tooxan — Macnaha & Turjumaada

1

1. La tooxay.

2

2. Qooxan; godan; nadoocsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Wax la tooxay ahaansho. 2. Wax godan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] measured (out ~ by width)

2

tooxan [derived] [adjective] curved, bent, arched

waa la naqliyay ✓

nickname-f curved, bent, arched. Cf: Godane. Syn: Tooxow

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh godan oon muuq toosan aan lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid la goday. Dh: qooxan godan, qalloocan.

2

tooxan: (tilmaame) wax wada socda oo qabbabaalsan.

waa la naqliyay ✓

(calool, kd.) la dooxay; la jeexay; la kala gooyey.

waa la naqliyay ✓

1

dooxan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) 1. Wax caloosha laga soo riday noqosho. 2. Nafley aad u shubmid.

2

dooxan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax caloosha laga soo riday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) 1. Wax caloosha laga soo riday noqosho. 2. Nafley aad u shubmid. m.f.dh, dooxmid.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] gutted

2

dooxan [inchoative] v. be stabbed ~ gutted

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid kala dillaacsan oo ubucdiisu qalan tahay.

waa la naqliyay ✓

Sida qaansada u godan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Qof wax is qooxay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] bent (over), bowed, stooping

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) sida qaansada u godan. Dh: godan, xooda.

waa la naqliyay ✓

1

de: bent (over), bowed, stooping

2

lx: qooxan

3

pd: (qooxnaa)

4

ps: adj-der

5

key: qooxan

waa la naqliyay ✓

Toobin la saaray; la toobay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la toobay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la toobay ahaansho. m.f.dh, toobnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] bled, cupped (medically)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) toobin la saaray, qof la sarsaray oo toobin la saaray.

waa la naqliyay ✓

1

de: bled, cupped (medically)

2

initial: t

3

lx: tooban

4

pd: (toobnaa)

5

ps: adj-der

6

key: tooban

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) bilaha dayaxa, tan aan soddon ku dhamaan, Bishii sabuux waxay ahayd tooman. Dh: dhiman, khamaas.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Bun, daango, caano iyo wixi lamida wax la isku daray ahaansho. 2. Beer, hilib iyo xayr wax la isku shiilay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan qalqallooc ku jirin.

2

2. Wanaagsan; hagaagsan; qumman.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax aan qallooc ama leex-leexad lahayn ahaansho. 2. Wax aan qalad lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax aan qallooc ama leex-leexad lahayn ahaansho. 2. Wax aan qalad lahayn ahaansho. m.f.dh, toosnaan.

waa la naqliyay ✓

Linear

waa la naqliyay ✓

Straight

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] straight, direct; correct

waa la naqliyay ✓

name-f straight, direct; correct. Syn: Toosane

waa la naqliyay ✓

-toosnaa / toosnayd: (adj) 1. straight (ista-reeyt); horizontal (hori-zan-tal) Ex: khad toosan; a straight line 2. right (raayt); nice (naays); fair (feer); correct (ko-rekt); just; OK ~ qumman, toolmoon

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh toosan oo muuqeedu isku dheellitiran yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan qalqallooc ku jirin, aan weecweecad lahayn.

2

toosan: (tilmaame) mid wanaagsan, hagaagsan, qumman. Ruun waa gabadh toosan.

waa la naqliyay ✓

1

de: straight, direct; correct

2

initial: t

3

lx: toosan

4

pd: (toosnaa)

5

ps: adj-der

6

key: toosan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tooxi.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qalloocin oo godida.

2

tooxin-ta: (magac, dhedig, keli) toox u dhudhumin, u cabbirid.

waa la naqliyay ✓

dhiibid tooxan

waa la naqliyay ✓

toogasho tooxan

waa la naqliyay ✓

nickname-m curved, bent, arched. Cf: Godane. Syn: Tooxan

waa la naqliyay ✓

1

de: measured (out ~ by width)

2

hm: 1

3

initial: t

4

lx: tooxan

5

pd: (tooxnaa)

6

ps: adj-der

7

key: tooxan_1

waa la naqliyay ✓

1

cf: godan, nadoocsan, qooxan

2

de: curved, bent, arched

3

hm: 2

4

initial: t

5

lx: tooxan

6

pd: (tooxnaa)

7

ps: adj-der

8

key: tooxan_2

waa la naqliyay ✓

1

(Tooxnaan-ta)

2

1. Wax la tooxay ahaan.

3

2. Qooxnaan; godnaan; nadoocsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tooxan. la-mid: tooxnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [abstract] state of being measured (by width)

2

tooxnaan [feminine] n., [abstract] state of being curved, arched ~ bent

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qooxnaan; qalloocnaan; godnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dooxana-ha)

2

Jaad warmaha kamid ah oo dhexda aroor ku leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) Nooc warmaha ka mid ah oo dhexda aroor ku leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. two-edged spear

waa la naqliyay ✓

1

de: two-edged spear with a spine down the middle of the blade

2

lx: dooxane

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dooxane

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kooxee. la-mid: kooxays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of making of groups; grouping (guruuping) ~ kooxo u samayn

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kooxo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] building material (log, plank, lumber, etc.)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [plural of loox] wood (wuudh)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) qoryo dhaadheer oo loo adeegsado samaynta wax yaalo badan oo loo baahan yahay. Gaadhi looxaan sida ayaan soo raacay. Dh: alwaax.

waa la naqliyay ✓

1

de: building material (log, plank, lumber, etc.)

