tir — Macnaha & Turjumaada

f.g1 (-ray, rtay) 1. Wax muuqooda baabi'in. 2. Ka t.: wax wasakh ka sifayn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, rtay) 1. Wax muuqooda baabi'in. 2. Ka t.: wax wasakh ka sifayn. m.f.dh, tirid.

waa la naqliyay ✓

v. cancel, eliminate, annul; erase; destroy

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) remove by rubbing; erase (i-reeyz); delete (di-liit), cancel (kan-sal) ~ tirtir, masax

2

ka tir -ay / tay: (v) wipe (waayp); rub something clean. Ex: wasakhda ka tir; wipe off dirt

3

ka tiritaan -ka: (n) the act of canceling or wiping

waa la naqliyay ✓

(fal) baabi'i; raad tir. Dh: masax.

waa la naqliyay ✓

tir, n.m. - rididda sida mar xabada rido; gamidda sida marka falaadha lagamo; tuuridda.

waa la naqliyay ✓

1

de: cancel, eliminate, annul; erase; destroy

2

initial: t

3

lx: tir

4

pd: (tiray)

5

ps: v1=tr

6

key: tir

waa la naqliyay ✓

مسح

waa la naqliyay ✓

1

aad: 1. (⁰) Dhab; si daran.

2

2. Adigu.

3

-aad: Tiraab lagu dabakaro tirada oo muujiya jagada tiradaasi ku abbaaran tahay, saddex-aad (3d.); shan-aad (5d.); sagaal-aad (9d.).

waa la naqliyay ✓

1

(Abeeso-lugaley-da)

2

Jaad halaqa ka mid ah oo qallajisaha waaweyn lagu tirsho oo afar addin iyo dabo dheer iyo harag adag leh; masolugaley, riyannuug.

waa la naqliyay ✓

1

(Afar-ta)

2

Tirada saddexda iyo shanta u dhexaysa (4).

waa la naqliyay ✓

1

(Afartamaad-ka)

2

1. Tirada heerka afartanka ku abbaaran; 40d. (ama afartanaad).

3

2. Xilli roob oo toban beri ah oo ka bilawda afartamaadka dabshidka.

waa la naqliyay ✓

1

(Afartameeya-ha)

2

Tiro afartan ku dhow (ama afartameeyo).

waa la naqliyay ✓

1

(Afartan-ka)

2

Tiro ka kooban afar tobnaad, (40).

waa la naqliyay ✓

1

(Afmaal-ka)

2

Afyaqaan hadal wanaagsan tirsha ama qora (gabay, hees, buug, ...) oo wax ka dheefa.

waa la naqliyay ✓

1

(Afraad-ka)

2

Tiro taxan, kan jagada afarta ku abbaaran; (4d.) (ama afaraad).

waa la naqliyay ✓

1

(Ayax-a)

2

Bahal yaryar oo baalal leh, oo tiro badan, oo si daruur la moodo isu raaca oo u duula, oo dhirta iyo beeraha baabbi'iya.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabba'-a)

2

Wax tirtiran; aan raad lahayn; muuqiisa la waayey; ba'.

waa la naqliyay ✓

Tirtirmay; aan muuqan; la baabba'shay.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabbi'id-da)

2

Tirtirmid; ciribgo'id; qarsoomid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabbi'in-ta)

2

Tirtirid; ciribgoyn; hoog ku falid.

waa la naqliyay ✓

1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bebid-da)

2

(cayaar), intii layska badiyey (tiro, foorad, duq,.,.) in le'eg dhalin, iska soo celin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bi'id-da)

2

1. Ba' ku dhicid; hoogid.

3

2. Tirmid; baabbi'id.

waa la naqliyay ✓

1

(Bi'in-ta)

2

1. Ba' ku markasho, gaarsiin; hoojin; beleyn.

3

2. Tirtirid; baabbi'in.

waa la naqliyay ✓

1

(Boorrin-ta)

2

Geesinnimo gelin; dhiirrin; tirtirsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Boqol-ka)

2

Tiro ka koobanta toban meelood oo meeshiiba toban tahay; lanbarka sagaashan iyo sagaalka xiga oo ka korreeya; (100).

waa la naqliyay ✓

1

(Boqolaad-ka)

2

Tiro taxan oo isdabajoogta, kan boqolka jagadiisa ku abbaaran; (1OOd.).

waa la naqliyay ✓

/ster/ (v) 1. walaaqid (labid, qasid) (v) 2. dhaqaajin (v) 3. kicin (qof dareenkiisa walaaqid).

waa la naqliyay ✓

v.tr., dhaqaaji, walaaq; v.i., dhaqdhaqaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiir-ka)

2

1. Qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu mudo wax celiya ama xoog tara; udub.

3

2. Dhis kasta oo qaabka iyo waxtarka tiirka leh.

4

3. (caleen, waran, ...) Tiirka kalabbarka mara oo caaradda iyo salka isu haya.

