid loo galo. la-mid: turniimo, turniin, turniinsho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. clemency, mercy, reduction of punishment, imposition of a lighter punishment than expected ~ deserved

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) mercy (meersi); leniency (lii-ni-yansi); patience (peey-shansi); tolerance (toola-ransi) ~ tumiin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) turriimo; turriin; turriinsho.

waa la naqliyay ✓

1

de: clemency, mercy, reduction of punishment, imposition of a lighter punishment than expected ~ deserved

2

initial: t

3

lx: turaal

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

syn: jimic, jixinjix, yaxdaddow

7

key: turaal

waa la naqliyay ✓

/tasal/ (v) 1. xarbiyid (dagaalamid, loolamid) (n) 2. xarbi (loolan).

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Maro culus oo duf leh oo marka la qubaysto biyaha kora looga qallajiyo, shukumaan. la-mid: taweel, tuweel.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Maro culus oo duf leh oo marka la qubaysto biyaha kora looga qallajiyo, shukumaan. la-mid: taweel, tuweel.

waa la naqliyay ✓

usable, adj. - dhamaan kara.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhul gol ah oo qaniin badan oo dadkana beeryaradu bararto; carri lagu goloobo.

waa la naqliyay ✓

name: Bullale

waa la naqliyay ✓

(Burale) N Brachiaria ovalis Stapf. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

name-m granular. Lit: he who is born with warts, tumors and abnormal granules on his body parts

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil jidhka buro muuqata ku leh.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dube.

waa la naqliyay ✓

name: Dualeh, Duwaale

waa la naqliyay ✓

name-m blessed, holy man

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil duco ku dhashay ama loo arko in uu yahay qof duco qaba oo barakaysan.

waa la naqliyay ✓

1

de: Dualeh, Duwaale

2

lx: Ducaale

3

ps: name-m

4

key: Ducaale

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Dhulka u dhexeeya labada lool ee dhulbaraha hareeraha ka mara cimiladiisuna kulushahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Dhulka u dhexeeya labada lool ee dhulbaraha hareeraha ka mara cimiladiisuna kulushahay.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. tropic (zone), the tropics

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhulka ama wax kale, meel aad ugu dhow.

waa la naqliyay ✓

1

de: tropic (zone), the tropics

2

lx: kulaale

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-loc

5

key: kulaale

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg tabaalo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (naxwe) Tirooyinka cayima inta ay la egtahay tirada shayga laga hadlayo. Tusaale: “3 buug; 6 nin, iyo wixi lamida”. 2. (naxwe) T. jago: tiro tilmaanta sida ay u kala sarreeyaan ama darajada ka dhexeeysa noolayaal ama ashyaa. Tusaale: “koobaad, labaad iyo wixi lamida”.

waa la naqliyay ✓

1

m.l 1. (naxwe) Tirooyinka cayima inta ay la egtahay tirada shayga laga hadlayo. Tusaale: 3 buug; 6 nin, iyo wixi lamida.

2

2. (naxwe) T. jago: tiro tilmaanta sida ay u kala sarreeyaan ama darajada ka dhexeeysa noolayaal ama ashyaa. Tusaale: koobaad, labaad iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

f. n. another one [feminine.]

waa la naqliyay ✓

(pronoun) another (a-nather); different one; one more. Ex: tu kale i sii; give me a different or another one

waa la naqliyay ✓

1

de: another one [feminine]

2

initial: t

3

lx: tu kale

4

ps: np-f

5

key: tu_kale

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh (-iyaal, m.l/dh) T. ah: wax gacan lagu farsameeyay (bir).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xujoole.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m riddler; task-master or one who poses a difficult question or problem; harasser-- Lit: a tough or difficult person to deal with

waa la naqliyay ✓

name-m from kindly descent; kindful; merciful

waa la naqliyay ✓

eeg abtudhaale.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka hadiyo jeer ay is fahmaan dadka badankiisa. Cabdirisaaq waa nin bulshaale ah. Dh: bulshaawi.

waa la naqliyay ✓

1

(Tusaalayn-ta)

2

Tusaalooyin badan soo qaadid, sheegsheegid; wax wax lagu garto, meelo ka tustusid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tusaalee. la-mid: tusaalays.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ka tilmaan bixin cid wax loo sheego.

2

tusaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) tusaalooyin badan soo qaadid, sheegsheegid, wax wax lagu garto, meelo badan ka hoga tusid. Dh: tustudsid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: tusaalayn.

waa la naqliyay ✓