Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ka: (magac, lab, keli) qalab yar oo dhawr beytari lagu rido oo afka hore guluub bidhaama ku leh oo gacanqabsi ama madaxa lagu qaato oo wax lagu ifsado. Dh: karbuuno, bitijoor, toosh.

waa la naqliyay ✓

m.l Inta caano naasaha ku jira lisidda ka hor.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) neef aan si fiican loo farabarin

waa la naqliyay ✓

1

(Tooja-da)

2

(geel, ...) Neef aan si fiican loo faro barin oo dhib iyo shiddo lagu liso; aan hebed ahayn; tood.

waa la naqliyay ✓

m.dh Neef irmaan aan si fiican loo fara barin oo dhib iyo shiddo lagu liso; aan hebed ahayn. la-mid: tood¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh Neef irmaan aan si fiican loo fara barin oo dhib iyo shiddo lagu liso; aan hebed ahayn. la-mid: tood.

waa la naqliyay ✓

f. n. animal not yet accustomed to being milked

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hasha aan nin tab yaqaan mooye mid kale maalin. Li: hebed.

waa la naqliyay ✓

1

a: tood

2

de: animal not yet accustomed to being milked

3

initial: t

4

lx: toojo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: toojo

waa la naqliyay ✓

1

(Diiddow-ga)

2

(sac, kd.) aan oggolayn in caano laga liso; aan kalsamayn; toojo; tood.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Geesxir-ka) Neef toojo ah.

2

2. (Geesxir-ta) Qof dumar ah oo la qabo oo aan ninkeeda la dhaqmin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Karbuuno; tooj.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nooc shimbiraha ka mid ah. 2. la-mid: mooye (2). Neef xoolaad oo tood ah (tooji).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Wadiiqo yar oo ciriiri ah. 2. Qaab loo qoolo xargaha oo leh siriq isku roorta oo xoolaha toojada ah lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Wadiiqo yar oo ciriiri ah. 2. Qaab loo qoolo xargaha oo leh siriq isku roorta oo xoolaha toojada ah lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

-toojaba: (n) untrained camel; a she camel that is difficult to manage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadin oo tunka ku qaadid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya.

2

ballaysin -ka: (magac, lab, keli) bannaanka aqalka hortiisa oo ood ama dhagax lagu soo wareejiyo; aqalka hortiisa oo si fiican loo goglo ama loo kashkaasho. Ballaysinka noo hagaaji oo gogol. Dh: ardaa, daarad.

3

ballaysin -ka: (magac, lab, keli) hasha dharaska badan leh halka loogu faadhumeeyo ee lagu liso. Ballaysinka gee toojada.

4

ballaysin -ka: (magac, lab, keli) wax kula kowsada dabadeedna kula xidhiidha oo aan kaa hadhin. Ballaysin bir ka adag.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef dhib iyo leeleel lagaga maalo oo faraddiid fiigo tooja ah, ama qof budh lala dhaco oo keliya wax ku tara, wax kuugu garta. Sucu waa budhkummaal dumar ma lisi karaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef la lisi karin oo dadka ka baxsada. Dh: faradiid, toojo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hebed ahaanshaha. Dh: kalsan. Li: toojo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qalab yar oo dhawr beteri lagu rido oo afka guluub bidhaamaya ku leh, oo wax lagu ifsado. Dh: tooj, toosh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qalab yar o dhawr beteri qaada oo afka hore guluub bidhaama ku leh oo gacanqabsi ama madaxa lagu xirto co wax lagu ifsado. Dh: tooj, toosh.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) si ciyaayir ah oo inta fardhexada iyo suulka si xoog leh loo gano qof kale sanka carjawdiisa lagaga dhufto.

2

sandhagle-ha: (magac, lab, keli) laxda toojada ah ee aan istaagin marka la maalayo ul yar oo sanka lagala dhaco.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hal toojo ah dhashida ka qallax.