5

4. Kan u dhexeeya sanka labadiisa dul.

waa la naqliyay ✓

1

tiir¹: m.l (-rar, m.l) 1. (-rar,m.l) Qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu mudo wax celiya ama xoog tara; udub. 2. Dhis kasta oo qaabka iyo waxtarka tiirka leh. 3. T.ka kalabbarka mara oo caaradda iyo salka isu haya (caleen, waran iyo wixi lamida). 4. Kan u dhexeeya sanka labadiisa dul.

2

tiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Neef ku soo biiray xayn xoola ah la collobid, hinaaso awgeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) 1. Qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu mudo wax celiya ama xoog tara; udub. 2. Dhis kasta oo qaabka iyo waxtarka tiirka leh. 3. T.ka kalabbarka mara oo caaradda iyo salka isu haya (caleen, waran iyo wixi lamida). 4. Kan u dhexeeya sanka labadiisa dul.

waa la naqliyay ✓

m. n. post, pole, pillar; support; nasal septum, part between the nostrils

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) pole (pool); post (powst); pillar (pi-lar); log (loog) ~ udub

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) caleen, waran tiirka kala badhka mara oo caaradda iyo salka isu haya.

2

tiir-ka: (magac, lab, keli) dhis kasta oo waxtarka tiirka leh.

3

tiir-ka: (magac, lab, keli) dhiska yar ee carjawda ah oo sanka labadiisa dul u kala dhexeeya. Dh: mirqeeye, mirqis.

4

tiir-ka: (magac, lab, keli) qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu taago wax celiya ama xoog tara. Tirka adkee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: rukni ~ rukun

2

de: post, pole, pillar; support; nasal septum, part between the nostrils

3

initial: t

4

lx: tiir

5

pd: (-ka Pl: tiirar (ka))

6

ps: n4-m

7

key: tiir

waa la naqliyay ✓

عَمُودٍ

waa la naqliyay ✓

/tayar/ (v) 1. daalid (tabcaamid) (n) 2. shaag (taayir).

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) mafiiqda dhulka lagu. xaaqo. Dh: duugmo, xaaqin.

waa la naqliyay ✓

tire, n.f. (à la tire) - tuuga dadka jeebkiisa wax kala baxa

waa la naqliyay ✓

tiré, adj. - daal; caato

waa la naqliyay ✓

v.tr., (make weary) daali; v.i., (fall with weariness) daal, catow, cataysnaw.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta ay ka koobanyihiin xisaabid. 2. Gabay, hees iyo wixi lamida curin. 3. Ku t.: wax meel in ay ku sugan yihiin u malayn. 4. Ku t.: wax rasaas ku furid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta ay ka koobanyihiin xisaabid. 2. Gabay, hees iyo wixi lamida curin. 3. Ku t.: wax meel in ay ku sugan yihiin u malayn. 4. Ku t.: wax rasaas ku furid. m.f.dh, tirin.

waa la naqliyay ✓

Count

waa la naqliyay ✓

1

v. count, enumerate

2

tiri v., sg., simple past tense: you / she said

3

tiri v. compose and/or recite (a poem)

waa la naqliyay ✓

1

-yiri / yiraahdee: (v) said (seeydh) Ex: maxaad tiri? what did you say?

2

tiri -yey I say: (v) 1. count (kawn-ti); recite numerals. 2. compose, write a poem or orchestrate (oor-kis-tareeyt) Ex: yaa heeskaan tiriyey? who composed this song?

waa la naqliyay ✓

(fal) ogow inta cadadkoodu yahay. Taariikhda raadcee soo tiri ayaamaha. Dh: xisaabi.

waa la naqliyay ✓

1

(Tira-da)

2

1. Hab lagu garto, kolka mid mid loo soo qaado kaddib, inta inood oo wax ka kooban yahay ama uu gaaro.

3

2. Miraha ama faraha wax lee yihiin ama ka kooban yihiin.

4

3. Xisaab.

5

4. Lanbarro (1, 7, 10).

6

5. Boqol ari ah.

waa la naqliyay ✓

1

tiro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hab lagu garto kolka mid mid loo soo qaado kaddib, inta inood oo wax ka koobanyahay. 2. Ari ka kooban boqol (100) neef. 3. T. iyo tayo: caddad iyo qaayo.

