Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Tufaax-a)

2

1. Geed laf adag oo adduunka intiisa badan aad looga beero.

3

2. Miraha geedkaas ka baxaa waa guduud ama cagaar iyo cillaan isku darsan oo macaan badan; sidooda iyo kariskaba waa lagu cunaa, sharbeed la cabbona waa laga sameeyaa.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed dhalo miro aad u macaan oo midadbkiisu guduudyahay ama cagaar iyo cillaan isku darsan.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed dhalo miro aad u macaan oo midadbkiisu guduudyahay ama cagaar iyo cillaan isku darsan.

waa la naqliyay ✓

Apple

waa la naqliyay ✓

m. n. apple (tree ~ fruit)

waa la naqliyay ✓

name-f apple

waa la naqliyay ✓

-a: (n) apple (a-pal)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) geed laf adag leh o ka baxa dhulka qabow, miro guduud ama cagaar ah iyo cillaan isku dar ah oo macaan badan leh.

2

tufaax-a: (magac, lab, keli) midhaha geedka tufaaxa ka baxa, waa guduud, cagaar iyo cillaan isku dhafan oo macaan badan, waa la cuna sharaab la cabbona waa laga sameeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: apple (tree ~ fruit)

3

initial: t

4

lx: tufaax

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m-enum

7

key: tufaax

waa la naqliyay ✓

تفاحة

waa la naqliyay ✓

name-f apple

waa la naqliyay ✓

m.l A. ah: macwiis tufaax astaan u ahi ku sawiran yahay.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.

3

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Macmacaan laga sameeyo qudaar kala duwan siiba babbay, tufaax, cananaas iyo wixi lamida oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid

3

Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.

4

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Macmacaan laga sameeyo qudaar kala duwan siiba babbay, tufaax, cananaas iyo wixi lamida oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

Tufaax

waa la naqliyay ✓

/aappal/apples; (n) tufaax. e.g. It is good for your health to eat one apple a day.

waa la naqliyay ✓

/seydhar/ (n) cabbitaan tufaax ka samaysan.

waa la naqliyay ✓

/koor/ (n) 1. buruqda dhexe ee miraha qaarkood, sida tufaaxa. (n) 2. dhexda (bartamaha ugu muhiimsan). (v) 3. buruqda ama lafta dhexe ka saarid.

waa la naqliyay ✓

/fruut/ (n) 1. miro, sida tufaaxa, mooska, liinta iwm. (n) 2. natiijo, waxdheef

waa la naqliyay ✓

/piij/ (n) miro guduud iyo jaala ah oo tufaaxa le'eg, oo macaan (khookh).

waa la naqliyay ✓

/peer/ (n) miro macaan oo bahda tufaaxa ah oo sur dheer iyo sal weyn leh.

waa la naqliyay ✓

s.f. - tufaax (miro).

waa la naqliyay ✓

Tufaaxa

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xuubka kore ka diirasho. Tufaaxa xuubsashada ka daa oo isku cun. Dh: mudhuxsasho, xagasho, xuubsi.

waa la naqliyay ✓

cidre, n.m. - wax la cabbo oo tufaaxa laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

pomme, n.f. - tufaax.

2

pomme d'adam - laf hunguriga raga (tufaaxi nabi Aadan)

3

pomme de terre - bataatada; baradhada

4

tomber dans les pommes - suuxa; miyirbeela

waa la naqliyay ✓

pommier, n.m. - habka tufaax oo kale u samaysan

waa la naqliyay ✓

reinette, n.f. - tufaax dhanaan

waa la naqliyay ✓

pomme.

waa la naqliyay ✓

1

(Muftaax-a)

2

Fure.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo/mafaatiix, m.dh) Fure. la-mid: miftaax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo/mafaatiix, m.dh) Fure. m.dh.w, mafaatiix. la-mid: miftaax.

waa la naqliyay ✓

m. n. key

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) wax meel xidhan lagu furo. Dh: fure, miftaax.

waa la naqliyay ✓

1

bw: miftaax

2

de: key

3

lx: muftaax

4

pd: (-a Pl: mafaatix (da))

5

ps: n2-m, n8-m

6

syn: fure

7

xv: Arabic

8

key: muftaax

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tufan. la-mid: tufnaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la tufay ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Faax-a)

2

Faaf; ballaarad; kalabbax; faalal; fitaax.

waa la naqliyay ✓

1

faax¹: m.l 1. Nacas. 2. la-mid: faafid. 3. la-mid: feex.

