Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

tumaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qof biraha farsameeya. 2. Sab.

2

tumaal²: m.dh Naag tumaal ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Qof biraha farsameeya. 2. Sab.

waa la naqliyay ✓

m. n. name of a Somali clan

waa la naqliyay ✓

m. n. blacksmith

waa la naqliyay ✓

nickname-m blacksmith

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) blacksmith (balaak-is-miith); smith (is-miith) ~ farsamayaqaan; bir tume

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) farsamayaqaan birta tuma.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh (-iyaal, m.l/dh) T. ah: wax gacan lagu farsameeyay (bir).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waa qof tunkiisa rarta ama muruqmaal. Dh: muruqmaal, qalinmaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Dumaa-sha)

2

(xeer guur) afada laga dhinto oo uu guursado, hadday oggolaato, saygeedii dhintay walaalki.

waa la naqliyay ✓

1

dumaal¹: m.dh 1. Naag laga dhintay oo nin qaraabo la ahaa ninkeedi hore guursado. 2. Roob yar; shuux.

2

dumaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Naag nin qaraabo ahi ka dhintay guursasho.

waa la naqliyay ✓

1

dumaal¹: m.dh 1. Naag laga dhintay oo nin qaraabo la ahaa ninkeedi hore guursado. 2. Roob yar; shuux.

2

dumaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Naag nin qaraabo ahi ka dhintay guursasho. m.f.dh, dumaalid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. custom of a man marrying his brother's widow

2

dumaal v. marry one's brother's widow

waa la naqliyay ✓

1

-dumaasha: (n) traditional marriage between a widow and one of the relatives of deceased husband

2

dumaal -ay: (v) marry oneself to a widow of a deceased relative

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haweenay walaalkaa ama nin xigaal ah ka dhintay guurso.

2

dumaal -ka: (magac, lab, keli) haweenay ninkeegii ka geeriyooday oo uu guursaday walaalkii ama nin xigtadiisa ah, wiilka ay dhasho.

3

dumaal -sha: (magac, dhedig, keli) haweenay ninkeegii ka geeriyooday oo uu guursaday walaalkii ama nin xigtadiisa ah. Dumaal nin ka xishooday kama dhalo, Li: bilcan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Wax badan oo meel wada tuban. 2. Dab aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

vl. n. heap (of things), pile, accumulation

waa la naqliyay ✓

1

de: heap (of things), pile, accumulation

2

initial: t

3

lx: tubaal

4

pd: (/sha)

5

ps: vn-f

6

key: tubaal

waa la naqliyay ✓

1

(Turaal-ka)

2

Turriimo.

waa la naqliyay ✓

m.l Naxariis cid loo galo. la-mid: turniimo, turniin, turniinsho.

waa la naqliyay ✓

m.l Naxariis cid loo galo. la-mid: turniimo, turniin, turniinsho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. clemency, mercy, reduction of punishment, imposition of a lighter punishment than expected ~ deserved

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) mercy (meersi); leniency (lii-ni-yansi); patience (peey-shansi); tolerance (toola-ransi) ~ tumiin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) turriimo; turriin; turriinsho.

waa la naqliyay ✓

1

de: clemency, mercy, reduction of punishment, imposition of a lighter punishment than expected ~ deserved

2

initial: t

3

lx: turaal

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

syn: jimic, jixinjix, yaxdaddow

7

key: turaal

waa la naqliyay ✓

vl. n. indicator, index

waa la naqliyay ✓

1

de: indicator, index

2

initial: t

3

lx: tusaal

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: tusaal

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Maro culus oo duf leh oo marka la qubaysto biyaha kora looga qallajiyo, shukumaan. la-mid: taweel, tuweel.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Maro culus oo duf leh oo marka la qubaysto biyaha kora looga qallajiyo, shukumaan. la-mid: taweel, tuweel.

waa la naqliyay ✓

1

(Dubbad-da)

2

Birta weyn oo hoose oo tumaalku kor saaro wixii la doona hayo in la dubbeeyo; dubbaha booyadi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dubba-ha)

2

Bir duuban oo daab leh oo qalabka tumaalka kamid ah; birtii la doona hayo in qaab gaar ah loo yeelo baa inta la kululeeyo oo dubbadda korka laga saaro, isaga kor lagaga garaacaa; burris.

waa la naqliyay ✓

1

(Talaammiin-ta)

2

1. Dadweynaha aan birta tumi aqoon; aan tumaallo ahayn.

3

2. Aan macallin ahayn; ardo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-yo, m.l/dh) Nooc marwaxadaha gacanta lagu socodisiiyo ka mid ah oo tumaaluhu dabka ku huriyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Qalab maqaar ka sameyn, bixiya neef badan, leh qaab laba sibraar oo hal af wadaaga, labada dacal ee kalena ku leh meelo gacanta lagu qabsado oo tumaaluhu dabka ay biraha ku farsameyaan ku qaxiyaan.

waa la naqliyay ✓

1

dubbad¹: m.l la-mid: dibbad.

