Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Tuf-ta)

2

1. Cudur lafaxanuun iyo muruqyaxanuun leh.

3

2. Karaamo.

waa la naqliyay ✓

1

tuf¹: m.dh 1. Cudur lafaha gala; riix. 2. Duco; karaamo. 3. Kasoobbax halis ah.

2

tuf²: m.dh (daawo) Cudur aalaaba caruurta ku dhaca iyo dhallinyarada wuxuuna ka kacaa infekshin qaybta neefsashada inteeda sare oo uu keeno baktiiriyada “haemolitic streptococci”. Astaamo: qandho, xubnoholac, marbamarka ka dambeysa xubin saameynaya, baro cascas ee maqaar ka kuuskuus yaryar oo aan xanuun lahayn ama lafo soo baxsan sida xusulka, dhaqdhaqaaq ogaan la'aan oo aan caadi ahayn ee addimada iyo madaxa (chorea) iyo hallamacood wadnaha gufafkiisa iyo xuubka ku daboolan (pericardium).

3

tuf³: f.g/mg1 (-fay, -ftay) 1. (f.g) Wax afka ku jira dibad u soo saarid. 2. (f.mg) Ku t.: cid u ducayn.

waa la naqliyay ✓

1

tuf¹: m.dh 1. Cudur lafaha gala; riix. 2. Duco; karaamo. 3. Kasoobbax halis ah.

2

tuf²: m.dh (daaw.) Cudur aalaaba caruurta ku dhaca iyo dhallinyarada wuxuuna ka kacaa infekshin qaybta neefsashada inteeda sare oo uu keeno baktiiriyada 'haemolitic streptococci'. Astaamo: qandho, xubnoholac, marbamarka ka dambeysa xubin saameynaya, baro cascas ee maqaar ka kuuskuus yaryar oo aan xanuun lahayn ama lafo soo baxsan sida xusulka, dhaqdhaqaaq ogaan la'aan oo aan caadi ahayn ee addimada iyo madaxa (chorea) iyo hallamacood wadnaha gufafkiisa iyo xuubka ku daboolan (pericardium).

3

tuf³: f.g/mg1 (-fay, -ftay) 1. (f.g) Wax afka ku jira dibad u soo saarid. 2. (f.mg) Ku t.: cid u ducayn. m.f.dh, tufid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. rheumatism, pain in bones ~ muscles

2

tuf v. spit (out)

3

tuf [feminine] n. blessing, benediction

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) spit (ispit); sputter (ispa-ter); spit out from the mouth

2

tuf -ta: (n) rheumatoid arthritis (ruu-ma-tooyd aar-tharaay-tas); rheumatism (ruu-ma-tiiz em) ~ riix

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad afka ku hayso dibadda u soo tuur ha ligine. Li: liq.

2

tuf -ka: (magac, lab, keli) karaamo, duco la aaminsan yahay in Alle degdeg u aqbalo. Tuf buu leeyahay sheekh daa'uud. Dh: dhaw, karaamo.

3

tuf-ta: (magac, dhedig, keli) cudur ay muruqyada iyo lafaha aad u xanuujiya.

waa la naqliyay ✓

1

(Caaryid-da)

2

1. (bad) dib u noqosho; xagga xeebta ka durkid.

3

2. (ku caaryid) Meel xeeb ah baddu geyn, ku tufid.

waa la naqliyay ✓

1

(Candhuufayn-ta)

2

Candhuufo marin, ku tirid. ku tufid; calyeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Riix-a)

2

1. Cudur dadka laga riixo ama laga tuujiyo; riixdin; tuf.

3

2. Dabayl.

waa la naqliyay ✓

1

(Riixdin-ta)

2

1. Tuf; riix.

3

2. Riixid; tuujis.

waa la naqliyay ✓

1

(Riixgub-ka)

2

Si gaar ah oo xoolaha looga gubo tufta.