2

faax²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: faaf².

waa la naqliyay ✓

v. spread (out), extend

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kala fid; dhinacyada u kala bax. Dh: fid. ballaadho, faaf, firaax.

2

faax-a: (magac, lab, keli) faafidda shey kalabaxo. Dh: faalal, fitaaxid, ballaadhasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: spread (out), extend

2

lx: faax

3

nt: faax (a) [vn2a-m] 'extension'

4

pd: (faaxay)

5

ps: v1=intr

6

key: faax

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) climber (kaleeymer)

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la hibeeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] spit (out)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la tufay ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: spit (out)

2

initial: t

3

lx: tufan

4

pd: (tufnaa)

5

ps: adj-der

6

key: tufan

waa la naqliyay ✓

1

(Dubaax-da)

2

Neef fayow oo kolkaa la qalay hilibki; hilib cusub oo weli dubaaxina haya; aan tammooti ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daabax¹.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] fresh meat

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neefka maqaaxiyaha lagu qalo ee hilibkiisa la gado ama aan cudur diline la iska qasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: fresh meat

2

lx: dubaax

3

pd: (/da)

4

ps: n1-f-col

5

key: dubaax

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) eeg difaac.

waa la naqliyay ✓

1

gumaax¹: m.l 1. Bir aan af ama caarad dhuuban lahayn. 2. la-mid: gumaaxid.

2

gumaax²: f.g1 (-xay, -xday) Bir wax aan af ama caarad dhuuban lahayn ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. clean cut of (torso, neck ~ other circular things)

2

gumaax v. make a clean cut of something

waa la naqliyay ✓

1

kifaax¹: m.l 1. Hawl qabashadeeda ama wax hanashadooda loo dagaallamo; halgan. 2. Raaxo.

2

kifaax²: f.mg1 (-xay, -xday) 1. Hawl qabashadeeda ama wax hanashadooda u dagaallamid. 2. Raaxaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

kifaax¹: m.l 1. Hawl qabashadeeda ama wax hanashadooda loo dagaallamo; halgan. 2. Raaxo.

2

kifaax²: f.mg1 (-xay, -xday) 1. Hawl qabashadeeda ama wax hanashadooda u dagaallamid. 2. Raaxaysasho. m.f.dh, kifaaxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. struggle

2

kifaax v. struggle

waa la naqliyay ✓

name-m struggle

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) strive (istareeyv); struggle (istaargel); endeavor (endhevar)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) hawl ama wax kale oo qabashadooda loo tartamo ama loo dagaallamo. Dh: halgan, loollan.

waa la naqliyay ✓

m.l.w 1. eeg kaafir. 2. eeg kufri¹.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. unbelievers

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) infidel (infidal); an unbeliever, especially an Islam; rebel against God ~ gaal

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) dadka aan Ilaah rumeysnayn. Dh: gaalo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: unbelievers

3

lx: kufaar

4

pd: (-ta Sg: kaafir ~ kufri)

5

ps: n8-f-pl

6

key: kufaar

waa la naqliyay ✓

m.l.kh M. ah: fal aan samayntiisu dembi lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh M. ah: fal aan samayntiisu dembi lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. lawful act, something allowed by the law

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) allowed by law; lawful (loo ful) ~ bannaan. Ex: waa mubaax in la sameeyo; it is lawful to do it

waa la naqliyay ✓

-a: (maqac, lab, keli) wax kasta oo aamu xukun sharci ahi ku soo aroorin oo inaad samay iyo inaanad samaynba ay kuu gudboon tahay Guurku waa mubaax ilaahay jecel yahay Dh: xalaal.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: lawful act, s.t. allowed by the law

3

lx: mubaax

4

pd: (-a)

5

ps: n-m

6

key: mubaax

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xayuub jilicsan oo macaan oo u dhexeeya maydhaxda iyo qayacatada laanta. Dh: mulaax, mulli.

waa la naqliyay ✓

1

(Quwaax-a)

2

Geedo yaryar oo jaadad badan ah oo salkooda hoose oo aasan ama laamohoodu, dhacaan sonkoraysan lee yihiin, oo la ruugo.

waa la naqliyay ✓

m.l Laan, xidid ama jirrid jilicsan oo leh dhacaan macaan oo la mashiiqsan karo.

waa la naqliyay ✓

m.l Laan, xidid ama jirrid jilicsan oo leh dhacaan macaan oo la mashiiqsan karo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sugar beet ~ sugarcane

waa la naqliyay ✓

1

(Kua) All. Som. Commiphora kua (J.F.Royle) Vollesen. Burseraceae.

