toroglayn

(Tooghayn-ta)

Qof u toogo hayn, xurmo iyo in wax loo galo u qabid, ka warqabid.

m.f.dh eeg tooghay.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka warqabid. ka warhayn, tooghays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tororoglayn.

(Tororogleyn-ta)

Hadal tororog ah ku hadlid.

m.dh eeg tororoglee.

(fal) hadal tororog ah ku hadal, daroori.

(Tolayn-ta)

Wax tolku lee yahay ka dhigid; qaramayn.

m.f.dh eeg tolee.

vl. n. act of making someone a kinsman; nationalization

Nazionalizzazione

Nationalization

-ta: (magac, dhedig, keli) wax tolku leeyahay ama ka wada dhexeeya ummadda ka dhigid. Dh: midayn.

tolayn-ta: (magac, dhedig, keli) gumayn; beelayn Dh:tolays.

de: act of making s.o. a kinsman; [ext.] nationalization Alt sp: toleyn

initial: t

lx: tolayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: tolayn

m.f.dh eeg boogee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh aroosad ah gudniinkii fircooniga ahaa ka furid. Dh: reerayn. boogayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel, nabar boog ah ka dhigid. Xoqiddu qayb libaax ayay ka ciyaartaa boogaynta finanka yaryar. Dh: nabarayn, boogays.

m.f.dh eeg boolee. la-mid: boolo.

-ta: (magac, dhedig, keli) turub afar baadh ah haadka lagu booleeyey magacaabasho.

m.f.dh eeg doogee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul naq helay. doog yeelasho. Buurihii doogayn ayaa ka muuqata.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo wada xiirid oo madax idiin aan timo lahayn ka dhigid. Xaajiga moolaynta ayaa u fadli badan. Dh: dhukurid.

(Noolayn-ta)

1. Naf ama nolol ku soo celin.

2. Waxtarid; dhaqaalayn.

3. (soo noolayn) kol labaad noolayn; baqti-afuufid.

m.f.dh eeg noolee. la-mid: noolays.

-ta: (magac, dhedig, keli) tayayn oo waxtar cusub u siyaadin.

m.f.dh eeg ololee. la-mid: ol'olayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kicin iyo guubaabo samayn oo hawl la wada qabanayo qabanqaabin.

f.mg2 (-yay, -ysay) U t.: wax dhicitaankooda u diyaargaroobid.

f.mg2 (-yay, -ysay) U t.: wax dhicitaankooda u diyaargaroobid. m.f.dh, tooghayn.

v., [compound] have for an objective, take as one's aim

-ay I say: (v) [with proposition u] remember (ri-meem-ber); bear in mind ~ u tooghay, la soco

(fal) wax imaandoona warqabkood lahaw.

tooghay: (fal) (u ~) ka warqab, ka warhay. U tooghay oo ha hagran.

de: have for an objective, take as one's aim

initial: t

lx: tooghay

nt: tooghayn (ta) [vn-f]; with preposition u

pd: (tooghayey)

ps: v2a=cmp

key: tooghay

-ta: (magac, dhedig, keli) abaal u gelid; samafal u samayn.

(Toorayn-ta)

Toore marid, qaadid; qoodeyn.

m.f.dh eeg tooree.

-ta: (magac, dhedig, keli) socodka aan leexleexadka lahayn oo wado la hayo. Dh: qaadid, qoondayn, toorays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cudud ku taageerid; xoog iyo tamar ku kordhin. Xoogaynta tayada waxbarasho ayaa ah yoolka sannadkan. Dh: xoojin, xoogeys.

(Xoolayn-ta)

1. Xoolo ka dhigid, u geddiyid.

2. Weel la tolay oo cusub, gocoyonnimada ka bi'in.

m.f.dh eeg xoolee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo dhaqasho oo faraqabsiin xoolo nool ah yeelasho. Dh: xoolays. dhigid.

xoolayn-ta: (magac, dhedig, keli) bar adduun con xoolo ahayn xoolo u rogid. Dahabkani xoolayn ayuu ku roon yahay: Dh: xoolays.

xoolayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel dux xoolaad ku shubid oo cusaybka ka baabi'in; gocoyannimada ka bi'in. dhiilka cusub xoolayn la'aan ha dhigin. Dh: qaabayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tooghayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) toorno ku qorid, gelin. Dh: toornays.

(Gobo'layn-ta)

Hadba dhibici ka soo dhicid; tifqaamid.

m.f.dh eeg gobo'lee.

vl. n. dripping of water

de: dripping of water

lx: gobo'layn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: gobo'layn

m.f.dh eeg goloblee.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin sida uu yahay ka war hayn. Dh: war-qabid.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta codka rugrugta.

-ta: (magac, dhedig, keli) giigsanaanta, qalafsanaanta. Togtognaanta in yar ka bi'i xadhiga.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka la filayo wax soo socda.

-ta: (magac, dhedig, keli) socsocod badan oo aan fariisi ama joogsi lahayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) ergo ahaan qof cid kale ugu dirid; qolo farriin gaar ah u gee.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel durugsan geyn. Dh: dheerayn. Li: dhowayn.