2

tol: (fal) meel jeexan, dun iyo irbad ku kab; dun iyo irbad qaadoo maradaa kaa jeexantay ku tol ama dawaar ku tol. Dh: dawaari. Li: dillaaci, furfur.

3

tol: (fal) qasab, muquuni. Hasha ku tol ilmaha ay diidayso.

4

tol -ka: (magacwadareed) dad qolo keliya ka soo wada jeeda. Dh: qolo, qabiilo, xigto, sokeeye, jifi.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) shey dillaacsanaa oo la tolay.

2

tolan: (tilmaame) la muquunshey oo lagu qasbay ama sandullaysan.

3

tolan -ka: (magac, lab, keli) daliig yar oo ka samaysan maas ama laga jeexay caag adag. Tolan iigu daruur kabtan.

4

tolan -ka: (magac, lab, keli) daliigaha 'idiin, xadhko, dun'waxa la tolayo lagu tolo. Tolanka dunta ah ku tol.

5

tolan -ka: (magac, lab, keli) waxyaabaha halaha toojada ah lagu tolo. Tolanka ku samee hadha.

waa la naqliyay ✓

Erey tilmaama wax ama qof dheddig oo jooga ama ku sugan meel qofka hadlaya ka durugsan.

waa la naqliyay ✓

1

too¹: mu.ac.dh kuwo, w 1. Magacuyaal aan cayinnayn oo dhaddig ah oo cid ama wax maqan tilmaama. 2. la-mid: mid. Tusaale: “Roob iyo barwaaqo toona ma arag”.

2

Too²: mu.ti.dh Mgacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado.

waa la naqliyay ✓

1

too¹: mu.ac.dh (kuwo, w) 1. Magacuyaal aan cayinnayn oo dhaddig ah oo cid ama wax maqan tilmaama. 2. Midna. Tusaale: Raaxo iyo Ubax toona ma arag.

2

too²: mu.ti.dh Mgacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado.

waa la naqliyay ✓

/tuu/ (adv) 1. aad iyo aad (aad iyo xad-dhaaf) (adv) 2. xataa (sidoo kale).

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaama wax ama qof dhedig oo jooga meel qofka hadlaya ka durugsan. Dh: teer.

waa la naqliyay ✓

1

(Toob-ka)

2

Dhar; maro.

waa la naqliyay ✓

1

toob¹: m.l (-bab, m.l) Nooc ka mid ah cambuurrada dumarku qaataan.

2

toob²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Oogada, inta la saro, toobin dhiig kaga keenid. 2. Soo jiidid, soo uruurin; soo yarayn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) 1. Oogada, inta la saro, toobin dhiig kaga keenid. 2. Soo jiidid, soo uruurin; soo yarayn. m.f.dh, toobid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. woman's robe ~ dress

2

toob: v. cup, bleed (medically)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) woman's dress: blouse (ba-laaz); gown (gaawn); frock (fa-rook); robe (rowb) ~ canbuur, cambuur, kurdad

2

toob -ay / tay: (n) perform a therapeutic cupping; treat with cupping

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dawo ahaan sarsar jidhka dushiisa, qalabka toobinka saar soo nuug oo dhiig ka keen. Labada garab dhexdooda ka toob ninka.

2

toob: (ereydhawaaq) fardaha lagu yidhaa oo loola jeedo in uu raxanka ka nasto.

3

toob-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah dharka ay haweenku xidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

Tood: (Tood-ka) — (xoolo) neef aan si fiican loo faro barin oo dhib iyo shiddo lagu liso; aan hebed ahayn; toojo.

2

-tood: — Tooda.

waa la naqliyay ✓

1

tood¹: m.l.kh Neef irmaan oo aan la maali karin; toojo. la-mid: toojo.