2

tiro²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. (xisaab) Summado loo adeegsado tirinta iyo cabbirid-da. Tirooyinka hadda guud ahaan la adeegsado waxa ay ku salaysanyihiin habdhis salkiisu yahay Hindi-Carab. 2. (xisaab) Tiro kasta oo ah maangal ama murakab waxa jiro noocyo badan oo tirooyin ah: (b) tirsiimo (abyoone togan) (t) tiro idil (j) abyooneyaasha (x) tiro lakab ah (kh) tiro lakab la'. 3. (naxwe) Koox naxweed oo waxqabadkeedu yahay in ay tilmaanto cadad dad, xayawaan iyo shay oo giddigooda ah tirsamayaal. Tusaale: “Kow, labo, qof”; tirada lidka isku ah waa keli iyo wadar (mid/dhawr).

3

tiro³: f.g3 (-rtay, -ratay) Wax meel ka ba'sasho.

waa la naqliyay ✓

1

tiro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hab lagu garto kolka mid mid loo soo qaado kaddib, inta inood oo wax ka koobanyahay. 2. Ari ka kooban boqol (100) neef. 3. T. iyo tayo: caddad iyo qaayo.

2

tiro²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. (xisaab) Summado loo adeegsado tirinta iyo cabbiridda.Tirooyinka hadda guud ahaan la adeegsado waxa ay ku salaysanyihiin habdhis salkiisu yahay Hindi-Carab. 2. (xisaab) Tiro kasta oo ah maangal ama murakab waxa jiro noocyo badan oo tirooyin ah: (b) tirsiimo (abyoone togan) (t) tiro idil (j) abyooneyaasha (x) tiro lakab ah (kh) tiro lakab la'. 3. (naxwe) Koox naxweed oo waxqabadkeedu yahay in ay tilmaanto cadad dad, xayawaan iyo shay oo giddigooda ah tirsamayaal. Tusaale: 'Kow, labo, qof'; tirada lidka isku ah waa keli iyo wadar (mid/dhawr). m.f.dh, tirasho.

waa la naqliyay ✓

Number

waa la naqliyay ✓

f. n. number, quantity, sum, total; counting, calculation, mathematics; account

waa la naqliyay ✓

-tirada: (n) numbers (nam-beris); quantity (kuwaan-tati) Ex: tiro iyo tayo baan u baahan nayhay; we need both quantity and quality

waa la naqliyay ✓

1

Cifra

2

Figure

waa la naqliyay ✓

1

Quantità; importo

2

Quantity; amount

waa la naqliyay ✓

s.m. - jiidid(da); ridid(da).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hab lagu garto kolka midmid loo soo qaado kadib, inta inood oo wax ka kooban yahay ama uu gaadho.

2

tiro-da: (magac, dhedig, keli) 'xoolo' waa kadin ama boqol. Tiro adhi ah ayuu leeyahay isagu.

3

tiro-da: (magac, dhedig, keli) naanayso la xidhiidha cilmiga xisaabta oo leh laamo badan oo mid walba ay leedahay tabab iyo tubo loo maro si looga gaadho natiijo iyo jawaab lagu qanco sida:

4

- tiro dhaban: tirada uu ku jiro isirka 2 sida 4, 6, 8, 12, 64, 266.

5

- tiro idil: tirooyinka tirsiimo iyo eber.

6

- tiro kinsi: tirada u qaybsamin lambarka 2 sida: 3, 9, 25, 207,...

7

- tiro lakab: tirada loo qori karo qaabka jajabqumanaha; waxa ka mida 3/4, 3.25, 4.333...

8

- tiro mutuxo: tiro leh labo isir oon isle'ekay oo kala ah kow (1) iyo tirada nefteeda

9

- tiro taban: astirooyinka qaata summada (-) sida: -1, -2, -3.5, -3/4,...

10

- tiro togan: tiroyinka sida: 0, 1, 2, 2.5, -2.

waa la naqliyay ✓

1

cf: lambar ~ lanbar

2

de: number, quantity, sum, total; counting, calculation, mathematics; account

3

initial: t

4

lx: tiro

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: tiro

waa la naqliyay ✓

عَدِيد، عَدَد، رَقم

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhismaha weyn ee ka sarreeya dhulka iyo wixii ku nool. Dh: cir, samo.

