tiri — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta ay ka koobanyihiin xisaabid. 2. Gabay, hees iyo wixi lamida curin. 3. Ku t.: wax meel in ay ku sugan yihiin u malayn. 4. Ku t.: wax rasaas ku furid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta ay ka koobanyihiin xisaabid. 2. Gabay, hees iyo wixi lamida curin. 3. Ku t.: wax meel in ay ku sugan yihiin u malayn. 4. Ku t.: wax rasaas ku furid. m.f.dh, tirin.

waa la naqliyay ✓

Count

waa la naqliyay ✓

1

v. count, enumerate

2

tiri v., sg., simple past tense: you / she said

3

tiri v. compose and/or recite (a poem)

waa la naqliyay ✓

1

-yiri / yiraahdee: (v) said (seeydh) Ex: maxaad tiri? what did you say?

2

tiri -yey I say: (v) 1. count (kawn-ti); recite numerals. 2. compose, write a poem or orchestrate (oor-kis-tareeyt) Ex: yaa heeskaan tiriyey? who composed this song?

waa la naqliyay ✓

(fal) ogow inta cadadkoodu yahay. Taariikhda raadcee soo tiri ayaamaha. Dh: xisaabi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel ku santeecin. 2. Wax xoojin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel ku santeecin. 2. Wax xoojin. m.f.dh, tiirin.

waa la naqliyay ✓

v. incline, lean something (on ~ against something else)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) lean against; place against; lean (liin); put against; rest against. Ex: darbiga ku tiiri; put against the wall

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waxtar, gargaar, taageer. Tiiri ninka dhacay.

2

tiiri: (fal) wax aan iskii isu taagi karin ku miskaami meel. Tiiri muraayadu yey jabine.

3

tiiri: (fal) ku si aanu u dhicin, wax cuski, ku takhraar.

4

tiiri-da: (magac, dhedig, keli) eeg tiiroda.

waa la naqliyay ✓

1

de: incline, lean s.t. (on ~ against s.t. else)

2

initial: t

3

lx: tiiri

4

pd: (tiiriyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: tiiri

waa la naqliyay ✓

1

(Tirbi-da)

2

Qaafada wax lee yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Asluub.

waa la naqliyay ✓

f. n. important person, outstanding animal ~ thing

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaafada wax leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaafo

2

de: important person, outstanding animal ~ thing

3

initial: t

4

lx: tirbi

5

pd: (-da)

6

ps: n-f

7

key: tirbi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley si tartiib ah u wadid. la-mid: turci.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rcay, -ricday; -rci) Tartiib u socosho. la-mid: turuc.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) diric; fariid.

waa la naqliyay ✓

1

(Tirid-da)

2

Wax meel ku sugan ama ku ba'ay ama ku yaal, wada baabbi'in.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tir. la-mid: tiris², tirniin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku ba'ay ama ku sugan ama ku yaal, ka baabi'in, ka masaxid. Hab tirida saxarada bar ubadka.

waa la naqliyay ✓

1

(Tirin-ta)

2

Wax kow-iyo-labayn, si tiradooda lagu ogaado; kowkabin; xisaabin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tiri. la-mid: tiris¹.

waa la naqliyay ✓

Counting

waa la naqliyay ✓

vl. n. computation, calculation

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) counting (kawn-ting); reckoning (rekan-ing) ~ xisaabin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) habka inta ay yihiin lagu ogaado. Tirinta waan ku daalay.

waa la naqliyay ✓

1

de: computation, calculation

2

initial: t

3

lx: tirin

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: tirin

waa la naqliyay ✓

1

tiris¹: m.l la-mid: tirin.

