tummaati

m.f.dh eeg qummaati².

tout droit, directement.

-da: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan oo hagaagsan. Qumaati u soco. Dh: saani, hagaag. toos. Li: qalad.

m.dh.kh (-iyaal, m.l/dh) T. ah: wax gacan lagu farsameeyay (bir).

m.l.kh F.ah: salab, hu' iyo wixi lamida oo laga furtay qof la diley ama la qabtay.

-da: (magacwadareed) xoolaha dagaalka lagu furto ee cadawga laga qaato.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax cid u baacin si loo cabsi geliyo.

v. wound, strike

(fal) gacan ama nabar u tag. Dh: gaaci.

hummaaji: (fal) aad u cantuug. Waa la addimee timirta humaaji. Dh: maggaabi.

de: wound, strike

lx: hummaaji

nt: hummaajis (ka) [vn2a-m]

pd: (hummaajiyey)

ps: v2a=

key: hummaaji

(Tummaatiyid-da)

Nabar waran oo tummaati ah ku dhufasho.

m.f.dh eeg tummaati².

-da: (magac, dhedig, keli) nabar waran oo tummaati ah ku dhufasho.

m.l Xarig saddex dhudood ah oo wax lagu rarto.

(Hummaagsi-ga)

Hummaagsasho.

m.l la-mid: hummaagsasho.

-ga: (magac, lab, keli) arag aan fiicnayn wax ku eegid; malluug aan qeexnayn oo durugsan fiirin. Dh: biciriirsasho, hummaagsad.

(Hummaajin-ta)

Gacan ama nabar u taagid; gaacin.

m.f.dh eeg hummaaji. la-mid: hummaajis.

-ta: (magac, dhedig, keli) gacan ama nabar u taagid. Dh: waabin, gaacin, hummaajis.

(Hummaajis-ka)

Hummaajin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hummaajin.

-da: (magac, dhedig, keli) dheecaan huruud ah oo beeryartu cuntada ku sii dayso. Dh: beertaxaniin.

m.dh la-mid: maato.

f. n., [collective] dependents

-da: (n) disadvantaged people, such as children, women, aged persons ~ maato

-da: (magacwadareed) dhallaan iyo dad aan dagaallami karin. Dh: maato, maxas, birimageyday.

de: dependents

lx: maati

pd: (-da)

ps: n-f-col

see: maato

key: maati

tumaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qof biraha farsameeya. 2. Sab.

tumaal²: m.dh Naag tumaal ah.

m.l (-llo, m.dh) 1. Qof biraha farsameeya. 2. Sab.

m. n. name of a Somali clan

m. n. blacksmith

nickname-m blacksmith

-ka: (n) blacksmith (balaak-is-miith); smith (is-miith) ~ farsamayaqaan; bir tume

-ka: (magac, lab, keli) farsamayaqaan birta tuma.

m.dh Xirmo ah cawska rarada laga sameeyo.

-ga: (magac, lab, keli) xidhmo ah cawska rarada laga sameeyo.

m.l (-dyo, m.dh) Cunto; gasiin.

m.l (-dyo, m.dh) Cunto; gasiin.

m.dh la-mid: guraanti.

m.l (-gyo, m.dh) Muuqaal aan si fiican loo arag.

m.l (-gyo, m.dh) Muuqaal aan si fiican loo arag.

Image

m. n. indistinct dim view, unclear vision ~ sight; image

-ga: (n) 1. image (imeeyj); not real; mental picture of something. 2. unclear view of something

-ga: (magac, lab, keli) sawirkaaga muraayadda kaaga soo baxa kolkaad isku eegto. Dh: hummaag, sawir.

hummaag-ga: (magac, lab, keli) muuqaal aan kala caddayn. Qofka indhah caad ka saarmo humaag uunbuu arkaa. Dh: muuqaal.

hummaag-ga: (magac, lab, keli) qaab loo adeegsado suugaanta oo isbarbardhig ah, sida jacaylka oo lagu shabbaho kan ka dhexeeya xoolaha.

hummaag-ga: (magac, lab, keli) marka aragtidu ay cidhiidhiga tahay ee si adag loo wax loo fiirsado.

de: indistinct dim view, unclear vision ~ sight; image

lx: hummaag

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: hummaag

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qummanaansho.

1. (Rummaan-ka) Geed la beero iyo miro wanaagsan oo la cuno oo ka baxa.

