ereyga

to!

Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]

tò!

DHAN

inter. - hoo!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aaddan

DHAABAN

Ku abbaaran; toosan; eg; beegan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aaddanaan

DHAABAN
1

(Aaddanaan-ta)

2

Ku abbaarnaan; toosnaan; ekaan; beegnaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abbaaran

DHAABAN
1

(ku abbaaran)

2

ku beegan; ku toosan; ku aaddan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abbaarid

DHAABAN
1

(Abbaarid-da)

2

Leexleexad la'aan iyo toos u aadid; (ku abbaarid): ku toosin; ku duwid; ku aaddin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ablaawe

DHAABAN
1

(Ablaawa-ha)

2

Qof aan tol lahayn: aan taariikhdiisa la aqoon.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abley

DHAABAN
1

(Abley-da)

2

Qalab bir ka samaysan oo raggu dhexda ku xirto oo ku dagaallamo; toorrey; billaawe; (ama amley).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abwaan

DHAABAN
1

(Abwaan-ka)

2

1. (qof) laamo badan oo cilmi aqoon weyn ku leh ama u leh siiba dhaqanka iyo ilbaxa tolka; waaya-arag; waxyaqaan; buuni.

3

2. (*) Buug ama buugag laamaha aqoontoo dhammi ku urursan yihiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Adaar-biciid

DHAABAN
1

(Adaar-biciid-ka)

2

Nagaar aan qodax lahayn oo ka baxa balliyada iyo togagga; wuxuu lee yahay, miro kuwa bunka u eg, dhirta dawadana waa ka mid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Af

DHAABAN
1

(Af-ka)

2

1. Xubinta nafleydu cunnada ka cunto oo bushimaha iyo carrabka iyo ilkuhu ku yaalliin.

3

2. Ereyada iyo ulajeeddooyinkooda; hadal dhan oo tol isku garto oo ku wada hadlo, oo wax ku qabsado.

4

3. Dhinaca birtu wax ka gooyso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afaggaal

DHAABAN
1

(Afaggaal-ka, Afaggaa-sha)

2

Toddobada xiddigood oo raqaha, tan ugu danbaysa; waxay u dhexaysaa nuguushi-cad tyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afargees

DHAABAN
1

(Afargees-ka, Afargees-ta)

2

Muug fidsan oo leh afargees oo toosan iyo afar dhinac oo is wada dherer le'eg.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afartamaad

DHAABAN
1

(Afartamaad-ka)

2

1. Tirada heerka afartanka ku abbaaran; 40d. (ama afartanaad).

3

2. Xilli roob oo toban beri ah oo ka bilawda afartamaadka dabshidka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afartan

DHAABAN
1

(Afartan-ka)

2

Tiro ka kooban afar tobnaad, (40).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afqays

DHAABAN
1

(Afqays-ta)

2

Xiddigaha naafaha, tooda saddexaad (ama afqoys).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afti

DHAABAN
1

(Afti-da)

2

1. Arrin ama qaanuun, in la oggolaado ama la diido darteed, dadweynaha ama tolka loo bandhigo.

3

2. Farriin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afuufid

DHAABAN
1

(Afuufid-da)

2

Neef afka ka soo deyn, oo meel ama wax ku toosin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ajnebi

DHAABAN
1

(Ajnebi-ga)

2

Tol kale ah; shisheeye.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Arbaca

DHAABAN
1

(Arbaca-da)

2

Maalinta afraad oo toddobaadka; maalinta Talaadada iyo Khamiista u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Argeeg

DHAABAN
1

(Argeeg-ga)

2

Geed, diirka xididdadiisa weel (haamo, dhiilo, ubbooyin) laga tosho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Axad

DHAABAN
1

1. (Axad-da) Maalinta koowaad oo toddobaadka: Sabtida iyo Isniinta bay u dhexaysaa.

2

2. (Axad-ka) qof; ruux.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

to

DHAFANDHAAF
1

-to

2

Tiraab ereyada qaarkood, haddii la doono, lagu dabakaro oo ulajeeddada xoog sii saara, isagoo aan bedbeddelin; (sida: xalay, xalayto; berri, berrito; shalay, shalayto; hadhow, hadhowto; ...).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

to

DHAFANDHAAF

/tu/ (prep) 1. ku (ujeeddo, ku socota) 2. oo dhimman (kolka saacadda la sheegayo, sida ten to four afar-saac oo toban dhimman).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

to

DHAFANDHAAF

(qodob) xilliyeed ku dabakarma falkaabayaasha oo isagoon nuxurkoodii beddelin, ulajjeeddada sii xoojiya: xalay-xalayto, berri-berrito...

