tirin — Macnaha & Turjumaada

1

(Tirin-ta)

2

Wax kow-iyo-labayn, si tiradooda lagu ogaado; kowkabin; xisaabin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tiri. la-mid: tiris¹.

waa la naqliyay ✓

Counting

waa la naqliyay ✓

vl. n. computation, calculation

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) counting (kawn-ting); reckoning (rekan-ing) ~ xisaabin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) habka inta ay yihiin lagu ogaado. Tirinta waan ku daalay.

waa la naqliyay ✓

1

de: computation, calculation

2

initial: t

3

lx: tirin

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: tirin

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Rimid waqtiga uu da'o roobka ugu horreeya (xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

(Tiirin-ta)

2

1. (ku-tiirin) wax, si ayan u dhicin, wax kale oo xoog u qotoma, dhinaca u saarid, cuskin.

3

2. Tiir u yeelid; waxtarid; gargaarid; taageerid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tiiri. la-mid: tiiris.

waa la naqliyay ✓

support

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) shey, si aanu u dhicin wax kaloo qotoma dhinaca u saarid.

2

tiirin-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) si ayan u dhicin, wax kale oo qotoma, dhinac u saarid, cuskin. Ku tiirintu waa culays.

3

tiirin -ta: (magac, dhedig, keli) gargaarid: tiiris; taageerid; waxtarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tirci. la-mid: turcin.

waa la naqliyay ✓

1

(Tirjin-ta)

2

Xarig iyo wax la mid ah, adkayn (badanaa inta dhud walba gooni loo maroojiyo baa kaddib laysku dhuftaa, laysku jebiyaa).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tirji. la-mid: tirjis.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xadhig iyo wax la mid ah, adkayn badanaa inta dhud walba gooni loo maroojiyo ayaa kadib laysku dhuftaa ama laysku jebiyaa.

2

tirjin-ta: (magac, dhedig, keli) (is ~) isgiijinta, habka loo joogsado marka salaanta la qaadanayo ama la bixinayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiin-ka)

2

1. Miro yaryar oo macaan badan oo gudaha ku leh gan ubax ah; waxay lee yihiin dalool yar oo uurka iyo afka isu haya; wax ka bisayldhaafi og, oo sidaas daraaddeed, waa la engejiyaa.

3

2. Geedka mirahaasi ka baxaan.

4

3. Geed dhulka kulul iyo lamaddegaannada ka baxa oo aan caleemo lahayn oo laamihiisu ka samaysan yihiin xubno bagbagafsan oo wada buruq ah oo korka iska saarsaaran oo qodxo ku wada rogan yihiin; wuxuu dhalaa miro qaabka ugaxda leh oo kolkay bislaadaan aad u guduudan oo iyagana qodxo ku rogan yihiin; qurcis; tiin-hindi.

waa la naqliyay ✓

1

tiin¹: m.l 1. Geed aan caleemo lahayn oo korkiisa qodxo ku wada rogon; miraha geedkaas. 2. Macdan.

2

tiin²: (-tiin) dk.lh.dh la-mid: tiinna².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed aan caleemo lahayn oo korkiisa qodxo ku wada rogon; miraha geedkaas. 2. Macdan.

waa la naqliyay ✓

Cactus

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cactus plant; succulent used as a hedge

2

tiin m. n. fig tree; fig ~ figs (fruit)

waa la naqliyay ✓

(Tin) S, C, N, May. NFD Opuntia ficus indica L. Cactaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed lamaddegaannada iyo dhulka kulul ka baxa oo aan laamihiisu caleemo lahayn ayse ka kooban yihiin xubno bagbagafsan oo wada baruq ah oo korka iska saarsaaran oo qodxo ku wada rogan yihiin, wuxuu dhalaa midho qaabka ugaxda leh oo kolkay bislaadaan aad u guduudan oo iyagana ay qodoxi ku rogan tahay. Dh: qurcis, tiinhindi.

2

tiin -ka: (magac, lab, keli) midhaha geedka tiinka ka baxa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta ay ka koobanyihiin xisaabid. 2. Gabay, hees iyo wixi lamida curin. 3. Ku t.: wax meel in ay ku sugan yihiin u malayn. 4. Ku t.: wax rasaas ku furid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta ay ka koobanyihiin xisaabid. 2. Gabay, hees iyo wixi lamida curin. 3. Ku t.: wax meel in ay ku sugan yihiin u malayn. 4. Ku t.: wax rasaas ku furid. m.f.dh, tirin.

waa la naqliyay ✓

Count

waa la naqliyay ✓

1

v. count, enumerate

2

tiri v., sg., simple past tense: you / she said

3

tiri v. compose and/or recite (a poem)

waa la naqliyay ✓

1

-yiri / yiraahdee: (v) said (seeydh) Ex: maxaad tiri? what did you say?