waa la naqliyay ✓

1

(Saaruq-da)

2

Laamaha iyo caleemaha dhirta badda oo xiisadda iyo hirarku xeebta ku soo tufaan ama biyaha korkooda sabbeeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Saxara-da)

2

Cunnada dadku cuno inteeda oogadu nacdo oo soo tufto; xaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Tufaax-a)

2

1. Geed laf adag oo adduunka intiisa badan aad looga beero.

3

2. Miraha geedkaas ka baxaa waa guduud ama cagaar iyo cillaan isku darsan oo macaan badan; sidooda iyo kariskaba waa lagu cunaa, sharbeed la cabbona waa laga sameeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Tufid-da)

2

Wax afka ku jira oo aan liqiddood la doonayn, dibadda xoog ugu soo tuurid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaafood-ka)

2

Xunbada biyuhu xeebta ku soo tufaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaakood-ka)

2

Xaako iska keenid, tufid.

waa la naqliyay ✓

m.l A. ah: macwiis tufaax astaan u ahi ku sawiran yahay.

waa la naqliyay ✓

1

candhuuf¹: m.dh Hoore layig ah, aan midab lahayn, qanjirrada afka nafleyda ka yimaada oo liqidda cuntada fududeeysa. la-mid: candhuufo.

2

candhuuf²: m.dh (c. nafl.) Dareere biyo oo kale ah ay qanjidho candhuufeedku ku dhiiqiiyaan afka. Soo saarida candhuufta waxa nashaadiya cuntada afka ku jirta iyo urta ama ku fekerka cuntada.

3

candhuuf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku c.: cid candhuuf ku tufid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-feeyay, -faysay) 1. Candhuuf marin. 2. Candhuuf ku tufid.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.

3

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhagax dubnadeed oo wejiga ciyaarta loogu talaggalay labadiisa dhinac min afar dhibcood ku leh. 2. Wax if bixiya oo masjoohaarku habeenkii markuu ugaarsanayo soo tufo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Macmacaan laga sameeyo qudaar kala duwan siiba babbay, tufaax, cananaas iyo wixi lamida oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

riix¹: m.l Jirro dad iyo xoolaha ku dhacda oo lafo xanuun leh; tuf.

2

riix²: f.g1 (-xay, -xday) Wax culus oo aan la qaadi karin xoog ku dhaqaajin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-qyo, m.dh) Laamaha iyo caleemaha dhirta badda oo hirku xeebta ku soo tufo ama biyaha dul sabbeeya.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) U t.: cid tahliil u tufid.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) cudur carruurta ku dhaca oo xummad, shuban iyo finan ka soo saara oo lagu daweeyo uggeedka luguunka. Dh: tufo.

2

tufe -ha: (tilmaame) qof leh duco la aqbalo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg tufe.

waa la naqliyay ✓

/taft/ (n) duf (gas).

waa la naqliyay ✓

Wax ama qof dheddig oo keli ah; mid.

waa la naqliyay ✓

mu.ac.dh (kuwo, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dhaddig ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya; mid. Tusaale: “Tu wanaagsan baan ku toosay”.

waa la naqliyay ✓

mu.ac.dh (kuwo, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dhaddig ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya; mid. Tusaale: Tu wanaagsan baan ku toosay.

waa la naqliyay ✓

pron. - adiga.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) marka awrka la fadhiisinayo ayaa la isticmaalaa. Dh: juu.

2

tu-da: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca. Tu'ida: ayaa gashay xoolaha.

3

tu: (magac'uyaal) tilmaamaya qof ama wax dhedig oo keli ah. Dh: mid.

waa la naqliyay ✓

tu, pron. pers. - adiga

waa la naqliyay ✓

1

1. Uf! — Erey la yiraahdo kolka qurmuun la dareemo.

2

2. (Uf-ta) wax xun; faddaro.

waa la naqliyay ✓

1

uf¹: m.dh Faddare; qurun.

