tu — Macnaha & Turjumaada

Wax ama qof dheddig oo keli ah; mid.

waa la naqliyay ✓

mu.ac.dh (kuwo, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dhaddig ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya; mid. Tusaale: “Tu wanaagsan baan ku toosay”.

waa la naqliyay ✓

mu.ac.dh (kuwo, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dhaddig ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya; mid. Tusaale: Tu wanaagsan baan ku toosay.

waa la naqliyay ✓

pron. - adiga.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) marka awrka la fadhiisinayo ayaa la isticmaalaa. Dh: juu.

2

tu-da: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca. Tu'ida: ayaa gashay xoolaha.

3

tu: (magac'uyaal) tilmaamaya qof ama wax dhedig oo keli ah. Dh: mid.

waa la naqliyay ✓

tu, pron. pers. - adiga

waa la naqliyay ✓

1

(Aadaan-ka)

2

Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama addin).

waa la naqliyay ✓

1

(Abbaar-ta)

2

Sida eg, tusmo; marin; aaddanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Addin-ka)

2

1. Lugaha iyo jeenyaha iyo gacmaha middood.

3

2. Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama aadaan).

waa la naqliyay ✓

1

(Afcelin-ta)

2

*Afniqid; turjumaanid.

waa la naqliyay ✓

1

(Afceliya-ha)

2

Afhaye; afnaqe, turjumaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Afhaya-ha)

2

Qof dadka afaf kala duwan ku hadla, u kala afceliya; afceliye; turjumaan

waa la naqliyay ✓

1

(Afnaqa-ha)

2

Afceliye; turjumaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Afweyn-ta)

2

Riciraha tunka tan ugu korraysa oo afka weyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Afyaal-ka)

2

1. Madax; horfiiq.

3

2. Qofka dadka soo dhoweyntiisa u qaybsan.

4

3. Oodafo; dhacan.

5

4. Horgalka tusbaxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Allabbari-ga)

2

Eebbe wax-ka-bari; Ilaah-bari; Rabbi-bari; Eebbe-tuug: duceysi.

waa la naqliyay ✓

1

(Andaqaad-ka)

2

Arrin lagu heshiiyey, wixii xil ka yimaada ama eeddii ka timaadda oo la qaato; eedqaad; xilxanbaar; shaf-u-tun; u qoolnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Andaqaadid-da)

2

Arrin lagu heshiiyey wixii xil ka yimaada ama eeddii ka timaadda, qaadasho; eed qaadid; xil xanbaarid; isu qoolid; shaf u tumid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aroorin-ta)

2

1. Biyo la doonid; ceel u kaxayn.

3

2. Hoos u dhigid, u dejin, ku fogeyn.

4

3. Qof hurda riyo wax ku tusid.

waa la naqliyay ✓

1

(Arxamid-da)

2

Jimic u gelid; u turid; u naxariisasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Arxan-ka)

2

Naxariis; raxmad; turaal; jimic.

waa la naqliyay ✓

1

(Asluub-ta)

2

Dhaqanwanaag; anshax; tusmo; marin.

waa la naqliyay ✓

Kuma? Kee? Tuma? Tee?

waa la naqliyay ✓

1

(Baabbacayn-ta)

2

(geel) orod cagaha dhulka lala dhaco; durdurin; ku tumasho,

waa la naqliyay ✓

1

(Baabbu-sha)

2

Timo aad u baxa iyagoo aan la ilaalin; yoofil; tuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Baandhayn-ta)

2

(turub) shaandhayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: -dhu, -du, -shu; Refers to the sentence subject

2

de: the one [FEMININE DEFINITE SUBJECT]

3

lx: -tu

4

ps: det-f-subj

5

key: -tu

waa la naqliyay ✓

Ururka war isgaarsiinta Aduunka

waa la naqliyay ✓

1

(Tu'-da)

2

Cudur xoolaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cudur xoolaha ku dhaca. 2. la-mid: tuu.

waa la naqliyay ✓

1

(Tub-ta)

2

Dhabbe; daw; waddo; marin.

waa la naqliyay ✓

1

tub¹: m.dh (-bo, m.l) Dhabbe; waddo.

2

tub²: m.dh (c.fal.) Jidka ay maraan walxaha samaddu marka ay dulalaatiga dhex jiirayaan iyadoo loo fiirinayo bar la doortay. Tubta dhulku waa jidka uu maro dhulku marka uu ku meereysanayo qorraxda.

3

tub³: f.g1 (-bay, -btay) Wax badan meel isugu keenid.

waa la naqliyay ✓

1

tub¹: m.dh (-bo, m.l) Dhabbe; waddo.

2

tub²: m.dh (c.fal.) Jidka ay maraan walxaha samaddu marka ay dulalaatiga dhex jiirayaan iyadoo loo fiirinayo bar la doortay. Tubta dhulku waa jidka uu maro dhulku marka uu ku meereysanayo qorraxda.

