tiyin

f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Rimid waqtiga uu da'o roobka ugu horreeya (xoolo).

v., pl., present habitual: you are

(personal pronoun plus verb to be) .... you are or are you... Ex: yaa tihiin? who are you?

de: you are

initial: t

lx: tihiin

ps: v5a-2pl-prhb

xe: You are good farmers.

xv: Beeraley wanaagsan baad tihiin.

key: tihiin

m.f.dh eeg tiici. la-mid: tiicis.

(Tiirin-ta)

1. (ku-tiirin) wax, si ayan u dhicin, wax kale oo xoog u qotoma, dhinaca u saarid, cuskin.

2. Tiir u yeelid; waxtarid; gargaarid; taageerid.

m.f.dh eeg tiiri. la-mid: tiiris.

support

-ta: (magac, dhedig, keli) shey, si aanu u dhicin wax kaloo qotoma dhinaca u saarid.

tiirin-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) si ayan u dhicin, wax kale oo qotoma, dhinac u saarid, cuskin. Ku tiirintu waa culays.

tiirin -ta: (magac, dhedig, keli) gargaarid: tiiris; taageerid; waxtarid.

/taymin/ (n) waqtiyaysan (saacad ku socda).

Wakhtisheeg

m.l (-nno, m.dh) Imbili dhexda dun laga gashay oo carruurtu ku ciyaarto.

v., sg., simple past tense: she / you knew

-ay / tay: (v) you or she knew

de: she / you knew

initial: t

lx: tiqiin

ps: v4d-2sg/3f-past

key: tiqiin

m.f.dh eeg tirci. la-mid: turcin.

(Tirjin-ta)

Xarig iyo wax la mid ah, adkayn (badanaa inta dhud walba gooni loo maroojiyo baa kaddib laysku dhuftaa, laysku jebiyaa).

m.f.dh eeg tirji. la-mid: tirjis.

-ta: (magac, dhedig, keli) xadhig iyo wax la mid ah, adkayn badanaa inta dhud walba gooni loo maroojiyo ayaa kadib laysku dhuftaa ama laysku jebiyaa.

tirjin-ta: (magac, dhedig, keli) (is ~) isgiijinta, habka loo joogsado marka salaanta la qaadanayo ama la bixinayo.

(Iin-ta)

Wax la qoonsado; ceebaal.

m.dh (iimo, m.l) Ceeb ama wax kale oo qiimaha wax leeyihiin hoos u dhiga.

m.dh (iimo, m.l) Ceeb ama wax kale oo qiimaha wax leeyihiin hoos u dhiga.

Defect

Defect

f. n. damage, defect, physical imperfection

-ta: (n) shortcoming (shoortkamin); deficiency (difishansi)-, fault (foolt); foible (fooybal)

Difetto

Defect

-ta: (magac, dhedig, keli) goldaloolo; ceebaal la qoonsado. Dh: dhalliil, waxyeello.

iin -ta: (magac, dhedig, keli) nabar muuqda ama mid qarsoon oo ka hadha utun hore iyo aano gabawday.

de: damage, defect, physical imperfection

lx: iin

pd: (-ta Pl: iimo (/ha))

ps: n1-f

key: iin

Tii: Qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dheddig oo aan magaciisa la sheegeyn.

Tii: -tii — a) Tii. b) Qodobka -ta oo noqda -tii kolka uu ka dabadhaco magac, qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.

tii¹: mu.ac.dh kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Waxaan arkay tii qortay buuggan?”.

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: “Aaway baastadii aad karisay?”.

tii³: (-tii) dk.lh.dh la-mid: tiisa².

tii¹: mu.ac.dh (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: 'Waxaan arkay tii qortay buuggan?

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: Aaway baastadii aad karisay?

pron., 3f: she (is the one)

(pronoun) she (shii) Ex: tii day waxay samaynayso! Look what she is doing!

(magac'uyaal) tilmaame, oo loola jeedo qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dhedig, oo aan magaciisa la sheegayn.

(Tin-ka)

Daliigo jiljilicsan oo dunta u eg oo oogada dadka iyo nafleyda kale qaarkeed ka soo baxa, mid ka mid ah.

m.l/dh (-imo, m.l) Daliigo jillicsan oo dunta u eg oo oogada dadka iyo nafleeyda kale qaarkeed ka soo baxa, mid ka mid ah.

m.l/dh (-imo, m.l) Daliigo jillicsan oo dunta u eg oo oogada dadka iyo nafleeyda kale qaarkeed ka soo baxa, mid ka mid ah.

Tlin

m. n. hair (single)

/tin/ (n) 1. macdan, birta nooca tanagyada iwm laga sameeyo, (n) 2. Qasac.

-ta: (n) [singular of timo] a single hair

-ta: (magac, dhedig, keli) hal xabo oo ka mida timaha ama dhogorta. Wa: timo.

شعر

n., tanag, -gi; tin pot, daasad, -di.

ayin¹: m.l Ku daridda badar karsamayo budada lagu daro. la-mid: ayimid.

ayin²: f.g1 (-yimay, -yintay) Badar karsamaya budo ku darid.

ayin¹: m.l Ku daridda badar karsamayo budada lagu daro. la-mid: ayimid.

ayin²: f.g1 (-yimay, -yintay) Badar karsamaya budo ku darid. m.f.dh, ayimid.