2

tood²: (-tood) dk.lh.dh la-mid: tooda².

waa la naqliyay ✓

m. n. animal unused to being milked

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef ka carara lisida, aan si fiican loo farabbarin oo dhib lagu liso, aan hebed ahayn. Hashu waa tood. Dh: toojo.

waa la naqliyay ✓

1

(Toog-ta)

2

1. Liishaan; abbaar.

3

2. Arrin hagaagtey, meelmartay.

4

3. Kal; goor; mar.

5

4. In kol naas laga dhiijiyo; dhiiqsin.

6

5. Roob yar.

waa la naqliyay ✓

1

toog: m.dh (-go, m.l) 1. Kol; mar. 2. In kol naas laga dhiijiyo. 3. Roob yar.

2

tǫog: m.dh 1. Aqoonta liishaanka. 2. Arrin fulinteedu hagaagtay ama meelmartay.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh (-go, m.l) 1. Kol; mar. 2. In kol naas laga dhiijiyo. 3. Roob yar.

2

tǫog: m.dh 1. Aqoonta liishaanka. 2. Arrin fulinteedu hagaagtay ama meelmartay.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. aiming (a weapon); good outcome, success

2

toog [feminine] n. turn, time (to do)

3

toog [feminine] n. shower, light rain

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) liishaan ama shiishtan. Dh: dhugtan.

2

toog -ta: (magac, dhedig, keli) arrin haggaagtay, arrin aad baahideedii ka baxday, meel martay.

3

toog-ta: (magac, dhedig, keli) qaab ka loo qaybsado biyaha ceel ama wax kale. Dh: miilo, madaysi, kal.

4

toog -ta: (magac, dhedig, keli) in kol naas laga dhiijiyo, toogtu waa qaab lisida naaslayda. Dh: dhiiqsin.

5

toog -ta: (magac, dhedig, keli) roob yar.

waa la naqliyay ✓

/tuuk/ (take, oo fal tagay ah). tool/tuul/ (n) 1. qalab (qalab, sida biinsada, dubbaha iwm) (n) 2. qof lugu adeegto.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Toon-ka) a) Miro (hohob, ...) is qabsaday oo duuban. b) Geela la tolo, saaladiisa isqabqabsata oo wax kuusan noqota.

2

2. (Toon-ta) a) Dhir urursan oo meel ku wada taal, oo dhul bannaani ku wareegsan yahay. b) Geed yar oo buruqdiisu yeelato ur aad u lifaaqoon. c) Buruqda geedkaas oo dhirta cunnada lagu darsado ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

toon¹: m.l 1. Miro is qabsaday oo dhuuban. 2. Geela la tolo, saaladiisa isqabqabsata oo wax kuusan noqota.

2

toon²: m.l (naxwe) Marka shay lagu dhawaaqayo codku wuxuu noqon karaa mid dheer ama mid gaaban ama mid dhexdhexaad ah.

3

toon³: m.dh 1. Dhir urursan oo meel ku wada taal. 2. Geed yar oo buruqdisu ka mid ah kuwa cuntada lagu darsado oo lagu carfiyo.

waa la naqliyay ✓

1

toon¹: m.l (naxwe) Marka shay lagu dhawaaqayo codku wuxuu noqon karaa mid dheer ama mid gaaban ama mid dhexdhexaad ah.

2

toon²: m.dh 1. Dhir urursan oo meel ku wada taal. 2. Geed yar oo buruqdisu ka mid ah kuwa cuntada lagu darsado oo lagu carfiyo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bunch (of fruit)

2

toon m. n., (mass n.): round compact camel dung

3

toon [feminine] n. garlic

waa la naqliyay ✓

(Ton) All.Som. Allium sativum L. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) garlic (gaar-lik)

2

toon -ta: (n) tick forest ~ kayn

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geela la tolo saaladiisa isqabqabsata oo wax kuuskuusan noqota.

2

toon -ka: (magac, lab, keli) midho hohob iyo wixii la mid ah, isqabsaday oo duuban. Toonka midhaha kala furfur.