3

tub³: f.g1 (-bay, -btay) Wax badan meel isugu keenid. m.f.dh, tubid.

waa la naqliyay ✓

Locus

waa la naqliyay ✓

Orbit

waa la naqliyay ✓

1

f. n. path

2

tub v. pile ~ stock up, amass; assemble

waa la naqliyay ✓

/tab/ (n) 1. weel godan oo wax lagu shubto. (n) 2. baanyo (musqul-qubeys).

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) way (weeyj; path (paath); route (ruut); course (koors) Ex: tubta toosan; the right way

2

tub -ay / tay: (v) 1. gather (ga-ther); cause to come together; convene; assemble. Ex: xoolihii bay soo tubtay; she gathered the livestock. ~ dhoob, tuur. 2. pile (paayl); stack (istaak)

waa la naqliyay ✓

1

Via (modo)

2

Way

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad xoolo ama wax kale, meel isugu keen. Casar baa la soo tubay sidii cuud nin leeyahay.

2

tub-ta: (magac, dhedig, keli) dariiq dheer. Tubtay mareen waa toobiye. Dh: jid, dhabbe, daw, waddo, marin.

3

tub-ta: (magac, dhedig, keli) koox dad ah, horin.

waa la naqliyay ✓

1

(Tuf-ta)

2

1. Cudur lafaxanuun iyo muruqyaxanuun leh.

3

2. Karaamo.

waa la naqliyay ✓

1

tuf¹: m.dh 1. Cudur lafaha gala; riix. 2. Duco; karaamo. 3. Kasoobbax halis ah.

2

tuf²: m.dh (daawo) Cudur aalaaba caruurta ku dhaca iyo dhallinyarada wuxuuna ka kacaa infekshin qaybta neefsashada inteeda sare oo uu keeno baktiiriyada “haemolitic streptococci”. Astaamo: qandho, xubnoholac, marbamarka ka dambeysa xubin saameynaya, baro cascas ee maqaar ka kuuskuus yaryar oo aan xanuun lahayn ama lafo soo baxsan sida xusulka, dhaqdhaqaaq ogaan la'aan oo aan caadi ahayn ee addimada iyo madaxa (chorea) iyo hallamacood wadnaha gufafkiisa iyo xuubka ku daboolan (pericardium).

3

tuf³: f.g/mg1 (-fay, -ftay) 1. (f.g) Wax afka ku jira dibad u soo saarid. 2. (f.mg) Ku t.: cid u ducayn.

waa la naqliyay ✓

1

tuf¹: m.dh 1. Cudur lafaha gala; riix. 2. Duco; karaamo. 3. Kasoobbax halis ah.

2

tuf²: m.dh (daaw.) Cudur aalaaba caruurta ku dhaca iyo dhallinyarada wuxuuna ka kacaa infekshin qaybta neefsashada inteeda sare oo uu keeno baktiiriyada 'haemolitic streptococci'. Astaamo: qandho, xubnoholac, marbamarka ka dambeysa xubin saameynaya, baro cascas ee maqaar ka kuuskuus yaryar oo aan xanuun lahayn ama lafo soo baxsan sida xusulka, dhaqdhaqaaq ogaan la'aan oo aan caadi ahayn ee addimada iyo madaxa (chorea) iyo hallamacood wadnaha gufafkiisa iyo xuubka ku daboolan (pericardium).

3

tuf³: f.g/mg1 (-fay, -ftay) 1. (f.g) Wax afka ku jira dibad u soo saarid. 2. (f.mg) Ku t.: cid u ducayn. m.f.dh, tufid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. rheumatism, pain in bones ~ muscles

2

tuf v. spit (out)

3

tuf [feminine] n. blessing, benediction

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) spit (ispit); sputter (ispa-ter); spit out from the mouth

2

tuf -ta: (n) rheumatoid arthritis (ruu-ma-tooyd aar-tharaay-tas); rheumatism (ruu-ma-tiiz em) ~ riix

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad afka ku hayso dibadda u soo tuur ha ligine. Li: liq.

2

tuf -ka: (magac, lab, keli) karaamo, duco la aaminsan yahay in Alle degdeg u aqbalo. Tuf buu leeyahay sheekh daa'uud. Dh: dhaw, karaamo.

3

tuf-ta: (magac, dhedig, keli) cudur ay muruqyada iyo lafaha aad u xanuujiya.

waa la naqliyay ✓

/tag/ (v) 1. soo dhifasho (xoog usoo jiidid) 2. dhifasho (jiidid).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg tub.

2

tug: (fal) sii eeg tudhsii.

waa la naqliyay ✓

1

(Tun-ka)

2

Luqunta dhabarkeeda; jeegada hoosteeda.

waa la naqliyay ✓

1

tun¹: m.l Luqunta dhabarkeeda; jeegada hoosteeda.

2

tun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Badar iyo wixi lamida buushe ka saarid. 2. Cid ul la dhicid. 3. Wan dhufaanid. 4. Sacab t.: sacab isku garaacid. 5. U sacab t.: cid ballan ka qaadid ama taageerid.

waa la naqliyay ✓

1

tun¹: m.l Luqunta dhabarkeeda; jeegada hoosteeda.