2

dubbad²: m.dh (-do, m.l) Bir kuusan oo lugo ay isku taagto iyo dhego la qabto leh oo tumaalku biraha uu tumayo dusha ka saaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-yo, m.l/dh) Nooc marwaxadaha gacanta lagu socodisiiyo ka mid ah oo tumaaluhu dabka ku huriyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Qalab maqaar ka sameyn, bixiya neef badan, leh qaab laba sibraar oo hal af wadaaga, labada dacal ee kalena ku leh meelo gacanta lagu qabsado oo tumaaluhu dabka ay biraha ku farsameyaan ku qaxiyaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Bir kuusan oo lugo ay isku taagto iyo dhego la qabto leh oo tumaalku biraha uu tumayo dusha ka saaro.

waa la naqliyay ✓

/blaakismiith/ (n) tumaal (qofka biraha sanceeya)

waa la naqliyay ✓

/forj/ (v) 1. guurin ama been-abuur samayn, si wax loo khiyaamo e.g. He forged her signature. (v) 2. dubbayn, tummid (v) 3. dheerayn, xawaare badin (n) 4. hoosada tumaalka.

waa la naqliyay ✓

/smith/ (n) tumaal (farsama-yaqaanka birta tuma).

waa la naqliyay ✓

Alaabta tumaalka

waa la naqliyay ✓

s.m. - birtume, tumaal.

waa la naqliyay ✓

1

tumaal

2

tumaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ninka birta tuma. Birmaal birqalax lagama ag waayo. Dh: tumaal.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) biro badan oo hadhaa gaboobay ah, aan waxtar lahayn. Meeshan laga tegay, maxaa idhig, ma anigaa tumaaloo birgalax tuman, Dh: qalyayax

2

birqalax-da: (magac, dhedig, keli) kolayga lagu gurto middida, milqacadda iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof birta farsamaynteeda ku xeeldheer oo xirfad u leh. Birtumaha mallaas iiga soo tun berri. Dh: tumaal, birmaal.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, kali) bir tumaalku sameeyo oo daab leh oo lagu dagaallamo. Dh: abley. Wa: jaanleefyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qalabka birr tumaha oo dhan. Tumaal naarsimo lagama waayo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xaddaad

2

de: blacksmith

3

hm: 1

4

initial: t

5

lx: tumaal

6

pd: (-ka)

7

ps: n2-m

8

key: tumaal_1

waa la naqliyay ✓

1

cf: sab

2

de: name of a Somali clan

3

hm: 2

4

initial: t

5

lx: Tumaal

6

pd: (-ka)

7

ps: n0-m

8

key: Tumaal_2

waa la naqliyay ✓

Probability

waa la naqliyay ✓

m. n. memorial, monument, obelisk

waa la naqliyay ✓

1

de: memorial, monument, obelisk

2

initial: t

3

lx: timsaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: timsaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qofka gabayaaga ah oo suugaanyahanka ah. Dh: gabayaa.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) u naxariisasho. Mar haday tudhaaliyo, iska tanaasule, naxariisi taa tahay.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m crow, blackbird, raven. Lit: dark in color

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil aad u madow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nabar tummaati ah ku dhufasho, kumudid gacan qabsi xoog ah.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tuman. la-mid: tumnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel tuman ahaan; xoomsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Turmaag-ga)

2

Muuqaal ama malluug kor u yuuban, kor u dhereran.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh T. ah: wax ama qof si toos ah oo aan dhaqaaq lahayn u taagan.

waa la naqliyay ✓

m. n. person ~ object standing upright and immobile

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) muuqaal ama malluug kor u yuuban ama kor u dhereran.

waa la naqliyay ✓

1

de: person ~ object standing upright and immobile

2

initial: t

3

lx: turmaag

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: turmaag

waa la naqliyay ✓

1

(Tusaala-ha)

2

1. Tusmo wanaagsan oo lagu daydo ama xun oo laga fogaado.

3

2. Wax hadal kale ama dood caddeeya oo tilmaama ama markhaati u noqda.

4

3. Wax cid wax lagu dhacsiiyo ama waano u noqda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Matal; masal; misaal. la-mid: tusaalo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Matal; masal; misaal. la-mid: tusaalo.

waa la naqliyay ✓

m. n. example; citation

waa la naqliyay ✓

-tusaalaha: (n) example (ig-saam-pol); illustration (i-lus-tareey-shin); sample (saam-pal) ~ tusaalo

waa la naqliyay ✓

1

Esempio

2

Example

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) cashar, xisaab ama wax kale, si loo fahmo tilmaamo laga baxsho.