* (Biin-ka)

Qodax bir ah.

m.l (-nan, m.l) 1. Qodxo bir ah, noocyo kala duwan leh oo wax la iskula qabto. 2. Nooc ka mid ah gorgorka oo aad u dheereeya.

m.l (-nan, m.l) 1. Qodxo bir ah, noocyo kala duwan leh oo wax la iskula qabto. 2. Nooc ka mid ah gorgorka oo aad u dheereeya.

m. n. safety pin

ka: (n) [Pl. biinan-ka] 1. pin (piin) 2. safety pin

-ka: (magac, lab, keli) bir yar oo isku laba jeer iyo in ka badan isku laaban oo siyaabo kala duwan loo adeegsado. Beenka iigu qabo wargadaha.

de: safety pin

lx: biin

pd: (-ka Pl: biinan (ka))

ps: n4-m

key: biin

(Ciin-ka)

Geed aan caleemo lahayn oo caano leh.

m.l Geed cagaaran, cufan, caleen iyo qodax toona lahayn, laamo dhuudhuuban oo dhacaan cad leh oo geelu ku sumoobo hadduu daaqo.

m. n., [collective] leafless tree species, with milky sap

(In) N Euphorbia agowensis Boiss. Euphorbiaceae.

N Euphorbia sp. aff. E. cameronii N.E.Br. Euphorbiaceae.

S,N Euphorbia sp. aff. E. nubica N.E.Br. Euphorbiaceae.

N Sarcostemma viminale (L)R.Br. Asclepiadaceae.

-ka: (n) a poisonous tree. Ex: ciin bay daaqday; she is in a big trouble [proverb]

-ka: (magac, lab, keli) geed aan caleemo lahayn oo caano leh oo geelu haduu cuno uu ku dhinto ama ku sigto.

de: leafless tree sp., with milky sap its roots are poisonous to camels

lx: ciin

pd: (-ka Pl: ciinan (ka))

ps: n4-m-col

key: ciin

(Ciyi-ga)

1. Gargaar; xoolaggooyo.

2. Hilib, qoladii wax qalataa deriska u qaybiso.

3. Xarad rarada ama weelka la tolayo lagu dhigo.

m.l 1. Waqti jiilaal ah, reero shiraystay, hilibka ay siiyaan cid aan wax qalin. 2. Xarar lagu dhigo rarada ama weel.

m. n. sharing, distribution of goods; help, assistance

-ga: (magac, lab, keli) xaradh lagu sameeyo harrarada ama weelka la tolayo oo farta lagu hayo.

ciyi -ga: (magac, lab, keli) gargaar iyo taakulo; xoologooyo.

ciyi -ga: (magac, lab, keli) dheef, soor ama hilbo ay labada reer ee deriska ahi isa siiyaan. Waxa caado ah in reerka neef qashaa, si degdeg ah, deriskiisa u gaadhsiiyo. Ciyigii waa ka beryey, ninkii cunay baa ka liita.

cf: gargaar; xoolaggooyo

de: sharing, distribution of goods; help, assistance

lx: ciyi

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: ciyi

1. (Diin-ka) a) Maamul xag Ilaah laga jideeyey oo dad ku dhaqmo; hab weyn oo lagu dhaqmo oo Ilaah loogu dhowaado; (ama diinta). b) Bahal xamaaratada kamid ah oo aad u gaabiya oo miyiga ku dhaqma. Qolof xoog badan baa ku rogan, wuxuuna u eg yahay qubada badda; (ama diindiin)

2. (Diin-ta) Diinka.

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid.

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid. m.f.dh, diimid.

m. n. turtle, tortoise

diin m. n. religion

-ta: (n) religion (ri-li-jin) ~ caqiido diineed. Ex:. Diinta Islaamka; Islamic religion

diin -ka: (n) tortoise (toor-tas); turtle (teer-tal); terrapin (tera-piin) ~ diindiin

-ka: (magac, lab, keli) noole qolof adag ku daboolan tahay oo dhulka gurguurta. Diin baa yiri: afkaan cagaar ku cunay caws ku cuni maayo.

diin -ta: (magac, dhedig, keli) xaqa iyo sharciga Ilaahay soo dejiyey oo uu ku kala sheego xumaanta iyo wanaagga.

دين

(Fiin-ta)

1. Shinbir ci gaar ah oo la wada yaqaan leh: waxay ka cidaa baa la yiri, wax dhici doona (col, roob, ...); galow; dhebed.

2. (buuro; kuudad, kd.) meesha ugu dheer; baar; caarad.

m.dh 1. Jaad ka mid ah shimbiraha oo leh qaylo dheer oo meel fog laga maqlo, dadkuna rumaysanyahay inay ka digto colaad ama roob badan; galaw, dhebed. 2. Geed, buur iyo wixi lamida meeshooda ugu sarreysa. 3. Kuul yaryar oo haweenku xirto.

m.dh 1. Jaad ka mid ah shimbiraha oo leh qaylo dheer oo meel fog laga maqlo, dadkuna rumaysanyahay inay ka digto colaad ama roob badan; galaw, dhebed. 2. Geed, buur iyo wixi lamida, meeshooda ugu sarreysa. 3. Kuul yaryar oo haweenku xirto.

f. n., [collective] bustard bird species, whose cry is held to predict events

name-m predicter; a buzzard bird sp., whose cry is believed to predict future events. Lit: he who was born while a buzzard bird was sitting ontop his family's hut

-ta: (n) peak (piik); summit (samit) ridge (rij)~baar ama caarad