Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Toos-ka)

2

Qalqallooc iyo leexleexad la'aan; qummaati; hor; saani.

waa la naqliyay ✓

1

toos¹: m.l 1. (fk) T. u soco: qalqallooc iyo leexleexad la'aan u soco. 2. la-mid: toosid.

2

toos²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Nafley hurdo ka kicid. 2. Wax aan qalqalooc lahayn noqosho. 3. Qalad, wanaag ku beddelid.

waa la naqliyay ✓

1

toos¹: m.l (fk) T. u soco: qalqallooc iyo leexleexad la'aan u soco.

2

toos²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Nafley hurdo ka kicid. 2. Wax aan qalqalooc lahayn noqosho. 3. Qalad, wanaag ku beddelid. m.f.dh, toosid.

waa la naqliyay ✓

straight

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] (adv.): straightness; correctness; directness; straight

2

toos v. arise, wake up; rise, get up; become straight ~ correct

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (n) straight (ista-reeyt); direct (di-rekt) ~ saani

2

si toos ah: (adv) directly (di-rek-tali)

3

toos -ay / tay: (v) wake (weeyk); wake up; awaken (a-weey-fen); get up (get ap) ~ kac, istaag

waa la naqliyay ✓

1

Diretto

2

Direct

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hagaag, wax toosan noqo.

2

toos: (fal) hurdada ka kac. Dh: kac. Li: seexo.

3

toos: (fal) si aan baydhbaydh lahayn u soco; qun u soco.

4

toos-ka: (magac, lab, keli) qalqallooc, leexleexasho iyo weecweecad la'aan. Dh: qumaati, saani.

waa la naqliyay ✓

Qalab, bir qalax

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg tooj.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley hurdo ka kicin. 2. Wax qallooc ka bi'in. 3. Cid qalad ka leexin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley hurdo ka kicin. 2. Wax qallooc ka bi'in. 3. Cid qalad ka leexin. m.f.dh, toosin.

waa la naqliyay ✓

1

v. wake someone up, awaken

2

toosi v. straighten, correct; direct someone somewhere; erect, raise

waa la naqliyay ✓

(Tosi) May, NFD, S Boscia tomentella Chiov. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. awaken (a-weey-ken); cause someone to wake up. 2. make straight; straighten (ista-reey-ten); align (a-laayn)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hagaaji, wanaaji, wax toosan ka dhig.

2

toosi: (fal) hurdada ka kici, baraaruji. Toosi shaqada ha tagee.

3

toosi: (fal) kor u joojinta wax dhulka yaala.

waa la naqliyay ✓

Ku abbaaran; toosan; eg; beegan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aaddanaan-ta)

2

Ku abbaarnaan; toosnaan; ekaan; beegnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(ku abbaaran)

2

ku beegan; ku toosan; ku aaddan.

waa la naqliyay ✓

1

(Abbaarid-da)

2

Leexleexad la'aan iyo toos u aadid; (ku abbaarid): ku toosin; ku duwid; ku aaddin.

waa la naqliyay ✓

1

(Afargees-ka, Afargees-ta)

2

Muug fidsan oo leh afargees oo toosan iyo afar dhinac oo is wada dherer le'eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Afuufid-da)

2

Neef afka ka soo deyn, oo meel ama wax ku toosin.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeg-ga)

2

1. Abbaar; toos; aaddanaan.

3

2. (ganacsi) si gaar ah oo badarka, kd., loo miiso; miis.

waa la naqliyay ✓

1

(Beegid-da)

2

1. Miisid; cabbirid.

3

2. (ku beegid) Ku abbaarid, ku toosin.

waa la naqliyay ✓

1

(Beersaar-ka)

2

Hab fardaha loo fuulo ama loogu tabeeyo; iyadoo aan rakaabka cagta la saarine lagu boodo oo beerka la saaro ama hadba dhinac laysaga dhejiyo oo dabadeed lagu tooso; (ama beersaaro).

waa la naqliyay ✓

1

(Biciid-ka)

2

Ugaarta waaweyn oo Afrika jaad ka mid ah: wuxuu lee yahay geeso dheerdheer oo toostoosan oo dib u jeeda.

waa la naqliyay ✓

1

(Cawabbari-ga)

2

Nabad ku bari, ku soo toos; badbaado; nabaaddiino.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabammar-ka)

2

Toos u socod la'aan iyo hadba wixii laysku ogaa ka noqod; dabammaryo; mardabo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dalab-ka) Doonis; weyddiisad.