2

tusaale -ha: (magac, lab, keli) shax ama wax kale oo wax lagu muujiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: example; citation

2

initial: t

3

lx: tusaale

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

syn: misaal

7

key: tusaale

waa la naqliyay ✓

مثل

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: tusaale.

waa la naqliyay ✓

f. n. example

waa la naqliyay ✓

-tusaalaha: (n) example (ig-saam-pol); illustration (i-lus-tareey-shin); sample (saam-pal) ~ tusaale

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) tusmo wanaagsan oo lagu daydo ama xun oo laga fogaado; tusaale.

waa la naqliyay ✓

1

de: example

2

initial: t

3

lx: tusaalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: tusaale

7

key: tusaalo

waa la naqliyay ✓

1

1. (Maal-ka) Xoolo, adduunyo hanti, guuyo.

2

2. (Maa-sha) Malax culus.

waa la naqliyay ✓

1

maal¹: m.l 1. Hanti. 2. la-mid: maashi. (-lal, m.l) Neef irmaan oo cid la ammaanaysiiyo si uu u intifaacsado. 3. la-mid: maalid.

2

maal²: m.dh Malax.

3

maal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Neef irmaan caano ka lisid.

waa la naqliyay ✓

1

maal¹: m.l 1. Hanti. 2. la-mid: maashi. (-lal, m.l) Neef irmaan oo cid la ammaanaysiiyo si uu u intifaacsado.

2

maal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Neef irmaan caano ka lisid. m.f.dh, maalid.

waa la naqliyay ✓

1

v. milk

2

maal m. n., [collective] finance; goods, property, wealth, riches

3

maal [feminine] n., (mass n.): pus

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) wealth (weelth); riches (rijas); capital (kapital); means (miinis); resources (ri soorsis) ~ xoolo, hanti, maaliyad, raasammaal

2

maal -ay / maashay: (v) draw milk from an animal; example a cow, goat or she camel; milk (milk) ~ see also [eeg] muruqmaal

3

maal -maasha: (n) pus (pas); abscess (ab 'sees); matter (maater); mucus (miyuukas) ~ malax

waa la naqliyay ✓

1

(fal) candho caano ka lis. Saca ka maal. Dh: liso. Li: gaaxi.

2

maal -ka: (magac, lab, keli) magac guud oo koobsada hanti wixii eebbe ku siiyo oo dhan. Shanta maal ee adduunyo dameer shaa la yidhaa shuhuuraad iga geysay. Dh: xoolo, hanti.

3

maal -ka: (magac, lab, keli) neef ama in ka badan oo intay irmaan yihiin cid kale ergiso loo siiyo si ay u maalaan. Dh: awrqaad.

4

maal-sha: (magac, dhedig, keli) gunaad soo buurnaada oo yeesha malax iyo dhiig oo xoolaha ka soo baxa; qanjidh xumaada. Laxdii dharo maal baa ka soo baxday. Dh: dhullax.

waa la naqliyay ✓

1

v., present habitual: it [fem.] is (situated / located) there

2

taal v., neg., present habitual: it [fem.] is not there

3

taal v., subject case, present habitual: it is it [fem.] that is there

4

taal v., sg., present habitual: you are (situated / located) there

waa la naqliyay ✓

-taallay: (v) [with proposition ku] situate (si-tiweeyt); locate (lo-keeyt); used with feminine nouns ~ tiil. Ex: sheeg meesha ay ku taal? tell me where it is situated [located]?

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xeer soo jireen ah. Dh: xeer.

waa la naqliyay ✓

mu.we.dh (kuwama, w) Magacuyaal weyddiimeed oo dhaddig oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

waa la naqliyay ✓

mu.we.dh (kuwama, w) (naxwe) Magacuyaal weyddiimeed oo dhaddig oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

waa la naqliyay ✓

question word: who?, which woman ~ female

waa la naqliyay ✓

[interrogative word] who is she? waa tuma?

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) su'aaleed oo la isku weydiiyo qofka saddexaad ee kelida ah oo lab. Dh: qofma.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kuma

2

de: who?, which woman ~ female

3

initial: t

4

lx: tuma

5

ps: qw-f

6

key: tuma

waa la naqliyay ✓

1

(Umal-ka)

2

Wax gardarro ah oo af layska yiri ama addin layska yeelay ka xumaanta laga xumaado; caro; ciil.

waa la naqliyay ✓

1

umal¹: m.l Caro ciilqab ah.

2

umal²: f.mg1 (-mlay, -mashay; -mli) Caro ciilqab leh dareemid. la-mid: umashoo.

waa la naqliyay ✓

m.l Caro ciilqab ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] wrath, anger, rage

waa la naqliyay ✓

nickname-unisex wrath, anger, rage

waa la naqliyay ✓