toogahayn

f.mg2 (-yay, -ysay) U t.: wax dhicitaankooda u diyaargaroobid.

f.mg2 (-yay, -ysay) U t.: wax dhicitaankooda u diyaargaroobid. m.f.dh, tooghayn.

v., [compound] have for an objective, take as one's aim

-ay I say: (v) [with proposition u] remember (ri-meem-ber); bear in mind ~ u tooghay, la soco

(fal) wax imaandoona warqabkood lahaw.

tooghay: (fal) (u ~) ka warqab, ka warhay. U tooghay oo ha hagran.

de: have for an objective, take as one's aim

initial: t

lx: tooghay

nt: tooghayn (ta) [vn-f]; with preposition u

pd: (tooghayey)

ps: v2a=cmp

key: tooghay

-ka: (magac, lab, keli) eeg tooghayn.

m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof boogaha iyo nabarrada fudud daaweeya. la-mid: boogadhay.

m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof boogaha iyo nabarrada fudud daaweeya. la-mid: boogadhay.

-ha: (magac, lab, keli) nooc dhirta ka mid ah oo dhulka ka soo fuura, sawaabiyana waarigta oo boogaha lagu daaweeyo.

boogadhaye -ha: (magac, lab, keli) qof kaaliye dhakhtar ah oo nabarrada daaweeya.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka sibidhka aqalka labeenta u danbaysa la marinayo. Dh: giingeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) moor dhigid; buuxin oo afka ka tolid. Raashinka jilmad ah moorgaraynta ayaa lagu iibsadaa. Dh: moogarays.

Direttamente

Directly

m.f.dh eeg boogee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh aroosad ah gudniinkii fircooniga ahaa ka furid. Dh: reerayn. boogayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel, nabar boog ah ka dhigid. Xoqiddu qayb libaax ayay ka ciyaartaa boogaynta finanka yaryar. Dh: nabarayn, boogays.

m.f.dh eeg doogee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul naq helay. doog yeelasho. Buurihii doogayn ayaa ka muuqata.

(Moogaan-ta)

Ogaal la'aan; warqabid la'aan.

m.f.dh eeg moog². la-mid: moogaansho.

f. n., [abstract] ignorance; absent-mindedness; absence

(tilmaame) ogaansho la'aan; kas l'i

a: moogaansho (/ha) [vn6-m-st]

de: ignorance; absent-mindedness; absence

lx: moogaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: moogaan

m.dh la-mid: suugaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg suugaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) abaal u gelid; samafal u samayn.

(Toorayn-ta)

Toore marid, qaadid; qoodeyn.

m.f.dh eeg tooree.

-ta: (magac, dhedig, keli) socodka aan leexleexadka lahayn oo wado la hayo. Dh: qaadid, qoondayn, toorays.

(Xoghayn-ta)

1. Wax xogtooda runta ah, hayn, ka warqabid; xog'ogaalnimo.

2. Meesha ama xafiiska xoghayuhu fadhiyo.

m.dh 1. (-no, m.l) Xafiiska xoghayaha. 2. Wax xogtooda runta ah, hayn, ka warqabid; xog'ogaalnimo.

m.dh 1. (-no, m.l) Xafiiska xoghayaha. 2. Wax xogtooda runta ah, hayn, ka warqabid; xog'ogaalnimo.

Segreteria

Secretariat

Waa xafiiska hawshiisu tahay kaalinta tooska ah ee Maamulka, gaar ahaanna uga warqaba xogta hawlaha kala duwan ee halkaas laga qabto, iyo uruurinta iyo meelaynta warqadaha Maamulka.

-ta: (magac, dhedig, keli) guddi ka kooban xoghayaha iyo inta la shaqaysa. Haddii guddiga fulintu talo go'aamiyo xoghaynta ayaa loo tebiyaa.

xoghayn -ta: (magac, dhedig, keli) xafiiska xoghayuhu fadhiisto. Daartaayi waa xoghayntii xisbiga muxaafidka.

xoghayn -ta: (magac, dhedig, keli) haynta xogta iyo wararka runta ah ee arrin ku saansan.

-ta: (magac, dhedig, keli) cudud ku taageerid; xoog iyo tamar ku kordhin. Xoogaynta tayada waxbarasho ayaa ah yoolka sannadkan. Dh: xoojin, xoogeys.

-ta: (magac, dhedig, keli) boodh marin; habaas ka dhigid. Boodhaynta gogosha aabbo ka ilaali. Dh: boorayn, siigayn.

(Oodafayn-ta)

Afka ood (= oodafo) ka saarid.

m.f.dh eeg oodafee.

-ta: (magac, dhedig, keli) irrid furan jiitin ku oodid. Dh: oodafays.

m.dh Biyo ka saaridda walax.

-ta: (magac, dhedig, keli) toorno ku qorid, gelin. Dh: toornays.

Segreteria

Secretariat

m. n., [compound] secretary

a: xoghaye

de: secretary

initial: x

lx: xooghaye

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

key: xooghaye

m.l la-mid: boogadhaye.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid guul soo hoysay, foolad u samayn; farxad la wadaagid. Dh: fooladays.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax tegey sida aad u maaraysay ama uu kuu dhaafay ka xumaasho oo ka welwelid; tiiraanyo samayn; is ciil kaambiyid. Kolka hore ayaa la is ilaaliyaa ama qoomammaynta ayaa la iska daayaa.