2

2. (Dalab-ta) Qaabxumo yar oo lugaha gasha; sinsinnaanta iyo toostoosnaanta baa ka ba'a.

waa la naqliyay ✓

1

(Daliigid-da)

2

1. Faraha ku tuujin; duugid.

3

2. (ku daliigid) Ul ama wax kale oo sida daliigta u toosan, ku dhufasho, ku jiidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqays-ta)

2

Meel astaysan oo lagu barto waxa la rida hayo ama la gana hayo, sida nabarkooda loo toosiyo oo meesha la asteeyey loogu abbaaro; riddada iyo gantaasha toosintooda iyo wax la heliddooda; abbaar; toog; nishaab; liishaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhebi-da) Dhibi.

2

2. (Dhebi-ga) Geed laamo toostoosan oo hareeriga u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Duwid-da)

2

leexin; (ka duwid) Meeshuu ku aaddanaa oo ku abbaarraa, ka weecin; ka leexin; (ku duwid) meeshii lala rabey ku toosin, aadsiin; ku leexin; (u duwin) meeshii lala rabey ku abbaarid u weecin; u leexin.

waa la naqliyay ✓

1

1. Habboon; wanaagsan; toosan.

2

2. (u eg) aan laga aqoon; la moodo.

3

3. (le'-eg) aan ka weyneyn kana yarayn; isku fil.

waa la naqliyay ✓

1

(Ekaansha-ha)

2

1. Meel ku ballaarasho, ku sugnaansho.

3

2. Si toosan, habboon, eg, noqosho.

4

3. (u ekaansho) u eg noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Fadhi-ga)

2

1. (dad) salka oo dhulka lagu hayo iyadoo madaxa iyo dhabarku, toos xagga cirka ugu taagan yihiin, luguhuna ama laaban yihiin ama fidsan yihiin.

3

2. Dad koox ah oo arrin gaar ah inay ka taliyaan ama wax ka qabtaan loo magacaabay; meesha ay hawsha ku hayaan ama muddada ay hadba hawsha ku gudajiraan oo ka hadlayaan; shir; urur.

4

3. Dad badan ama xoolayow badan oo wada deggan.

5

4. (xoolo) boqol; tiro; wegen; kadin.

waa la naqliyay ✓

Erey tilmaama wax ama qof dheddig oo jooga ama ku sugan meel qofka hadlaya ka durugsan.

waa la naqliyay ✓

1

too¹: mu.ac.dh kuwo, w 1. Magacuyaal aan cayinnayn oo dhaddig ah oo cid ama wax maqan tilmaama. 2. la-mid: mid. Tusaale: “Roob iyo barwaaqo toona ma arag”.

2

Too²: mu.ti.dh Mgacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado.

waa la naqliyay ✓

1

too¹: mu.ac.dh (kuwo, w) 1. Magacuyaal aan cayinnayn oo dhaddig ah oo cid ama wax maqan tilmaama. 2. Midna. Tusaale: Raaxo iyo Ubax toona ma arag.

2

too²: mu.ti.dh Mgacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado.

waa la naqliyay ✓

/tuu/ (adv) 1. aad iyo aad (aad iyo xad-dhaaf) (adv) 2. xataa (sidoo kale).