2

lx: looxaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: looxaan

waa la naqliyay ✓

rebounding

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Jinniyo la aaminsan yahay inay u shaqeeyaan wadaaddada qaarkood. la-mid: ruuxaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Jinniyo la aaminsan yahay inay u shaqeeyaan wadaaddada qaarkood. la-mid: ruuxaan.

waa la naqliyay ✓

name-f evil spirits believed to possess people and cause sickness

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) spirit (ispiirit); supernatural being

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) uumiye dhulka ku nool oo aan dadku arag: qolooyin hoose. Nin rooxaan leh baad guriga iigu keentay. Dh: jin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) abaal u gelid; samafal u samayn.

waa la naqliyay ✓

Bilaha dayaxa, tan aan soddon ku dhalane, 29 maalmood keliya noqota; aan gardhalad ahayn; khamaas.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh T. ah: bishu marka ay 29 beri ku dhammato.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh T. ah: bishu marka ay 29 beri ku dhammato.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] having only 29 days (of certain months of the Somali lunar calendar; the others have 30 days each)

waa la naqliyay ✓

1

de: having only 29 days (of certain months of the Somali lunar calendar; the others have 30 days each)

2

initial: t

3

lx: toomman

4

pd: (toommanaa)

5

ps: adj-der

6

key: toomman

waa la naqliyay ✓

1

(Toorayn-ta)

2

Toore marid, qaadid; qoodeyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tooree.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) socodka aan leexleexadka lahayn oo wado la hayo. Dh: qaadid, qoondayn, toorays.

waa la naqliyay ✓

name-m straight, direct; correct. Syn: Toosan

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhaqan suubban iyo qurux isku darsaday.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ku talagelida hawl inaad keligaa qabsato.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Toon-ka) a) Miro (hohob, ...) is qabsaday oo duuban. b) Geela la tolo, saaladiisa isqabqabsata oo wax kuusan noqota.

2

2. (Toon-ta) a) Dhir urursan oo meel ku wada taal, oo dhul bannaani ku wareegsan yahay. b) Geed yar oo buruqdiisu yeelato ur aad u lifaaqoon. c) Buruqda geedkaas oo dhirta cunnada lagu darsado ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

toon¹: m.l 1. Miro is qabsaday oo dhuuban. 2. Geela la tolo, saaladiisa isqabqabsata oo wax kuusan noqota.

2

toon²: m.l (naxwe) Marka shay lagu dhawaaqayo codku wuxuu noqon karaa mid dheer ama mid gaaban ama mid dhexdhexaad ah.

3

toon³: m.dh 1. Dhir urursan oo meel ku wada taal. 2. Geed yar oo buruqdisu ka mid ah kuwa cuntada lagu darsado oo lagu carfiyo.

waa la naqliyay ✓

1

toon¹: m.l (naxwe) Marka shay lagu dhawaaqayo codku wuxuu noqon karaa mid dheer ama mid gaaban ama mid dhexdhexaad ah.

2

toon²: m.dh 1. Dhir urursan oo meel ku wada taal. 2. Geed yar oo buruqdisu ka mid ah kuwa cuntada lagu darsado oo lagu carfiyo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bunch (of fruit)

2

toon m. n., (mass n.): round compact camel dung

3

toon [feminine] n. garlic

waa la naqliyay ✓

(Ton) All.Som. Allium sativum L. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) garlic (gaar-lik)

2

toon -ta: (n) tick forest ~ kayn

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geela la tolo saaladiisa isqabqabsata oo wax kuuskuusan noqota.

2

toon -ka: (magac, lab, keli) midho hohob iyo wixii la mid ah, isqabsaday oo duuban. Toonka midhaha kala furfur.

3

toon -ka: (magac, lab, keli) dhir urursan oo meel ku wada taal, oo dhul bannaani ku wareegsan yahay. Toonka ayuu u dhaw yahay gaadhigu.