(Qooratayn-ta)

Qoorasho; bogdooxid.

m.dh la-mid: qoorasho.

-ta: (magac, dhedig, kell) horqabatayn xagga hore ka marid oo joojin. Qoratayn mooyee si kale laguma gaadhaayo. Dh: horqabatayn qoorasho; qooratays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal aan milgo lahayn ku hadlid.

(Fookhadayn-ta)

Fookhad u yeelid.

m.f.dh eeg fookhadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) carfi udgoon ama fookhad u yeelid.

m.dh la-mid: hooyaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) tix hooyaale ka dhisan ku luuqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dibindaabyeyn iyo hadimayn. Dh: hoodaddays, luggoyn.

(Hooyaalayn-ta)

Tix hooyaale ka dhisan ka luuqin; gabyid; hooballayn.

m.f.dh eeg hooyaalee. la-mid: hoobaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) tix gabaya ku luuqayn; tix hooyaale ku dhissan ku gabyid. Dh: gabyid, hoobaaleyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) ogaal la'aan; warqab la'aan. Dh: halmaansanaan. Li: ogid.

-ka: (magac, lab, keli) afka ka tolid.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid daal ku jiro ahaan. Dh: daallanaan.

(Qoomammayn-ta)

Qoomammo dareemid, qabasho, hayn.

m.f.dh eeg qoommammee. la-mid: qoomammays.

-ga: (magac, lab, keli) qof meel ku cusub; soogalooti.

réveiller.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama noole kale, bastoolad ku ganid. Bastooladayn baa lagu dilay ninkii boobka geystay.

(Googgaradayn-ta)

Googgarad ka dhigid; sida googgaradda u tolid.

m.f.dh eeg googgaradee.

-ta: (magac, dhedig, keli) maro, googgarad ka dhigid; googgarad ka samayn.

(tilmaame) buuxa oo afka ka xidhar daf ah oon furnayn. Kartoon moorgaraysan o timir ah ayaan carruurta u geeyey Dh: godban.

m.f.dh eeg tobbogsan. la-mid: tobbogsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) socsocod badan oo aan fariisi ama joogsi lahayn.

Binding

(Fogaan-ta)

Fogaansho.

fogaan¹: m.f.dh eeg fog. la-mid: fogaansho.

fogaan²: m.dh (xisaab) Summad d. Dhererka xarriijin u dhexeysa laba barood, xarriiqood sallax iyo wixi lamida. Tusaale ahaan, f.ta u dhexeysa laba xarriiqood oo barbarro ah waa dhererka xarriijin qotanta ee isku xirta labadooda; halbegga caalamiga ah ee f.ta waa mitir (m.).

m.dh (xisaab) Summad d. Dhererka xarriijin u dhexeysa laba barood, xarriiqood sallax iyo wixi lamida. Tusaale ahaan, f.ta u dhexeysa laba xarriiqood oo barbarro ah waa dhererka xarriijin qotanta ee isku xirta labadooda; halbegga caalamiga ah ee f.ta waa mitir (m.).

Distance

Distance

f. n., [abstract] (adj.): remoteness, distance; far away ~ removed

-ta: (n) distance (distansi); remoteness (rimowtnis)

-ta: (magac, dhedig, keli) durugsanaanta meel ama milay; dhowaasho la'aan. Dh: dheeraan.

fogaan-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu dhanyahay cabirka dhererka isku xidha labo barood oo kala durugsan.

de: remoteness, distance; [atr.] far away ~ removed

lx: fogaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: fogaan

-ta: (magac, dhedig, keli) meel durugsan geyn. Dh: dheerayn. Li: dhowayn.

Wax ku taagan: wax ku diran; taagan; kacsan.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax soo taagan oo aan meel laga maro lahayn ahaansho.

der. [adjective] raised, lifted; erected

nickname; name-f busy; raised, lifted; erected

(tilmaame) taagan ama qotoma.

foogan: (tilmaame) «ku ~» ku mashquulsan oo ka shaqaynaya. Dh: taagan, hawllan.

de: raised, lifted; erected

lx: foogan

pd: (foognaa)

ps: adj-der

syn: taagan

key: foogan

(Gahayr-ka)

1. Miraha aan weli bislaan; miro ceeriin; curdan; yacyacood.

2. Wax aan jilicsanayn; adag.

gahayr¹: m.l.kh 1. la-mid: gaahiir 1. Miro aan bislaan, curdannimadiina dhaafay. 2. G. ah: gabar inannimmo ku weynaatay. 3. Wax aan jilicsanayn; adag. 4. la-mid: gaahi.

gahayr²: m.dh Geed gaab u eg dhafaruurta oo leh laamo dhuudhuuban oo aqallada lagu dhisto.

gahayr³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Miro curdan dhaafid. 2. Qof doobnimo ku weynaansho. la-mid: gahayrow.

m.dh Geed gaab u eg dhafaruurta oo leh laamo dhuudhuuban oo aqallada lagu dhisto.

m. n., [collective] unripe fruit