2

tiris²: m.dh la-mid: tirid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. cancelling; wiping (out), erasing

waa la naqliyay ✓

1

Conteggio

2

Counting

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg tirinta.

waa la naqliyay ✓

1

de: cancelling; wiping (out), erasing

2

initial: t

3

lx: tiris

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: tiris

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xarig iyo wixi lamida oo xoog leh samayn.

waa la naqliyay ✓

v. tighten, make tighter

waa la naqliyay ✓

1

de: tighten, make tighter

2

initial: t

3

lx: tirji

4

pd: (tirjiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: tirji

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Tiro taxan mid ka mid ah. 2. la-mid: tirsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Tiro taxan mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hadal muran iyo xifaaltan ah is weydaarsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dixiri.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dixiri; dixri.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dixiri.

waa la naqliyay ✓

1

(Buraanburid-da)

2

Heesta buraanburka tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cammayn-ta)

2

Indhaha tirid; camma ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Candhuufayn-ta)

2

Candhuufo marin, ku tirid. ku tufid; calyeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Cudbi-ga)

2

Bul jilicsan oo cad oo uu dhalo geed dhulka kulul ka baxa: dun iyo dhar iyo waxyaalo kale oo aan la tirin karin baa laga sameeyaa; barkimooyinka iyo joodariyaasha baa laga buuxshaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhala-da)

2

1. Madaxa meesha ugu sarraysa; kug; dhako.

3

2. Wax adag, jabina og, oo dhalaala, oo wixii ka shisheeyaa muuqdaan oo dabaysha celiya iftiinkana soo daaya; waxyaalo badan oo aan la tirin karin oo dadka aad iyo aad wax u tara baa laga sameeyaa; dhawr waxyaalood oo laysku dardaray bay ka kooban tahay: ciid, sooda, xaraar...

4

3. Ubbo dhalo laga sameeyey; qarsho; quraarad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhudhumin-ta)

2

Inta dhudhun oo wax dhererki yahay hubin, tirin, qiyaasid.

waa la naqliyay ✓

1

(Diigaanya-da)

2

Aan la tirin karin; farabbadi.

waa la naqliyay ✓

1

(Diillin-caanood-da)

2

Diillin ballaaran oo ka samaysan iftiin ciiro ku rogan tahay oo habeenkii cirka ka muuqata oo la yiraahdo sheyddaan baa habarti ku jiidey; haddii qalabyada wax weyneeya oo soo dhoweeya lagu eego, diillintu waxay isu rogtaa xiddigo ciiddaas ah oo aan la tirin karin; waq-habaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabayaa-ga)

2

Qofka gabayga tirintiisa yaqaan; gabye (ama gabyaa).

waa la naqliyay ✓

1

(Gabyid-da)

2

Gabay tirin; maansood.

waa la naqliyay ✓

1

(Gedmasha-da)

2

Tiro ama wax kaloo la tirina hayey, gefid, isku darmid, meeshi la joogey illaawid; qaldamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Geeraarid-da)

2

Geeraar tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Giisid-da)

2

Giis tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Guluulucid-da)

2

Gabay aan codka kor loo qaadayn tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Halkabla-ha)

2

1. Qofka aan maanso fiican oo badan tirin aqoone, hadba hal soo rita.

3

2. Gabarey-maanyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Heesaa-ga)

2

Qof heesta tirin yaqaan ama qaadi yaqaan ama hawshiisuba tahay inuu heeso; laashin; heese.

waa la naqliyay ✓

1

(Heesid-da)

2

Hees qaadid, tirin, ka luuqin.

waa la naqliyay ✓

1

(Idlayn-ta)

2

Dhammays tirid; wada dhammayn; wax ka reebid la'aan; marin.

waa la naqliyay ✓

1

(Iraahid-da)

2

1. Hadal ku tiraabid; hadlid; dhihid.

3

2. Sharqan ka soo saarid, ka keenid, ka yeersiin (sida dhegihii baa qam i yiri; xabbaddii baa jug tiri; ...).

4

3. Doonid; damcid; maagid; falid; yeelid (sida kolkaan hinqo iri...).

5

4. Lahaan; sida: maxaad leedahay? = maxaad sheegeysaa? Maxaad ku hadlaysaa?

waa la naqliyay ✓

1

(Kaltirin-ta)

2

Wax rimman sidkood u maalmo tirin; xoolaha, goorta la shuba hayo iyo intay hadba qada hayaan, tirin.

