tooxsi — Macnaha & Turjumaada

1

(Tooxsi-ga)

2

Tooxsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: tooxsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg tooxsasho. tooxso: (fal) hawl iyo wixii la mid ah, keli u qabo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley hurdo ka kicin. 2. Wax qallooc ka bi'in. 3. Cid qalad ka leexin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley hurdo ka kicin. 2. Wax qallooc ka bi'in. 3. Cid qalad ka leexin. m.f.dh, toosin.

waa la naqliyay ✓

1

v. wake someone up, awaken

2

toosi v. straighten, correct; direct someone somewhere; erect, raise

waa la naqliyay ✓

(Tosi) May, NFD, S Boscia tomentella Chiov. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. awaken (a-weey-ken); cause someone to wake up. 2. make straight; straighten (ista-reey-ten); align (a-laayn)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hagaaji, wanaaji, wax toosan ka dhig.

2

toosi: (fal) hurdada ka kici, baraaruji. Toosi shaqada ha tagee.

3

toosi: (fal) kor u joojinta wax dhulka yaala.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qaanso boqon ku giijin.

waa la naqliyay ✓

(fal) toox u dhudhumi, u cabbir.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xayraansiga, qofka kaftan lagula ciyaaro. Dh: eryasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Qof hawl keli qabasho.

waa la naqliyay ✓

v. work by oneself; insist on winning ~ having the last word

waa la naqliyay ✓

1

de: work by oneself; [fig.] insist on winning ~ having the last word

2

initial: t

3

lx: tooxso

4

nt: tooxsasho (/da) [vn-f], tooxsi (ga) [vn-m]

5

pd: (tooxsaday)

6

ps: v3a=intr

7

key: tooxso

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xoox maalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tooxso. la-mid: tooxsi.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) (ku ~) cid ku maadeysasho oo ka tooxsi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hawl iyo wixii la mid ah, keli u qabsasho. Dh: tooxsi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) single-handedness (singal-heendhidh-nes); absence of assistance ~ hawl qof kaligiis qabto

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ku talagelida hawl inaad keligaa qabsato.

waa la naqliyay ✓

1

(Toos-ka)

2

Qalqallooc iyo leexleexad la'aan; qummaati; hor; saani.

waa la naqliyay ✓

1

toos¹: m.l 1. (fk) T. u soco: qalqallooc iyo leexleexad la'aan u soco. 2. la-mid: toosid.

2

toos²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Nafley hurdo ka kicid. 2. Wax aan qalqalooc lahayn noqosho. 3. Qalad, wanaag ku beddelid.

waa la naqliyay ✓

1

toos¹: m.l (fk) T. u soco: qalqallooc iyo leexleexad la'aan u soco.

2

toos²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Nafley hurdo ka kicid. 2. Wax aan qalqalooc lahayn noqosho. 3. Qalad, wanaag ku beddelid. m.f.dh, toosid.

waa la naqliyay ✓

straight

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] (adv.): straightness; correctness; directness; straight

2

toos v. arise, wake up; rise, get up; become straight ~ correct

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (n) straight (ista-reeyt); direct (di-rekt) ~ saani

2

si toos ah: (adv) directly (di-rek-tali)

3

toos -ay / tay: (v) wake (weeyk); wake up; awaken (a-weey-fen); get up (get ap) ~ kac, istaag

waa la naqliyay ✓

1

Diretto

2

Direct

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hagaag, wax toosan noqo.

2

toos: (fal) hurdada ka kac. Dh: kac. Li: seexo.

3

toos: (fal) si aan baydhbaydh lahayn u soco; qun u soco.

4

toos-ka: (magac, lab, keli) qalqallooc, leexleexasho iyo weecweecad la'aan. Dh: qumaati, saani.

waa la naqliyay ✓

1

(Toox-a)

2

Ballac; baaxad; ballaar;.

waa la naqliyay ✓

1

toox¹: m.l 1. Ballac, baaxada, ballaar. 2. la-mid: tooxid.

2

toox²: f.g1 (-xay, -xday) 1. Dhar ballac u cabbirid. 2. Qaanso boqon ku giijin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ballac, baaxada, ballaar. 2. la-mid: tooxid. torobosfeer m.l (juqraafi) Lakabada hoose ee gibilka, sida kuwa ka hooseeya toraatosfeerka, kuwaasoo ka soocan torobosfeerka, wuxuu dherer ahaan fidsanyahay 11 Km ilaa oogada dhulka ee jiidda dhexdhexaadka ah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. width, breadth

2

toox v. measure the width (of cloth) with the forearm; (land, etc.); itemize

3

toox: v. curve, arch, bend, make into a curved shape ~ form

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal qaab u yeel, isku du'.

2

toox: (fal) (soo ~) soo goox; god oo nadooci.