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaama wax ama qof dhedig oo jooga meel qofka hadlaya ka durugsan. Dh: teer.

waa la naqliyay ✓

1

(Boos-ka)

2

1. Aad u gaboobey oo tabar yareeyey; daldaloollo iyo nabarro filweynidu keentay.

3

2. Midab (faras); boosay.

waa la naqliyay ✓

1

boos¹: m.l (-sas, m.l) 1. Qof gaboobay. 2. Nin lug ama gacan la'. 3. Meel qof deeqda. 4. Dhul sharciyeysan oo qof gaar ahaan u leeyahay. 5. la-mid: boosay. Midab cad oo farduhu yeeshaan.

2

boos²: m.dh 1. Haweenay lug ama gacan la'. 2. B. ah: haan duug ah oo biyaha sii deysa; abaali.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Qof gaboobay. 2. Nin lug ama gacan la'. 3. Meel qof deeqda. 4. Dhul sharciyeysan oo qof gaar ahaan u leeyahay. 5. la-mid: boosay. Midab cad oo farduhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. very old and worn-out thing; decrepit person

2

boos m. n. property, owned ~ assigned land

waa la naqliyay ✓

nickname-m a decrepit person

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. place (paleeys). 2. land or property title; deed (diidh)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab faras. Faras boos ah buu soo gatay. Dh: boosey.

2

boos-ka: (magac, lab, keli) meel salka la dego ama salka dhigo.

3

boos-ka: (magac, lab, keli) qof addimada midkood la'.

4

boos-ka: (magac, lab, keli) qof aad u gaboobey. Libaax boos noqday suryada fadhiyee uga baydha.

5

boos -ka: (magac, lab, keli) dhul sharciyeysan oo qof gaar u leeyahay.

6

boos -ta: (magac, dhedig, keli) sanduuga waraqdaha la isugu diro.

7

boos -ta: (magac, dheddig, keli) haweenay gacan ama lug la'.

8

boos-ta: (magac, dheddig, keli) haan duug ah oo biyaha daadisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Foos-ka)

2

Xoog; col.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas m.l) 1. Dad badan oo hubaysan. 2. F. ah: qofka qaybinaya turubka qofka ku xiga ee midig ka jira.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas m.l) 1. Dad badan oo hubaysan. 2. F. ah: qofka qaybinaya turubka qofka ku xiga ee midig ka jira.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Fos

waa la naqliyay ✓

m. n. front line, forefront; force, armed troops

waa la naqliyay ✓

name-f front line, forefront; force, armed forces

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil jiidda dagaalka hore ka gala ama ciidanka qalabka sida ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoog col ah ama ciidan.

2

foos-ka: (magac, lab, keli) meesha hogga ah ee biyaha musquluhu iskugu tegaan. Wa: foosas.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah banaatiikhdii waayadii hore faransiisku samayn jirey.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hoos-ka) Waxa ifku qabto harka ka baxa; hoosiis; har.

2

2. (Hoos-ta) Xagga dhulka xiga; aan kor ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

hoos¹: m.l (-sas, m.l) Shey if ku qabtay oo ilees-ma-gudbiye ah harka ka soo baxa.

2

hoos²: m.dh Meel ay wax kale ka sarreeyaan.

3

hoos³: f.g1 (-say, -stay) Wax har u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

hoos¹: m.l (-sas, m.l) Shey if ku qabtay oo ileesmagudbiye ah harka ka soo baxa.

2

hoos²: m.dh Meel ay wax kale ka sarreeyaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc. (adj.): lower part, underneath; bottom; under, below, down, low, lower, inferior

2

hoos m. n. shade, shadow

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (preposition) under (an dher); below (bi low); beneath (beniith). Ex: kursiga hoostiisa; under the chair. Dulka hoostiisa; under the ground;

2

hoos u dhac -ay: (v) decrease (dkiriis); diminish (di minish).

3

hoos u dhac dhaqaale: (n) depression (dipareeshen); recession (ri sa-shan).

4

hoosta ka xarriikh -ay / -day: (v) underline (andher laayn)

5

hoos -ka: (n) shadow (shaa dhow); shade (sheeydh)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadh.

2

hoos-ta: (magac, dhedig, keli) salka ama gunta. Dh: gun, dacal. Li: dul, baar, kor.