2

uf²: e.d Eray la dhaho kolka ur qurmuun la dareemo.

waa la naqliyay ✓

1

uf¹: m.dh Faddare; qurun.

2

uf²: e.d Eray la dhaho kolka ur qurmuun la dareemo.

waa la naqliyay ✓

1

inter. ugh!, yuck!

2

uf [feminine] n. something disgusting, anything that stinks

waa la naqliyay ✓

(interjection) used to express disgust with something having a bad smell or offensive odor; yuck (yak)

waa la naqliyay ✓

1

uf! (ereydhawaaq) la yidhaahdo marka la dareemo ur xun amma qadhmuun. Uf! Wax ma kuu urayaa?

2

uf-ta: (magac, dhedig, keli) faddare; qudhun.

waa la naqliyay ✓

أف

waa la naqliyay ✓

1

(Cuf-ka)

2

Wax wax lagu gufeeyo; guf.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) 1. Inta walaxdu ka koobantahay maaddadeeda. 2. la-mid: cub 1 (1).

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) 1. Inta walaxdu ka koobantahay maaddadeeda. 2. la-mid: cub.

waa la naqliyay ✓

Mass

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plug, stuffing; mass {physics}

2

cuf v. stuff, plug

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) density (deensiti)

2

cuf -ay / tay: (v) stop up; insert something as a plug; plug (plaag)-, staff ~ cub

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel daloosha, gufay; wax cufan ka dhig.

2

cuf -ka: (magac, lab, keli) wax meel daloosha lagu gufeeyo; guf.

3

cuf -ka: (magac, lab, keli) hoyga ay shinbiruhu ka samaystaan geedaha dushooda ee ka kooban tigaadda iyo qoryaha yarya. Dh: cush, coosh.

4

cuf -ka: (magac, lab, keli) xaddi maatarka ay walaxi leedahay wuxuuna cabbiraa karaarka ay walaxi qaadato marka lagu turfeeyo xoog.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Duf-ka, Duf-ta) Timo adag oo iska baxay; gan; dhogor.

2

2. (Duf-ta) a) Alaab raagtey oo jilicday; lul; calal; baabba'. b) Hoog; ba'; dooriso; belo.

waa la naqliyay ✓

1

duf: m.dh 1. D. ah: wax rifan, wax calal ah. 2. D. ah: dulli. 3. D. iyo dooriso!: hoog!; ba'!

2

dųf: m.l/dh (-faf, m.l) 1. Dhogor badan oo is- haysata. 2. Wax dhogor leh. 3. Mayrax la jilciyey oo la feeray. 4. Shukumaan.

waa la naqliyay ✓

1

duf: m.dh 1. D. ah: wax rifan, wax calal ah. 2. D. ah: dulli. 3. D. iyo dooriso!: hoog!; ba'!

2

dųf: m.l/dh (-faf, m.l) 1. Dhogor badan oo is- haysata. 2. Wax dhogor leh. 3. Mayrax la jilciyey oo la feeray. 4. Shukumaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. thick head of hair

2

duf [feminine] n. old, worn out object; misfortune, calamity

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) fur (feer) ~ dhogor

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) maydhaxda kabadda laga sameeyo ee la budliyey ee aan la soohine filiqsan oo gas badan leh. Laba minjood oo dufah baan maleegay saaka oo qudha.

2

duf -ka: (magac, lab, keli) xanuun dadka seedaha cagta kaga dhaca oo daalka badani sababo. Duf baa i dilay duugmo ku filanna ma helin.

3

duf -ka: (magac, lab, keli) bulka shaashka ah ee kebeddu dhanka dambe ku leedahay. Kebedda dufkiibaa ka dhammaaday.

4

duf -ka: (magac, lab, keli) dhogorta adhiga ee cufan gaar ahaan ta uu iska gooyo xiilliga uu dhogorgoosanayo. Dufka ka jar laxda.