3

toox-da: (magac, dhedig, keli) ballaadhan oo kala fidsan.

waa la naqliyay ✓

Masaafada u dhexaysa shayga labadiisa daraf ama baal Baacinta labada daan ee duleclka, dhumuca, ballarka iyo joogga ama dheererka shayga.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Foox shidid. 2. (f.g) Foox ka faallin. 3. (f.mg) Cabsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Foox shidid. 2. (f.g) Foox ka faallin. 3. (f.mg) Cabsasho.m.f.dh, fooxin.

waa la naqliyay ✓

v. perfume with burning incense

waa la naqliyay ✓

(fal) (ka ~) xaal ama wax kale, foox kaga shid.

waa la naqliyay ✓

1

de: perfume with burning incense

2

lx: fooxi

3

pd: (fooxiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: fooxi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: goosasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel leh baad la cuno ama doog xooluhu daaqaan. Meeshaasi goosi bay reerka u leedahay ee ha ka rarin. Dh: daaq, baad.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax hoos u yeelid.

waa la naqliyay ✓

v. shade; put someone in the shade

waa la naqliyay ✓

(fal) hadh u same; hadh u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

de: shade; put s.o. in the shade

2

lx: hoosi

3

pd: (hoosiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: hoosi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sara joog la buuqo oo qaylo iyo sawaxan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: duqsi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) duqsi; diqsi.

waa la naqliyay ✓

(Tobi) N Ipomoea spathulata Hall. F. Convolvulaceae.

waa la naqliyay ✓

1

tooci¹: m.l Bannaan furan oo aan lahayn gabbaad.

2

tooci²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax xoog u ereyid.

waa la naqliyay ✓

v. try out the paces of a horse

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad u eryo. Dameeraha tooci oo gurigii sidaa ku gaadhsii. Dh: baacso.

2

tooci: (fal) 'faras' baxaalligii iyo dhalankiisa tijaabi. Tooci faraska si aad u ogaato baaxaalligiisa.

3

tooci: (fal) ul ruxrux adiga oo qiyaasaya inta nabarkeedu le'eg yahay.

4

tooci -ga: (magac, lab, keli) meel aan gabbaad lahayn oo dabaysha iyo roobka ba soo daysa.

waa la naqliyay ✓

1

de: try out the paces of a horse

2

initial: t

3

lx: tooci

4

pd: (toociyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: tooci

waa la naqliyay ✓

Qalab, bir qalax

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg tooj.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-xday, -xatay) Qaanso boqon ku giigsasho.

waa la naqliyay ✓

v. curve ~ bend something for oneself

waa la naqliyay ✓

1

de: curve ~ bend s.t. for oneself

2

initial: t

3

lx: tooxo

4

pd: (tooxday)

5

ps: v3b=tr

6

key: tooxo

waa la naqliyay ✓

deictic, subject case: that one, those [subject]

waa la naqliyay ✓

1

de: that one, those [SUBJECT]

2

initial: t

3

lx: tooyi

4

ps: deic-f-subj

5

key: tooyi

waa la naqliyay ✓

(Tousi) May Albizia sp. aff. A Petersiana (Bolle)Oliv. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Candho xoox ka maalid. 2. (f.mg) Candho irmaan xoox yeelasho.

waa la naqliyay ✓

v. milk for the first flow only

waa la naqliyay ✓

(fal) xoox ka keen; xoox ka lis. Laxda ii xooxi an xiraad ku sugee.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk for the first flow only

2

initial: x

3

lx: xooxi

4

pd: (xooxiyey)

5

ps: v2a=tr

6

see: xoox

7

key: xooxi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dedejin horay wax loo dhammeeyo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xoolo abaar ka soo kabtay ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Doorsi-ga)

2

Doorsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: doorsasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. exchange

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) the act of exchanging; exchange (ikis-jeenji); interchange (inter-jeenji) badalasho

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg doorsasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: exchange

2

lx: doorsi

3

pd: (-ga)

4

ps: vn2a-m

5

key: doorsi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: foofsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Hoobsi-ga)

2

1. Hab caanaha la lisa hayo loo dhamo: hadba kolkii weelku buuxsamo baa la qurquriyaa oo la dhimaa oo haddana lagu lisaa; sidaasaa lagu wadaa taniyo inta laga dhergo ama caanaha la lisa hayaa ka dhammaadaan.

3

2. Xaabsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hoobsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg hoobsad.

waa la naqliyay ✓

1

(Hoorsi-ga)

2

Hoorsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hoorsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg hoorsad.

waa la naqliyay ✓

1

(Joogsi-ga)

2

1. Joogsasho.

3

2. (astaamaha farta) astaan dhibic ah, (.) oo tixda is-haysata dhammaadkeeda lagu dhigo; hakad dheer.

4

3. Meelaha gaadiidku istaago oo laga raaco ama looga dego.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Astaan dhibic ah oo hadal dhan oo qoraal ah dhammaadkiisa lagu dhigo. 2. la-mid: joogsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (naxwe) Astaan dhibic ah oo hadal dhan oo qoraal ah dhammaadkiisa lagu dhigo.

waa la naqliyay ✓

.

waa la naqliyay ✓

m. n. stop, halt; period, full-stop {punctuation}

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) punctuation mark (.); full stop (fuul istaap). See [eeg] joogsad

waa la naqliyay ✓

1

Alt

2

Stop

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg joogsad.

waa la naqliyay ✓

1

a: joogsad

2

de: stop, halt; period, full-stop {punctuation}

3

lx: joogsi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: joogsi

waa la naqliyay ✓

وُقُوف

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: loolsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) si kama' ah wixii loo baahnaa wax an ahayn u samayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qoonsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) offending (o-feendhing); displeasing or disagreeable —la qoonsan karo: (adj) offensive (o-feen-siv). Ex: hadal la qoonsan karo buu yiri; he made an offensive remark

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg qoonsad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qoorsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: roogsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Roorsi-ga)

2

Roorsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: roorsasho.

waa la naqliyay ✓