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

to

DHAFANDHAAF

prp., u.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

ho!

DHAFANDHAAF

hoa! int., war hoy! naa hoy!

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

lo!

DHAFANDHAAF

int., eeg! eega!

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]

toe

DHAFANDHAAF
1

(n) one of the digits of the foot.

2

faraha cagaha

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

toe

DHAFANDHAAF

/tow/ (n) 1. far-cageed (faraha cagta middood).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

toe

DHAFANDHAAF

n., suul, -ki, far, -ti.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tog

DHAFANDHAAF
1

(Tog-ga)

2

Biyammareen xagaaga iyo diraacda engegan, guga iyo dayrtana biyuhu maraan oo webi u ekaada; waadi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tog

DHAFANDHAAF
1

tog¹: m.l (-gag, m.l) Meel godan oo biyo mareen ah.

2

tog²: m.l (-gag, m.l) (juqraafi) Biyo mareen lama degaan kaa soo badanaa engegan, oo biyo leh kaliya xilli roob badan kaddib. Togaggu waxay guud ahaan ku baaba'aan lamadegaanka dhexdiisa, waxa laga yaabaa inay ka siilaabmaan lamaddegaanka laftiisa, ama dhalaalidda barafyada ee buuro fog.

3

tog³: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax kala taagid. 2. (f.mg) Tog ku dhex socosho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

tog

DHAFANDHAAF
1

tog¹: m.l (-gag, m.l) Meel godan oo biyo mareen ah.

2

tog²: m.l (-gag, m.l) (juqraafi) Biyo mareen lama degaan kaa soo badanaa engegan, oo biyo leh kaliya xilli roob badan kaddib. Togaggu waxay guud ahaan ku baaba'aan lamadegaanka dhexdiisa, waxa laga yaabaa inay ka siilaabmaan lamaddegaanka laftiisa, ama dhalaalidda barafyada ee buuro fog.

3

tog³: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax kala taagid. 2. (f.mg) Tog ku dhex socosho. m.f.dh, togid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Tog

DHAFANDHAAF

Wadi, Nullah

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

tog

DHAFANDHAAF
1

m. n. dry river-bed, gulley, ravine

2

tog: v. stretch, spread out, tauten

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

tog

DHAFANDHAAF
1

-ay / tay: (v) pull tight; make tight or tighter; tighten (taay-ten); draw tight.; stretch out (istareejaawt) ~ tigtig

2

tog -ga: (n) stream bed (istiriim beedh); gorge (goorj); canyon (kaanyan); river valley; wadi also wady ~ waadi

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tog

DHAFANDHAAF
1

(fal) xadhig iyo wixii la mid ah, labada af qabo oo canyayuubka u diid, kala jiid. Dh: tig.

2

tog -ga: (magac, lab, keli) biyo mareen xagaagga iyo jiilalka en gegan, gu'ga iyo deyrtana biyuhu maraan. Tog biyo leh tubtiis toosan. Dh: waadi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

toi

DHAFANDHAAF

toi, pron. - adiga

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tol

DHAFANDHAAF
1

(Tol-ka)

2

1. Dad aan kala maarmin oo xiriirro badani isku xirayaan, sida wada degganaan, isku dhaqan iyo hidde iyo af ahaan, isku diin ahaan; hayb iyo taariikh wadaagid, ...

3

2. Qolo; qabiilo; reer.

4

3. Xigto; sokeeye; qaraabo.

5

4. Qaran.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tol

DHAFANDHAAF
1

tol¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad xiriir wada dhalasho amo sheegasho ka dhexeeyo. 2. Qaran.

2

tol²: f.g1 (-olay, -oshay) 1. Laba wax oo kala go'an ama kala dillaacsan wax is kula qabasho. 2. Hal ilmo diiddey qallacid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

tol

DHAFANDHAAF
1

tol¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad xiriir wada dhalasho amo sheegasho ka dhexeeyo. 2. Qaran.

2

tol²: f.g1 (-olay, -oshay) 1. Laba wax oo kala go'an ama kala dillaacsan wax is kula qabasho. 2. Hal ilmo diiddey qallacid. m.f.dh, tolid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

tol

DHAFANDHAAF
1

m. n. kinsman, distant relative; clan, tribe, descent group; nation

2

tol: v. sew, bind together

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

tol

DHAFANDHAAF
1

-ay / toshay: (v) sew (soow); seam (siim); stitch (istiij); sew together with thread

2

tol -ka: (n) tribe (ta-raayb); tribesman or tribeswoman; clan (kalaan); tribespeople (taraaybiz-pii-pool); ethnic group

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tol

DHAFANDHAAF
1

(fal) hal toojo ah dhashida ka qallax.