5

duf-ta: (magac, dhedig, keli) alaab raagtay oo calal noqotay. Wixii duf ah ee gaboobay naga daadiya.

6

duf -ta: (magac, dhedig, keli) xumaan dhibaato laga Allabaryo. Duf iyo wax daran Alloo naga hay. Dh: balaayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuf-ka)

2

Daaq aan roob ku bixin ee xilli ku baxa.

waa la naqliyay ✓

1

fuf¹: m.l Dhir la jaray ama la daaqay fiidda ka soo baxda iyadoo aan roob ku di'in.

2

fuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Dhir la jaray ama la daaqay iyadoo aan roob ku di'in fiid bixin.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-fay, -ftay) Dhir la jaray ama la daaqay iyadoo aan roob ku di'in fiid bixin. m.f.dh, fufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. grass that grows in dry conditions

2

fuf v. bloom, grow fast, produce dry-season pasture (of the earth)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) become grassy.; lush or overgrown

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (soo ~) abuur iyo wixii la mid ah gabaabsi ka bax.

2

fuf -ka: (magac, lab, keli) daaq xilliyeed aan roob ku bixin oo adhigu ku bukoodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Guf-ka)

2

1. Wax weelasha afkooda ama daloollo kale la geliyo oo lagu awdo; fur.

3

2. Maro la qaato.

4

3. Wax yar oo soo hara; hanbo.

waa la naqliyay ✓

1

guf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Cad yar oo maro ah weelasha haruubkooda lagu cufeyo. 2. Hambo. 3. Maro.

2

guf²: m.dh Hanti yar oo la siiyo qaraabada ama waalidka gabar la aroosay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) 1. Cad yar oo maro ah weelasha haruubkooda lagu cufeyo. 2. Hambo. 3. Maro.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plug, stopper; body-cloth

2

guf [feminine] n. first gift given to the bride's family

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) plug (palaag); stopper (istop per), cork (koork); blockage (balookeeyj); clog (kaloog)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax weelasha afkooda ama daloollo kale la geliyo oo lagu awdo. Dh: fur.

waa la naqliyay ✓

1

(Huf-ta)

2

Shinbir hilibka cunta; dafo; dhuuryo.

waa la naqliyay ✓

1

huf¹: m.dh (-fo, m.l) Shimbir hilibka cunta; dafo.

2

huf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Wax sifayn. 2. Wax kala saarid. 3. Wax jifid (gogol iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-fo, m.l) Shimbir hilibka cunta; dafo.

waa la naqliyay ✓

1

v. winnow; clean; shake ~ beat the dust from

2

huf [feminine] n. bird of prey, hawk ~ falcon species

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) blow [dust] off or away ~ hurguf

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadhuudh masaf ku goolab oo firida iyo xashiishka kala saar; inta xun ka reeb.

2

huf-ta: (magac, dhedig, keli) shinbir hilibka cunta. Dh: daffo, dhuuryo.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel furnayd, cub; awd; cuf.

waa la naqliyay ✓

1

(Kuf-ka)

2

Laamaha guurka mid kamid ah oo ku saabsan dadka isu dhigma oo is guursan kara iyo kuwa aan is guursan karin, iyadoo laga eegayo dhinacyo badan (dhalasho, xirfo, caafimaad, kd.); geyaan.

waa la naqliyay ✓

1

kuf¹: m.l.kh K. ah: isu qalmidda ay isu qalmaan laba qof xagga guurka, iyadoo laga eegayo dhinacyo badan sida: dhala-sho, xirfo, caafimaad iyo wixi lamida; geyaan.

2

kuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Nafley socota horay u dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

kuf¹: m.l.kh K. ah: isu qalmidda ay isu qalmaan laba qof xagga guurka, iyadoo laga eegayo dhinacyo badan sida: dhalasho, xirfo, caafimaad iyo wixi lamida; geyaan.