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I said

waa la naqliyay ✓

(v) [past tense] I said (seeydh); told (tooldh), —waxaan iri: I said, —waxuu yiri; he said, —waxay tiri; she said. —waxay yiraahdeen; they said, —waxaan niri; we said

waa la naqliyay ✓

1

de: I said

2

lx: iri

3

pd: (idhi)

4

ps: v4a-1sg-past

5

xe: Do you remember what I told you yesterday?

6

xv: Miyaad xasuusataa waxaan shalay kugu iri?

7

key: iri

waa la naqliyay ✓

1

Tii: Qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dheddig oo aan magaciisa la sheegeyn.

2

Tii: -tii — a) Tii. b) Qodobka -ta oo noqda -tii kolka uu ka dabadhaco magac, qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Waxaan arkay tii qortay buuggan?”.

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: “Aaway baastadii aad karisay?”.

3

tii³: (-tii) dk.lh.dh la-mid: tiisa².

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: 'Waxaan arkay tii qortay buuggan?

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: Aaway baastadii aad karisay?

waa la naqliyay ✓

pron., 3f: she (is the one)

waa la naqliyay ✓

(pronoun) she (shii) Ex: tii day waxay samaynayso! Look what she is doing!

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaame, oo loola jeedo qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dhedig, oo aan magaciisa la sheegayn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, rtay) 1. Wax muuqooda baabi'in. 2. Ka t.: wax wasakh ka sifayn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, rtay) 1. Wax muuqooda baabi'in. 2. Ka t.: wax wasakh ka sifayn. m.f.dh, tirid.

waa la naqliyay ✓

v. cancel, eliminate, annul; erase; destroy

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) remove by rubbing; erase (i-reeyz); delete (di-liit), cancel (kan-sal) ~ tirtir, masax

2

ka tir -ay / tay: (v) wipe (waayp); rub something clean. Ex: wasakhda ka tir; wipe off dirt

3

ka tiritaan -ka: (n) the act of canceling or wiping

waa la naqliyay ✓

(fal) baabi'i; raad tir. Dh: masax.

waa la naqliyay ✓

tir, n.m. - rididda sida mar xabada rido; gamidda sida marka falaadha lagamo; tuuridda.

waa la naqliyay ✓

1

de: cancel, eliminate, annul; erase; destroy

2

initial: t

3

lx: tir

4

pd: (tiray)

5

ps: v1=tr

6

key: tir

waa la naqliyay ✓

مسح

waa la naqliyay ✓

pref. - horkabe tilmaama saddex.

waa la naqliyay ✓

tri, n.m. - kala sooca

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dab iyo wixi lamida holcin.

waa la naqliyay ✓

v. start a fire, give off light

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) make fire huri

waa la naqliyay ✓

(fal) dab yar shid. Ayeeyadaa dabka u biri oo dheriga u saar. Dh: daar, huri, bidhi. Li: demi, bakhtii, baqtii.

waa la naqliyay ✓

1

de: start a fire, give off light

2

lx: biri

3

pd: (biriyey)

4

ps: v2a=

5

key: biri

waa la naqliyay ✓

1

(Firi-da)

2

Iniin; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Abuur, iniin.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] seeds, pips

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax tiro leh, xabbad ka mid ah. Dh: xabbad, hal.

2

firi-da: (magac, dhedig, keli) midhaha xabuubka ah xabbad ka mid ah. Dh: midho, shinni, abuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: seeds, pips

2

lx: firi

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: firi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley roob ka okorin. 2 . Jeri.

waa la naqliyay ✓

-yey -say yeen / nay: (v) look for; search for; seek (siik) ~ raadi, doon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baadigoob wax kaa maqan. Dh: baadiddoon.

waa la naqliyay ✓

v., pl., simple past tense: we said

waa la naqliyay ✓

(v) we said or told; we told. Ex: waxaan ku niri...we told...

waa la naqliyay ✓

1

de: we said

2

lx: niri

3

pd: (nidhi)

4

ps: v4a-1pl-past

5

key: niri

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: she / you came

waa la naqliyay ✓