2

tol: (fal) meel jeexan, dun iyo irbad ku kab; dun iyo irbad qaadoo maradaa kaa jeexantay ku tol ama dawaar ku tol. Dh: dawaari. Li: dillaaci, furfur.

3

tol: (fal) qasab, muquuni. Hasha ku tol ilmaha ay diidayso.

4

tol -ka: (magacwadareed) dad qolo keliya ka soo wada jeeda. Dh: qolo, qabiilo, xigto, sokeeye, jifi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

tol

DHAFANDHAAF

قريب

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]

tom

DHAFANDHAAF
1

(adj) of, or pertaining to something that has been pulled apart or into pieces, divided, esp. a ligament.

2

jeexis

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

ton

DHAFANDHAAF

/tan/ (n) 1. tan (halbeeg culays oo la mid ah 2000 oo rodol oo Maraykanka ama 2240 rodol oo ingiriiska ama 1000 kg.) (n) 2. cabbir baaxadeed oo la mid ah 100 tallaabo oo saddex-jibbaaran. (infl) (n) 3. tira-badan (fara-badan).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

ton

DHAFANDHAAF
1

ton, ta, tes, adj. poss. - waxaaga

2

ton, n.m. - codka; dhuwaga

3

hausser le ton - codka oo kor loo qaado; la qayliyo

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Too

DHAFANDHAAF

Erey tilmaama wax ama qof dheddig oo jooga ama ku sugan meel qofka hadlaya ka durugsan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

too

DHAFANDHAAF
1

too¹: mu.ac.dh kuwo, w 1. Magacuyaal aan cayinnayn oo dhaddig ah oo cid ama wax maqan tilmaama. 2. la-mid: mid. Tusaale: “Roob iyo barwaaqo toona ma arag”.

2

Too²: mu.ti.dh Mgacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

too

DHAFANDHAAF
1

too¹: mu.ac.dh (kuwo, w) 1. Magacuyaal aan cayinnayn oo dhaddig ah oo cid ama wax maqan tilmaama. 2. Midna. Tusaale: Raaxo iyo Ubax toona ma arag.

2

too²: mu.ti.dh Mgacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

too

DHAFANDHAAF

/tuu/ (adv) 1. aad iyo aad (aad iyo xad-dhaaf) (adv) 2. xataa (sidoo kale).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

too

DHAFANDHAAF

(magac'uyaal) tilmaama wax ama qof dhedig oo jooga meel qofka hadlaya ka durugsan. Dh: teer.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

top

DHAFANDHAAF

/tap/ (n) 1. dusha (fiinta, korka) (n) 2. heerka ugu sarreeya (ugu fiican) (n) 3. dharka-qaarka kor laga xirto (sida shaati, funaanad) (v) 4. ka dul-marin (dusha ka saarid) (v) 5. ka sar-marid (ka fiicnaan).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

top

DHAFANDHAAF

top, n.m. - halka ugu saraysa

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

top

DHAFANDHAAF

n., (highest part of a thing) caaro, -adi, aroor, -ki, dul, -shi, guro, adi, jif, -ti; of the head, dhalo, -adi, kug, -ti; peg top, duran, -ki.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

tot

DHAFANDHAAF

/tot/ (n) 1. cunug (ilmo aad u yar) (n) 2. khamri-yar oo culus.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

tôt

DHAFANDHAAF
1

tôt, adv. - waqti hore

2

le plus tôt sera le mieux - waqtiga ugu soo horeeya aya ugu fiicnaan doona

3

tôt ou tard - hasoo hore marto ama ha dibdhacdo; maalin uun

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tow

DHAFANDHAAF

f.g1 (-way, -wday) la-mid: teb.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

tow

DHAFANDHAAF

/tow/ (n) 1. baabuur-jiidis (v) 2. jiidid (siiba baabuur uu jiido baabuur kale).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tow

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) orod xoog ah oo la is maqiiqo. Dh: taw.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

tow

DHAFANDHAAF

n., xig, -gi, xaskul, -shi; tow used for closing the camel's teats, maraq, -i.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

toy

DHAFANDHAAF

/tooy/ (n) shay carruurtu ku dheesho (sida boon-balada).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

toy

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) meel ama wax jeclaysi aad calmato.

waa la naqliyay ✓