3

toon -ka: (magac, lab, keli) dhir urursan oo meel ku wada taal, oo dhul bannaani ku wareegsan yahay. Toonka ayuu u dhaw yahay gaadhigu.

4

toon -ta: (magac, dhedig, keli) geed yar oo badhidiisu yeelato ur kakan, lifaaqoon oo dhayal ku go'in, cuntadana lagu darsado dawo ahaana loo isticmaalo. Toon adoo cunay masjidka ha aadin.

waa la naqliyay ✓

1

toor¹: m.l 1. Beer iyo hilib la yar yareeyey oo la isku shiilay. 2. Bun duban, caano, daango iyo wixi lamida oo la isku daray.

2

toor²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Bun duban, caano, daango iyo wixi lamida isku darid. 2. Beer, hilib iyo xayr isku shiilid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Beer iyo hilib la yar yareeyey oo la isku shiilay. 2. Bun duban, caano, daango iyo wixi lamida oo la isku daray.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) awranaan ama laf dheeraan wiil u dhashay marka la tilmaamayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Toos-ka)

2

Qalqallooc iyo leexleexad la'aan; qummaati; hor; saani.

waa la naqliyay ✓

1

toos¹: m.l 1. (fk) T. u soco: qalqallooc iyo leexleexad la'aan u soco. 2. la-mid: toosid.

2

toos²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Nafley hurdo ka kicid. 2. Wax aan qalqalooc lahayn noqosho. 3. Qalad, wanaag ku beddelid.

waa la naqliyay ✓

1

toos¹: m.l (fk) T. u soco: qalqallooc iyo leexleexad la'aan u soco.

2

toos²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Nafley hurdo ka kicid. 2. Wax aan qalqalooc lahayn noqosho. 3. Qalad, wanaag ku beddelid. m.f.dh, toosid.

waa la naqliyay ✓

straight

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] (adv.): straightness; correctness; directness; straight

2

toos v. arise, wake up; rise, get up; become straight ~ correct

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (n) straight (ista-reeyt); direct (di-rekt) ~ saani

2

si toos ah: (adv) directly (di-rek-tali)

3

toos -ay / tay: (v) wake (weeyk); wake up; awaken (a-weey-fen); get up (get ap) ~ kac, istaag

waa la naqliyay ✓

1

Diretto

2

Direct

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hagaag, wax toosan noqo.

2

toos: (fal) hurdada ka kac. Dh: kac. Li: seexo.

3

toos: (fal) si aan baydhbaydh lahayn u soco; qun u soco.

4

toos-ka: (magac, lab, keli) qalqallooc, leexleexasho iyo weecweecad la'aan. Dh: qumaati, saani.

waa la naqliyay ✓

/tuwt/ (v) dhawaajin (dhawaaq ka keenid firinbi, hoon iwm).

waa la naqliyay ✓

1

(Toox-a)

2

Ballac; baaxad; ballaar;.

waa la naqliyay ✓

1

toox¹: m.l 1. Ballac, baaxada, ballaar. 2. la-mid: tooxid.

2

toox²: f.g1 (-xay, -xday) 1. Dhar ballac u cabbirid. 2. Qaanso boqon ku giijin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ballac, baaxada, ballaar. 2. la-mid: tooxid. torobosfeer m.l (juqraafi) Lakabada hoose ee gibilka, sida kuwa ka hooseeya toraatosfeerka, kuwaasoo ka soocan torobosfeerka, wuxuu dherer ahaan fidsanyahay 11 Km ilaa oogada dhulka ee jiidda dhexdhexaadka ah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. width, breadth

2

toox v. measure the width (of cloth) with the forearm; (land, etc.); itemize

3

toox: v. curve, arch, bend, make into a curved shape ~ form

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal qaab u yeel, isku du'.

2

toox: (fal) (soo ~) soo goox; god oo nadooci.