2

tiri -yey I say: (v) 1. count (kawn-ti); recite numerals. 2. compose, write a poem or orchestrate (oor-kis-tareeyt) Ex: yaa heeskaan tiriyey? who composed this song?

waa la naqliyay ✓

(fal) ogow inta cadadkoodu yahay. Taariikhda raadcee soo tiri ayaamaha. Dh: xisaabi.

waa la naqliyay ✓

1

(Birin-ta)

2

Dab yar daarid; iftiin yar muujin; shidid, hurin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biri.

waa la naqliyay ✓

vl. n. starting a fire with sparks

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shididdii. Birinta dabka xaabo guritaan baa ka horreeya. Dh: daarid, hurin, bidhin. Li: demin, bakhtiin, baqtiin.

2

birin -ta: (magac, dhedig, keli) hillaacidda cirka ama birbirqidda.

waa la naqliyay ✓

1

de: starting a fire with sparks

2

lx: birin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: birin

waa la naqliyay ✓

1

(Firin-ka)

2

1. Qori yar oo dhuuban oo ilig keliya ama ilko yar leh iyo dabo la qabto oo badanaa xardhan oo timaha lagu firo.

3

2. Saqaf, shanlo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qori yar oo dhuuban oo ilig ama ka badan leh, badi ahaanna xardhan oo timaha lagu feero. la-mid: fire.

waa la naqliyay ✓

m. n. comb

waa la naqliyay ✓

name-m thin. Lit: a Somali comb made of one stick only and very common in Djibouti

waa la naqliyay ✓

ama Fidhin, magac loo baxsho wiil dhuuban ama sida fidhinka u qurux badan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidhin.

2

firin -ta: (magac, dhedig, keli) wax aan jirin.

waa la naqliyay ✓

1

de: comb

2

lx: firin

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: firin

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jiri.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) doondoonid; raadin. Dh: radin.

waa la naqliyay ✓

1

(Tigin-ka)

2

Qori yar oo inta dhulka lagu aaso salkiisa wax lagu xiro (xargaha teendhada iyo wax la mid ah).

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qori dhulka lagu aaso si loogu adkeeyo wax la dhisayo.

waa la naqliyay ✓

'

waa la naqliyay ✓

m. n. stake (of metal ~ wood)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qori yar oo inta dhulka lagu aaso salkiisa wax lagu xidho, sida kan taambuuga xajiya oo kale.

waa la naqliyay ✓

1

de: stake (of metal ~ wood)

2

initial: t

3

lx: tigin

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: tigin

waa la naqliyay ✓

La tiray; baabba'san.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax tirmo leh ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] eliminated, cancelled, annulled

waa la naqliyay ✓

-tirnaa / tirnayd: (adj) removed by rubbing or erasing

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la tiray, ba'san, masaxan ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: eliminated, cancelled, annulled

2

initial: t

3

lx: tiran

4

pd: (tirnaa)

5

ps: adj-der

6

key: tiran

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rcay, -ricday; -rci) Tartiib u socosho. la-mid: turuc.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) diric; fariid.

waa la naqliyay ✓

1

(Tirid-da)

2

Wax meel ku sugan ama ku ba'ay ama ku yaal, wada baabbi'in.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tir. la-mid: tiris², tirniin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku ba'ay ama ku sugan ama ku yaal, ka baabi'in, ka masaxid. Hab tirida saxarada bar ubadka.

waa la naqliyay ✓

1

tiris¹: m.l la-mid: tirin.

2

tiris²: m.dh la-mid: tirid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. cancelling; wiping (out), erasing

waa la naqliyay ✓

1

Conteggio

2

Counting

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg tirinta.

waa la naqliyay ✓

1

de: cancelling; wiping (out), erasing

2

initial: t

3

lx: tiris

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: tiris

waa la naqliyay ✓

m.l Xayr hargaha la mariyo oo lagu jilciyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Buraanburid-da)

2

Heesta buraanburka tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cudbi-ga)

2

Bul jilicsan oo cad oo uu dhalo geed dhulka kulul ka baxa: dun iyo dhar iyo waxyaalo kale oo aan la tirin karin baa laga sameeyaa; barkimooyinka iyo joodariyaasha baa laga buuxshaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhala-da)

2

1. Madaxa meesha ugu sarraysa; kug; dhako.

3

2. Wax adag, jabina og, oo dhalaala, oo wixii ka shisheeyaa muuqdaan oo dabaysha celiya iftiinkana soo daaya; waxyaalo badan oo aan la tirin karin oo dadka aad iyo aad wax u tara baa laga sameeyaa; dhawr waxyaalood oo laysku dardaray bay ka kooban tahay: ciid, sooda, xaraar...