3

hoos: (tilmaame) xagga dhulka xigta; aan korka xigin. Li: dul, kor.

waa la naqliyay ✓

تَحْتِ، ضِدُّ، فَوْقَ

waa la naqliyay ✓

1

(Koos-ka)

2

Dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaada koofur-galbeed.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaada koonfurgalbeed. 2. (-sas, m.l) Gobol; dhul.

waa la naqliyay ✓

m. n. southwest wind ~ monsoon

waa la naqliyay ✓

name-f continent; earth. Cf: Aasiya

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) deegaan ama degmo. Dh: deegaan.

2

koos-ka: (magac, lab, keli) dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaadda koonfurta galbeed...

waa la naqliyay ✓

1

de: southwest wind ~ monsoon

2

lx: koos

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: koos

waa la naqliyay ✓

Groundnut

waa la naqliyay ✓

(los) All. Som. Arachis hypogaed L. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg laws.

waa la naqliyay ✓

1

(Moos-ka)

2

1. Dhis dhoobo ama wax kale ah oo loogu talaggalay inuu biyaha daadka ah celiyo.

3

2. Biyammareen yar oo daadka weeciya ama biyo fadhiya wada.

4

3. Muuska la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

moos¹: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Dhis dhoobo ama wax kale ah oo loogu talagalay inuu biyaha daadka ah celiyo. 2. Biyamareen yar oo daadka weeciya ama biyo fadhiya wada. 3. Cabbirka beeraha oo dhan jibaal afar meelood loo qaybiyey meel ahaan.

2

moos²: m.l (-sas, m.l/-syo, m.l) 1. (botani) Geed tallaal, caleemo balballaaran dhaadheer, oo waxyaabo badan laga wershedeeyo leh, oo miro macaan oo khudrad ahaan loo cuno leh. 2. (botani) Miro dhaardheer oo dhumuc leh oo soo godgodan oo si qurux badan cuntub ugu baxa; midabkoodu, kolkay bisladaan, waa cawl dahabka u eg, aadna waa u macaanyihiin. la-mid: muus¹ (2).

3

moos³: f.g1 (-say, -stay) 1. Dhis ama dhoobo beer iyo wixi lamida biyo kaga celin. 2. Biyo daad ah weecin ama duwid.

waa la naqliyay ✓

1

moos¹: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Dhis dhoobo ama wax kale ah oo loogu talagalay inuu biyaha daadka ah celiyo. 2. Biyamareen yar oo daadka weeciya ama biyo fadhiya wada. 3. Cabbirka beeraha oo dhan jibaal afar meelood loo qaybiyey meel ahaan.

2

moos²: m.l (-sas, m.l/-syo, m.l) 1. (botani) Geed tallaal, caleemo balballaaran dhaadheer, oo waxyaabo badan laga wershedeeyo leh, oo miro macaan oo khudrad ahaan loo cuno leh. 2. (botani) Miro dhaardheer oo dhumuc leh oo soo godgodan oo si qurux badan cuntub ugu baxa; midabkoodu, kolkay bisladaan, waa cawl dahabka u eg, aadna waa u macaanyihiin. la-mid: muus.

3

moos³: f.g1 (-say, -stay) 1. Dhis ama dhoobo beer iyo wixi lamida biyo kaga celin. 2. Biyo daad ah weecin ama duwid. m.f.dh, moosid.

waa la naqliyay ✓

1

v. dam; drain

2

moos m. n. dam; drainage-channel, drain

3

moos m. n. banana

waa la naqliyay ✓

1

(Mos) All.Som. Musa sp. Musaceae.

2

All. Som. Musa paradisiaca L. Musaceae.

3

S Ensete ventricosum (Welw.) Cheesman. Musaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) banana (ba nan a) ~ muus

2

moos -ay -tay: (v) embank (em baank); dam (dhaam), dam up, earth up ~ muus

waa la naqliyay ✓

1

(fal) daad weeci oo maangad uu maro u jeex. Daadku intaanu ku soo galin iska moos. Dh: du', weeci.