3

toox-da: (magac, dhedig, keli) ballaadhan oo kala fidsan.

waa la naqliyay ✓

Masaafada u dhexaysa shayga labadiisa daraf ama baal Baacinta labada daan ee duleclka, dhumuca, ballarka iyo joogga ama dheererka shayga.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (juqraafi) Shacaabi taxan oo leh muuqaalka garanta ama muuqaalka kabta faraska oo ku wareegsan barkad (haro xeebeed).

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (juqraafi) Shacaabi taxan oo leh muuqaalka garanta ama muuqaalka kabta faraska oo ku wareegsan barkad (haro xeebeed).

waa la naqliyay ✓

Atoll

waa la naqliyay ✓

1

(Atoor-ka)

2

Sagaarada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Sagaarada midkeeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Sagaarada midkeeda lab. atoore m.l Jilaha filinka halyayga ka ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. male dikdik (antelope)

waa la naqliyay ✓

name-m male dikdik (antelope). Lit: he who born while a dikdik is running around or is born on uninhabited dikdik environs

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dikdik (dikdik)-, a small East African male antelope ~ atoor sagaaro

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho wiil sagaarada keeda lab astaamaha wax kala wadaaga.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labka sagaarada; yac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sagaaro, yac

2

de: male dikdik (antelope)

3

lx: atoor

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: atoor

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof madax furasho laga rabo xoog ku kaxayn; afduubid. 2. Gabar guur laga rabo xoog ku kaxayn si loo soo mehersado; dhicid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof madax furasho laga rabo xoog ku kaxayn; afduubid. 2. Gabar guur laga rabo xoog ku kaxayn si loo soo mehersado; dhicid. m.f.dh, boojin.

waa la naqliyay ✓

v. capture, catch

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof xoog ku muquuni oo xoolo xoog kaga kaxayso. Dh: afduub, qafaal.

2

booji-da: (magac, dhedig, keli) riyaha waydda noqday. Riyuhu caano ma leh ee qaar booji ah baa jira.

waa la naqliyay ✓

1

de: capture, catch

2

lx: booji

3

pd: (boojiyey)

4

ps: v2a=

5

key: booji

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) biro ama cinjir miisaan culus oo sida gucista u samaysan oo malmalaasan, laguna ciyaaro oo iyaka la isku tookto, lagu dheelo. Boojo ciyaarka iyo soojeedkuu odaygii bartay. Dh: buul.

2

boojo: -da: (magac, dhedig, keli) xoolo aan wax laga qaata lahayn oo weyd ah. Hufane halkanuu boojadii mariyey. Dh: booji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Xoolo si dhaqso ah u geyn meel roob ku da'ay. 2. Meel roob ku di'id. 3. Wadaan iyo wixi lamida biyodarid. 4. Wadaan maqaar ah qoyn si wax loogu waraabin karo.

waa la naqliyay ✓

v. drive livestock to a place where rain has fallen

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo jooga abaar ku tacab oo ku sin xilli roobaadka.

waa la naqliyay ✓

1

de: drive livestock to a place where rain has fallen rw: doog

2

lx: dooji

3

pd: (doojiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dooji

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Sayn kor u qaadid (geel).

waa la naqliyay ✓

v. lift its tail (female camel)

waa la naqliyay ✓

(fal) geel, dabada kor u taag.

waa la naqliyay ✓

1

de: lift its tail (female camel)

2

lx: gooji

3

pd: (goojiyey)

4

ps: v2a=

5

key: gooji

waa la naqliyay ✓

1

(Gooja-da)

2

(geel, kd.) dabada oo kor loo taago: waxay calaamo u tahay inuu rimman yahay.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh Kor u qaaddidda saynta uu kor u qaado dheddig geel oo rimman. la-mid: goojin.

2

gǫojo: m.dh Dawo hoore ah oo dhibic-dhibic afka looga qaato.

waa la naqliyay ✓

gǫojo: m.dh Dawo hoore ah oo dhibic-dhibic afka looga qaato.

waa la naqliyay ✓