Wax ku taagan: wax ku diran; taagan; kacsan.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax soo taagan oo aan meel laga maro lahayn ahaansho.

der. [adjective] raised, lifted; erected

nickname; name-f busy; raised, lifted; erected

(tilmaame) taagan ama qotoma.

foogan: (tilmaame) «ku ~» ku mashquulsan oo ka shaqaynaya. Dh: taagan, hawllan.

de: raised, lifted; erected

lx: foogan

pd: (foognaa)

ps: adj-der

syn: taagan

key: foogan

1. Gogol laga dhigay; la gogley.

2. Sida gogosha, dhulka ugu daadsan, ugu bilqan, ugu fidsan.

goglan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la goglay noqosho.

goglan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la goglay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la goglay ahaansho. m.f.dh, goglanaan.

der. [adjective] covered with mats, carpeted

-aa: (adj) spread out, usually a cloth covering for a bed

(tilmaame) wax meel bannaan ku fidsan oo diyaarsan.

de: covered with mats, carpeted

lx: goglan

ps: adj-der

key: goglan

(Golayn-ta)

1. Gol ka dhigid.

2. Gole ka dhigid.

3. Gole u dhigid; u fagaarayn; u golaadin.

m.f.dh eeg golee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u» ciyaar ama dagaal dad u soo meegaarid oo u ururin.

golayn-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, meel ut bannayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunno ama hilib hog dab leh ku ridid si loogu bisleeyo. Dh: karin, moofayn, dubid.

hogayn -ta: (magac, dhedig, keli) gorof god qiiq lagu shiday ku gembiyid, si loo carfiyo wixii ilimaqabatay ah na looga dilo.

hoogay!: (ereydhawaaq) lagu dhawaaqo kolka uu qofku dareemo hungoobid iyo dhiillo. Dh: ba'ay! jabay! tolla'ay!

La hoolay.

hoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax la xoqay noqosho. 2. Timo ama dhogor wax la xiiray noqosho. 3. Wax dubka laga qaaday noqosho.

hoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la xoqay ahaansho. 2. Timo ama dhogor la xiiray ahaansho. 3. Wax dubka laga qaaday ahaansho.

hoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax la xoqay noqosho. 2. Timo ama dhogor wax la xiiray noqosho. 3. Wax dubka laga qaaday noqosho. m.f.dh, hoolmid.

hoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la xoqay ahaansho. 2. Timo ama dhogor la xiiray ahaansho. 3. Wax dubka laga qaaday ahaansho. m.f.dh, hoolnaan.

der. [adjective] scraped, clipped; badly cut ~ shaved (of hair); sheared; skinned, peeled; plucked

(tilmaame) diirka laga saaray: aan dub iyo dahaadh midna lahayn. Dh: diiran.

de: scraped, clipped; badly cut ~ shaved (of hair); badly sheared; skinned, peeled; plucked

lx: hoolan

nt: hoolan (hoolmay) [v1=inch]

pd: (hoolnaa)

ps: adj-der

key: hoolan

(Horayn-ta)

Wax yaaca haya ama orda haya oo inta horta laga maro ama dhinac walba lagaga yimaado, dib loo soo celceliyo ama la xereeyo; hareerayn.

m.f.dh eeg horee. la-mid: horid, horis, hormo, horniin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax yaacaya ama ordaaya oo inta horta laga maro ama dhinac walba lagaga yimaado, dib loo soo celiyo ama la xereeyo. Dh: horays.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel sarre ka dhigid; kor ka dhigid.

(fal) dhukur oo moolo u yeel; timaha ka wada xiir oo madaxa idiin aan timo lahayn ka dhig. Ka moolay askariga cusub. Dh: dhukuri.

moolay: (fal) geesaha ka daadi. Dibiga geesaha ka moolay dadkuu ku dilayaaye.

m.dh (jooloji) Bur-bur dhadhaabeed kasta oo ka hara dhaqaaqa dhadhaabta baraf weynuhu uu hoosta ku jiidayo.

m.dh (jool.) Bur-bur dhadhaabeed kasta oo ka hara dhaqaaqa dhadhaabta baraf weynuhu uu hoosta ku jiidayo.

Moraine

-ta: (magac, dhedig, keli) burbur dhadhaabeed kasta oo ka hara dhaqaaqa dhadhaabta baraf weynuhu uu hoosta ku jiidayo.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax noogay ahaansho.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax noogay ahaansho. m.f.dh, noognaan.

(Oodayn-ta)

Ood saarid; ood ku celin.

m.f.dh eeg oodee.

-ta: (magac, dhedig, keli) oodsaarid ama ood ku meerin. Isaga ayaa loo xilsaaray oodaynta xerada. Dh: oodid.

m.f.dh eeg oofee.

-ta: (n) organ (oor-gari)-, piano (piyaano) ~ qalab muusiko

-ka: (magac, lab, keli) qalabka muusikada mid ka mid ah oo codad aad u badan oo kala duwani ka soo baxaan.

-ka: (magac, lab, keli) qayb jidhka ka mid ah oo qabata hawl sugan sida beerka, wadnaha iyo wixii la mid ah.

(Orgeyn-ta)

(xoolo) Kudid.

m.f.dh eeg orgee.

-ta: (magac, dhedig, keli) ri'yo kudid, ri'yo saarasho. Orgi keli ah ayaa orgeynta riyaha oo dhan ku filan. Dh:rimin.

orgeyn-ta: (magac, dhedig, keli) orgeynta lafteeda. Dh: orgays.