2

kuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Nafley socota horay u dhicid. m.f.dh, kufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] marriage between people of equal status; social status, tribal honor

2

kuf v. trip, stumble, fall (over), slip

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (n) fall down; fall (fool)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geyaanka oo ku salaysan inay labada is calmatay iyo labadooda qoys isla jaanqaadayaan iyo in kale.

waa la naqliyay ✓

1

luf¹: m.l (-faf, m.l) Cad yar oo wax dhammaaday ka soo haray.

2

luf²: f.g1 (-fay, -ftay) Wax yar uruurin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Cad yar oo wax dhammaaday ka soo haray.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tiny piece, particle, corpuscle

2

luf v. collect, gather (up)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax yar uruurin.

2

luf -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wax dhammaaday ka soo haray.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel jidhka ka soo foocan oo la moodo inay hawo buuxisay.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-fay, -ftay) Wax meel ka buuxaan in in uga soo saarid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-fay, -ftay) Wax meel ka buuxaan in in uga soo saarid. m.f.dh, qufid.

waa la naqliyay ✓

v. empty out, unpack; excavate

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) dig out (dhig aawt); excavate (ekeskavaayt) ~ faag

waa la naqliyay ✓

(fal) wax uur ama meel ku dhex jira ka guro ka faaruqi. Dh: faq.

waa la naqliyay ✓

1

de: empty out, unpack; excavate

2

lx: quf

3

pd: (qufay)

4

ps: v1=tr

5

key: quf

waa la naqliyay ✓

1

(Taf-ta)

2

1. (maro, ...) Dacal; fay.

3

2. Bowdo; tar.

waa la naqliyay ✓

1

taf¹: m.dh (-fo, m.l) 1. Maro dacalkeed. 2. Bowdada inteeda hoose.

2

taf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Meel aan sallaan loo fuulo lahayn korid. 2. Cid turunturreyn.

waa la naqliyay ✓

1

taf¹: m.dh (-fo, m.l) 1. Maro dacalkeed. 2. Bowdada inteeda hoose.

2

taf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Meel aan sallaan loo fuulo lahayn korid. 2. Cid turunturreyn. m.f.dh, tafid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. thigh

2

taf [feminine] n. fringe, edge (of garment)

3

taf v. climb (up), scale

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) climb (kaleem)-, ascend (a-sendh) ~ kor. Ex: buurta taf; climb the mountain.

2

taf: -ta: (n) edge (eej); fringe (firiij), frill (firiil)-, border (boor-dher)-, margin (maar-jin) ~ faraq, dacal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel kore afarta addin ku kor.

2

taf -ta: (magac, dhedig, keli) dacalka hoose ee marada. Maradu inta badan taftay ka jeexantaa. Dh: xayn, dacalka, fay.

3

taf-ta: (magac, dhedig, keli) qayb ka mid ah jidhka dadka oo ah bowdyaha xagooda debadda xiga. Orod buu labada tafood xaytay Dh: bawdo, tar.

waa la naqliyay ✓

1

1. Wax aad u yar.

2

2. (Tif-ka) Go' ama cad ama daliig dun ah ama caws ama wax la mid ah.

3

3. Wax buuxa oo aan dhinnayn.

4

4. Dhicidda dhibicda; gobo'; tifiq.

waa la naqliyay ✓

1

tif¹: m.dh/l 1. (-faf, m.l) T. ah: wax buuxa oo aan dhinnayn. 2. Cad ama daliig dun ah ama caws. 3. Dhibcidda.

2

tif²: m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo dhibcidda.

3

tif³: f.g1 (-fay, -ftay) 1 . Qori wax dhuuban ka dhigid. 2. Wax duf ka rifid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): piece of thread, fiber, blade of grass, anything thin; very slim ~ thin

2

tif v. pluck, pull out fibers; make a fringe

3

tif [feminine] n. droplet; dripping

waa la naqliyay ✓