2

tun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Badar iyo wixi lamida buushe ka saarid. 2. Cid ul la dhicid. 3. Wan dhufaanid. 4. Sacab t.: sacab isku garaacid. 5. U sacab t.: cid ballan ka qaadid ama taageerid. m.f.dh, tumid.

waa la naqliyay ✓

1

v. beat, strike, hammer, grind, pound; play drum ~ guitar

2

tun m. n. nape, back of the neck

waa la naqliyay ✓

1

-tumay / tuntay: (v) 1. strike (istaraayk.); beat (biit); pound (paawndh) 2. play or perform music. Ex: koox cusub baa caawa, tiyaatarka ka tumaysa; a new band is performing tonight in the theater

2

tun -ka: (n) nape (niip); the back of the neck; scruff (iska-raaf) ~ qoor, luqun

waa la naqliyay ✓

1

(fal) farsamo bir ama wax kale, ka samee wixii looga baahan yahay.

2

tun: (fal) hadhuudh, garaac oo buushiga ka saar ama jejebi. Dh: bukaas, budli.

3

tun: (fal) wan ama wax kale, xiniinyaha ka saar Dh: dhufaan.

4

tun: (fal) ciyaar, sacabbada isla dhac. Dh: jaamay.

5

tun: (fal) cid kale, dil oo ulee.

6

tun-ka: (magac, lab, keli) luqunta dhabarkeeda: jeegada hoosteeda.

7

tun -ka: (magac, lab, keli) waa hilib kabaxa qoorta xageeda danbe iyo hareeraheeda. Dh: luqun, gadaad.

waa la naqliyay ✓

Dusha fidsan ee cuddadda oo wax lagu kortumo.

waa la naqliyay ✓

agg. - kaaga; (tua: taada).

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) U tur: cid u naxariisasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) U tur: cid u naxariisasho. m.f.dh, turid.

waa la naqliyay ✓

v. be merciful ~ lenient; reduce one's punishment

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) [with proposition u] be lenient (bii lii-ni-yant); not be too hard on; go easy; have mercy ~ u tur

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u cees oo qalad uu galay yari darteed ugu saamax. Dh: tudh.

2

tur: (tilmaame) qabo; tudh.

3

tur: ciyaar gaar u ah geeljirka oo laga ciyaaro gobollada Shabeellada Hoose iyo meelo kale.

waa la naqliyay ✓

1

de: be merciful ~ lenient; reduce one's punishment (e.g., impose a lighter punishment than expected or deserved)

2

initial: t

3

lx: tur

4

pd: (turay)

5

ps: v1=

6

key: tur

waa la naqliyay ✓

1

(Tus-ka)

2

1. Uumi kaliileed; hogo.

3

2. Daliig ama waraaq dhuuban oo kutubta iyo buugagga qoran la dhexgeliyo oo hadba meesha la joogo, lagu calaameeyo.

4

3. Tusmada ama fahrasada kitaabka.

waa la naqliyay ✓

1

tus¹: m.l Humri kulul oo dhaca waqtiga kulaylaha; hogo.

2

tus²: f.lg1 (-say, -stay) 1. Cid wax farta ugu fiiqid. 2. Is t.: laba qof isu keenid.

waa la naqliyay ✓

f.lg1 (-say, -stay) 1. Cid wax farta ugu fiiqid. Tusaale: “Cali ayaa guriga tusay Axmed” 2. Is t.: laba qof isu keenid. Tusaale: “Axmed baa is tusay wiilka iyo aabbihiisa”. m.f.dh, tusid.

waa la naqliyay ✓

1

ditransitive v. show ~ point out something to someone; display; connote

2

tus m. n. book-mark

3

tus m. n. build up of heat and humidity at the end of the dry season

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) show (shoow); guide (gaay-dh). Ex: i tus; show me.

2

is tus -ay / tay: (v) 1. bring face to face; bring together. 2. think about something; imagine (i-maajin)

3

is tustus -ka: (n) show off, flaunt (faloont); ostentation (os ten teey-shin), boastful showiness

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhaha u saar, qof meel aanu arkayn ama aqoon indhaha u saar ama u tilmaamid.

2

tus -ka: (magac, lab, keli) kitaab, warqadda ama daliigta xusuus ahaan loo dhexgelsho kolba bogga la marayo ama la akhriyey. Tuska haka saarin buuga.

3

tus -ka: (magac, lab, keli) uumi kaliileed ama uumi hawadu yeelato marka roob dhaw yahay. Tus ayaa jira. Dh: hogo.

waa la naqliyay ✓

e.d Juu! la-mid: tu' (2).

waa la naqliyay ✓

inter. down!

waa la naqliyay ✓

1

a: tu'

2

de: down! (command to make a camel kneel down)

3

initial: t

4

lx: tuu

5

ps: intj

6

key: tuu

waa la naqliyay ✓