4

3. Ubbo dhalo laga sameeyey; qarsho; quraarad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhudhumin-ta)

2

Inta dhudhun oo wax dhererki yahay hubin, tirin, qiyaasid.

waa la naqliyay ✓

1

(Diigaanya-da)

2

Aan la tirin karin; farabbadi.

waa la naqliyay ✓

1

(Diillin-caanood-da)

2

Diillin ballaaran oo ka samaysan iftiin ciiro ku rogan tahay oo habeenkii cirka ka muuqata oo la yiraahdo sheyddaan baa habarti ku jiidey; haddii qalabyada wax weyneeya oo soo dhoweeya lagu eego, diillintu waxay isu rogtaa xiddigo ciiddaas ah oo aan la tirin karin; waq-habaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabayaa-ga)

2

Qofka gabayga tirintiisa yaqaan; gabye (ama gabyaa).

waa la naqliyay ✓

1

(Gabyid-da)

2

Gabay tirin; maansood.

waa la naqliyay ✓

1

(Gedmasha-da)

2

Tiro ama wax kaloo la tirina hayey, gefid, isku darmid, meeshi la joogey illaawid; qaldamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Geeraarid-da)

2

Geeraar tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Giisid-da)

2

Giis tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Guluulucid-da)

2

Gabay aan codka kor loo qaadayn tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Halkabla-ha)

2

1. Qofka aan maanso fiican oo badan tirin aqoone, hadba hal soo rita.

3

2. Gabarey-maanyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Heesaa-ga)

2

Qof heesta tirin yaqaan ama qaadi yaqaan ama hawshiisuba tahay inuu heeso; laashin; heese.

waa la naqliyay ✓

1

(Heesid-da)

2

Hees qaadid, tirin, ka luuqin.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaltirin-ta)

2

Wax rimman sidkood u maalmo tirin; xoolaha, goorta la shuba hayo iyo intay hadba qada hayaan, tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaysaraan-ta)

2

Geed cawska lagu tiriyo; waa dheer yahay, laamihiisuna waa ulo dheerdheer oo xubno leh oo sida dhuumihii, dhexda ka daloola; waxyaalaha laga waxeeyo lama tirin karo; waxaa kamid ah: maacuunka iyo gurgurka guriga, kuraas, kolayo, dhuumo, dhis wax lagu dhiso, gogol, daahyo, ubaxa iyo laamihiisa curdanka ah oo la cuno...; (ama qaysaraan).

waa la naqliyay ✓

1

(Koobid-da)

2

Ogaal iyo aqoon wax ku garasho; wada gaarid; wada tirin; taabid.

waa la naqliyay ✓

1

(Kowkabin-ta)

2

Kow iyo labo dhihid; tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Lo'-da)

2

Xoolaha dadku dhaqdo, jaadka ugu waxtar badan; waa calannaqsataa; waxay leedahay calool afar qol ah, geeso dhexda ka daloola iyo qoobab; qaarkeed tuur bay leedahay; waxa dadku ku qabo waxaa ka mid ah: hilib, harag, caano, subag, baacug, waxyaalo laysku daweeyo iyo waxyaalo kale oo aan la tirin karin (geeso, lafo, seedo, mergiyo, sayn, dhiig, uus, kd. oo midba waxtar gaar ah lee yahay).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg abtiri. la-mid: abtiris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) aqoonta ku saabsan awoowayaal hore magacyadadooda iyo siday isugu xigeen, u kala horreeyeen. Abtirinta Soomaalida aad baan u aqaan. Dh: abtirsiinyo, abtirsiimo, abnaq.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mitiri. la-mid: mitiris.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) mitir ku dhererin; masaafadiisa cabbirid; inta dhererka ama ballacu yahay eegid. Dh: mitiris.

2

mitirin -ta: (magac, dhedig, keli) walacsi. Wax i sii ama mitirinta iga daa. Dh: walacsi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: tirid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax meel ku sugan ama ku ba'ay ka wada baabbi'in; dirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Biirin-ta)

2

Gundhig hadba wax yar ku sii darid si uu u bato; kordhin; badin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biiri. la-mid: biiris¹.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ku darid. Biirinta mishaarada waxa laga sugayaa batroonka. Dh: siyaadin, kordhin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cirbin-ta)

2

Cagta cagta u saarid; dabasocosho; ku xigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cirbi.

waa la naqliyay ✓

vl. n. tracking, following footprints

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) si xawli ah oo aan hakad lahayn, wax ordaya, uga daba'ordid. Dh: cirbis.

2

cirbin -ta: (magac, dhedig, keli) faras laga rabo orod badan, cidhibta bogga kala dhicid. Faraska cidhbinta ka daa.

waa la naqliyay ✓

1

de: tracking, following footprints

2

lx: cirbin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: cirbin

waa la naqliyay ✓