2. (Rummaan-ta) Maro midabyo badan oo la huwado ama garbasaar laga dhigto.

rummaan¹: m.l 1. Geedgaab la beero oo caleemo balballaaran, ubax iyo miro macaan oo la cuno leh. 2. Miraha geedka rumaanka. 3. Qof xabsi ku jira oo xukun sugaya. 4. Nooc ka mid ah sariirihii hore oo alwaaxda qurxan oo la xardhay ka samaysan, oo leh rukummo kor u dhaa-dheer.

rummaan²: m.dh Maro midabkeedu isugu jiro madow guduud iyo caddaan ama garbasaar ama guntiino ahaan loo istic-maalo.

m.l 1. Geedgaab la beero oo caleemo balballaaran, ubax iyo miro macaan oo la cuno leh. 2. Miraha geedka rumaanka. 3. Qof xabsi ku jira oo xukun sugaya. 4. Nooc ka mid ah sariirihii hore oo alwaaxda qurxan oo la xardhay ka samaysan, oo leh rukummo kor u dhaadheer.

m. n. pomegranate

rummaan: [feminine] n. kind of multicolored cloth

(Ruman) S Punica granatum L. Punicaceae.

name-f colorful; pomegranate

-ka: (magac, lab, keli) geed la beero oo leh miro dhexda guduudan oo la cuno.

rummaan-ka: (magac, lab, keli) midhaha geedka rummaanka.

rummaan -ka: (magac, lab, keli) eedaysane jeelk ku jira oon weli la xukumin. Dh: maxkamadsuge, dibboo.

rummaan -ta: (magac, dhedig, keli) maro midabe badan oo la huwado ama garbasaar laga dhigto.

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah kalluungoomeedka.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg tamaad.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof ama wax kale oo astaamo ama tilmaamo gaar ah leh, calaamaysasho, soo aadid, ku soo aroorid, u qasdid; ku hirasho; abbaarid.

v. target, head directly for; mark someone ~ something as a target

(fal) cid kale, ku hiro; u tag, abbaar.

de: target, head directly for; mark s.o. ~ s.t. as a target (e.g., a person who could help solve a problem)

initial: t

lx: tammadi

nt: tammadin (ta) [vn-f]

pd: (tammadiyey)

ps: v2a=tr

key: tammadi

f.mg2 (-iyay, -isay) Ku t.: meel u socosho.

m.f.dh eeg tuman. la-mid: tumnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel tuman ahaan; xoomsanaan.

-ka: (magac, lab, keli) waa qof tunkiisa rarta ama muruqmaal. Dh: muruqmaal, qalinmaal.

(Turmaag-ga)

Muuqaal ama malluug kor u yuuban, kor u dhereran.

m.l.kh T. ah: wax ama qof si toos ah oo aan dhaqaaq lahayn u taagan.

m. n. person ~ object standing upright and immobile

-ga: (magac, lab, keli) muuqaal ama malluug kor u yuuban ama kor u dhereran.

de: person ~ object standing upright and immobile

initial: t

lx: turmaag

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: turmaag

f. n., [abstract] wickedness, evil

-xumaatada: (n) wickedness (wikidh-nes); vice (vaays); evil (ii-vel) conduct ~ see [eeg] xumaan

cf: fasahaad

de: wickedness, evil

initial: x

lx: xumaato

pd: (/da)

ps: n0-f-abs

key: xumaato

name-m one who is builder, long lived, or preserver of life

m.dh Heshiis dhexmara laba qolo oo dagaallansan si aysan isaga layn maxaabiista dagaalka ay ku kala qabsadeen.

m.dh Heshiis dhexmara laba qolo oo dagaallansan si aysan isaga layn maxaabiista dagaalka ay ku kala qabsadeen.

-da: (magac, dhedig, keli) heshiis dhex mara labo dhinac oo ku salaysan in dagaalka la joojiyo.

f.mg2 (-iyay, -isay) Ku l.: wax, wax kale ku xoojin, ku labayn, raacsiin.

f.mg2 (-iyay, -isay) Ku l.: wax, wax kale ku xoojin, ku labayn, raacsiin. m.f.dh, lammaanin.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg lammaanaan.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ka q.: cid meel xoog kaga celin. 2. Ka q.:wax meel halis ah ka weecin.

v. cause someone to avoid something, make someone turn away from

(fal) (ka ~) ka fogee; ka dheeree; ka weeci. Xoolaha sunta ka qammaadi.

de: cause s.o. to avoid s.t., make s.o. turn away from with preposition ka

lx: qammaadi

pd: (qammaadiyey)

ps: v2a=tr

key: qammaadi

m.l la-mid: rummaysasho.

(Tammooti-da)

1. Neef aan fayoobeyn ama cudur u dhintay oo la qasho.

2. Neefka sidaas ah hilibkiisa; aan dubaax ahayn.

3. Dhimasho.

m.l/dh Neef aan fayoobeen oo cudur dhimanaya oo la qasho.