2

ir-ta: (magac, dhedig, keli) ismariwaa aad u adag. Xaajadii waxay gaadhay ir iyo ir.

waa la naqliyay ✓

(-ti) dk.lh.dh la-mid: tiisa².

waa la naqliyay ✓

pron. - ku, kuu (adiga aan fale ahayn).

waa la naqliyay ✓

Hawo

waa la naqliyay ✓

/eer/airs, airing, aired;(n) hawo, hawada sare. e.g. The air temperature is now 60 degrees celsius.

waa la naqliyay ✓

Layr

waa la naqliyay ✓

/eer/ (n) neef, howy.

waa la naqliyay ✓

1

air, n.m. - Hawo; dabayl

2

avoir l'air - U ekaan, u eg; Sansaan keed leh; Qaab keed leh.

waa la naqliyay ✓

1

n., (one of the four elements) hawo, -di, dabayl, -shi, neecaw, di; (countenance, features) soo joog, -gi, jaah, -hi, weji, -gi.

2

air, v.tr., (aerate) neecaawi.

waa la naqliyay ✓

1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

3

bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

waa la naqliyay ✓

Metal

waa la naqliyay ✓

1

f. n. pupil of the eye

2

bir [feminine] n., [collective] iron; metal

waa la naqliyay ✓

1

ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)

2

bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)

waa la naqliyay ✓

1

Ferro

2

Iron

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg bidh.

2

bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.

3

bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.

4

bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.

5

bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: iron (the powder used as medicine)

2

lx: bir

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-mass

5

key: bir

waa la naqliyay ✓

حديد

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cir-ka) a) Hawada weyn oo sare, oo xiddigaha iyo meereyaashu ka buuxaan. b) Roob;

2

2. (Cir-ta) Inta caloosha nafleydu kol qaaddo; caloosha muggeeda.

waa la naqliyay ✓

1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sky; atmosphere, air, weather; rain

2

cir [feminine] n. capacity of the stomach, bellyful; appetite

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. sky (iskaay) 2. person's appetite (api-taayt) —cirweyn: (adj) having great appetite

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu qof cunto ka qaado ama calooshiisu qaadi karto. Taabud waa qof cir weyn.

2

cir-ka: (magac, lab, keli) biyaha ay daruuraha samadu soo daayaan. Halbaa curanaysa, ufaa caranaysa, malaha cir da'aaya, u sii ah calaamad. Dh: roob.

3

cir-ka: (magac, lab, keli) samada sare ee xiddigaha leh. Cirka roob ayaa ka soo da'aya. Dh: samo. Li: dhul.

waa la naqliyay ✓

سماء

waa la naqliyay ✓

1

(Dir-ka)

2

(xoolo) isku sinji ah, oo isku meel ka soo wada jeedey; jaad; dhur; taran.

waa la naqliyay ✓

1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

4

dir⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel joogay ama yiil meel kale aaddin. 2. Ku d.: qof, qof kale xumaan uga dheegid si uu ula colloobo.

waa la naqliyay ✓

1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan. m.f.dh, dirid.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

waa la naqliyay ✓

f. n. major Somali clan

waa la naqliyay ✓

1

v. send, dispatch

2

dir m. n., [collective] origin, basis; species (of animals); race; clan, ancestors

waa la naqliyay ✓

name-m origin; race; ancestor

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. send (send); transmit (taraanis-miit); dispatch (dis-paaj); ~u dir. Ex: warqad u dir; send a letter. 2. dir -ka / ta: (n) ancestor (ansestar); offspring (oof-ispiring); usually used for animals; descendant (di-sen-dhant) ~ waraso

2

isku dir -ay / tay: (v) set against each other stir up strife; come between; be a quarrelmonger

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) qof ka horgee qof kale.

2

dir: (fal) (u ~) meel kale gee oo ruux u gudbi. U dir alaabta ciddii lahayd.

3

dir-ka: (magac, lab, keli) isirka ama abka ay cidi ka soo jeeddo dad iyo duunyo kay doonto ha ahaatee. Sacaasi dir fiican buu ka soo jeedaa. Dh: isir.

waa la naqliyay ✓

1

fir¹: m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir¹.

2

fir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Timo, caw iyo wixi lamida feerid. 2. Geedo cagaar yar bixin.

waa la naqliyay ✓

m.l Cagaarka ka soo baxa meel laga guuray; fuf.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. origin, descent

2

fir v. comb (hair)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. genetics (jineetikis), heredity, genesis. 2. offspring (oof- ispiring); descendants (di-sen-dhantis); children (jiil-dhareeri) ~ waraso, dir

waa la naqliyay ✓