4

toon -ta: (magac, dhedig, keli) geed yar oo badhidiisu yeelato ur kakan, lifaaqoon oo dhayal ku go'in, cuntadana lagu darsado dawo ahaana loo isticmaalo. Toon adoo cunay masjidka ha aadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Toox-a)

2

Ballac; baaxad; ballaar;.

waa la naqliyay ✓

1

toox¹: m.l 1. Ballac, baaxada, ballaar. 2. la-mid: tooxid.

2

toox²: f.g1 (-xay, -xday) 1. Dhar ballac u cabbirid. 2. Qaanso boqon ku giijin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ballac, baaxada, ballaar. 2. la-mid: tooxid. torobosfeer m.l (juqraafi) Lakabada hoose ee gibilka, sida kuwa ka hooseeya toraatosfeerka, kuwaasoo ka soocan torobosfeerka, wuxuu dherer ahaan fidsanyahay 11 Km ilaa oogada dhulka ee jiidda dhexdhexaadka ah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. width, breadth

2

toox v. measure the width (of cloth) with the forearm; (land, etc.); itemize

3

toox: v. curve, arch, bend, make into a curved shape ~ form

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal qaab u yeel, isku du'.

2

toox: (fal) (soo ~) soo goox; god oo nadooci.

3

toox-da: (magac, dhedig, keli) ballaadhan oo kala fidsan.

waa la naqliyay ✓

Masaafada u dhexaysa shayga labadiisa daraf ama baal Baacinta labada daan ee duleclka, dhumuca, ballarka iyo joogga ama dheererka shayga.

waa la naqliyay ✓

La ooday; xiran; niiban.

waa la naqliyay ✓

1

oodan¹: m.l 1. Qof ka dhashay qolo xoog iyo tiro badan. 2. Bawdka beerta. 3. Meel dhir badan leh oo mariddeedu dhibtahay. 4. la-mid: oodmid.

2

oodan²: m.dh Ciyaarta shaxda oo aan meel laga soo galo lahayn.

3

oodan³: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) 1. Wax xirmay noqosho (albaab, xero iyo wixi lamida). 2. Arrin, hadal iyo wixi lamida wax naan meel haysan noqosho.

4

oodan⁴: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Xero wax la ooday ahaansho. 2. Qof aan waxba la dhacsiin karin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

oodan¹: m.l 1. Qof ka dhashay qolo xoog iyo tiro badan. 2. Bawdka beerta. 3. Meel dhir badan leh oo mariddeedu dhibtahay.

2

oodan²: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) 1. Wax xirmay noqosho (albaab, xero iyo wixi lamida). 2. Arrin, hadal iyo wixi lamida wax naan meel haysan noqosho. m.f.dh, oodmid.

3

oodan³: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Xero wax la ooday ahaansho. 2. Qof aan waxba la dhacsiin karin ahaansho. m.f.dh, oodnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] shut ~ fenced in, enclosed with a brushwood fence

waa la naqliyay ✓

-oodnaa oodnayd: (adj) fenced (feensidh); enclosed with a fence

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) xidhan oon meelna ka furnayn ah. Irriddu way oodan tahay.

2

oodan: (tilmaame) ood ku wareegsan. Ijaar oodan ayaa naga soo hor baxay.

3

oodan-ka: (magac, lab, keli) qof an waxba garanayn oo af iyo ilbaxnimo midna hayn.

4

oodan -ka: (magac, lab, keli) dad tiro iyo tayo ba buuxa oo hiil iyo hoo yeesha. Adhigaaga raacsaan lahaa agabla' weeyaan e, markay oon baxday i tidhi oodankaan ahay e. Dh: laandheere.

5

oodan -ka: (magac, lab, keli) dhul jiq ah oo meel laga galo iyo meel laga baxo midna lahayn. Sidaan u yaacaynay ayaan dhul oodan ah gallay.

6

oodan-ta: (magac, dhedig, keli) shax dhinac kasta ka soo xidhantay oo aan meel loo guuro lahayn. Shaxdii oodan ayey gashay.

waa la naqliyay ✓

1

de: shut ~ fenced in, enclosed with a brushwood fence

2

lx: oodan

3

nt: oodan (oodmay) [v1=inch]

4

pd: (oodnaa)

5

ps: adj-der

6

key: oodan

waa la naqliyay ✓

La oogey; aad u shidan.

waa la naqliyay ✓

1

oogan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Dab wax la oogay noqosho. 2. Dacwo, rabsho iyo wixi lamida wax la oogay noqosho.

2

oogan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Dab wax la oogay ahaansho. 2. Wax si wanaagsan loo fuliyey ahaansho (salaad). 3. Dacwo, rabsho iyo wixi lamida wax la oogay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] blazing, afire

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aad u abaabulan.

2

oogan: (tilmaame) ah dab aad u shidan, belbelaya, ololaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: blazing, afire

2

lx: oogan

3

pd: (oognaa)

4

ps: adj-der

5

key: oogan

waa la naqliyay ✓