2

C Commiphora truncata Engl. Burseraceae.

3

S Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

4

C,S Commiphora gowlello Sprague. Burseraceae.

5

S,C Commiphora horrida Chiov. Burseraceae.

6

N Commiphora incisa Chiov. Burseraceae.

7

N Commiphora bruceae Chiov. Burseraceae.

8

N Commiphora africana (A. Rich.)Engl. Burseraceae.

9

S, C Capparis cartilaginea Decne Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) fleshy root of certain plants; root vegetable; sugar cane; edible tuber

waa la naqliyay ✓

(magac, lab, keli) eeg qasab.

waa la naqliyay ✓

1

bw: coodin

2

de: sugar beet ~ sugarcane

3

lx: quwaax

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m-col

6

syn: khasab ~ qasab

7

key: quwaax

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cajiin oo qoosh xash. Rufaaq bur oo keeg innoo dub. Dh: cajiin, rifaaq.

2

rufaaq-a: (magac, lab, keli) qoosh in la dubo loo xasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Wadiiqo yar oo isku xirta laba waddo oo is barbarsocda.

waa la naqliyay ✓

1

(Tibaax-a)

2

Wax la sheegay, aanse la hubin; war aan sugnayn.

waa la naqliyay ✓

1

tibaax¹: m.l/dh (-xyo, m.dh) 1. War aan xaqiiqdiisa la hubin. 2. Qaabka xisaabta aljebriga. 3. la-mid: tibaaxid.

2

tibaax²: f.g1 (-xay, -xday) Wax u malayn.

waa la naqliyay ✓

1

tibaax¹: m.l/dh (-xyo, m.dh) 1. War aan xaqiiqdiisa la hubin. 2. Qaabka xisaabta aljebriga.

2

tibaax²: f.g1 (-xay, -xday) Wax u malayn. m.f.dh, tibaaxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. report, unconfirmed news; algebraic expression

2

tibaax: v. tell unconfirmed news; spread rumors

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal, war iyo wixii la mid ah, si aan buuxin u sheeg, u dulmar.

2

tibaax -a: (magac, lab, keli) wax la sheegay, aanse la hubin; war aan sugnayn. Dh: balaf.

3

tibaax-a: (magac, lab, keli) jidka lagu muujiyo shey habdhiskiisa. 2a+b waa tibaax aljebra.

4

tibaax -da: (magac, dhedig, keli) xog ku saabsan wax maqan. Geeli lumay tibaax baan ka helay. Dh: alliif.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Wax badan oo meel wada tuban. 2. Dab aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

vl. n. heap (of things), pile, accumulation

waa la naqliyay ✓

1

de: heap (of things), pile, accumulation

2

initial: t

3

lx: tubaal

4

pd: (/sha)

5

ps: vn-f

6

key: tubaal

waa la naqliyay ✓

m.l Shillin.

waa la naqliyay ✓

1

(Tugar) S, NFD, C, May Acacia nilotica (L) Del. Mimosaceae.

2

S Albizia amara (Roxb.) Boiv. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meherad alaabooyinka laga iibsado cuntooyinka qaydhiin laga miisto. Tukaan baan furanayaa. Dh: daas.

2

tukaan-ta: (magac, dhedig, keli) cayayaan yaryar oo dhiigga jaga. Tukaan ayaa xalay i cuntay. Dh: kutaan, tukhaan.

waa la naqliyay ✓

1

tumaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qof biraha farsameeya. 2. Sab.

2

tumaal²: m.dh Naag tumaal ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Qof biraha farsameeya. 2. Sab.

waa la naqliyay ✓

m. n. name of a Somali clan

waa la naqliyay ✓

m. n. blacksmith

waa la naqliyay ✓