2

moos-ka: (magac, lab, keli) faag ballaadhan oo ciidda dhan keliya looga rogo oo daadku inuu maro loo jeexo. Dh: maangad.

3

moos-ka: (magac, lab, keli) ciid la teedo oo loogu talagalo in ay biyaha soconaya joojiso ama meel kale u weeciso.

4

moos-ka: (magac, lab, keli) geed qudradda ka mid ah oo bixiya midho rooshaan ah oon laf dhexda ku lahayn. Dh: muus.

waa la naqliyay ✓

1

(Soos-ka)

2

Xasilla'aan: isku kicid; qas; wareer; lab; dhiillo.

waa la naqliyay ✓

m.l Xasillooni-darro; buuq.

waa la naqliyay ✓

m.l Xasillooni-darro; buuq.

waa la naqliyay ✓

m. n. unrest, crisis, disturbance of the peace

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xasil la'aan; isku kicid; wareer; khaakhuul; qas; lab; dhiillo.

2

soos -ka: (magac, lab, keli) khudaar, hilib iyo waxyaale kale oo cuntada lagu iidaanto; suqaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: unrest, crisis, disturbance of the peace

2

initial: s

3

lx: soos

4

pd: (-ka Pl: soosas (ka))

5

ps: n4-m

6

key: soos

waa la naqliyay ✓

/toogs/ (infl) (n) dhar (maryo).

waa la naqliyay ✓

1

(Toob-ka)

2

Dhar; maro.

waa la naqliyay ✓

1

toob¹: m.l (-bab, m.l) Nooc ka mid ah cambuurrada dumarku qaataan.

2

toob²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Oogada, inta la saro, toobin dhiig kaga keenid. 2. Soo jiidid, soo uruurin; soo yarayn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) 1. Oogada, inta la saro, toobin dhiig kaga keenid. 2. Soo jiidid, soo uruurin; soo yarayn. m.f.dh, toobid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. woman's robe ~ dress

2

toob: v. cup, bleed (medically)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) woman's dress: blouse (ba-laaz); gown (gaawn); frock (fa-rook); robe (rowb) ~ canbuur, cambuur, kurdad

2

toob -ay / tay: (n) perform a therapeutic cupping; treat with cupping

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dawo ahaan sarsar jidhka dushiisa, qalabka toobinka saar soo nuug oo dhiig ka keen. Labada garab dhexdooda ka toob ninka.

2

toob: (ereydhawaaq) fardaha lagu yidhaa oo loola jeedo in uu raxanka ka nasto.

3

toob-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah dharka ay haweenku xidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

Tood: (Tood-ka) — (xoolo) neef aan si fiican loo faro barin oo dhib iyo shiddo lagu liso; aan hebed ahayn; toojo.

2

-tood: — Tooda.

waa la naqliyay ✓

1

tood¹: m.l.kh Neef irmaan oo aan la maali karin; toojo. la-mid: toojo.

2

tood²: (-tood) dk.lh.dh la-mid: tooda².

waa la naqliyay ✓

m. n. animal unused to being milked

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef ka carara lisida, aan si fiican loo farabbarin oo dhib lagu liso, aan hebed ahayn. Hashu waa tood. Dh: toojo.

waa la naqliyay ✓

1

(Toog-ta)

2

1. Liishaan; abbaar.

3

2. Arrin hagaagtey, meelmartay.

4

3. Kal; goor; mar.

5

4. In kol naas laga dhiijiyo; dhiiqsin.

6

5. Roob yar.

waa la naqliyay ✓

1

toog: m.dh (-go, m.l) 1. Kol; mar. 2. In kol naas laga dhiijiyo. 3. Roob yar.

2

tǫog: m.dh 1. Aqoonta liishaanka. 2. Arrin fulinteedu hagaagtay ama meelmartay.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh (-go, m.l) 1. Kol; mar. 2. In kol naas laga dhiijiyo. 3. Roob yar.

2

tǫog: m.dh 1. Aqoonta liishaanka. 2. Arrin fulinteedu hagaagtay ama meelmartay.

waa la naqliyay ✓